II SA/Sz 1150/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi A. G. –G. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie wymeldowania oddala skargę Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., zawiesił postępowanie w sprawie wymeldowania Z.G. z lokalu przy ul. [...], ustalając że Z.G. wniósł do sądu powszechnego pozew o przywrócenie naruszonego posiadania. W dniu [...]. pełnomocnik A.G. zwrócił się do organu gminy z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania. Wójt Gminy, po rozpatrzeniu ww. wniosku, postanowieniem z dnia [...] odmówił podjęcia zawieszonego postępowania w związku z toczącym się postępowaniem przed Sądem Rejonowym [...], pod sygn. akt [...]. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył pełnomocnik A.G., wnosząc o jego zmianę i podjęcie zawieszonego postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Wojewoda postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia – utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że art. 97 § 2 K.p.a. stanowi, iż organ administracji publicznej podejmuje z urzędu lub na wniosek strony postępowanie, jeżeli tylko ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania. Z ustaleń organu I instancji wynika natomiast, że sprawa o przywrócenie naruszonego posiadania z powództwa Z.G. przeciwko pani A.G., sygn. akt [...] nie została jeszcze zakończona. W opinii Wojewody bezsporne jest, że wynik tej sprawy ma znaczenie dla sposobu rozpatrzenia przez organ gminy sprawy o wymeldowanie Z.G. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...], ponieważ rozstrzygnięcie sądu będzie miało wpływ na ustalenie charakteru pobytu Z.G. poza miejscem stałego zameldowania. Powyższe oznacza, że do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem powszechnym brak jest możliwości podjęcia i dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.G., reprezentowana przez pełnomocnika adw. P.K., zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej - organu I instancji oraz wydanie postanowienia z rażącym naruszeniem prawa, pomimo istnienia przesłanek do podjęcia zawieszonego postępowania; - art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy nie było przesłanek do jego zastosowania w niniejszej sprawie. A.G. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia je poprzedzającego jako naruszającego prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając skargę skarżąca podała, że organy, zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji nie przeanalizowały dogłębnie przedmiotowej sprawy. W swoich pismach pełnomocnik wnosił o podjęcie postępowania, powołując się na obowiązujące przepisy, jak i ukształtowaną linię orzeczniczą NSA. Obowiązkiem organów jako administracji publicznej było więc zapoznanie się z ww. wnioskiem, a następnie z jego zarzutami w sposób dokładny, a także ich wnikliwe rozpatrzenie, co powinno mieć swoje odzwierciedlenie choćby w obszernym uzasadnieniu motywów podjętych decyzji. Dlatego, w ocenie skarżącej, nie można przyjąć, że podjęte działania w jej sprawie budzą zaufanie obywatela do władzy publicznej. Nadto norma wyrażona w art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a. nakłada na organ obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego. Organy w niezrozumiały dla skarżącej sposób pominęły całkowicie fakt, że Z.G. dobrowolnie wyprowadził się z przedmiotowego lokalu i na stałe zamieszkuje od kilku lat w [...]. Tym samym, zdaniem A.G., nie było podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca przytoczyła argumentację wyrażoną w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OSK 2209/10 i II OSK 1426/07. Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że jeżeli decyzja administracyjna wydana w granicach sprawy, której dotyczy skarga narusza prawo w sposób określony w art. 145 §1 ww. ustawy podlega uchyleniu bez względu na to, czy skarga formułuje zarzuty o naruszeniu prawa. Taka sytuacja nie wystąpiła jednak w niniejszej sprawie. Przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie było postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie. Przepis art. 97 § 1 K.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie: 1) w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105), 2) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony, 3) w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych, 4) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z kolei na podstawie art. 97 § 2 K.p.a. organ administracji publicznej podejmuje z urzędu lub na wniosek strony postępowanie, jeżeli tylko ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenia postępowania. Na wstępie podkreślić trzeba, że zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) organ administracji wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub tymczasowego i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zatem konieczną przesłanką warunkującą możliwość wymeldowania jest opuszczenie lokalu. W doktrynie i orzecznictwie utrwalił się pogląd, że opuszczenie to musi mieć charakter trwały. Nadto winno ono być następstwem zamiaru osoby opuszczającej, przy czym zamiar ów należy pojmować nie wyłącznie jako wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Ustalenie zatem, czy nastąpiło opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu wymaga zbadania zarówno zamiaru danej osoby, wykazania dobrowolności opuszczenia oraz że nastąpiło zerwanie więzi z dotychczasowym miejscem pobytu wskazujące, iż centrum życiowe osoby wymeldowywanej znajduje się w innym miejscu. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że organ prowadzący postępowanie powziął wiadomość, iż opuszczenie lokalu mieszkalnego w miejscowości [...], położonego przy ul. [...] przez Z.G. nie miało charakteru dobrowolnego. Dodatkowo Z.G. wniósł pozew do sądu powszechnego o przywrócenie mu prawa do przebywania w spornym lokalu. Spór ten dotyczy zatem przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu. Gdyby bowiem okazało się, że Z.G. został zmuszony do wyprowadzenia się przez bezprawne działanie skarżącej, przesłanka ta nie zostałaby dochowana. Tym samym w przedmiotowej sprawie zachodzi potrzeba uzupełnienia wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy o element, który jest istotny do jej rozstrzygnięcia. Fakt wytoczenia przez osobę wnioskowaną do wymeldowania powództwa o przywrócenie posiadania ma bowiem istotne znaczenie jako element stanu faktycznego, który organ administracji ma obowiązek wziąć pod uwagę oceniając zaistnienie przesłanek z art. 15 ust. 2 ww. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wskazać również należy, że na organie ciąży obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Ustalenie przesłanki dobrowolności jest zatem podstawowym zadaniem organu, a jedynie sąd w drodze prawomocnego orzeczenia może zawisły przed nim spór cywilno-prawny rozstrzygnąć. W przypadku ustania przyczyny zawieszenia postępowania powstanie obowiązek podjęcia zawieszonego postępowania. Podkreślenia wymaga także, że w dniu wydania zaskarżonego postanowienia sprawa cywilna (sygn. akt [...]) z powództwa Z.G. przeciwko A.G. o przywrócenie posiadania była jeszcze w toku. Zatem brak w dacie orzekania przez organy prawomocnego wyroku sądu powszechnego musiał skutkować przez organ odmową podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego. Z tych wszystkich względów zarzuty podniesione w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę należało oddalić.