II SA/Sz 116/22
WyrokWSA w Szczecinie2022-05-05
Skład orzekający: Bolesław Stachura, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, pobierając wodę na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, które nie precyzuje celu poboru, powinno ponosić opłatę zmienną według stawki niższej (przeznaczonej dla celów zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia) czy według stawki wyższej (przeznaczonej dla celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody), jeśli wodę tę dostarcza zarówno gospodarstwom domowym, jak i podmiotom publicznym oraz prowadzącym działalność gospodarczą?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, które pobiera wodę na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a wodę tę dostarcza zarówno gospodarstwom domowym, jak i innym podmiotom (publicznym, gospodarczym), powinno ponosić opłatę zmienną według stawek zróżnicowanych, odpowiadających faktycznym celom poboru wody. Cel poboru wody należy oceniać w odniesieniu do celu realizowanego przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, a nie bezpośrednio do sposobu wykorzystania wody przez finalnego odbiorcę. Jeśli pozwolenie wodnoprawne nie precyzuje celu poboru, a kontrola wykaże pobór wody do różnych celów, należy zastosować odpowiednie stawki opłat dla każdego z tych celów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych przez Zakład Usług Komunalnych (ZUK) w G. za IV kwartał 2018 r. Organ I instancji pierwotnie ustalił opłatę w formie informacji kwartalnej, opierając się na oświadczeniu ZUK. Po kontroli stwierdzono, że ZUK dostarcza wodę zarówno gospodarstwom domowym, jak i innym odbiorcom. W związku z tym wszczęto postępowanie z urzędu, a decyzją z czerwca 2020 r. organ I instancji określił opłatę zmienną oraz dopłatę, stosując zróżnicowane stawki. Organ odwoławczy uchylił decyzję w części dotyczącej dopłaty, utrzymując w mocy pozostałą część. ZUK wniósł skargę do WSA, kwestionując zastosowanie wyższej stawki opłaty dla części pobranej wody. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2022 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Inne z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych oddala skargę.
Dyrektor Zarządu Zlewni w G. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (dalej "organ I instancji") w dniu [...] marca 2019 r. na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 624 ze zm. - dalej w skrócie "u.p.w.") oraz § 5 ust. 1 pkt 40 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz.2502 ze zm., dalej w skrócie "rozporządzenie w sprawie j.s.o." lub "Rozporządzenie"), ustalił w formie informacji kwartalnej nr [...] - dla Z. G. (zw. dalej jako: "ZUK w G.", " Strona" bądź "Skarżący") za IV kwartał 2018 r., opłatę zmienną wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Starostę G. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...]
Wysokość ww. kwoty została ustalona w oparciu o dane wykazane przez ZUK w G., w przesłanym "Oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych" podpisanym przez Dyrektora ZUK w G., dnia [...] lutego 2019 r. W przesłanym oświadczeniu wskazano, iż w IV kwartale 2018 r. pobrano [...] m3 wód podziemnych, do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 0,25 m3/s, które to cele, odpowiadają stawce opłaty określonej w § 5 ust. 1 pkt 40 lit. c) rozporządzenia w sprawie j.s.o.
W dniu [...] maja 2019 r., na podstawie art. 334, 335 i 336 u.p.w., pracownicy Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] przeprowadzili kontrolę gospodarowania wodami dla potrzeb weryfikacji i ustalenia wielkości oraz celu korzystania z wód pobieranych przez ZUK w G., na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Starostę G. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr: [...] na pobór wód podziemnych z ujęcia w miejscowości G., gmina G..
Przeprowadzona kontrola wykazała, iż ZUK w G., w ramach zbiorowego zaopatrzenia w wodę, prowadzi działalność polegającą na ujmowaniu wód podziemnych do celów dostarczenia wody zarówno dla gospodarstw domowych, jak i pozostałych odbiorców (tj. podmiotów prowadzących działalność gospodarczą oraz podmiotów publicznych).
Biorąc pod uwagę ustalenia kontroli, w dniu [...] lutego 2020 r. organ I instancji zawiadomił podmiot o wszczęciu z urzędu, na podstawie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 – dalej w skrócie "O.p."), postępowania w przedmiocie określenia dla ZUK w G., wysokości opłaty zmiennej za IV kwartał 2018 r. za pobór wód podziemnych z ujęcia w miejscowości G., gmina G., na podstawie ww. pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] lipca 2012 r.
Organ I instancji uznał bowiem, iż w związku z dokonanym rozdziałem pobranych wód podziemnych, ujmowanie wód i dostarczanie ich dla potrzeb gospodarstw domowych należy przypisać do celu określonego w § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia w sprawie j.s.o., tj. do celu realizacji zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, natomiast pobór wód i dostarczanie ich pozostałym odbiorcom należy przypisać celowi, określonemu w § 5 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia w sprawie j.s.o., tj. poborowi, uzdatnianiu i dostarczaniu wody.
Pismem z dnia [...] marca 2020 r. organ I instancji zawiadomił Stronę o zakończeniu prowadzonego postępowania.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr: [...] organ I instancji w pkt.1 - określił ZUK w G., za okres IV kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych z ujęcia w miejscowości G., gmina G., zaś w pkt. 2- określił wysokość dopłaty w opłacie zmiennej za okres IV kwartału 2018 r. w kwocie: [...] zł, za pobór wód podziemnych z ujęcia w miejscowości G., gmina G..
Organ I instancji wskazał na sposób wyliczenia opłaty za pobór wód podziemnych opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych w IV kwartale 2018 r. w podziale na poszczególne cele, tj. do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody, równocześnie biorąc pod uwagę jednostkowe stawki opłaty określone odpowiednio w § 5 ust. 1 pkt 40 lit. c) i § 5 ust. 1 pkt 27 lit. a) rozporządzenia w sprawie j.s.o.
Na powyższą decyzję Strona wniosła odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów:
- art. 272 ust. 1 i ust. 2 u.p.w. w zw. z § 5 ust. 1 pkt 27 lit. a rozporządzenia w sprawie j.s.o., poprzez wydanie decyzji w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za okres IV kwartał 2018 r. za pobór wód podziemnych, z uwzględnieniem celów, na jaki pobierana jest woda, o których mowa § 5 ust. 1 pkt 27 lit. a rozporządzenia w sprawie j.s.o., podczas gdy organ powinien wziąć pod uwagę stawki wskazane w § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia;
- art. 274 pkt 4 u.p.w., poprzez uznanie, że zakresem zastosowania przepisu objęty jest wyłącznie pobór wód dokonywany przez przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjne do celów zbiorowego zaopatrzenia mieszkańców w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, a nie również wodę, którą zaopatrywane są podmioty publiczne i podmioty prowadzące działalność gospodarczą, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu powinna prowadzić do wniosku, że zakresem zastosowania przepisu objęty jest również pobór wód również w celu zaopatrywania w wodę podmiotów publicznych i podmiotów prowadzących działalność gospodarczą;
- art. 272 ust. 1 u.p.w., poprzez błędną wykładnię przepisu i uznanie, że pobór wody jest równoznaczny za sprzedażą wody, podczas, gdy pobór wody nie może być utożsamiany ze sprzedażą wody albowiem ustawodawca rozróżnia pobór wody i sprzedaż wody.
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...], Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (zw. dalej jako: "organ odwoławczy") uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2020r. nr [...] w części tj. w zakresie punktu II, dotyczącego określenia dopłaty w opłacie zmiennej za okres IV kwartału 2018 r. i umorzył postępowanie w tym zakresie, w pozostałym zaś zakresie, utrzymał decyzję w mocy.
Organ odwoławczy odwołując się do zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) wskazał, że nie ograniczył się jedynie do zarzutów podniesionych przez Stronę odwołującą się, ale zbadał decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni G. z dnia [...] czerwca 2020 r., w sposób kompleksowy pod kątem zgodności z prawem materialnym i proceduralnym.
Organ odwoławczy wskazał, że istota sporu występującego w sprawie sprowadza się do dokonania oceny, czy pobór wód podziemnych z ujęcia w miejscowości G., gmina [...] - prowadzony na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Starostę [...] z dnia [...] lipca 2012 r., dokonywany jest jedynie do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, do których stosuje się preferencyjną stawkę opłat, czy też w związku z rozdziałem pobranych wód podziemnych w celu dostarczenia ich zarówno gospodarstwom domowym, jak i pozostałym odbiorcom - nie ma tylko takiego charakteru. A w konsekwencji, czy: ujmowanie wód i dostarczanie ich dla potrzeb gospodarstw domowych należy przypisać do celu określonego w § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia w sprawie j.s.o., natomiast pobór wód i dostarczanie ich pozostałym odbiorcom, winno uznać się za pobór odpowiadający celowi, określonemu w § 5 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia w sprawie j.s.o. (tj. poborowi, uzdatnianiu i dostarczaniu wody), który to pogląd zaprezentował organ I instancji w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów Strony, organ odwoławczy w pierwszej kolejności zauważył, że zarówno Prawo wodne, jak i wydane na jego podstawie przepisy rozporządzenia w sprawie j.s.o., nie zawierają definicji legalnej "zbiorowego zaopatrzenia w wodę". W takich przypadkach celem dokonania wykładni koniecznym jest sięgniecie do innej (w ramach danej gałęzi prawa) regulacji prawnej, posługującej się taką definicją.
Organ odwoławczy wskazał, że definicja legalna zbiorowego zaopatrzenia w wodę, znajduje się w art. 2 pkt 21 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2020 r., poz. 2028, dalej w skrócie "ustawa z.z.w.z.o.ś") który stanowi, że jest nią działalność polegająca na ujmowaniu, uzdatnianiu i dostarczaniu wody, prowadzona przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 4 ustawy z.z.w.z.o.ś., przedsiębiorstwem wodociągowo - kanalizacyjnym jest przedsiębiorca w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, oraz gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność. Ustawa z.z.w.z.o.ś., w art. 2 pkt 3 wyjaśnia także, że każdy, kto korzysta z usług wodociągowo - kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na podstawie pisemnej umowy z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym jest odbiorcą usług.
Zdaniem organu odwoławczego, przywołane regulacje ustawy z.z.w.z.o.ś. wskazują, że odbiorcy usług nie korzystają z usługi wodnej polegającej na poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych, lecz korzystają z usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, które w ramach prowadzonej działalności z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę korzysta z wymienionej usługi wodnej na podstawie i warunkach określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, albo pozwoleniu zintegrowanym. Przepisy dotyczące opłat za usługi wodne odnoszą się natomiast wyłącznie do podmiotów korzystających z usług i to aktywność tych podmiotów dotycząca zakresu i celu korzystania z wód, winna wpływać na kształt obowiązków opłatowych, obciążających te podmioty.
Organ odwoławczy zauważył jednak, że fakt, iż działalność polegająca na zbiorowym zaopatrywaniu w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi może być prowadzona wyłącznie przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne, nie oznacza, że jedynym celem poboru wody przez stronę jest cel wskazany w art. 274 pkt 4 u.p.w. ZUK w G. w ramach prowadzonej działalności w zakresie zbiorowego zaopatrywania w wodę zaopatruje bowiem zarówno gospodarstwa domowe, podmioty publiczne, jak i podmioty prowadzące działalność gospodarczą. Strona legitymuje się pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym przez Starostę [...] z dnia [...] lipca 2012 r. - na szczególne korzystanie z wód obejmujące pobór wód podziemnych z ujęcia w miejscowości [...], gmina [...], położonego na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb [...] w miejscowości [...], gmina [...] - bez ograniczenia, że jedynym celem poboru będzie dostarczenie wody wyłącznie gospodarstwom domowym, z wyłączeniem pozostałych odbiorców.
Zdaniem organu odwoławczego, z tego względu nie można uznać, że wyłącznym celem poboru wody przez ZUK w G. jest zbiorowe zaopatrywanie ludności, w ramach realizacji zadań własnych gminy, w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi.
Organ odwoławczy dodał, że w przypadku, gdy pobór wód jest dokonywany przez przedsiębiorstwo wodociągowo kanalizacyjne w celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę, to celem poboru wód jest określony w art. 274 pkt 4 u.p.w. oraz w § 5 ust. 1 pkt 40 i 41 rozporządzenia w sprawie j.s.o., pobór wód do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczona do spożycia przez ludzi, tj. wodę przeznaczoną do picia, przygotowania żywności lub innych celów domowych. Użycie przez ustawodawcę we wskazanych przepisach pojęcia "ludność" oznacza, że wymieniony cel poboru wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne realizuje się wyłącznie w odniesieniu do wód pobranych w celu zbiorowego zaopatrzenia w wodę jednej kategorii odbiorców usług, tj. ludności (gospodarstw domowych), z wyłączeniem wód pobranych w celu zbiorowego zaopatrzenia innych niż ludność podmiotów, tj. podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, czy podmiotów publicznych.
W ocenie organu odwoławczego, z brzmienia powołanych przepisów wynika zatem wprost, że to kategoria odbiorców usług, którym zostanie dostarczona pobrana przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne woda, wpływa na określenie celu poboru wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne.
Organ odwoławczy odwołując się do ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1372; zm.) wskazał, że użyte w art. 274 pkt 4 u.p.w. sformułowanie "zbiorowe zaopatrzenie ludności" należy uznać za tożsame z określeniem "zbiorowe zaopatrzenie wspólnoty", zaś określenie "zbiorowe zaopatrywanie wspólnoty" powinno się w dalszej kolejności utożsamić z określeniem "zbiorowe zaopatrzenie mieszkańców gminy". Powyższe oznacza więc, że cel poboru wody wskazany art. 274 pkt 4 u.p.w. dotyczy wyłącznie zbiorowego zaopatrywania mieszkańców gminy w wodę przeznaczoną do picia, przygotowania żywności lub innych celów domowych. Natomiast pobór wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne w celu zbiorowego zaopatrzenia w wodę innych niż ludność podmiotów mieści się w celu określonym w art. 274 pkt 2 lit. a Prawa wodnego oraz w § 5 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia w sprawie j.s.o., tj. do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody.
Zdaniem organu odwoławczego, istotne znaczenie ma również to, że zbiorowe zaopatrzenie w wodę obejmuje też wszystkie procesy technologiczne, które są pośrednio lub bezpośrednio związane z ujmowaniem wody, jej uzdatnianiem lub dostarczaniem, jeżeli pomiędzy danego rodzaju zdarzeniem a ujmowaniem, uzdatnianiem i dostarczaniem wody istnieje związek przyczynowo skutkowy. Zatem zaopatrzenie w wodę podmiotów publicznych oraz prowadzących działalność gospodarczą nie odpowiada celowi poboru wód z art. 274 pkt 4 prawa wodnego, jako że nie polega na dostarczaniu ludności wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, choćby było dokonywane przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne i to w ramach realizacji zadań własnych gminy.
Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy uznał, iż brzmienie definicji legalnej "zbiorowego zaopatrzenia w wodę", określonej w art. 2 pkt 21 ustawy z.z.w.z.o.ś., nie przesądza o tym, jakoby przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjne pobierały wodę wyłącznie w celu zbiorowego zaopatrywania ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Organ wskazał, że stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zdaniem organu odwoławczego, ze względu na fakt, iż ZUK w G. zaopatruje w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi zarówno ludność, jak i inne podmioty, organ I instancji słusznie określił Stronie, wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych w IV kwartale 2018 r. w podziale na poszczególne cele, tj. do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody, równocześnie biorąc pod uwagę jednostkowe stawki opłaty określone odpowiednio w § 5 ust. 1 pkt 40 lit. c i § 5 ust. 1 pkt 27 lit. a rozporządzenia w sprawie j.s.o.
Organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni w G., do wydania decyzji określającej dla ZUK w G., wysokość opłaty zmiennej za okres IV kwartału 2018 r. za pobór wód podziemnych z ujęcia w miejscowości [...], gmina [...], bowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, iż informacje przedłożone przez Stronę - na podstawie art. 552 ust. 2a pkt 2 u.p.w. - w oświadczeniu za pobór z dnia [...] lutego 2019 r., będącym podstawą ustalenia wysokości opłaty zmiennej w pierwotnej informacji, zawierały odmienne wskazania niż ustalenia poczynione przez organ I instancji w przeprowadzonym postępowaniu, z uwzględnieniem wyników kontroli gospodarowania wodami, wykonanej przez pracowników RZGW w [...].
Na marginesie organ odwoławczy zauważył, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji omyłkowo przywołano niemający zastosowania w niniejszej sprawie przepis prawa, tj. art. 74 a O.p. Niemniej jednak, jak wskazał organ, z określonych w zaskarżonej decyzji podstaw prawnych, jej sentencji i uzasadnienia jednoznacznie wynika, iż przedmiotem rozstrzygnięcia Dyrektora Zarządu Zlewni w G. było określenie dla ZUK w G., opłaty zmiennej za pobór wód z ujęcia w miejscowości [...], gmina [...] w IV kwartale 2018 r., w wysokości innej niż opłata ustalona w informacji z dnia [...] marca 2019 r., nr: [...], uwzględniającej wyłącznie preferencyjną stawkę opłaty wskazaną w § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia w sprawie j.s.o.
W ocenie organu odwoławczego, omyłka nie miała charakteru istotnego, rzutującego na merytoryczną ocenę rozstrzygnięcia. Ponadto, podstawy prawne tej decyzji zostały określone prawidłowo.
Końcowo organ odwoławczy zauważył, że decyzja organu I instancji winna zawierać wyłącznie rozstrzygnięcie w postaci określenia wysokości należnej opłaty zmiennej. Okoliczność, że wcześniej ZUK w G. dokonał wpłaty tytułem opłaty zmiennej na podstawie informacji z dnia [...] marca 2019 r., a co za tym idzie określenie w zaskarżonej decyzji kwoty pozostałej podmiotowi do zapłaty, tj. [...] zł - stanowiącej różnicę między nową wysokością opłaty zmiennej, a uiszczoną już przez podmiot zapłatą, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie decyzji, tj. określenie należnej opłaty. Informacja o tym fakcie powinna znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, co też miało miejsce w niniejszym przypadku. Organ odwoławczy uznał zatem, iż sentencja wydanej przez organ I instancji decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r., nie jest wprawdzie prawidłowa, lecz nieprawidłowość ta nie skutkuje stwierdzeniem jej nieważności. Punkt II sentencji zaskarżonej decyzji, dotyczący określenia wysokości dopłaty, winien zostać wyeliminowany z sentencji decyzji, dlatego też, organ odwoławczy uchylił decyzję w części dotyczącej punktu II, z konsekwencją w postaci umorzenia postępowania w tym zakresie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. decyzję z dnia [...] grudnia 2021 r. w części, tj.: co do punktu II, Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika (radcę prawnego ) zarzucił tej decyzji naruszenie:
1. przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na treść wydanej decyzji administracyjnej, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a., przez brak jednoznacznego ustalenia przez organ jaka ilość wód jest dostarczana do mieszkańców gminy, a jaka do podmiotów innych niż mieszkańcy;
2. przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na treść wydanej decyzji administracyjnej, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a., przez błędne uznanie, że woda dostarczana do podmiotów innych niż mieszkańcy gminy, nie jest przeznaczona do spożycia przez ludzi, a tym samym, że nie jest dostarczana w związku z realizacją zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi;
3. przepisu prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., przez brak dostatecznego wskazania i wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji stanu faktycznego, w szczególności tego, na czym organ wydający decyzję oparł się ustalając stan faktyczny w sprawie;
4. prawa materialnego przez nieuwzględnienie i brak zastosowania przepisu, tj. art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym i uznanie, że zaopatrzenie w wodę podmiotów innych niż mieszkańcy gminy (osoby fizyczne), nie stanowi wykonywania zadania własnego gminy, podczas gdy ww. przepis stanowi, że zadania własne gminy obejmują w szczególności sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz - bez względu na to komu dostarczana jest woda;
5. prawa materialnego przez jego błędne zastosowanie, tj. art. 272 ust. 1 i ust. 2 u.p.w. w zw. z § 5 ust. 1 pkt 27 lit. a rozporządzenie w sprawie j.s.o., poprzez wydanie decyzji w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za IV kwartał 2018 r. za pobór ód podziemnych, z uwzględnieniem celów, na jaki pobierana jest woda, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 27 lit. a rozporządzenia w sprawie j.s.o., podczas gdy organ powinien wziąć pod uwagę stawki wskazane w § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia, gdyż decydujące znaczenie dla ustalenia stawek powinien mieć cel poboru wody, a nie finalny odbiorca wody.
Stawiając powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie pkt II zaskarżonej decyzji oraz uchylenie pkt I poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, umorzenie postępowania administracyjnego w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie, uznając ją za bezpodstawną.
Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2022 r. z uwagi na brak zgody wszystkich stron na przeprowadzenie rozprawy odmiejscowionej na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Strony pouczono o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień.
Rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Skarga jest niezasadna, Sąd bowiem, w wyniku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, nie stwierdził, by Organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego dla uchylenia zaskarżonego aktu ustawodawca wymaga w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm. - dalej w skrócie "P.p.s.a."). W konsekwencji tego brak było usprawiedliwionych podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zwrócić należy uwagę, że w podobnym stanie faktycznym i prawnym jak niniejsza sprawa tutejszy Sąd już orzekał, w tym wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2021 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 684/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. W sprawie tej istota sporu także sprowadzała się do oceny zasadności naliczenia przez organ Wód Polskich opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych, na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, za IV kwartał 2018 r. w wysokości odmiennej od wykazanej przez stronę skarżącą w "Oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych", w którym Skarżący wykazał jedynie pobór wód podziemnych do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, bez wykazania poboru wód podziemnych do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela argumentację Sądu przedstawioną w ww. wyroku z dnia 5 sierpnia 2021 r., II SA/Sz 684/21, i przyjmując ją za własną, stwierdził, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia ani w racjach faktycznych, ani też prawnych.
W ocenie Skarżącej, wysokość opłat za pobór wód podziemnych powinna być naliczona zgodnie z art. 274 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r., poz. 624 z późn. zm. - w skrócie "u.p.w.") i § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2502 – w skrócie "Rozporządzenie"), gdyż pobór ten jest dokonywany wyłącznie w celu realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, dla którego jest przewidziana niższa stawka opłaty (o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 40 Rozporządzenia, a nie na cele określone w art. 274 pkt 2 lit. za) u.p.w. i § 5 ust. 1 pkt 27 Rozporządzenia, tj. dla celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody, dla której jest przewidziana wyższa stawka opłaty.
Natomiast według Organów obydwóch instancji, Skarżąca pobiera wodę podziemną z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości G., gmina [...], na podstawie pozwolenia wodnoprawnego w obu wyżej wskazanych celach (określonych w § 5 ust. 1 pkt 27 w Rozporządzenia, tj. dla celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody oraz w § 5 ust. 1 pkt 40 Rozporządzenia, tj. do celu realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi), i w związku z tym stawki opłat powinny być zróżnicowane.
W tak zakreślonych ramach sporu Sąd stwierdził, że stanowisko Organów znajduje oparcie w przepisach prawa.
Należy wskazać, że pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych stanowi usługę wodną, na którą jest wymagane pozwolenie wodnoprawne (art. 35 ust. 3 pkt 1 oraz art. 389 pkt 1 u.p.w.), w którym ustalony zostaje m. in. cel korzystania z wód przez adresata pozwolenia wodnoprawnego (art. 403 ust. 1 u.p.w.).
Poboru wód dokonuje podmiot korzystający z usługi wodnej i to na nim ciąży obowiązek ponoszenia opłaty za usługi wodne (art. 268 ust. 1 pkt 1 oraz art. 298 pkt 1 u.p.w.), która składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych (art. 270 ust. 1 u.p.w.).
Zgodnie także z art. 35 ust. 1 i ust. 2 u.p.w., usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego, zwykłego oraz szczególnego korzystania z wód. Dostęp do tych wód jest zapewniony na zasadach określonych w ustawie - Prawo wodne (u.p.w.).
Przepis art. 35 ust. 1 u.p.w. odnosi się do jednej z form korzystania z wód przez gospodarstwa domowe, podmioty publiczne oraz podmioty prowadzące działalność gospodarczą w postaci usług wodnych, zaś swoim zakresem przepis ten obejmuje podmioty korzystające z usług wodnych i nie dotyczy odbiorców usług wodociągowo-kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę świadczonych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne. Zatem, określone w ustawie - Prawo wodne zasady dostępu do usług wodnych, do których zalicza się przepisy dotyczące opłat za usługi wodne, odnoszą się wyłącznie do podmiotów korzystających z usług wodnych (nie zaś do odbiorców finalnych usług wodociągowo-kanalizacyjnych, którzy pozostają poza ukształtowanym pozwoleniem wodnoprawnym albo pozwoleniem zintegrowanym stosunkiem administracyjnoprawnym) i aktywność tych podmiotów dotycząca zakresu i celu korzystania z wód powinna wpływać na kształt obowiązków w zakresie opłat, obciążających te podmioty. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w judykaturze (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 września 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1269/20 oraz wyrok NSA z dnia 2 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 4152/21). W tym ostatnim z przywołanych wyroków NSA stwierdził, że: "pobór wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w celu zbiorowego zaopatrzenia w wodę podmiotów prowadzących działalność gospodarczą oraz podmiotów publicznych odpowiada celowi określonemu w art. 274 pkt 2 lit. za Prawa wodnego, tj. do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody, a pobór wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi odpowiada celowi określonemu w art. 274 pkt 4 Prawa wodnego [...] ustawodawca w Prawie wodnym zawiera normy prawne, z których wynika, że cel korzystania z wód jest ustalany w pozwoleniu wodnoprawnym i stanowi jego obligatoryjny element (warunek), a naruszenie tego warunku może skutkować odebraniem lub ograniczeniem prawa do korzystania z wód, to dokonując oceny celów poboru wód, o których mowa w przepisach art. 274 pkt 2 - pkt 4 Prawa wodnego, należy rozumieć je tak samo, jak cele, o których mowa w art. 403 ust. 1 i art. 415 pkt 1 Prawa wodnego, tj. jako skierowane do podmiotów korzystających z usług wodnych [...] nie do pogodzenia z założeniem aksjologicznej spójności systemu prawa byłaby sytuacja, w której opłaty za usługi wodne stanowiące daniny publiczne należne za korzystanie z wód byłyby naliczane z uwzględnieniem celu lub celów odmiennych od przyjętego w akcie administracyjnym celu lub celów poboru wód, mimo że ustawodawca nie nadał im odmiennego znaczenia.".
Prawidłowa zatem wykładnia przepisów art. 274 pkt 2 - pkt 4 u.p.w. oraz § 5 ust. 1 pkt 27 i pkt 40 Rozporządzenia, z uwzględnieniem ich relacji do art. 35 ust. 1, ust.2 i ust. 3 pkt 1, art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 298 pkt 1, art. 389 pkt 1, art. 403 ust. 1 oraz art. 415 pkt 1 u.p.w., prowadzi do wniosku, że w przypadku, gdy gospodarstwa domowe, podmioty publiczne oraz podmioty prowadzące działalność gospodarczą, a także prowadzące działalność rolniczą, nie korzystają z usług wodnych, lecz korzystają z usług wodociągowo-kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, to cel poboru wód należy oceniać w odniesieniu do celu realizowanego przez to przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, a nie wiązać go ze sposobem wykorzystania wód przez finalnego odbiorcę usług wodociągowo-kanalizacyjnych. Skoro także jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne jest jednym z zasadniczych elementów, które wpływają na wysokości opłaty za usługi wodne, to powiązanie celu poboru wód z podmiotem korzystającym z usługi wodnej, a nie z odbiorcą usług wodociągowo-kanalizacyjnych, zapewnia prawidłowe ustalenie daniny publicznej na podstawie niebudzących wątpliwości danych dotyczących ustalonego w pozwoleniu wodnoprawnym celu poboru wód przez podmiot korzystający z usług wodnych oraz według tych samych zasad dla wszystkich podmiotów pozostających w relewantnej sytuacji prawnej. Tym samym, ustalenie przez organ, w jaki sposób finalni odbiorcy wykorzystywali wodę dostarczaną przez podmiot korzystający z usług wodnych, byłoby dla sprawy zbędne na gruncie przepisów prawa materialnego znajdującego zastosowanie w tym zakresie. Istotny bowiem pozostaje cel poboru wód przez Skarżącego, a nie faktyczny cel wykorzystania wód przez jego odbiorców finalnych.
Nadto, dostrzec należy, że ustawa - Prawo wodne, jak i wydane na jej podstawie przepisy Rozporządzenia, nie zawierają legalnej definicji terminu "zbiorowe zaopatrzenie w wodę". Taka definicja legalna "zbiorowego zaopatrzenia w wodę" znajduje się w art. 2 pkt 21 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2020 r., poz. 2028 - w skrócie "ustawa o zaopatrzeniu w wodę"), który stanowi, że jest nią działalność polegająca na ujmowaniu, uzdatnianiu i dostarczaniu wody, prowadzona przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne.
Zgodnie także z art. 2 pkt 4 ustawy o zaopatrzeniu w wodę, przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym jest przedsiębiorca w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 i 1495 oraz z 2020 r., poz. 424 i 1086), jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, oraz gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność.
Ustawa o zaopatrzeniu w wodę w art. 2 pkt 3 wyjaśnia także, że każdy, kto korzysta z usług wodociągowo-kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na podstawie pisemnej umowy z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, jest odbiorcą usług.
Przywołane regulacje ustawy o zaopatrzeniu w wodę również wskazują, że odbiorcy usług nie korzystają z usługi wodnej polegającej na poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych, lecz korzystają z usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, które w ramach prowadzonej działalności gospodarczej z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę korzysta z wymienionej usługi wodnej na podstawie i warunkach określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, albo pozwoleniu zintegrowanym. Przepisy dotyczące opłat za usługi wodne odnoszą się natomiast, jak już wskazano, wyłącznie do podmiotów korzystających z usług wodnych i to aktywność tych podmiotów dotycząca zakresu i celu korzystania z wód winna wpływać na kształt obowiązków związanych z wysokością opłat, obciążających te podmioty.
Zatem, okoliczność, że działalność polegająca na zbiorowym zaopatrywaniu w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi może być prowadzona wyłącznie przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, nie oznacza, że jedynym celem poboru wody przez taki podmiot jest cel wskazany w art. 274 pkt 4 u.p.w., tj. cel realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi.
Skarżący Zakład (ZUK w G.), w ramach prowadzonej działalności w zakresie zbiorowego zaopatrywania w wodę zaopatruje bowiem zarówno gospodarstwa domowe, podmioty publiczne, jak i podmioty prowadzące działalność gospodarczą. Pozwolenie wodnoprawne bowiem zostało udzielone przez Starostę [...] decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...] dla ujęcia wód podziemnych zlokalizowanego w miejscowości [...], gm. [...], zmienione decyzją Starosty [...] z dnia [...].11.2015 r., znak: [...]) [...] lutego 2008 r., znak: [...], bez wskazania i bez ograniczenia, że jedynym celem poboru będzie dostarczenie wody wyłącznie gospodarstwom domowym, z wyłączeniem pozostałych odbiorców, w tym podmiotów prowadzących działalność gospodarczą i podmiotów publicznych, przy czym adresatem tego pozwolenia jest skarżący Zakład. Z tego też powodu brak jest podstaw do przyjęcia, że wyłącznym celem poboru wody przez skarżący Zakład jest zbiorowe zaopatrywanie ludności, w ramach realizacji zadań własnych gminy, w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi.
Nadto, jak wynika z akt badanej sprawy, i co istotne w sprawie, Organ dokonał w dniu [...] maja 2019 r. - na podstawie przepisów art. 334, art. 335 i art. 336 u.p.w. - przez pracowników Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] - kontroli gospodarowania wodami dla potrzeb weryfikacji i ustalenia wielkości oraz celu korzystania z wód pobieranych przez Skarżący Zakład, m. in. na podstawie ww. pozwolenia wodnoprawnego dla ujęcia wód podziemnych zlokalizowanego w miejscowości G., gm. [...]. Przeprowadzona kontrola potwierdziła, że cel korzystania z wód nie został sprecyzowany w ww. pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...].07.2012 r., zmienionym decyzją Starosty [...] z dnia [...].11 2015 r., i jednocześnie wykazała, że skarżący Zakład (ZUK w G.) w ramach zbiorowego zaopatrzenia w wodę, prowadzi działalność polegającą na ujmowaniu wód podziemnych do celów dostarczenia wody zarówno dla gospodarstw domowych, jak i pozostałych odbiorców, w tym zakładów użyteczności publicznej i podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, co w istocie nie jest kwestionowane przez Skarżącą, a potwierdza to protokół kontroli z dnia [...].05.2019 r., podpisany przez Skarżącą bez zastrzeżeń w spornym zakresie.
Wobec tego zaistniała podstawa do uznania, że w istocie sporu w sposób uprawniony Organy przyjęły, że skoro pobór wód jest dokonywany przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na podstawie pozwolenia wodnoprawnego w obu celach, tj. w celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę oraz do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody, to celami poboru wód są: określony w art. 274 pkt 4 u.p.w. oraz w § 5 ust. 1 pkt 40 Rozporządzenia pobór wód do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, tj. wodę przeznaczoną do picia, przygotowania żywności lub innych celów domowych (por. definicja wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi zawarta w art. 16 pkt 70 u.p.w. oraz art. 2 pkt 18 ustawy o zaopatrzeniu w wodę), a także pobór wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w celu zbiorowego zaopatrzenia w wodę innych niż ludność podmiotów w celu określonym w art. 274 pkt 2 lit. za) u.p.w. oraz w § 5 ust. 1 pkt 27 Rozporządzenia, tj. do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody.
Przedstawione stanowisko znajduje oparcie w doktrynie prawa, gdzie wskazuje się, że "ustawodawca wyraźnie chciał zastosować ochronę mieszkańców zużywających wodę przeznaczoną do spożycia, wyodrębniając w art. 274 pkt 4 Prawa wodnego - jako osobną regulację - górną jednostkową stawkę opłaty za pobór wód do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzania ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi." (por. Nowe prawo wodne najważniejsze zmiany dla gmin i przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, red. dr Krzysztof Filipek, Mariusz Kucharski, Paweł Michalski, r. 2017. wyd. 1, Legalis). Natomiast, pobór wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w celu zbiorowego zaopatrzenia w wodę innych niż ludność podmiotów mieści się w celu określonym w art. 274 pkt 2 lit. za) u.p.w. oraz w § 5 ust. 1 pkt 27 Rozporządzenia, tj. do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody. Tym samym, zaopatrzenie w wodę podmiotów publicznych oraz prowadzących działalność gospodarczą nie odpowiada celowi poboru wód z art. 274 pkt 4 u.p.w., jako że nie polega na dostarczaniu ludności wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, choćby było dokonywane przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne i to w ramach realizacji zadań własnych gminy.
Sumując, skarżący Zakład w związku z tym, że jest przedsiębiorstwem wodociągowo- kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy o zaopatrzeniu w wodę (niesporne), bezpodstawnie wywodzi, że każdy dokonywany przez niego pobór wody mieści się w granicach zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, podczas gdy część świadczonych przez Skarżącego usług w zakresie poboru, uzdatniania i dostarczania wody nie odnosi się do ludności, lecz do innych podmiotów.
Zatem, niezasadne są zarzuty skargi co do naruszenia prawa materialnego przez ich błędne zastosowanie, bowiem Organy obydwóch instancji przepisy te prawidłowo zinterpretowały, i na podstawie danych wskazanych przez skarżący Zakład w załączniku do pisma z dnia [...].06.2021 r., znak: [...], dotyczących ilości pobranej wody z podziałem na oba ww. cele poboru wody, właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego w sprawie, bowiem zaskarżoną wysokość opłaty zmiennej w sprawie ustalono w oparciu o informacje udzielone przez samego Skarżącego, które korespondują z ustaleniami dokonanymi w toku kontroli, udokumentowanymi protokołem kontroli z dnia [...].05.2019 r., podpisanym przez Skarżącego bez żadnych zastrzeżeń w spornym zakresie.
Z tego też powodu zarzuty skargi co do naruszenia przepisów postępowania przez brak jednoznacznego ustalenia przez Organ co do dostarczania ilości wód do mieszkańców gminy oraz podmiotów innych niż mieszkańcy nie mają racji bytu.
Organ I instancji szczegółowo wyjaśnił sposób obliczenia wysokości opłaty zmiennej za okres IV kwartału 2018 r. Wskazał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...].05.2019 r. skarżący Zakład [...] przedstawił szczegółowe zestawienie, znak: [...], ilości pobranej wody podziemnej w IV kwartale 2018 r., m. in. z ujęcia [...] w rozbiciu na wodę pobraną dla potrzeb gospodarstw domowych oraz na wodę pobraną dla innych odbiorców, co potwierdza załączone do akt sprawy pismo Skarżącego z dnia [...].06.2019 r. Na tej podstawie Organ w prowadzonym postępowaniu ustalił ilość pobranej wody z ujęcia [...] w IV kwartale 2018 r., która dla celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi wyniosła [...] mł, a ilość wody pobranej dla celów poboru, uzdatniania i dostarczania wyniosła [...] mł, tym samym łączna ilość pobranej wody wyniosła [...] mł.
Tym samym na podstawie danych wskazanych przez sam skarżący Zakład odnośnie podziału pobranych wód podziemnych do ww. celów, Organ I instancji określił w decyzji wysokość opłaty zmiennej za okres IV kwartału 2018 r. za pobór wód podziemnych pobranych do celów zbiorowego zaopatrzenia mieszkańców w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi przyjmując stawkę określoną w § 5 ust. 1 pkt 40 lit. c) Rozporządzenia - wynoszącą 0,068 zł za 1 mł pobranych wód podziemnych, zaś do ilości wód pobranych do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody przyjął stawkę określoną w § 5 ust. 1 pkt 27 lit. a) Rozporządzenia - wynoszącą 0,115 zł za 1 mł pobranych wód podziemnych. Wobec tego prawidłowa kwota dla celu określonego w § 5 ust. 1 pkt 40 Rozporządzenia w sprawie wynosi [...] zł, zaś dla celu poboru wynikającego z § 5 ust. 1 pkt 27 Rozporządzenia – kwota wynosi [...] zł. Łącznie zatem wysokość opłaty zmiennej za okres IV kwartału 2018 r. za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości G. wynosić powinna [...] zł.
Końcowo podkreślić należy, że zasadność przedstawionego stanowiska potwierdza także jeden z ostatnich wyroków NSA z dnia 21 grudnia 2021 r., III OSK 4564/21, w którym Sąd ten m. in. wskazał, że, cyt.:
"(...) cel poboru wód należy oceniać w odniesieniu do celu realizowanego przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, a nie wiązać go bezpośrednio ze sposobem wykorzystania wód przez odbiorcę usług wodociągowo-kanalizacyjnej, z zastrzeżeniem oczywiście, o którym była mowa powyżej, a więc czy chodzi o cel poboru, uzdatniania i dostarczania wody oraz odrębnie cel realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi.".
W konsekwencji Sąd stwierdził, że niezasadne są także zarzuty skargi co do naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 6, art. 11, art. 7 ust.1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym), w szczególności przez brak jednoznacznego ustalenia przez Organ co do dostarczania ilości wód do mieszkańców gminy oraz podmiotów innych niż mieszkańcy, a także przez brak wskazania i wyjaśnienia stanu faktycznego w uzasadnienia decyzji. Skarżący Zakład samodzielnie zaklasyfikował bowiem pobór wód podziemnych w IV kwartale 2018 r. z ujęcia wód podziemnych zlokalizowanego w miejscowości [...], gm. [...], czyli na cele poboru, uzdatniania i dostarczania wody (w ilości [...] mł - pozostali odbiorcy), które to cele odpowiadają stawce opłaty określonej w § 5 ust. 1 pkt 27 Rozporządzenia, a na cele realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (w ilości [...] mł - gospodarstwa domowe), które to cele odpowiadają stawce opłaty określonej w § 5 ust. 1 pkt 40 Rozporządzenia, z czym zasadnie zgodziły się Organy. Zaskarżona decyzja zaś spełnia wymogi przewidziane przepisami prawa (art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a.), Organ bowiem wyczerpująco przedstawił stan faktyczny, jak i prawny, rozpoznawanej sprawy, wyjaśniając przy tym uchybienia Organu I instancji, które nie miały jednak wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie sprawy Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 04 kwietnia 2022 r. wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wiązanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 z późn. zm.), w którym jednocześnie poinformowano strony postępowania o możliwości przedstawienia dodatkowego stanowiska w sprawie do dnia poprzedzającego wyznaczony termin posiedzenia.
Przywołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło