II SA/Sz 1064/07

Dnia 28 lutego 2008 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.) Sędzia WSA Barbara Gebel Protokolant: Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 roku sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 kwietnia 2006 r., II SA/Sz 800/05 uchylającym decyzję Wojewody z dnia [...], po ponownym rozpatrzeniu odwołania Z. C. od decyzji Starosty K. z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na zmianę dachu płaskiego na wielospadowy z użytkowym poddaszem w budynku mieszkalnym stanowiącym nadbudowę części budynku mieszkalnego o jedną kondygnację, zlokalizowanego przy ulicy [...] w U. - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji Organ odwoławczy podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 kwietnia 2006 r., II SA/Sz 800/05, stwierdził, że Wojewoda Z. bezpodstawnie przyjął, iż nieruchomość Z. C. nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, gdyż rozbudowywany obiekt usytuowany jest na granicy działki. Po przeprowadzeniu przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania wyjaśniającego stwierdzono, że planowana rozbudowa będzie realizowana na działkach [...] i [...] w U., do której bezpośrednio przylega działka [...] będąca własnością skarżącego. W związku z tym Z. C. w niniejszym postępowaniu posiada przymiot strony. Starosta K. decyzją z dnia [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę polegającą na zmianie dachu płaskiego na wielospadowy z użytkowym poddaszem w budynku mieszkalnym stanowiącym nadbudowę części istniejącego budynku mieszkalnego o jedną kondygnację. Decyzja ta w pkt. 5 zawiera pouczenie, że inwestor jest zobowiązany przed przystąpieniem do użytkowania uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie nadbudowanej części budynku mieszkalnego o jedną kondygnację (poddasze użytkowe), wykonane na podstawie pozwolenia na budowę. Mając na uwadze te ustalenia, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA decyzja o pozwoleniu na budowę może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. Natomiast zrealizowanie robót powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę. W tej sytuacji organ II instancji podjął decyzję w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylając i umarzając postępowanie, bowiem zachodzą okoliczności określone art. 105 § 1 k.p.a. W związku z tym wobec bezprzedmiotowości postępowania, brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy, co do jej istoty (zob. wyrok NSA z dnia 29 maja 2003 r., SA/Sz 1798/01). Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożył Z. C. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 7, 8, 9, 10 § 1 i 12 § 2 k.p.a. poprzez nie zagwarantowanie stronie postępowania czynnego udziału na każdym etapie postępowania oraz prawa wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego, nadto naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., ponieważ organ nie wyjaśnił wszystkich zagadnień istotnych dla sprawy oraz nie zebrał i nie ocenił całego materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi Z. C. przedstawił dotychczasowy bieg postępowania i zarzucił, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem Wojewody, który w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie decyzji Starosty K. o pozwoleniu na budowę i umorzył postępowanie stwierdzając, że postępowanie po zakończeniu budowy stało się ono bezprzedmiotowe. Skarżący stwierdził, że postępowanie w sprawie toczyło się od [...], tj. złożenia odwołania od decyzji Starosty. Przez ponad dwa lata "dwutorowo" usiłował realizować swoje uprawnienia zarówno w zakresie pozwolenia na budowę i ustalenia warunków zabudowy. W tym czasie sąsiad ukończył budowę, co doprowadziło do zacienienia działki skarżącego i istotnego zmniejszenia jej wartości, a przede wszystkim ograniczenia możliwości jej zabudowy. Postępowanie w obu sprawach charakteryzował brak poszanowania dla prawa, przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, norm technicznych obowiązujących inwestorów przy planowaniu budowy. Skarżącego pozbawiono więc możliwości wypowiedzenia się w przedmiotowej sprawie, obrony jego praw i negatywnie wpływano na prawo własności. Odmawiając prawa do wzięcia udziału w postępowaniu jako strona i jednocześnie dając pozwolenie na realizowanie budowy w oparciu o decyzje wydane z naruszeniem prawa doprowadzono do usankcjonowania niezwykle rażącego postępowania organów administracji, które winny stać na straży porządku prawnego i realizować interes prawny wszystkich stron. Skarżący zarzucił nadto, że nieprawidłowa jest decyzja o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Postępowanie odwoławcze jest istotne i zdaniem skarżącego winno być przeprowadzone i zakończone decyzją merytoryczną, powinno doprowadzić, obok uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, do orzeczenia co do istoty sprawy, a więc odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W chwili obecnej, po zakończeniu budowy organ II instancji nie wyda pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę, która jest już zakończona. Ale organ II instancji może stwierdzić, że decyzja taka nie powinna być wydana, a wydanie jej odbyło się z rażącym naruszeniem przepisów postępowania. Byłoby to merytoryczne rozstrzygnięcie, nie zaś formalne, które jedynie sankcjonuje stan faktyczny niezgodny z prawem. Pozwoliłoby to z kolei wystąpić o odszkodowanie na drodze procesu cywilnego. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący podał, że "w myśl przepisu art. 105 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Przede wszystkim należy wskazać, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej, co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć". Dla organów administracji interes prawny skarżącego nie został uwzględniony, kierując się wyłącznie interesem inwestora - właściciela działki sąsiedniej. Przez wszystkie instancje nie zwracano uwagi na podnoszone przez niego zarzuty. Jedynie Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały znaczenie podnoszonych okoliczności i argumentów, skutkiem czego przyznały mu rację. Sposób przeprowadzenia postępowania stanowi rażąco narusza art. 7 i 8 k.p.a. i wywołuje skutek odwrotny do zamierzonego przez ustawodawcę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zarzuty podniesione przez skarżącego nie mogą być uwzględnione, ponieważ decyzja o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych i nawet jeśli budowa nie została w całości wykonana powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na budowę. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 1998 r., IV SA 1454/96; z dnia 15 lutego 2000 r., IV SA 1164/98; z dnia 19 kwietnia 2005 r., VII SA/Wa 516/04). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie nadbudowanej części budynku mieszkalnego o jedną kondygnację (poddasze użytkowe), wykonanej na podstawie pozwolenia na budowę, czyli inwestycja została zrealizowana. Po zrealizowaniu określonej inwestycji zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe, a postępowanie w tym zakresie powinno być na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzone (zob. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., II OSK 286/05). Nie jest zasadny również zarzut podniesiony przez skarżącego dotyczący naruszenia art. 7 i 8 k.p.a., ponieważ wyrokiem z dnia 13 IV 2006 r. II SA/Sz 800/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję Wojewody umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji starosty K. z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi W. K. pozwolenia na budowę. W związku z tym skarżący Z. C. uzyskał przymiot strony postępowania. Natomiast w niniejszej sprawie z uwagi na to, że inwestycja została już zrealizowana postępowanie umorzono, ponieważ zaistniały przesłanki do takiego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. Wobec powyższego należy uznać, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.