II SA/Sz 108/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz /spr./ Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku u c h y l a zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późno zm.), art. 5, art. 8 i art. 47 oraz art. 3 pkt. 11, w związku z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003r. Nr 228, poz. 2255 z późno zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...]r. odmówił T.E. M. przyznania zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dzieci: P. T. M., K. B. M.j, A. P. M. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawca nie spełnia kryterium dochodowego wymaganego dla przyznania zasiłku rodzinnego. Organ wyjaśnił, iż zasiłek rodzinny przysługuje stronie gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę lub dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł lub kwoty 583 zł, jeżeli członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się stopniem niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności. Po dokonaniu obliczenia organ ustalił, iż dochód na jednego członka rodziny wnioskodawcy wynosi [...] zł. W związku z tym organ uznał, że wnioskodawca nie spełnia wymogów uprawniających do uwzględnienia wniosku zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). W dniu [...]r. wpłynęło do organu I instancji odwołanie T. M. od decyzji z dnia [...]r. Wnioskodawca uzasadniając swoje odwołanie wyjaśnił, że do dochodu za [...]r. doliczono kwotę [...] zł z tytułu jednorazowej pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe, a kwotę tą wypłacono wnioskodawcy w [...]r. T. M. i uważa, że powołana wyżej kwota stanowiła jego dochód w [...]r. i zaliczenie jej do dochodu za [...]r. jest krzywdzące dla jego rodziny. Strona twierdzi, iż rzeczywisty dochód na jednego członka rodziny nie przekracza kwoty [...]zł miesięcznie i pozbawienie zasiłku rodzinnego pogorszy w znacznym stopniu trudną sytuację materialną jego rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...]r. Nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 5 ust 1, art. 3 pkt 1, 2 pkt 16 i pkt 23, art. 5 ust. 1, 2, 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zmianami), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy powołał się na treść art. 4 ustawy oświadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, zaś prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: rodzicom, jednemu z rodziców, opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się, w myśl art. 5 ust 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje wyżej wymienionym osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...] zł, a w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł. Organ powołał się także na treść art. 3 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdzie za dochód rodziny należy uznać miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Przepis art. 3 tej ustawy stanowi, iż dochód, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych, na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, zapłacone składki na ubezpieczenie społeczne niezliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz zapłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dochodem są także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu wymienione w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy wyjaśnił, że dla rozpatrzenia wniosku przyjął, dochód wnioskodawcy wynikający z zaświadczenia urzędu skarbowego w kwocie [...] zł. W tych warunkach dochód w rodzinie wnioskodawcy za [...]r. wyniósł [...]zł i nie spełnia kryteriów powołanych w art. 5 ust. 1 uprawniających do przyznania stosownego świadczenia, z którego wynika że dochód uprawniający do przyznania świadczenia wynosi w przypadku wnioskodawcy [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało także stanowisko organu I instancji w sprawie odmowy przyznania stronie dodatków do zasiłku rodzinnego. skoro strona nie spełnia wymogów uprawniających do przyznania świadczenia podstawowego. T. M. złożył w dniu [...]r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [....]r. Nr [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 3 pkt. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i ponownie powołał argumenty stanowiące treść odwołania od decyzji organu I instancji Nadto skarżący argumentuje, że ogólnie przyjętą zasadą jest, zgodnie z art..11 ust.1 Ustawy o podatku dochodowym z dnia 26 lipca 1991r., iż przychodem są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze. T. M. podkreślił po raz kolejny, iż pomoc finansowa została uzyskana tzn. wypłacona w [...]r i [...]r. i fakt, że pracodawca w chwili przyznania pomocy finansowej nie uwzględnił ją w [...]r. nie może decydować o tym, że w/wym. pomoc zostanie doliczona do dochodu za [...]r. oraz będzie miała wpływ na kryterium dochodowe kwalifikujące do przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do niego. Doliczona do dochodu kwota wypłacona [...] lat wcześniej zdaniem skarżącego nie jest dochodem uzyskanym w roku poprzedzającym okres zasiłkowy i faktyczny średni dochód w [...]r. na jednego członka naszej rodziny nie przekraczał kwoty [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] udzielając odpowiedzi na skargę T. M. wniosło o jej oddalenie. Zdaniem organu stan faktyczny sprawy został dokładnie przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a skarżący nie wniósł żadnych, nowych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. W dniu [...]r. wpłynęło do tutejszego Sądu pismo skarżącego wraz dołączoną kopią decyzji Dyrektora [...]w [...] z dnia [...]r. uwzględniająca w całości skargę B. i T. M. na decyzję Dyrektora [...] z dnia [...] r., Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję. Naczelnika [...] w [...] z dnia[...] . Nr [...] i stwierdzającą nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok [...] w kwocie [...] zł. Z treści tej decyzji wynika, iż w dniu [...] r.. T. M. złożył wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...]r. wraz z korektą zeznania, w której [...] z wynagrodzenia ze stosunku służbowego pomniejszył o kwotę [...] zł ujętą przez Komendę [...] w [...] w przychodach ze stosunku służbowego za [...]r. z tytułu udzielonej w [...]r. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] bezzwrotnej pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe, od. której płatnik nie pobrał uprzednio zaliczki na podatek dochodowy. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor [...] wskazał, że bezspornym jest fakt, iż T. M. [...] ., i w roku otrzymał bezzwrotną pomoc finansową w kwocie [...]. zł na częściowe pokrycie należności na nabyty w [...]r. lokal mieszkalny, od której płatnik w roku wypłaty nie pobrał zaliczki na podatek dochodowy. Wypłaty z tego tytułu nie są wolne od podatku dochodowego. Skoro podatnik pomoc finansową na cele mieszkaniowe uzyskał w [...]r., to nie można było jednak uznać na gruncie art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, iż przychód z tego tytułu powstał dopiero po dziesięciu latach, tj. w [...]r., czyli w momencie, kiedy podatnik nie mógł być już zobligowany do zwrotu udzielonej pomocy. Biorąc zatem pod uwagę powyższe, Dyrektor [...] w [...] stwierdził B. i T. M. wysokość nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok [...], w sposób następujący: wynagrodzenia ze stosunku pracy T. M. [...] zł, a koszty uzyskania przychodów [...] zł Kopia powyższej decyzji Dyrektora [...] w [...] została doręczona Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...]w dniu [...] r. ([..]). Skarżący na rozprawie w dniu [...]r. podtrzymał skargę i stwierdził, że nie informował organ o toczącym się postępowaniu w przedmiocie zmiany decyzji Urzędu [...] w [...]. Nadto skarżący wyjaśnił, iż decyzję Naczelnika [...] Szczecinie [...] otrzymał już po złożeniu wniosku o przyznanie świadczenia rodzinnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjny sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zarówno materialnym jaki i przepisami postępowania administracyjnego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym istotną cechą zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego jest konieczność rozpatrzenia sprawy przed organ odwoławczy na nowo, co powoduje, że organ ten nie może ograniczyć się tylko do oceny zgodności z prawem decyzji organu I instancji, lecz powinien w istocie dokonać ponownej oceny merytorycznej z uwzględnieniem istniejących na tym etapie dowodów, wyjaśnień strony oraz innych okoliczności mogących mieć istotny wpływ na rozpatrzenie sprawy. Nadto należy podnieść, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej, która nakłada na organy administracji publicznej obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego w taki sposób, aby zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na rozpatrzenie i załatwienie sprawy w sposób zgodny z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.). Dokonana przez sąd kontrola w oparciu o powołane wyżej przepisy doprowadziła do wniosku, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] została wydana z naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do wyjaśnienia, czy ustalona przez organ wysokość dochodu na jednego członka rodziny skarżącego została oparta na odpowiednio zebranych w sprawie, aktualnych dokumentach. Zgodnie z art. 5 ust. 1-3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł. W przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym Dla ustalenia wysokości dochodu zgodnie z art. 23 ust. 3 wnioskodawca winien dołączyć do wniosku o przyznanie świadczenia rodzinnego, zaświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych każdego członka rodziny. Zaświadczenie o dochodzie wydawane jest przez właściwy urząd skarbowy. Jak wynika z treści decyzji organu zarówno I i II instancji dla ustalenia wysokości dochodu na jednego członka rodziny T. M. wzięto pod uwagę zaświadczenie Naczelnika [...] z dnia [...]r. Nr [...]. Dokonując obliczenia dochodu na podstawie w/w zaświadczenia organy ustaliły, iż dochód na jednego członka rodziny skarżącego wynosi [...] zł. Wnioskodawca nie spełniał zatem wymogów określonych w art. 5 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy o świadczeniach rodzinnych do przyznania tego świadczenia. Jednakże ustalony w niniejszej sprawie dochód pozostaje w sprzeczności z treścią decyzji Dyrektora [...] w [...] z dnia [...]r.z której wynika, iż dochód skarżącego jest niższy od tego, który wynika z zaświadczenia z dnia [...]r. Skarżący wraz z małżonką wystąpili w dniu [...]r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym osób fizycznych, wraz z korektą zeznania, w której przychód z wynagrodzenia ze stosunku służbowego skarżącego pomniejszyli o kwotę [...]zł z tytułu udzielonej w [...] r. bezzwrotnej pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe, od której płatnik nie pobrał uprzednio zaliczki na podatek dochodowy. Dyrektor [...] uchylił decyzję własną z dnia [...]. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] w [....] z dnia [...] . i stwierdził nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] r. oraz ustalił nową wysokość dochodu skarżącego. Okoliczność ta ma niewątpliwie istotne znaczenie dla oceny zasadności wniosku T. M. z dnia [...]r. ponieważ wpływa na podstawę okoliczności przyznania świadczenia, o które ubiega się skarżący. W sprawie niniejszej jest to tym bardziej istotne, wobec faktu, iż organ II instancji w decydującej mierze oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach organu I instancji. Zdaniem Sądu organ II instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, tym bardziej że na etapie postępowania odwoławczego skarżący argumentował, iż kwota [...] zł nie powinna zostać doliczona do jego dochodu. Nadto w aktach administracyjnych sprawy ([...]) znajduje się kartoteka podatkowa, z której wynika, iż pomoc finansowa w wysokości [...] zł została naliczona po upływie [...] lat. Organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien należycie wyjaśnić wskazane okoliczności i wydać decyzję z uwzględnieniem wszystkich dowodów w sprawie. Skoro organ posiadał już informację dotyczącą błędnego zdaniem strony ustalenia wysokości dochodów powinien wezwać ją do oświadczenia, czy podjęła działania zmierzające do ich skorygowania. Mając te okoliczności na względzie, nie przesądzając ostatecznego wyniku sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że zaskarżona decyzja, wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego (art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 Kp.a.), w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkować musiało jej uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.