II SA/Sz 1155/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. R. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 1155/13 oddalającego skargę Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Sz 1155/13 oddalił skargę Z. R.. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego. Odpis sentencji wyroku z dnia [...] r., z uwagi na osadzenie Z. R. w zakładzie karnym, został doręczony skarżącemu z urzędu, wraz z pouczeniem o wymogu złożenia w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę oraz o trybie i terminie wniesienia środka odwoławczego od wydanego wyroku. Jednocześnie skarżący został pouczony o możliwości skorzystania z prawa pomocy. Pismem z dnia [..] r., skarżący wystąpił z wnioskiem, uzupełnionym następnie na wezwanie sądowe formularzem PPF, o przyznanie prawa pomocy, w tym poprzez ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia [...] r., Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy, poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Zarządzeniem z dnia [..] r., Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [..] zwrócił się do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu z informacją, o dacie doręczenia skarżącemu sentencji wyroku z dnia [...] r. oraz o tym, że skarżący dotychczas nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia. Pismem z dnia [..] r., Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej poinformował Sąd, że pełnomocnikiem z urzędu Z. R.. został wyznaczony adw. A. D. – P.. Wyznaczony z urzędu pełnomocnik Z. R.., w dniu [..] r. (data stempla pocztowego na kopercie), wystąpił do Sądu z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia [...] r., składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu jego autor wyjaśnił, że zawiadomienie o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu, odebrał w dniu [...] r. przy czym, w przedmiotowym piśmie nie przekazano informacji, co do tego, na jakim etapie znajduje się przedmiotowa sprawa skarżącego, ani też nie zwrócono uwagi na konieczność jakichkolwiek niecierpiących zwłoki czynności procesowych. Nie mając podstaw do przyjęcia, że zachodzi pilna potrzeba wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu, pełnomocnik z urzędu (zastępowany przez aplikanta adwokackiego) zapoznał się z aktami przedmiotowej sprawy w dniu [...]r., tak więc wiedzę o uchybieniu terminu pełnomocnik z urzędu powziął w tym dniu. Dodał jednocześnie, że analizując kalendarz zdarzeń uprawdopodobnione jest twierdzenie, że przebywająca w zakładzie karnym strona nie zrozumiała treści pouczenia załączonego do sentencji niekorzystnego dla niej wyroku oraz, iż występując o przyznanie prawa pomocy pozostawała w przekonaniu, że dopełniła wszelkich obowiązków zmierzających do wzruszenia zapadłego w sprawie wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej: "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywrócenie terminu albo o odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 3). W świetle powyższego, Sąd oceniając wniosek o przywrócenie terminu w pierwszej kolejności bada, czy istniał powód do jego złożenia tzn. czy czynność w postępowaniu sądowym, której dotyczy ww. wniosek , została dokonana z uchybieniem przewidzianego dla niej w ustawie terminu, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej, czy przedmiotowy wniosek strona złożyła w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi. W drugiej kolejności, jeżeli strona przedstawiła okoliczności uprawdopodabniające jej zdaniem uchybienie terminu, weryfikacji podlega wystąpienie podstaw do uwzględnienia żądania strony. Stosownie do art. 141 § 2 P.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni, od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Ten drugi przypadek opisany w powołanym wyżej przepisie miał miejsce w niniejszej sprawie, gdyż skarżący Z. R. (który nie był w dniu rozpatrzenia skargi reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika) nie mógł być obecny przy ogłoszeniu orzeczenia, z uwagi na osadzenie zakładzie karnym. Jak wynika bowiem z art. 140 § 2 P.p.s.a., stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, która na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku, sąd z urzędu w ciągu tygodnia od ogłoszenia wyroku, doręcza odpis jego sentencji z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia środka odwoławczego. Wobec powyższego, w dniu [...] r. doręczono skarżącemu odpis sentencji wyroku Sądu z dnia [...] r. W takiej sytuacji, termin do dokonania czynności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku upływał w dniu 21 stycznia 2014 r., który nie był sobotą, ani dniem uznanym ustawowo za wolny od pracy. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2014 r., zostało skarżącemu przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z. R. działając poprzez ustanowionego pełnomocnika z urzędu, w dniu 12 maja 2012r., a zatem po upływie terminu przewidzianego do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, a zatem należało ustalić, czy wniosek ten został złożony w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi ( art. 87 § 1 P.p.s.a.). W przedmiotowym wniosku o przywrócenie terminu, pełnomocnik skarżącego podniósł, iż wiedzę o uchybieniu terminowi do dokonania czynności, której przywrócenia się domaga, a mianowicie, że skarżący nie wystąpił w terminie siedmiodniowym z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku, powziął w dniu 7 maja 2014 r. w trakcie przeglądania akt sądowych. Wiedzy tej nie przekazano pełnomocnikowi z urzędu w zawiadomieniu o wyznaczeniu pełnomocnikiem, jak również nie załączono do zawiadomienia odpisu pisma kierowanego przez Sąd do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej, w którym znajdowała się informacja o stanie sprawy. Biorąc pod uwagę tę okoliczność oraz niezaistnienie okoliczności przeciwnych, należało przyjąć, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie określonym w art. 87 § 1 P.p.s.a. Sąd przystąpił zatem do merytorycznej oceny zasadności wniosku skarżącego o przywrócenie terminu. Bezsporne jest w sprawie, że skarżącego reprezentuje pełnomocnik z urzędu, wyznaczony w dniu 18 marca 2014 r. Należy mieć na uwadze że okoliczności mające uzasadniać uchybienie przedmiotowego terminu bez winy skarżącego, miały miejsce przed datą wyznaczenia pełnomocnika, tj. w okresie, gdy skarżący działał w postępowaniu sądowym samodzielnie. W tym czasie skarżący odebrał przesyłkę z sentencją wyroku Sądu z dnia [...] r. wraz ze stosownym pouczeniem w związku z oddaleniem jego skargi, co do prawa złożenia wniosku w terminie siedmiu dni o sporządzenie uzasadnienia wyroku, skutkach zaniechania złożenia wniosku oraz o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego. Uzasadniając niezawinione uchybienie terminu skarżący, działający przez profesjonalnego pełnomocnika podniósł, iż biorąc pod uwagę kalendarz zdarzeń uprawdopodobnione jest twierdzenie, że strona przebywająca w zakładzie karnym nie zrozumiała treści pouczenia załączonego do wyroku jak i występując o przyznanie prawa pomocy pozostawała w przekonaniu o dopełnieniu wszelkich obowiązków zmierzających do wzruszenia zapadłego w sprawie wyroku. Na tle problematyki instytucji przywrócenia terminu, panuje zgodny pogląd orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Wniose o przywrócenie terminu będzie skuteczny, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2013 r., sygn. akt II FZ 988/13, opubl. w Lex nr 1394970). Uchybienie terminu nie jest zawinione tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu, a przekroczenie to nastąpiło mimo dochowania przez stronę należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II FZ 1038/12, opubl. w Lex nr 1274266). Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Nie jest okolicznością wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu niezrozumienie treści pouczenia, którego treść nie budzi wątpliwości (patrz: postanowienie NSA z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I GZ 382/12, opubl. w Lex nr 1239383, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 28 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 431/10, opubl. w Lex nr 784384). Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał, iż nie może stanowić przesłanki przywrócenia terminu argumentacja strony, że przebywająca w zakładzie karnym strona nie zrozumiała treść kierowanego do niej pouczenia. W ocenie Sądu, treść tego pouczenia jest prawidłowa (czytelna, jasna i zrozumiała). Znajduje się w nim informacja, że niezgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia w terminie siedmiu dni, powoduje utratę prawa do wniesienia skargi kasacyjnej. W takiej zaś sytuacji, nie znajduje uznania twierdzenie, że skarżący składając wniosek o przyznanie prawa pomocy, działał w przekonaniu, że dopełnił wszystkich czynności niezbędnych do wzruszenia wyroku oddalającego skargę. Nawet mylne zrozumienie treści wezwania, w sytuacji gdy nie wynika to ze sposobu jego zredagowania, na skutek którego dana czynność nie została dokonana w terminie, nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2010 r., sygn. akt II OZ 833/12, opubl. w Lex nr 1270281). Wystąpienie z wnioskiem o prawo pomocy i wyznaczenie pełnomocnika z urzędu po upływie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest wystarczającym argumentem na wystąpienie uzasadnionej przyczyny braku winy strony w dopełnieniu czynności, której przywrócenia się domaga. Fakt zaniechania złożenia przedmiotowego wniosku, pomimo prawidłowego pouczenia o terminie i sposobie jego wniesienia, świadczy jedynie o braku należytej staranności strony w prowadzeniu swoich spraw. Na powyższe orzeczenie, w świetle dokonanych przez Sąd ustaleń i związanej z nimi oceny prawnej, nie miało wpływu niepoinformowanie pełnomocnika skarżącego przez Dziekana ORA o stanie sprawy jak i podjęcie przez pełnomocnika, po upływie 6 tygodni od wyznaczenia, pierwszych czynności związanych ze sprawą. W tych okolicznościach Sąd uznał, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku. Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 86 § 1 zd. drugie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak na wstępie.