II SA/Sz 1063/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska Sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Elżbiety Makowskiej oraz sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Henryka Doleckiego w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziów. R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Skarżący na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r., złożył dwa pisemne wnioski o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Makowskiej oraz o wyłączenie sędziego NSA Henryka Doleckiego od rozpoznania sprawy z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Precyzując przesłanki wyłączenia sędziego NSA Elżbiety Makowskiej, R. S. podał stosowanie przez sędziego "omnipotencji władczej funkcjonariusza publicznego państwa totalitarnego na szkodę i krzywdę skarżącego". Skarżący wskazał, że fakty i okoliczności będące podstawą tego wniosku wynikają z akt postępowania sądowego w sprawie II SA/Sz 345/11, w której sędzia rozpatrywała jego wniosek o sprostowanie i uzupełnienie protokołu rozprawy. Ponadto dodatkowym powodem wyłączenia sędziego NSA Elżbiety Makowskiej jest oświadczenie sędziego, złożone podczas posiedzenia Sądu w dniu 8 lutego 2012 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 345/11. Precyzując przesłanki wyłączenia sędziego NSA Henryka Doleckiego, R. S. wyjaśnił, że sędzia uczestniczył w procesie dydaktycznym z udziałem skarżącego, a także brał udział w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym egzaminu magisterskiego. W sprawie powtórzenia egzaminu magisterskiego, toczyło się postępowanie w tutejszym Sądzie, pod sygnaturą SA/Sz 2337/02. O powyższych okolicznościach świadczą oświadczenia składane przez sędziego do sprawy o sygn. akt SA/Sz 1777/02 i i SA/Sz 2847/02. Skarżący wniósł, aby za dowód w tej sprawie posłużyły akta sądowe o sygn. SA/Sz 2337/02. W dniu [...] r. sędzia NSA Elżbieta Makowska złożyła do akt sprawy oświadczenie, że R. S. zna wyłącznie z rozpoznawanych spraw, w których występował, jako strona oraz, że z R. S. nie łączy ją żaden stosunek prawny lub osobisty, o którym mowa w art. 18 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prawdą jest natomiast, że złożyła oświadczenie w sprawie II SA/Sz 345/11, na które powołuje się skarżący. Z oświadczenia złożonego przez sędziego NSA Henryka Doleckiego wynika, że ze skarżącym R. S. nie pozostaje w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą okoliczności w rozumieniu art. 18 i art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z powodu których zachodziłyby wątpliwości co do jego bezstronności w rozpoznawanej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwaną dalej "P.p.s.a.", ustawodawca umieścił, konstytucyjnie zagwarantowane (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) prawo do bezstronnego sądu poprzez instytucję wyłączenia sędziego z mocy samego prawa. Ustawodawca przewidział również możliwość wyłączenia sędziego na złożony przez niego samego wniosek lub wniosek strony postępowania, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art.19 P.p.s.a.). Kierując się stanowiskiem doktryny wyjaśnić należy, że przesłanki wymienione w art. 18 P.p.s.a. opierają się na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Powiązania te są tego rodzaju, iż niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie – czynią prawdopodobnym przypuszczenie, że rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymogom bezstronności. Wyłączenie sędziego, czy to z mocy prawa, czy tak, jak w przedmiotowej sprawie na wniosek strony, ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych oraz nie mieli wcześniejszych związków z rozpoznawaną sprawą (patrz. J.P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2010 r. str. 76 -77). Podkreślić należy, że wątpliwość, o której jest mowa w art. 19 P.p.s.a., co do bezstronności sędziego musi wynikać z uzasadnionych obiektywnych powodów. Wątpliwość ta musi być przy tym realna, a nie potencjalna i uzasadniona obiektywnymi powodami. Chodzi tu o udowodnienie zaistnienia takich powodów (okoliczności), będących w związku przyczynowym z osobą skarżącego lub też jego sprawą, a osobą sędziego, iż prawdopodobnym jest, że sędzia może okazać się nieobiektywny w swej ocenie. Okoliczności przedstawione we wniosku R. S. nie stanowią o konieczności wyłączenia sędziego NSA Elżbiety Makowskiej oraz o wyłączeniu sędziego NSA Henryka Doleckiego. Sformułowania użyte przez skarżącego stanowią o odczuciach braku obiektywizmu sędziego, z powodu nie satysfakcjonujących stronę czynności podejmowanych przez sędziów objętych powołanymi na wstępie wnioskami, a wynikających z oczekiwań strony co do sposobu zakończenia postępowań w innych sprawach. Wniosek ten w żadnej mierze nie zawiera takiej argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w niniejszej sprawie, co czyni przedmiotowe żądanie niezasadnym. Sędziowie objęci wnioskiem o wyłączenie, złożyli stosowne wyjaśnienia, że nie łączą ich z R. S. więzi prywatne czy służbowe, a kontakt ze skarżącym wynika wyłącznie z obowiązków sędziego, wynikających z rozpoznawania spraw, do których byli przydzieleni. Fakt orzekania przez sędziów w innej przedmiotowo sprawie, w której skarżący był stroną, nie oznacza, iż sędzia ten powinien podlegać wyłączeniu od rozpoznania skargi w innej przedmiotowo sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 234/12, opubl. w Lex nr 1166076). Oświadczenia sędziów i ich prawdziwość, nie budzi żadnych wątpliwości, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia sędziów od rozpoznawania w sprawie. W orzecznictwie przedmiotu wskazuje się - skoro sędzia, którego dotyczy wniosek, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (patrz postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2010r., sygn. akt I OZ 896/10, opubl. w Lex nr 742152). W innym orzeczeniu wskazano, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie NSA z dnia 6 maja 2011 r., sygn. I OZ 314/11, opubl. w Lex nr 795303). Wymaga także wskazania, że w niniejszej sprawie zastosowanie winien mieć także art. 20 § 2 P.p.s.a, określający, że strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia sędziego powstała dopiero później lub stała się jej znana. Okoliczności podnoszone przez stronę, nie dość że nie stanowiły o zasadności przedmiotowych wniosków, to dodatkowo dotyczyły sytuacji mających miejsce, w przypadku sędzi Elżbiety Makowskiej około 10 miesięcy wcześniej ([...] r.), natomiast w przypadku sędziego Henryka Doleckiego, mających miejsce kilkanaście lat temu. Reasumując wskazać należy, że wywody R. S. nie uzasadniają wyłączenia sędziów, wymienionych we wniosku, zarówno z mocy prawa na podstawie art. 18 P.p.s.a. lub na wniosek (art. 19 P.p.s.a.). Sąd, w całokształcie akt postępowania sądowego, również nie dopatrzył się takich przyczyn. Z powyższych względów, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w związku z art. 18 i art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak, na wstępie.