II SA/Sz 1050/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Alicja Poznańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami I. oddala skargę, II. przyznaje od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie pełnomocnikowi skarżącego radcy prawnemu K. S. kwotę [...] zł ([...]) zawierającą należny podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Starosta decyzję z dnia [...] r. cofnął W. G. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii [...] . Jako podstawę prawną organ wskazał art. 102 ust.1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2016 r. poz. 627 ze zm., zwanej dalej u.k.p.). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia [...] r. stwierdzono u W. G. przeciwskazania psychologiczne do kierowania pojazdem w zakresie prawa jazdy kategorii [...] Od powyższej decyzji W. G. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 lit b u.k.p. wydało decyzję, którą utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Z ustaleń dokonanych przez organy I i II instancji wynika, że uprawnienia do kierowania pojazdami kat. [...] zostały wydane w dniu [...] r. przez Urząd Gminy w D. (dokument nr [...] druk nr [...] ) i nie zostały cofnięte do dnia wydania decyzji. Organ powołując się na treść art. 103 ust.1 pkt 1 lit. b u.k.p. uznał, że w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Tym samym starosta nie dokonuje samodzielnie żadnych ustaleń co do stanu zdrowia kierowcy, jak również nie jest uprawniony do oceny okoliczności, na podstawie których wydane zostało właściwe orzeczenie [...] . Ma on jedynie obowiązek uwzględnić treść orzeczenia [...] i wydać decyzję w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy w sytuacji, gdy stwierdzono w nim przeciwwskazania [...] do kierowania pojazdami. Przedmiotowe orzeczenie [...] jest wydawane w oparciu o przepisy ustawy o kierujących pojazdami oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie badań [...] osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, kierowców oraz osób wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2014 r. poz. 937, ze zm.). Organ podkreślił, że procedura oceny istnienia lub braku przeciwwskazań [...] do kierowania pojazdami ma charakter szczególny, odrębny od procedury administracyjnej i jest prowadzona wyłącznie przez uprawnione osoby (uprawnieni psycholodzy oraz wojewódzkie ośrodki medycyny pracy). Odnosząc się do okoliczności podniesionej w odwołaniu o odbyciu badania sądowo – [...] organ wskazał, że wyniki tego badania nie mogą mieć znaczenia w niniejszym postępowaniu, gdyż nie zostały wydane na podstawie ustawy o kierujących pojazdami i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie badań psychologicznych osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, kierowców oraz osób wykazujących pracę kierowcy (...) (Dz.U. z 2014 r. poz. 937 ze zm.), zatem nie mogą stanowić podstawy do ustalenia braku przeciwwskazań [...] do kierowania pojazdami. O istnieniu tychże przeciwwskazań [...] przesądza wyłącznie ostateczne orzeczenie [...] wydane w określonym trybie ustawy o kierujących pojazdami i ww. rozporządzenia, nie zaś wyniki badania [...] przeprowadzonego na potrzeby postępowania sądowego. Nadto odnosząc się do zawartego w odwołaniu stwierdzenia, że odwołujący był ponownie badany i ma na orzeczeniu [...] napisany termin ponownego badania na dzień [...]r., organ wskazał, że na znajdującym się w aktach sprawy orzeczeniu psychologicznym nr [...] z dnia [...] r. stanowiącym podstawę wydania zaskarżonej decyzji organu I instancji nie podano terminu kolejnego badania. Organ zwrócił uwagę, że odwołujący nie załączył do odwołania orzeczenia [...], na które się powołuje oraz co istotne, ww. orzeczenie [...] jest wydane na okres, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 2 oraz art. 16 ust. 3 u.k.p. W art. 13 ust. 1 pkt 2 mowa jest o okresie [...] letnim. Tym samym w ocenie Kolegium, skoro w orzeczeniu [...] nr [...] z dnia [...] r. nie wskazano terminu kolejnego badania, to orzeczenie to stwierdzające istnienie przeciwwskazań [...] do kierowania pojazdami m.in. kategorii [..] zachowuje ważność przez okres 5 lat. Kolegium uznało, że organ I Instancji prawidłowo nadał zaskarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Organ odwoławczy stwierdził, że istnienie przeciwwskazań [...] do kierowania pojazdami, uzasadniających cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów, stanowi okoliczność stwarzającą potencjalne niebezpieczeństwo dla ruchu drogowego w przypadku użycia pojazdu przez taką osobę. W ocenie Kolegium chronione poprzez nadanie rygoru dobro, jakim jest ochrona życia i zdrowia nieokreślonej liczby uczestników ruchu drogowego, ma pierwszeństwo przed indywidualnym dobrem odwołującego wyrażającym się w uprawnieniu do kierowania pojazdem silnikowym. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący W. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , w której zarzucił organowi naruszenie art. 103 ust.1 pkt 1 lit. b) u.k.p. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie faktu, że na orzeczeniu [...] nr [...] z [...] r. wyznaczono kolejny termin badania na [...] r. i to badanie nie zostało przeprowadzone. Zdaniem skarżącego nie doszło do wydania ostatecznego orzeczenia [...]. Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia [...] r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik dodatkowo zarzucił zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji naruszenie: a) art. 13 ust. 1 pkt 2 i art. 16 ust.3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez ich błędne zastosowanie w niniejszej sprawie, ponieważ przepisy te nie dotyczą uprawnień kategorii [...] b) art. 103 ust.1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 11 ust.1 pkt 2 lit. b) ustawy o kierujących pojazdami, poprzez jego niezastosowanie. W niniejszej sprawie są dwa nie do końca spójne w swej treści dokumenty: a) orzeczenie lekarskie psychologiczne nr [...] z dnia [...] r. wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Centrum Leczenia i Profilaktyki; b) orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] . wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Centrum Leczenia i Profilaktyki, które to orzeczenie nie jest ostateczne. Oba orzeczenia: a) wydano na podstawie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2016 Nr 627) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. z 2017 Nr 250); b) dotyczą przeciwwskazań zdrowotnych (w tym o charakterze [...] ), co potwierdził organ I instancji (vide: decyzja Starosty z dnia [...] . nr [...] oraz treść uzasadnienia decyzji SKO z dnia [...] . nr [...] — w aktach sprawy); c) wydawał lekarz z uprawnieniami dot. badania kierowców; d) na orzeczeniu lekarskim nr [...] z [...] r. widnieje zapis o tym, kiedy badanie lekarskie jest ostateczne. Dalej pełnomocnik skarżącego w odniesieniu do odpowiedzi na skargę wskazuje, że SKO wskazało na uzasadnienie swoich twierdzeń na przepisy prawa, które nie znajdą zastosowania w niniejszej sprawie, tj. sprawie dotyczącej pozbawienia uprawnień kategorii T, tj.: a) na art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, który na dzień wydania decyzji Starosty z dnia [...] r. brzmiał: Art. 13. ust. 1 1. Prawo jazdy kategorii: 2) C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D lub D+E wydaje się na okres 5 lat, nie dłużej jednak niż na okres wynikający z orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2, z zastrzeżeniem art. 15. W powyższym uregulowaniu nie ma nic na temat kategorii [...] b) na art. 16 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, który na dzień wydania decyzji Starosty z dnia [...] . brzmiał: "Pozwolenie na kierowanie tramwajem jest wydawane na okres 5 lat, nie dłużej jednak niż na okres wynikający z terminu ważności orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego, o których mowa w ust 2 pkt 2." W powyższym uregulowaniu nie ma nic na temat kategorii [...] (która nie dotyczy uprawnień do kierowania tramwajem). c) Orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] r. wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Centrum Leczenia i Profilaktyki, które to orzeczenie nie jest ostateczne. Zatem zdaniem pełnomocnika strony oba orzeczenia : a) wydano na podstawie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r. Nr 627) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2017 r. Nr 250); b) dotyczą przeciwwskazań zdrowotnych ( w tym o charakterze psychologicznym), co potwierdził organ I instancji (vide - decyzja Starosty Polickiego z dnia [...] r. nr [...] oraz treść uzasadnienia decyzji SKO z dnia [...] r. nr [...] – w aktach sprawy); c) wydawał lekarz z uprawnieniami dot. badania kierowców; d) na orzeczeniu lekarskim nr [...] z [...] r. widnieje zapis o tym, kiedy badanie lekarskie jest ostateczne. Zdaniem Skarżącego, nieprawidłowo SKO wskazuje, iż orzeczenie lekarskie z [...] r. jest rozstrzygające i dało podstawy do orzeczenia o pozbawieniu uprawnień typu [...], skoro w dniu [...] r. wydano kolejne orzeczenie w zakresie zdrowia skarżącego i ono nie było już ostateczne. Zdaniem skarżącego orzeczenie z dnia [...] r. jest decydujące (ale było ono nieostateczne w dniu wydania decyzji Starosty), a nie orzeczenie lekarza, co do którego można ewentualnie zwrócić się o konsultację. Orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. wydał "uprawniony lekarz" w świetle § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających są o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. Stąd też orzeczenie z [...] r. nie było wydane przez lekarza ostatecznie rozstrzygającego sprawę i nie mogło stanowić podstawy do wydania decyzji Starosty z dnia [...] . ([...] ). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Sąd rozpoznając skargę W. G. uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną decyzji organu I i II instancji jest art. 103 ust.1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 627 ze zm.), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia: b) na podstawie orzeczenia [...] istnienia przeciwskazań [...] do kierowania pojazdem. Jak wynika z ustaleń organów potwierdzonych zebranym w sprawie materiałem dowodowym w postaci orzeczenia [...] nr [...] z dnia [...] r., wydanego przez psychologa w stosunku do skarżącego W. G. zachodzą przeciwskazania psychologiczne do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii [...]. Wobec tego, iż skarżący nie skorzystał z możliwości wykonania ponownego badania do dnia [...] r. orzeczenie psychologiczne z dnia [...] r. stało się ostateczne. W myśl art. 84 ust. 5 pkt 2 u.k.p. w przypadku gdy orzeczenie psychologiczne zawiera przeciwwskazania, o których mowa w ust. 1, kopię orzeczenia uprawniony [...] przesyła staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej, po upływie 14 dni od daty badania, jeżeli osoba nie złożyła wniosku o przeprowadzenie ponownego badania albo orzeczenie [...] zostało wydane w wyniku ponownego badania. Z ustaleń organu wynika, że wobec skarżącego do dnia wydania decyzji nie zostały cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii [...] . W przypadku stwierdzenia przez uprawnionego [...] w orzeczeniu psychologicznym istnienia przeciwskazań [...] do kierowania przez stronę pojazdami w zakresie wskazanej kategorii pojazdów, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Starosta nie dokonuje samodzielnych ustaleń co do stanu zdrowia kierowcy, nie jest też uprawniony do oceny okoliczności, na podstawie których zostało wydane orzeczenie [...] (por. wyrok: II SA/Sz 185/16 z dnia 17 sierpnia 2016 r. WSA w Szczecinie). Decyzje wydawane w trybie art. 103 ust.1 pkt 1 lit. a) i b) u.k.p. stanowią akty o charakterze związanym, czyli takie, które nie zależą od uznania organu. Organ w przypadku stwierdzenia na podstawie ostatecznego orzeczenia lekarskiego bądź [...] istnienia przeciwskazań zdrowotnych bądź [...] do kierowania pojazdem ma nie tylko prawo lecz i bezwzględny obowiązek wydać decyzję określonej w przepisie treści (por. wyrok III SA/Gd 158/16 z dnia 22 września 2016 r. sygn. I OSK 2388/14). Starosta, w stanie faktycznym jaki zaistniał w niniejszej sprawie, otrzymując ostateczne orzeczenie[...] , zobowiązany był do wydania decyzji cofającej W. G. uprawnienia do kierowania pojazdami określonej kategorii w tym przypadku T. Tak więc decyzje organu I i II instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zarzuty podnoszone w skardze dotyczące orzeczenia lekarskiego nie mogą zostać uwzględnione bowiem ocenie podlega decyzja wydana w oparciu o orzeczenie [...] a nie lekarskie. Należy podkreślić, że badanie lekarskie, na które powołuje się skarżący zakończone orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] nie jest przedmiotem niniejszego postępowania i nie może stanowić podstawy oceny zasadności wydanych w sprawie decyzji. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.