II SA/Sz 1130/12

WyrokWSA w Szczecinie2012-12-19

Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Stefan Kłosowski, Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej jest prawidłowa, gdy nie przeprowadzono ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia pomimo złożenia wniosku przez pracownika?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że decyzja organu jest wadliwa z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, gdyż pomimo złożenia przez skarżącego wniosku o ponowne badanie przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, badanie takie nie zostało przeprowadzone, a orzeczenie lekarskie tej jednostki nie zostało wydane. Organ był zobowiązany do wyczerpania trybu odwoławczego od orzeczenia lekarskiego przed wydaniem decyzji o chorobie zawodowej.
Stan faktyczny
R. S. zgłosił podejrzenie choroby zawodowej związanej z przewlekłymi chorobami układu ruchu. Po badaniach w jednostce orzeczniczej I stopnia wydano orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. R. S. złożył wniosek o ponowne badanie w jednostce orzeczniczej II stopnia, jednak badanie to nie zostało przeprowadzone, a decyzja organu I i II instancji utrzymała brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżący wniósł skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Państwowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212 poz. 1263) po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej nie stwierdził choroby zawodowej u R. S. - choroby wywołane sposobem wykonywania pracy: wymienioną w poz. 19 pkt 4 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wystawionego przez Ośrodek Medycyny Pracy otrzymanego w dniu [...] dotyczącego R. S. zatrudnionego w Spółce na stanowiskach: serwisant oddziału, rozpatrzył sprawę choroby zawodowej. R. S. w [...] zgłosił Inspektorowi Sanitarnemu podejrzenie choroby zawodowej: wywołane sposobem wykonywania pracy - poz. 19 pkt 4 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Inspektor Sanitarny w [...], po dokonaniu oceny narażenia zawodowego, skierował R. S. do jednostki orzeczniczej I stopnia - Ośrodka Medycyny Pracy na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej: wywołane sposobem wykonywania pracy. W Ośrodku Medycyny Pracy przeprowadzono badania i konsultacje specjalistyczne. Podczas badania R. S. podał, że od około [...] występują u niego dolegliwości, silniejsze od kilku miesięcy, takie jak: przy chodzeniu, jeździe na rowerze. R. S. podał również, że nie może się nachylić i podnieść nóg z uwagi na ból, kilka razy w tygodniu występują bóle od czubka głowy do lewego oka. Na podstawie przeprowadzonych badań, dokumentacji medycznej oraz oceny narażenia zawodowego jednostka orzecznicza I stopnia uznała, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej i dnia [...] wydała orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: - poz. 19 pkt 4 wykazu chorób zawodowych. R. S. nie zgodził się z treścią ww. orzeczenia i złożył wniosek o ponowne badanie w jednostce orzeczniczej. Sprawę przekazano do Instytutu Medycyny Pracy. Instytut Medycyny Pracy dnia [...] w piśmie znak [...], poinformował, iż R.S. nie zgłosił się na badania w wyznaczonym terminie i w związku z powyższym jego dokumentacja lekarska bez opinii została odesłana do jednostki orzeczniczej stopnia. Jednostka orzecznicza stopnia zaznaczyła, że nie jest możliwe wydanie orzeczenia na podstawie dokumentacji lekarskiej bez badania pacjenta. Inspektor Sanitarny na podstawie § 8 ust 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych zwrócił się do jednostki orzeczniczej I stopnia o wskazanie, jakie konsultacje przechodził pan R. S. oraz co składa się na "całość dokumentacji medycznej", o której mowa w orzeczeniu lekarskim nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, a także co ustalono w wyniku tych badań i konsultacji. W odpowiedzi jednostka orzecznicza I stopnia podała, ze pan R. S. konsultowany był w WOMP ZCLiP przez specjalistów, a "całość dokumentacji medycznej" oznacza: dokumentację wewnętrzną indywidualną (karta badania z kartami konsultacji oraz dokumentacja dostarczona przez badanego). Ponadto jednostka orzecznicza podała, że w wyniku badań i konsultacji ustalono, że schorzenia pana R. S. nie są przewlekłymi chorobami układu ruchu wywołanymi sposobem wykonywania pracy. Inspektor Sanitarny w toku postępowania dowodowo-wyjaśniającego przeprowadził ocenę narażenia zawodowego i ustalił, że R.S. pracował w latach [...], PSTBR, w latach [...] jako w PKN, w latach [...] zajmował się prowadził prywatną działalność gospodarczą oraz był zatrudniony w Firmie J. S. . Od [...] pan R. S. pracował w oraz w, a od [...] do [...] na stanowisku w Spółce . Pan R. S. utrzymuje, że narażenie zawodowe związane z w ostatnim zakładzie pracy, tj. Spółce . Do obowiązków służbowych pana R.S. należała między innymi naprawa przez firmy zewnętrzne. R. S. podał, że w Spółce obowiązki wykonywał na terenie całego oddziału oraz w pomieszczeniach biurowym i magazynowym, głównie w pomieszczeniu warsztatowo-magazynowym, ponadto podał, że praca jego polegała na naprawach sprzętu (brak stołu warsztatowego naprawy wykonywane były na kolanach na posadzce betonowej), myciu sprzętu i jego części środkami chemicznymi (benzyna, olej napędowy), sprzątaniu pomieszczenia, zamawianiu części pocztą elektroniczną, obsłudze klientów i przemieszczeniu części urządzeń z magazynu na pojazdy klientów (nawierzchnia w magazynie nierówna). Ponadto obsługiwał podnośnik mechaniczny i był narażony na duże obciążenie nadgarstków - przemieszczał podnośnik po nierównej powierzchni. Nadto podał, że nie tylko obsługiwał wózek paletowy, za pomocą którego podnosił ciężary ( ) do [...]wysokości, ale także był narażony na pracę w niskich temperaturach. Natomiast na podstawie informacji uzyskanych od pracodawcy organ ustalił, że R. S. pracował w pozycji zmiennej z możliwością przerwania czynności w każdej chwili. Pracodawca Spółki podał, że R. S. na stanowisku serwisanta obowiązki wykonywał na terenie całego oddziału oraz w pomieszczeniach biurowym i magazynowym (z wydzielonym miejscem dla serwisanta, wyposażonym w stół warsztatowy, biurko i szafki narzędziowe). Do obowiązków R. S. należało sprawdzanie działania sprzętu, wykonywanie drobnych napraw lub dokonywanie weryfikacji i przekazywanie urządzeń do naprawy przez firmę zewnętrzną lub w Spółce , oraz że R. S. pomagał przy załadunku i rozładunku wynajmowanego sprzętu i zabezpieczeniu jego na pojeździe samochodowym. Inspektor Sanitarny ustalił również, że brak jest dowodów, wskazujących, że w poprzednich zakładach pracy R. S. był narażony na czynniki, które mogłyby doprowadzić do powstania zapienia okołostawowego barku. Opis czynności wykonywanych im stanowisku serwisanta w Spółce , przedstawiany zarówno przez pracodawcę jak i R. S., sugeruje, że nie można uznać iż warunki pracy na stanowisku mogły spowodować chorobę zawodową pod postacią przewlekłej choroby układu ruchu. Z art. 2351 ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zmianami) wynika, że za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych, jeśli zostały wywołane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Przy czym przy ocenie działania tych czynników uwzględnia się między innymi rodzaj czynnika, stopień i czas działania narażenia zawodowego oraz sposób wykonywania pracy. Konstrukcja przepisu 2351 cyt. ustawy przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba zawodowa jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. Zgodnie z § 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia Inspektor Sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz w ocenie narażenia zawodowego pracownika. Z oceny narażenia zawodowego wynika, ze R.S. pełniąc obowiązki służbowe nie wykonywał czynności, które mogłyby spowodować chorobę zawodową pod postacią przewlekłej choroby układu ruchu. Z orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia wynika, że analiza całości dokumentacji lekarskiej oraz narażenia zawodowego nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zapalenia okołostawowego barku. Jednostka orzecznicza I stopnia zaznaczyła, że według pracodawcy R. S. pracował w pozycji zmiennej z możliwością przerywania pracy w każdej chwili oraz że na podstawie opisu czynności wykonywanych na stanowisku, przedstawianych zarówno przez pracodawcę jak i R. S., nie można uznać iż warunki pracy na stanowisku serwisanta mogły spowodować chorobę zawodową pod postacią przewlekłej choroby układu ruchu. Podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej jest wykazanie ścisłego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznana jednostka chorobowa musi być bezwzględnie ujęta w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do cyt. rozporządzenia. Zgodnie z cytowanymi przepisami kluczowe dla rozpoznania choroby zawodowej jest wystąpienie narażenia zawodowego. W sprawie R.S. warunek ten nie został spełniony, zarówno jednostka orzecznicza jak i Inspektor Sanitarny uznał, że R. S. wykonywał zróżnicowane czynności i pracował w pozycji zmiennej z możliwością przerwania w każdej chwili oraz, że warunki pracy nie mogły prowadzić do zapalenia okołostawowego barku i tym samym do powstania choroby zawodowej. W związku z powyższym Inspektor Sanitarny biorąc pod uwagę orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] oraz oceny narażenia zawodowego uznał brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: - poz. 19 pkt 4 wykazu chorób zawodowych. Od powyższej decyzji R. S. wniósł odwołanie kwestionując ocenę dowodów, wyprowadzone z niej ustalenia faktyczne i podjęte rozstrzygnięcia. W ocenie strony błędnie ustalono w oparciu o oświadczenia pracodawcy rodzaj wykonywanych przezeń czynności i w konsekwencji nieprawidłowo przyjął brak narażenia zawodowego w środowisku jego pracy. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14.03.1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011r. nr 212, poz. 1263) po rozpatrzeniu odwołania R. S. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na wstępie uzasadniania swojej decyzji organ odwoławczy opisał przebieg postępowania i ustalenia organu I instancji, wskazał na treść decyzji tego organu oraz przytoczył treść odwołania. Następnie Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że zgodnie z art. 2351 Kodeksu Pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 825 z 2009r.) za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących na stanowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zgodnie z art. 2352 Kodeksu pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 825 z 2009r.) rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Przepis ten jednoznacznie określa, którą jednostkę chorobową można uznać za chorobę zawodową. Zgodnie z w/w rozporządzeniem kluczowe dla rozpoznania choroby zawodowej jest wystąpienie objawów chorobowych oraz związek wystąpienia w/w objawów z ekspozycją na szkodliwe czynniki występujące w środowisku pracy. Za chorobę zawodową można uznać tylko wybrane schorzenia spełniające określone kryteria formalne i medyczne. Podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej jest wykazanie ścisłego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznana jednostka chorobowa musi być bezwzględnie ujęta w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz.869). Oznacza to, że nie każda jednostka chorobowa, może zostać uznana za chorobę zawodową. Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszym przypadku ten warunek nie został spełniony. R. S. pracując jako oddziału nie był narażony na czynniki uciążliwe, które mogły spowodować chorobę zawodową. Jednostka orzecznicza I stopnia tj. Ośrodek Medycyny Pracy na podstawie całości obrazu klinicznego, uwzględniając sposób wykonywania pracy na stanowisku oddziału stwierdził brak podstaw do uznania zawodowej etiologii choroby ruchu. W myśl § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 z późn. zm.), w/w jednostka jest właściwa do rozpoznawania chorób zawodowych. W świetle przyjętego przez sądy administracyjne stanowiska, wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych, dotyczy wiedzy specjalnej i ma charakter opinii biegłego. Wydane w sprawie orzeczenie jest kompletne i logiczne. W tej sytuacji organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007r., sygn. akt II OSK 1078/06; Wyrok WSA z dnia 11 maja 2010r., sygn. akt IV SA/GL 876/09). Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny ustosunkowując się do zarzutów, podniesionych przez Pana R. S., po analizie zebranej dokumentacji wskazał. iż Ośrodek Medycyny Pracy wydając orzeczenie lekarskie wziął pod uwagę rodzaj czynności wykonywanych na stanowisku pracy podanych zarówno przez w/w jak i zakład. Z oceny narażenia zawodowego podanego przez zakład wynika, że w czasie zatrudnienia R. S. na stanowisku serwisant oddziału ( ) w zakładzie nie były przeprowadzane kontrole przez Państwową Inspekcję Pracy ani też Państwową Inspekcję Sanitarną, co potwierdza pismo Inspektora Sanitarnego z dnia [...] wraz z dołączoną kserokopią protokołu kontroli Nr [...]. Odnosząc się do zarzutu - "braku wizji lokalnej" Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, że w związku z tym, iż R. S. zakończył pracę w Spółce [...], to przeprowadzenie w chwili obecnej wizji lokalnej w zakładzie jest zbędne, ponieważ jak podaje sam zainteresowany cyt. "pracodawca dokonał przebudowy stanowisk pracy na polecenie inspektora pracy - wymiana podnośnika mechanicznego na spalinowy w [...] oddziałach firmy. Z powyższego wynika, że warunki pracy obecnie nie są adekwatne do warunków w jakich pracował odwołujący się. Nie kwestionując pogorszenia się zdrowia fizycznego R. S., organ wskazał jednak, że jak ustalono w wyniku badań i konsultacji, schorzenia badanego nie są przewlekłymi chorobami układu ruchu wywołanymi sposobem wykonywania pracy ( ). W trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w związku z zarzutem odwołania wystąpił pismem znak: [...] do Ośrodka Medycyny Pracy ZCLiP z prośbą o ustosunkowanie się i wyjaśnienie kwestii zagrożenia wywołanego pracą przy obsłudze wózka paletowego i pracę w oddziale EWPA " ". Ośrodek Medycyny Pracy po zapoznaniu się z zarzutami w/w wskazanymi w odwołaniu. uznał, że opisywane dolegliwości (cyt.): " " nie mogą być rozpoznane jako choroba zawodowa u osoby, która pracowała wykorzystując wózek paletowy, podnośnik mechaniczny i spalinowy "załadowany i przemieszczany po nierównej powierzchni. Wobec powyższego WOMP podtrzymał treść orzeczenia nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u R. S. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we własnym postępowaniu administracyjnym, po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego w sprawie choroby zawodowej R. S. stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej uznając odwołanie za nieuzasadnione. R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skargę na wyżej opisana decyzję ostateczną, kwestionując zarówno ustalenia w zakresie oceny narażenia zawodowego w środowisku jego pracy jak i zakres rozpoznanego schorzenia, a także dokonaną ocenę w zakresie związku przyczynowego miedzy tymi okolicznościami. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny odpowiadając na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji dokonana w granicach rozstrzygania sądu administracyjnego zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ), dalej określanej: P.p.s.a., doprowadziła do stwierdzenia, że akt ten narusza przepisy procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie była choroba zawodowa. Za chorobę zawodową, jak stanowi to definicja ustawowa zawarta w art. 2351 Kodeksu pracy, uważa się "chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Tak więc dla dokonania oceny prawnej czy stwierdzone u pracownika schorzenie stanowi chorobę zawodową w rozumieniu wyżej cytowanej definicji, niezbędne jest poza ustaleniem, że schorzenie to mieści się w wykazie chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 ze zm.), zwanego w dalszej części niniejszego uzasadnienia "rozporządzeniem", niezbędne jest wszechstronne i wyczerpujące zebranie materiału dowodowego koniecznego do ustalenia rodzaju schorzenia i wystąpienia narażenia zawodowego oraz istnienia związku przyczynowego miedzy tym schorzeniem a narażeniem zawodowym. Rozstrzyganie w przedmiocie choroby zawodowej odbywa się co prawda na podstawie przepisów rozporządzenia, jednakże orzekanie w tym przedmiocie przez właściwe organy Inspekcji Sanitarnej nie traci cech postępowania administracyjnego, co oznacza, że w postępowaniu przed tymi organami obowiązują (w zakresie nieuregulowanym w rozporządzeniu) przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej wszczyna i prowadzi właściwy państwowy inspektor sanitarny. Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia, właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Właściwymi do wydania orzeczeń lekarskich w zakresie chorób zawodowych są lekarze wskazani w § 5 ust. 1, zatrudnieni w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia, wymienionych w § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia. Lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1 wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Zgodnie, z § 8 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Przepis ten odczytywany w powiązaniu z przywołanymi wyżej § 5 i § 6 rozporządzenia wskazuje, że aczkolwiek państwowy inspektor sanitarny prowadzący postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia istnienia choroby zawodowej jest związany orzeczeniem lekarskim, o którym mowa w § 5 ust. 1, a zatem nie może samodzielnie zmienić jego rozpoznania, to jednak zobligowany jest do jego oceny, gdyż orzeczenie to stanowi dowód z opinii biegłego w rozumieniu art. 84 Kpa w związku z art. 75 Kpa. Opinia biegłego jest zaś środkiem dowodowym podlegającym ocenie w oparciu o art. 80 Kpa na tych samych zasadach co inne dowody. Jeśli zatem orzeczenie lekarskie jest niepełne, niejasne lub nielogiczne albo zawiera braki wymagające usunięcia, właściwy organ inspekcji sanitarnej ma prawo, a nawet wynikający z art. 7 Kpa obowiązek, zastosowania wyżej cytowanego § 8 ust. 2 rozporządzenia. Powyższe rozważania zmierzają do wykazania, że organy inspekcji sanitarnej orzekające w niniejszej sprawie w istotny sposób naruszyły § 7 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym pracownik (były pracownik), badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Treść tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że w przypadku złożenia przez pracownika (byłego pracownika) wniosku o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą stopnia, wszczęty zostaje incydentalny, swoisty tryb odwoławczy, który zakończyć się powinien orzeczeniem lekarskim wydanym przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia, które następnie stanie się środkiem dowodowym w postępowaniu prowadzonym przez właściwy organ inspekcji sanitarnej. Cytowany przepis ani żaden inny przepis nie dopuszcza możliwości rezygnacji z przeprowadzenia tego dowodu, o ile sam wnioskodawca nie złożył wyraźnego oświadczenia o cofnięciu wniosku o badanie w jednostce orzeczniczej stopnia. Tymczasem, jak wynika to z akt administracyjnych niniejszej sprawy i co zostało podniesione w ustaleniach zawartych w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, mimo że R. S. złożył wniosek o przeprowadzenie ponownie badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia i wniosku tego nie cofnął, to badanie takie nie zostało przeprowadzone i nie zostało wydane orzeczenie lekarskie w trybie przewidzianym w § 7 ust. 1 rozporządzenia. Mianowicie, w dniu [...] (). Powiatowy Inspektor Sanitarny po przeprowadzeniu badania narażenia zawodowego skierował R. S. na badania do Ośrodka Medycyny Pracy "w celu rozpoznania choroby zawodowej". WOMP w dniu [...] wydał orzeczenie lekarskie nr [...]o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: "Przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy. poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych (k.46 akt adm.). W aktach administracyjnych przedłożonych sądowi wraz z odpowiedzią na skargę brak jest wprawdzie pisma skarżącego zawierającego wniosek o ponowne badanie, jednakże znajduje się w nich ( ) kopia pisma WOMP z dnia [...] do Instytutu Medycyna Pracy z wnioskiem o wyznaczenie terminu badania i informującego, że R.S. "złożył pismo z odwołaniem od orzeczeń nr [...] i [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: [...]". Nie ulega zatem wątpliwości, że wdrożone zostało postępowanie, o którym mowa w § 7 rozporządzenia. Dalej z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] () R. S. zwrócił się do jednostki orzeczniczej II stopnia o wydanie orzeczenia zaocznie motywując prośbę złym stanem zdrowia z powodu silnych bólów stawów kolanowych, brakiem osoby towarzyszącej i obawą o swoje zdrowie w czasie podróży. Skarżący jednocześnie zastrzegł, że jeśli jego dokumentacja medyczna jest niewystarczająca do wydania orzeczenia zaocznie "nawet negatywnego, to skontaktuję się z Państwem gdy stan zdrowia się poprawi , jestem zapisany na rehabilitację w celu poprawy". Cytowane pismo w żadnym fragmencie jego treści nie zawiera oświadczenia, o cofnięciu wniosku. Okoliczność, że strona, pozostając w błędnym przekonaniu o możliwości wydania orzeczenia zaocznie, złożyła taki wniosek, nie uprawniała ani jednostki orzeczniczej stopnia od zaniechania ponownego badania, ani organu Inspekcji Sanitarnej od wydania decyzji mimo braku zakończenia postępowania w przedmiocie wydania orzeczenia lekarskiego przez tę jednostkę. Należy podkreślić, że pismo Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...] ( )odsyłające dokumentację R. S., który nie zgłosił się w wyznaczonym terminie "bez opinii, ponieważ nie jest możliwe wydanie orzeczenia na podstawie dokumentacji lekarskiej bez badania pacjenta" nie stanowi orzeczenia lekarskiego w rozumieniu § 7 ust. 1 w związku z § 6 ust. 1 rozporządzenia. Podjęta przez organ odwoławczy próba konwalidacji tego braku poprzez wystąpienie do Ośrodka Medycyny Pracy o przeprowadzenie kolejnego badania skarżącego i ustosunkowanie się do zarzutów jego odwołania jest w ocenie Sądu działaniem bezskutecznym, skoro WOMP nie jest jednostką orzeczniczą stopnia. W świetle znajdujących się w aktach administracyjnych pism R.S. z dnia [...] i z dnia [...] nie ma , zdaniem Sądu, wątpliwości co do tego, że skarżącemu chodziło o przesunięcie terminu hospitalizacji celem wykonania ponownego badania i wydania orzeczenia lekarskiego w jednostce orzeczniczej stopnia. Skoro jednostka ta badania de facto nie wykonała i nie wydała orzeczenia, to rzeczą organu inspekcji sanitarnej było wyjaśnienie czy stan zdrowia strony uległ poprawie i doprowadzenie do wyznaczenia kolejnego terminu badania celem dokończenia procedury wywołanej wnioskiem strony nie zgadzającej się z orzeczeniem jednostki orzeczniczej I stopnia. Uchylenie się od dokończenia tej procedury stanowi bowiem istotne naruszenie prawa strony gwarantowanego przepisem § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, czego nie dostrzegł Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, powielając błąd organu I instancji i naruszając tym samym art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. Ponowne rozpatrzenie sprawy powinno zatem uwzględnić powyższe zapatrywania Sądu i doprowadzić do wyczerpania, przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, trybu odwoławczego od orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w § 7 ust. 1 rozporządzenia o ile strona w sposób wyraźny nie cofnie odwołania od orzeczenia jednostki stopnia. W tym stanie sprawy, wobec naruszenia w wyżej opisany sposób przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przedwczesne byłoby odniesienie się przez sąd do kwestii merytorycznych. Dlatego, nie przesądzając ostatecznego sposobu rozstrzygnięcia, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec - jak w pkt I sentencji wyroku oraz na podstawie art. 152 tej samej ustawy- jak w pkt II.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło