II SA/Sz 1098/10
WyrokWSA w Szczecinie2011-01-27
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały Rady Miasta w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Prezydenta Miasta zostało wydane prawidłowo, w szczególności czy pismo zawierające zarzuty wobec organu wykonawczego gminy stanowi skargę w rozumieniu art. 227 k.p.a. oraz czy termin wydania rozstrzygnięcia nadzorczego został zachowany?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pismo zawierające zarzuty wobec działalności organu wykonawczego gminy posiada cechy skargi w rozumieniu art. 227 k.p.a. i Rada Miasta była zobowiązana rozpatrzyć tę skargę zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto, rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody zostało wydane w terminie przewidzianym prawem, a wskazanie w rozstrzygnięciu nadzorczym obowiązku stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu skargowym nie narusza prawa.Stan faktyczny
Rada Miasta Szczecin podjęła uchwałę stwierdzającą brak podstaw do uznania pisma I. P. – L. za skargę na działalność Prezydenta Miasta, dotyczącego nieprzeprowadzenia kontroli spółki oraz rozliczeń finansowych. Wojewoda Zachodniopomorski stwierdził nieważność tej uchwały, uznając pismo za skargę w rozumieniu art. 227 k.p.a. i wskazując na naruszenia prawa proceduralnego przez Radę. Rada Miasta zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Rady Miasta Szczecin na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 11 października 2010 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Rady Miasta Szczecin na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 11 października 2010 r. nr NK.4.0911-96/10[WE] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności Prezydenta Miasta Szczecin oddala skargę.
Rada Miasta S. w dniu 06 września 2010r. na podstawie art. 229 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego podjęła uchwałę nr L/1305/2010. w której stwierdziła brak podstaw do uznania za "skargę" pisma I. P. – L. zawierającego zarzuty w stosunku do Prezydenta Miasta, a dotyczącego nieprzeprowadzenia kompleksowej kontroli, "S." Spółki z o.o. oraz braku reakcji na nieprawidłowości w rozliczeniach między tą Spółką, a jej udziałowcami.
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...]r., Nr [...], Wojewoda , działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), stwierdził nieważność uchwały Nr L/1305/2010 Rady Miasta Szczecin z dnia 6 września 2010r. w sprawie "skargi" I. P. – L.
W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że powyższa uchwała została podjęta
z istotnym naruszeniem prawa.
Jako podstawę materialnoprawną uchwały Rada Miasta Szczecin wskazała przepis
art. 229 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego zgodnie z którym, jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skargi, organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) kierowników gminnych jednostek organizacyjnych jest rada miasta.
W kwestionowanej uchwale Rada Miasta S. stwierdziła, że brak jest podstaw
do uznania pisma I. P. – L. z dnia [...]r., zawierającego zarzuty w stosunku do działalności Prezydenta Miasta, za skargę. Rada uznała bowiem, że z uwagi na przedmiot skargi, dotyczący rozliczeń finansowych skarżącej ze Spółką "S.", postępowanie w takiej sprawie pozostaje poza regulacją przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wojewoda wskazując na przepis art. 227 kpa podniósł, że przedmiotem skargi mogą być wszelkie czynności prawne i faktyczne lub też brak czynności właściwych organów lub ich pracowników. Przedmiotem skargi mogą być również inne okoliczności, z których wynika niezadowolenie z działania lub zaniechania organu (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 1992r. sygn. akt II SA 2068/92).
Organ nadzoru podniósł też, że za skargę uznać należy każde pismo, które nie posiada cech środka prawnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego lub procedurach szczególnych oraz zawiera zarzut wadliwej działalności organu ub jego pracownika.
W ocenie Wojewody, pismo I. P. – L. zawiera zarzuty dotyczące działalności organu wykonawczego Gminy – Miasta S., a zatem posiada przymiot skargi w rozumieniu art. 227 k.p.a. W tej sytuacji, Rada Miasta S., działając w oparciu o przepis art. 229 pkt 3 k.p.a., winna rozpatrzyć skargę I. P. – L. na działalność Prezydenta Miasta S. Przy rozpatrywaniu skargi Rada obowiązana była zastosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, zachowaniem podstawowych zasad procedury administracyjnej, a w szczególności zasady dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej. Ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek podjętego rozstrzygnięcia powinno znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu, co wynika z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Reasumując, Wojewoda wskazał, że Rada po przeprowadzeniu postępowania skargowego, zgodnie z powyższymi zasadami, w przypadku uznania, że zarzuty podniesione w skardze były nieuzasadnione, powinna dać temu wyraz w uchwale uznającej skargę za bezzasadną. Przy czym zgodnie z art. 238 § 1 k.p.a. niezbędnymi elementami zawiadomienia w odmowie załatwienia skargi są : uzasadnienie faktyczne i prawne, sporządzone zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
W tym stanie faktycznym i prawnym, Wojewoda uznał, że przedmiotowa uchwała Rady Miasta S., w sposób istotny narusza prawo, zatem stwierdzenie jej nieważności jest konieczne i uzasadnione.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Rada Miasta wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody z dnia [...]r., zarzucając jego wydanie z naruszeniem przepisów:
1. art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne przyjęcie,
że pismo I. P. – L. jest skargą w rozumieniu tego przepisu,
2. art. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, że przepisy
art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. mają zastosowanie do rozpatrywania skarg,
o których mowa w art. 227 tego Kodeksu;
3. naruszenie przepisu art. 91 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 8 marca 1990r.
o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) poprzez wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego po upływie określonego ustawą 30 dniowego terminu na dokonanie tej czynności.
W uzasadnieniu skargi Rada podniosła, że I. P. – L. pismem z dnia [...]r. zwróciła się do Wojewody "[...] ". W ocenie Rady zarzut bezkarnego – zbrodniczego działania przedstawicieli Spółki sugeruje podejrzenie popełnienia przestępstwa karnego, który powinien być zweryfikowany, na wniosek skarżącej, przez organy ścigania, tj. policję lub prokuraturę.
Wojewoda powyższe pismo I. P. – L. przekazał
do rozpatrzenia Prezydentowi Miasta jako skargę na pracowników Wydziału Inwestycji UM.
Zastępca Prezydenta Miasta, pismem z dnia[...]. udzielił odpowiedzi I. P. – L. wyjaśniając, że budowa stacji transformatorowej na terenie zespołu handlowo – usługowego była częścią zadania inwestycyjnego pn.: "Budowa hali targowej przy ul. Z. w S.". Inwestorem tego zadania na terenie dzierżawionym od Miasta była Spółka z o.o. "S.", natomiast środki na budowę stacji transformatorowej pochodziły z budżetu Miasta i zostały po wykonaniu i odbiorze inwestycji przelane bezpośrednio na konto wykonawcy robót. Z tego powodu nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutów
w stosunku do pracowników Wydziału Inwestycji Urzędu Miasta.
I. P. – L. w kolejnym piśmie z dnia [...]r. skierowanym do Wydziału Nadzoru i Kontroli Urzędu Wojewódzkiego podniosła, że odpowiedź z dnia [...] r. jest niewystarczająca i poinformowała, że skargę podtrzymuje, bowiem "... przedstawiciele Spółki "S." – jako podwykonawcy – uzurpatorzy, wykorzystali sprytnie umowy z inwestorami do dnia dzisiejszego nie rozliczając się z poniesionych nakładów przez inwestorów na koszta inwestycji".
Pismo to zostało przekazane do Przewodniczącego Rady Miasta , celem rozpatrzenia przez Radę Miasta , jako skargę na Prezydenta Miasta. Przewodniczący Rady Miasta S. pismem z dnia [...]r. poinformował organ nadzoru, że nie pozostaje w sferze kompetencji Miasta jako jednostki samorządu terytorialnego możliwość :
1. przeprowadzenia kontroli w spółce, w której Miasto nie posiada udziałów,
2. ingerowania w rozliczenia się tej spółki z udziałowcami z tytułu zawartych umów cywilnoprawnych o udział w finansowaniu inwestycji spółki.
Przewodniczący Rady wskazał, że w tych okolicznościach pismo I. P. – L. nie mogło zostać potraktowane jako skarga w rozumieniu przepisów Kodeksu Postępowania administracyjnego, a skarżącą poinformowano o możliwości dochodzenia roszczeń w stosunku do spółki na drodze postępowania sądowego.
I. P. – L. nie zgodziła się z powyższym stanowiskiem Przewodniczącego Rady Miasta i pismem z dnia [...]r. ponownie zwróciła się do Wydziału Nadzoru i Kontroli Urzędu Wojewódzkiego z żądaniem udzielenia przez Radę Miasta odpowiedzi.
Wojewoda w piśmie z dnia [...]r. skierowanym
do Przewodniczącego Rady Miasta stwierdził, że Rada Miasta winna zająć stanowisko w kwestii skargi I. P. – L. i podjąć uchwałę w tym zakresie.
W dniu [...]r. Rada Miasta Szczecin podjęła uchwałę Nr L/1306/10 w sprawie "skargi" I. P. – L.. Uchwała ta została doręczona Wojewodzie w dniu [...]r.
W ocenie Rady rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody dotyczące uchwały Nr L/1306/10 zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, zgodnie bowiem z § 55 Regulaminu Rady Miasta (załącznik do Statutu Miasta przyjętego uchwałą Nr XXX/598/041 Rady Miasta Szczecina z dnia 14 grudnia 2004r.) "Przewodniczący kieruje pismo – jeżeli jest ono skargą w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a Rada jest organem właściwym do jej rozpatrzenia – do właściwej komisji Rady". Obowiązujący Statut Miasta przyznaje zatem Przewodniczącemu Rady kompetencję do oceny, czy dane pismo jest skargą i nakazuje nadanie biegu jedynie skardze. Nieuzasadniony jest zatem pogląd wyrażony przez organ nadzoru, że każde pismo kierowane do Rady Miasta powinno być potraktowane jako skarga i odpowiedzi na nie winna zawsze udzielić Rada Miasta. Przeczy temu cytowana regulacja Statutu Miasta Szczecin, przyjęta po uprzednim uzgodnieniu treści projektu Statutu z Prezesem Rady Ministrów.
Za takim stanowiskiem – zdaniem skarżącej Rady – przemawia zarówno powołany wyżej przepis Regulaminu Rady Miasta, a nadto pogląd wyrażony przez Naczelny
Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 1 grudnia 1998r. sygn. akt
III SA 1636/97.
Rada Miasta podtrzymała swoje stanowisko, że pismo z dnia [...]r. jednoznacznie wskazuje, że I. P. – L. domagała się interwencji w sferę rozliczeń z tytułu inwestycji między nią a spółką, której jest udziałowcem, a zatem nie sposób uznać, że można pismo to potraktować jako skargę w rozumieniu przepisu art. 227 Kpa, skoro właściwą drogą do rozwiązania tego problemu jest powództwo do sądu powszechnego.
Skarżąca zwróciła nadto uwagę, że zgodnie z przepisem art. 91 ust. 1 ustawy
z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591
ze zmianami) "uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem
są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90."
Uchwały Rady Miasta Szczecin podjęte na sesji w dniu [...] r., w tym uchwała Nr L/1306/10, zostały doręczone Wojewodzie w dniu [...] r., a zatem 30 - dniowy termin na doręczenie rozstrzygnięcia nadzorczego upływał w dniu [...]r. W związku z tym, że [...] r. wypadał w niedzielę, termin ten upłynął [...]r. Tymczasem rozstrzygnięcie nadzorcze zostało doręczone do Urzędu Miasta w dniu [...]r., zatem po upływie terminu, o którym mowa w cyt. art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
W tej sytuacji rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody , jako doręczone po upływie terminu, jest nieskuteczne i winno zostać wyeliminowane
z obrotu prawnego, co może się dokonać wyłącznie orzeczeniem sądu administracyjnego.
Rada Miasta podniosła też, że przepisy ustawy o samorządzie gminnym pozwalają organowi nadzoru na stwierdzenie nieważności m.in. uchwały rady gminy
w terminie 30 dni od daty doręczenia uchwały, a termin dla organu gminy na wniesienie skargi na rozstrzygnięcie nadzorczego biegnie od daty doręczenia. Powstaje jednak wątpliwość, czy oznacza to, że organ nadzoru może w dowolnym terminie przesłać rozstrzygnięcie nadzorcze, wpisując jako datę wydania rozstrzygnięcia dzień mieszczący się w terminie ustawowym do dokonania tej czynności. W niniejszej sprawie data rozstrzygnięcia nadzorczego to ostatni dzień terminu, a data nadania w placówce pocztowej - dzień później, czyli po upływie terminu trzydziestodniowego na wydanie rozstrzygnięcia.
Skarżąca wskazała, że dostępne orzecznictwo sądów administracyjnych
nie wypowiada się w tej kwestii na gruncie przepisu art. 91 ustawy o samorządzie gminnym, wydaje się jednak, że aby uznać, iż rozstrzygnięcie nadzorcze zostało wydane w terminie, w ostatnim dniu terminu organ nadzoru winien nadać przesyłkę na poczcie lub doręczyć do siedziby organu. Takie jest stanowisko sądów administracyjnych w sprawie terminu wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) - na przykład wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 445/06 - Lex nr 341353. Oba te przepisy ( art. 91 ustawy o samorządzie gminnym i art. 54 ustawy prawo budowlane) brzmią analogicznie i winny obowiązywać jednakowe zasady co do zachowania terminów w nich określonych.
Zdaniem Rady Miasta, wskazanie w rozstrzygnięciu nadzorczym, że unieważnioną uchwałą Rada Miasta Szczecin naruszyła przepisy art. 7, art. 77 i art. '107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowi rażące naruszenie przepisu art. 2 Kpa, który przesądza, że do postępowań w sprawach skarg i wniosków stosuje się przepisy Działu VIII tego kodeksu. Jest to postępowanie uproszczone w stosunku do postępowań stricte administracyjnych załatwionych w formie decyzji administracyjnych, do którego nie stosuje się m.in. przepisów k.p.a. wskazanych w rozstrzygnięciu nadzorczym.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie
i podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym.
W ocenie Wojewody, z analizy pisma I. P. – L. z dnia
[...] r., wynika iż jest ono skargą na działalność organu wykonawczego, zawiera ono bowiem zarzuty dotyczące działalności organu wykonawczego gminy,
a zatem posiada przymiot skargi w rozumieniu art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ nadzoru wskazał też, że mając na względzie, iż ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a.
nie podlega kognicji sądów administracyjnych (post. NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., sygn. akt III SAB 7/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 27), jedynym sposobem kwestionowania zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi jest złożenie nowej skargi w tym w trybie. Z uprawnienia tego skorzystała I. P. – L., wnosząc do Wojewody w dniu [...]r. skargę na działalność Prezydenta Miasta S. Niniejsze pismo -w oparciu o przepis art. 231 w zw. z art. 229 pkt Kpa - przekazane zostało zgodnie z właściwością do Rady Miasta S.
Rada Miasta S., działając w oparciu o przepis art. 229 pkt 3 cyt. ustawy, winna była zatem rozpatrzyć skargę I. P. – L. na działalność Prezydenta Miasta S. a po przeprowadzeniu postępowania skargowego, w przypadku uznania, że podniesione przez nią zarzuty były nieuzasadnione bądź, że z jej treści wynika, iż właściwe w sprawie są organy wymiaru sprawiedliwości (jak w uzasadnieniu do uchwały Nr L/1306/10) powinna dać temu wyraz w uchwale o odmownym załatwieniu skargi. Wojewoda podkreślił, że zgodnie z art. 238 § 1 Kpa, niezbędnymi elementami-zawiadomienia o odmownym załatwianiu skargi jest uzasadnienie faktyczne i prawne, które powinno odpowiadać wymogom art. 107 § 3 Kpa.
Odnośnie poruszonej przez Gminę - Miasto S. kwestii przyznania - na mocy § 55 załącznika Nr 1 do uchwały Nr XXX/598/04 Rady Miasta Szczecin z dnia
14 grudnia 2004 r. w sprawie przyjęcia Statutu Miasta S. (Dz. Urz. Zach.
z 2005 r. Nr 10, poz. 178 z późn. zm.) - Przewodniczącemu Rady kompetencji
do oceny, czy dane pismo jest skargą, organ nadzoru wskazał, że zgodnie
z przywołaną regulacją uchwały Rady Przewodniczący kieruje pismo - jeżeli jest ono skargą w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a Rada jest organem właściwym do jej rozpatrzenia - do właściwej komisji Rady. Natomiast, ustawowe kompetencje przewodniczącego rady gminy wynikają wprost z dyspozycji przepisu art. 19 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym przewodniczący rady organizuje pracę rady i prowadzi jej obrady (...). Przepis ten jednoznacznie kształtuje usługowy charakter funkcji przewodniczącego w stosunku
do rady gminy. Do przewodniczącego należą bowiem, m. in. zwołanie sesji rady, ustalanie porządku obrad, prowadzenie obrad (otwarcie i zamknięcie obrad, stwierdzenie prawomocności obrad, otwarcie i zamknięcie dyskusji nad poszczególnymi sprawami według porządku obrad, udzielanie i odbieranie głosu, przeprowadzenie głosowań, udział w głosowaniach, podpisywanie uchwał). Jak wynika z powyższego przepisu kompetencje przewodniczącego rady mają wyłącznie charakter organizacyjno - porządkowy i wyłącznie w takim kontekście należy interpretować przywołany przez skarżącą przepis Statutu Miasta S.
Wojewoda nie podzielił stanowiska Rady Miasta S., że wskazanie przez organ nadzoru w kwestionowanym rozstrzygnięciu nadzorczym, iż przy rozpatrywaniu skargi Rada Miasta S. obowiązana była zastosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi naruszenie art. 2 k.p.a.
Wojewoda wskazał, że przepis art. 7 Kpa umiejscowiony jest w rozdziale 2 tej ustawy pt. "Zasady ogólne". Pojęcie "zasad ogólnych" postępowania administracyjnego należy rozumieć jako podstawowe reguły postępowania uznane za takie przez ustawodawcę. Przypisanie określonej normie postępowania znaczenia zasady ogólnej wywołuje szereg konsekwencji prawnych. Po pierwsze są to przepisy wspólne dla całości postępowania administracyjnego, tym samym obowiązują we wszystkich stadiach postępowania oraz stanowią wiążącą wytyczną dla stosowania wszystkich przepisów Kodeksu, w tym także regulujących postępowanie w sprawie rozpatrywania skarg i wniosków. Ponadto, charakterystyczną cechą zasad ogólnych jest to, że nie wprowadzają one żadnych nowych, samoistnych instytucji. Są one normami, które winny być stosowane poprzez istniejące instytucje postępowania administracyjnego uregulowane w Kpa. Jednocześnie zasady ogólne - jako wspólne dla całości postępowania administracyjnego - mają to znaczenie, że wszystkie przepisy tego Kodeksu winny być interpretowane zgodnie z tymi zasadami. Z kolei, zgodnie z unormowaną w omawianym art. 7 zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy". Zgodnie z tą zasadą organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe, w tym art. 77 § 1 Kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu podniesionego przez Gminę - Miasto S., zawartego w uzasadnieniu skargi, Wojewoda podniósł, że nie sposób zgodzić się z twierdzeniem, iż rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody wydane zostało z naruszeniem terminu określonego w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Powyższy zarzut uznać należy za bezzasadny. Nie można bowiem zgodzić się
z poglądem skarżącej, iż dniem wydania rozstrzygnięcia nadzorczego jest dzień nadania korespondencji w placówce pocztowej. Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy
o samorządzie gminnym o nieważności uchwały organu gminy orzeka organ nadzoru
w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia jej doręczenia. Przepis ten nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, aby wyznaczony termin obejmował również doręczenie aktu nadzorczego jako warunek działania organu nadzoru, nie przewiduje on bowiem wniesienia aktu nadzoru lecz zakreśla termin do jego wydania (orzekania w sprawie nieważności uchwały rady gminy). W ustawowym terminie organ nadzoru jest władny orzec o nieważności uchwały organu stanowiącego, przez co należy rozumieć podpisanie aktu.
Wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego następuje zatem z chwilą jego podpisania przez uprawniony organ. Zupełnie inną kwestią jest zaś doręczenie rozstrzygnięcia nadzorczego. Dopiero prawidłowe i skuteczne doręczenie aktu nadzoru otwiera drogęi termin zaskarżenia do sądu administracyjnego (art. 98 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), bowiem termin wniesienia skargi liczony jest od dnia doręczenia aktu nadzoru i wynosi 30 dni. Powyższe stanowisko znajduje - wbrew twierdzeniom skarżącej - odzwierciedlenie w orzecznictwie, a mianowicie w wyrokach WojewódzkiegoSądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/GL 107/08 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2009 r., sygn. akt I OSK 331/09. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie zostało wydane z uchybieniem wskazanego terminu od dnia doręczenia organowi nadzoru uchwały Rady Miasta Szczecin. Uchwała Nr L/1306/10 wpłynęła bowiem do organu nadzoru w dniu [...] r. pismem znak: [...], natomiast zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze wydane zostało w dniu [...] r. W niniejszej sprawie ostatni dzień trzydziestodniowego terminu przypadał na dzień [...]r. ([...]), tj. na dzień ustawowo wolny od pracy. Zgodnie zatem z dyspozycją art. 57 § 4 k.p.a. - ostatnim dniem terminu był najbliższy następny dzień powszedni, tj. dzień [...] r. Tak więc, kwestionowane rozstrzygnięcie nadzorcze zostało wydane z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 171 Konstytucji RP działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi z punktu widzenia legalności. Kompetencje nadzorcze wojewody
są określone w przepisach ustaw ustrojowych, w przypadku gminy – w ustawie z dnia
8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) – zwanej dalej u.s.g.
Nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności
z prawem (art. 85 u.s.g.).
Organy nadzoru mogą wkraczać w działalność gminną tylko w przypadkach określonych ustawami (art. 87 u.s.g.)
W ramach nadzoru wojewoda orzeka o nieważności uchwały w całości lub w części, gdy stwierdzi ich sprzeczność z prawem (art. 91 ust. 1 u.s.g.). Kompetencje nadzorcze wojewody obejmują swym zakresem przedmiotowym także uchwały rady gminy podejmowane w oparciu o przepis art. 229 pkt 3 k.p.a.
Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Sąd uznał, że wbrew zarzutom skargi, nie narusza ono prawa.
W związku z wywodami zawartymi w odpowiedzi na skargę, zgodzić się trzeba co do zasady ze stanowiskiem Rady Miasta S., że pogląd, iż każde pismo traktować należy jako skargę jest błędny.
Pogląd taki nie wytrzymuje krytyki przede wszystkim z uwagi na treść art. 227 k.p.a., który wyraźnie określa granice przedmiotowe skargi.
Powyższa uwaga nie oznacza jednak, że w sprawie rozstrzygnięcia nadzorczego poddanego obecnie kontroli Sądu, przyznać należy rację stronie skarżącej w zakresie jej oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu.
W świetle przepisów Działu VIII, Rozdziału 2. Skargi Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanego: "Skargi", wpłynięcie do Rady pisma zainteresowanego podmiotu może zakończyć się uznaniem tego pisma za skargę,
a w rezultacie przeprowadzeniem postępowania zakończonego uchwałą o stwierdzeniu zasadności lub niezasadności skargi. Może też skutkować podjęciem uchwały o niedopuszczalności uznania pisma za skargę z uwagi na brak cech skargi.
Ten ostatni wariant legł u podstaw uchwały Rady Miasta S. r. Nr L/1305/2010.
Zdaniem Sądu, Rada Miasta S. trafnie dostrzegła, że zarzuty I.P. – L. opisane w piśmie z dnia [...]r. skierowane były przeciwko Spółce z o.o. "S.". Jednakże, czego strona skarżąca nie dostrzegła, a co miał na uwadze Wojewoda podejmując zaskarżony akt nadzoru, zawiera ono również zarzut sugerujący działanie Wydziału Inwestycji Urzędu Miejskiego w Szczecinie (a więc pracowników podległych Prezydentowi Miasta Szczecin w rozumieniu konstrukcji przyjętej w art. 227 k.p.a.) "w zmowie" z przedstawicielami spółki i ten fragment pisma stanowił skargę w rozumieniu art. 227 k.p.a. do rozpatrzenia której zobowiązana była Rada Miasta S.
O tym, czy dane pismo jest skargą w rozumieniu art. 227 k.p.a. nie decyduje jego tytuł lub ogólna wymowa, lecz istota zawartych w jego treści sformułowań – zarzutów. Skarga stanowi bowiem pewien zarzut. W niniejszej sprawie, Rada Miasta S. nie dokonała wnikliwej analizy pisma I. P. – L., a oparła się przede wszystkim na tej jego części, która istotnie skierowana była przeciwko Spółce z o.o. "S.", a więc nie dotyczyła kwestii objętych zakresem przedmiotowym art. 227 k.p.a. Natomiast zarzut współdziałania pracowników Wydziału Inwestycji Urzędu Miejskiego w S. pozostał poza rozważaniami Rady, co istotnie stanowi naruszenie art. 227 k.p.a. i art. 229 pkt 3 k.p.a.
Dlatego, stanowisko Wojewody stwierdzające nieważność przedmiotowej uchwały, oparte na ustaleniu, że nastąpiło uchylenie
się Rady Miasta S. od rozpatrzenia tak sformułowanej i rozumianej skargi,
jest zasadne i prawa nie narusza.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących zakresu stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu skargowym, przypomnieć należy, że postępowanie to mające charakter uproszczony zostało odrębnie uregulowane w Dziale VIII ustawy i zawiera regulacje mające zastosowanie wyłącznie w tym postępowaniu. Nie oznacza to jednak, że przepisy Kpa odnoszące się do postępowania jurysdykcyjnego nie mają w sprawach skargowych zastosowania.
Oczywistym jest, że stosownie to winno następować odpowiednio z uwzględnieniem odrębności postępowania skargowego by w istocie nie nadać temu postępowaniu często w sposób nieuprawniony – cech postępowania jurysdykcyjnego. Niewątpliwie
do postępowania skargowego mają zastosowanie przepisy Kpa określające zasady ogólne postępowania administracyjnego, które nadają kierunek zarówno postępowania uproszczonemu jakim jest postępowanie skargowe, jak i postępowaniu jurysdykcyjnemu. Zwrócić należy jednak uwagę, że i stosowanie zasad ogólnych winno następować z zachowaniem odrębnych cech postępowania skargowego.
Co do kwestii kolejnego zarzutu skargi podnieść należy, że sąd administracyjny zgodnie z właściwością bada legalność zaskarżonego aktu, ale nie jest właściwy w ramach tej kompetencji do rozstrzygania dylematu skarżącego, który organ to jest Przewodniczący Rady Miasta czy Wojewoda ma wyłącznie decydować czy dane pismo jest skargą.
Każdy bowiem z tych organów w granicach swoich kompetencji nie tylko może,
ale powinien badać charakter prawny pisma, które do niego wpłynęło, celem nadania mu prawidłowego biegu.
Wbrew zarzutowi skargi, organ nadzoru wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszył terminu określonego w art. 91 ust. 1 zd. drugie ustawy o samorządzie gminnym. Rada naruszenie tego przepisu wyprowadza z przekonania, że organ nadzoru powinien doręczyć rozstrzygnięcie nadzorcze w terminie określonym w art. 91 ust. 1 ustawy tj. w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia.
Tymczasem przepis ten stanowi o wydaniu rozstrzygnięcia nadzorczego, a nie
o jego doręczeniu. Datą wydania określonego aktu przez organ administracji publicznej jest data w nim wskazana a nie data doręczenia tego aktu adresatowi.
W tym stanie rzeczy, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa przez Wojewodę i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło