II SA/Sz 1169/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.),, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 marca 2010r. sprawy ze skargi R. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po uwzględnieniu wniosku Komendanta Policji z dnia [...] r. Starosta cofnął uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii [...] prawa jazdy R. H. za przekroczenie, w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy, liczby 20 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Uzasadniając swoje stanowisko organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu [...] r. zostało wszczęte na wniosek Komendanta Policji Nr L.dz. [...] postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. [...] R. H. za przekroczenie od dnia [...] r. tj. daty wydania po raz pierwszy prawa jazdy liczby 20 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W toku postępowania organ ustalił, że w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. R. H. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego uzyskując łącznie [...] punktów. Organ podał, że R. H. w dniu [...] r. na drodze krajowej nr [...] kierując pojazdem osobowym przekroczył dozwoloną prędkość od [...] do [...] km/h, kod czynu [...], i otrzymał [...] punkty. Ponadto w dniu [...] r. w [...] kierując pojazdem osobowym dopuścił się: - innego naruszenia przepisów ruchu drogowego, kod czynu [...], bez punktów; - wyprzedzania na przejściu dla pieszych i bezpośrednio przed nim, kod czynu [...], punktów [...]; - naruszenia obowiązku używania pasów bezpieczeństwa przez kierującego pojazdem, kod czynu [...], punktów [...]; - nie zastosowanie się do znaku [...] "linia podwójna ciągła", kod czynu [...], punktów [...]; - spowodowanie innego niż kolizja drogowa zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, kod czynu [...], punktów [...]. Starosta podał, że stosownie do treści art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie przekroczenia, w okresie jednego roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy, liczby 20 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie R. H. w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy t.j. od dnia [...] r. przekroczył liczbę 20 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymując łącznie [...] punktów. Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie R. H. wniósł odwołanie wnosząc przy tym o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez odmowę wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii [...] ewentualnie wniósł o uchylenie wskazanej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji. odwołujący zarzucił wskazanej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie t.j. art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym i § 2 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2002 r. Nr 236, poz. 1998 z późn. zm.), a także naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez ich niezastosowanie tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto R. H. podniósł, że organ bezkrytycznie potraktował wniosek Komendanta Policji pomimo tego, że w toku postępowania treść owego wniosku uległa zmianie. Zdaniem strony organ nie zwrócił uwagi na rozbieżności, jakie istnieją pomiędzy wnioskiem a treścią mandatu, który mógł stanowić podstawę do przypisania określonej ilości punktów i do wystąpienia z w/w wnioskiem. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w związku z faktem prowadzenia przez Komendanta Policji ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, cofnięcie uprawnień następuje na jego wniosek, przy czym szczególną uwagę należy zwrócić uwagę na czas jaki upłynął od pierwszego wykroczenia do popełnienia kolejnego powodującego przekroczenie limitu 20 punktów. Kolegium podkreśliło, iż zadaniem Starosty, działającego w oparciu o przywołany przepis, jest zatem jedynie ustalenie faktu, czy punkty karne w takiej liczbie i w takim okresie czasu zostały kierowcy przypisane. Jednocześnie organ zwrócił uwagę na treść przepisu art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym kompetencja do naliczania punktów karnych za wykroczenia drogowe popełnione przez kierowców przysługuje wyłącznie organom Policji. Opisując stan faktyczny organ odwoławczy wskazał, że prawo jazdy zostało zatrzymane R. H. w dniu [...] r. przez policję podczas kontroli drogowej w [...]. W dniu [...] r. wszczęte zostało przez Starostę, na wniosek Komendanta Policji z [...] r., postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia R. H. uprawnień do kierowania pojazdami wg kat. [...] prawa jazdy za uzyskanie [...] punktów karnych w wyniku przekroczenia przepisów ruchu drogowego w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Następnie skarżący zakwestionował przypisaną za wykroczenie popełnione w dniu [...] r. ilość punktów karnych, w związku z czym organ pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Komendanta Policji o zajęcie stanowiska poprzez ostateczne sprecyzowanie liczby punktów karnych przypisanych skarżącemu. Pismem z dnia [...] r. Komendant wycofał wniosek z [...] r. podając, że zawierał on błąd co do opisu naruszeń. Jednocześnie Komendant Policji przedłożył Staroście uzupełniony i poprawiony wniosek o cofnięcie uprawnień do kierowania z [...] r. w którym wyszczególnione zostały naruszenia, jakie popełnił skarżący uzyskując w sumie [...] punktów. Organ odwoławczy wskazał, że z zestawienia daty uzyskania po raz pierwszy uprawnień – tj. [...] r. do daty ostatniego wykroczenia tj. [...] r. minęło [...] miesięcy i [...] dni. Wobec tego, że R. H. w okresie 1 roku przekroczył ilość 20 punktów karnych oraz został złożony przez Komendanta Policji stosowny wniosek Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie przepis art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W ocenie Kolegium z treści art. 130 oraz art. 140 w/w ustawy wynika, że starosta nie może dokonywać samodzielnych ustaleń w zakresie faktu popełnienia wykroczenia będącego powodem przypisania punktów, przebiegu tego zdarzenia, prawidłowości kwalifikacji prawnej dokonanej przez funkcjonariuszy Policji, czy też słuszności zastosowanej sankcji. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podał, że nie zgadza się z zarzutem, iż organ bezkrytycznie przyjął wniosek Komendanta Policji w przedmiocie cofnięcia R. H. uprawnień do kierowania pojazdami. Kolegium ustaliło opierając się na materiale dowodowym, iż organ pierwszej instancji prawidłowo i wnikliwie przeprowadził postępowanie w niniejszej sprawie, w tym krytycznie odniósł się do wniosku Komendanta z [...] r., o czym miało świadczyć pismo z [...] r. dotyczące sprecyzowania ostatecznej liczby punktów karnych przypisanych skarżącemu, a następnie została wydana decyzja umarzająca postępowanie odnośnie wniosku z [...] r. Ponadto organ zapoznał się z treścią postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r. dotyczącego nie uwzględnienia wniosku R. H. w przedmiocie uchylenia prawomocnego mandatu karnego, nałożonego na niego w dniu [...] r. Reasumując Kolegium podniosło, że organ pierwszej instancji podjął wszelkie czynności w ramach swoich kompetencji, aby wyjaśnić sprawę, biorąc pod uwagę słuszny interes strony, jak i obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wobec tego organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszeń w przeprowadzonym postępowaniu, jednocześnie zwracając uwagę organowi pierwszej instancji na zbyt lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, które to uchybienie nie miało wpływu, w ocenie organu odwoławczego, na treść rozstrzygnięcia. R. H., wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc przy tym o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty. Zaskarżonym rozstrzygnięciom zarzucił naruszenie przepisów prawa poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie albo nie zastosowanie, w tym: art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym; § 2 ust. 7 oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2002 r., Nr 236, poz. 1998 ze zm.), a także art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący podniósł, że w mandacie karnym jest wskazane wykroczenie polegające na "spowodowaniu innego niż kolizja drogowa zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego", funkcjonariusz policji nakładając ten mandat nie opisał przy tym na czym to zagrożenie polegało. Zatem nie można w sposób jednoznaczny stwierdzić, czy przyczyna zagrożenia została uwzględniona w tabeli, o której mowa w przepisie § 2 ust. 7 rozp. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, w którym podano, że punkty za spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, określone kodem A06 w załączniku nr 1, przypisuje się wówczas, gdy przyczyną zagrożenia było naruszenie uwzględnione w tabeli albo gdy przypisana mu liczba punktów jest mniejsza niż 6. Jednocześnie skarżący zaznaczył, że w przedmiotowym mandacie przy tym wykroczeniu brak jest wpisanej liczby punktów. W ocenie skarżącego prawidłowo przypisano mu tylko [...] punktów karnych w okresie roku od dnia wydania prawa jazdy, podnosząc przy tym, że nie kwestionował ani faktu popełnienia wykroczenia ani kwalifikacji prawnej dokonanej przez funkcjonariusza policji, wskazywał tylko na rozbieżności między treścią mandatu, a ilością przypisanych mu punktów karnych, do czego organy administracji się nie odniosły. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Wskazana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 w/w ustawy). Przeprowadzone pod tym kątem badanie zaskarżonych rozstrzygnięć doprowadziło do uznania przez Sąd, iż skarga nie jest zasadna. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił przepis art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908) zwanej w dalszej części uzasadnienia "ustawą" - stosownie do którego – decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie przekroczenia w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy, liczby 20 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego; decyzja o cofnięciu uprawnienia wydawana jest na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. W tym miejscu należy wyjaśnić, że cofnięcie uprawnień ma charakter prewencyjny, zabezpieczający, dotyczący sytuacji, gdy jest wielce prawdopodobne, że kierowca ze względu na kwalifikacje nie jest w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę /por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2008 r. Nr I OSK 2028/06, publ. Lex nr 453989/. Ze względu na to, że ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi komendant wojewódzki Policji, cofnięcie uprawnień następuje na jego wniosek, a określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje do tej ewidencji, co wynika z treści art. 130 ust. 1 ustawy w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 236, poz. 1998) zwanego w dalszej części uzasadnienia "rozporządzeniem". Przedmiotowy wniosek sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych, na stosownym formularzu (§ 7 ust. 2 rozporządzenia). Z kolei wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, mandatem karnym albo orzeczeniem dyscyplinarnym w sprawie o naruszenie rozpatrywane w postępowaniu dyscyplinarnym (§ 4 rozporządzenia). W niniejszej sprawie skarżący uzyskał prawo jazdy w dniu [...] r. a karne punkty w łącznej wysokości [...] otrzymał od dnia [...] r. do [...] r., czyli w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Wniosek w zakresie cofnięcia uprawnień został sporządzony przez Komendanta Policji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanego, na podstawie wpisu ostatecznego do ewidencji tj. mandatu karnego z dnia [...] r., którym bezspornie przyznano [...] punkty za naruszenie przepisów, a także z dnia [...] r., którym przyznano [...] punkty karne. Wbrew twierdzeniom skargi Sąd nie dopatrzył się rozbieżności między treścią mandatu z dnia [...] r., a ilością przyznanych skarżącemu punktów karnych, bowiem zarówno w mandacie, jak i we wniosku wyjaśniono jakich poszczególnych naruszeń przepisów ustawy dopuścił się skarżący. W powołanym mandacie wskazano, że skarżący dopuścił się: - wyprzedzania na przejściu dla pieszych oraz bezpośrednio przed nim; - naruszenia obowiązku używania pasów bezpieczeństwa; - niezastosowania się do "linii podwójnej ciągłej"; - spowodowania innego niż kolizja drogowa zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego wskazując przy tym na art. 86 § 1 kodeksu wykroczeń; - brak sygnalizacji manewru skrętu w lewo; - brak dokumentów. Z kolei we wniosku z dnia [...] r. podano, że w dniu [...] r. skarżący dopuścił się następujących naruszeń, a dodatkowo podano kody tych czynów, stosownie do załącznika nr 1 rozporządzenia oraz liczbę punktów odpowiadającą tym naruszeniom t.j.: - wyprzedzania na przejściu dla pieszych oraz bezpośrednio przed nim, kod czynu [...], pkt [...]; - naruszenia obowiązku używania pasów bezpieczeństwa przez kierującego pojazdem, kod [...], punktów [...]; - niezastosowania się do znaku [...] "linia podwójna ciągła", kod [...], pkt [...]; - spowodowania innego niż kolizja drogowa zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, kod [...], pkt [...]; - innego naruszenia przepisów ruchu drogowego, którym przypisano [...] liczbę punktów, kod [...]. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia § 2 ust. 7 rozporządzenia należy wyjaśnić, że w myśl powołanego przepisu punkty za spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, określone kodem A06 w załączniku nr 1, przypisuje się wówczas, gdy przyczyną zagrożenia było naruszenie nieuwzględnione w tabeli albo gdy przypisana mu liczba punktów jest mniejsza niż 6. W załączniku nr 1 zawierającym wykaz naruszeń przepisów ruchu drogowego i liczby punktów odpowiadających tym naruszeniom przy kodzie A 06 wskazano na kwalifikację z art. 86 § 1 lub 2 Kodeksu wykroczeń oraz przypisano temu naruszeniu liczbę 6 punktów. Mandat karny z dnia [...] r., będący podstawa wpisu ostatecznego do ewidencji, zawierał zdanie – spowodowanie zagrożenia innego niż kolizja art. 86 § 1. W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeksu wykroczeń (t.j. Dz. U. z 2007 r., Nr 109, poz. 756) – kto, nie zachowując należytej ostrożności, powoduje zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, podlega karze grzywny. Zatem spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, było niezachowanie należytej ostrożności, które to naruszenie nie zostało uwzględnione w tabeli. Niezależnie od powyższego nawet gdyby przyjąć, że przypisana skarżącemu liczba punktów jest mniejsza niż [...], czyli wynosi nawet [...] punkt, to i tak doszłoby do przekroczenia 20 punktów karnych, która to okoliczność uzasadniałaby zastosowanie art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że organ administracji nie ma kompetencji, do badania zasadności wpisów do ewidencji, w tym wpisanych punktów. Bezsporną kwestią w rozpoznawanej sprawie jest fakt, że treść wniosku komendanta, stanowiącego podstawę wszczęcia niniejszego postępowania uległa zmianie wskutek czynności organu zmierzających do ostatecznego sprecyzowania liczby punktów przypisanych stronie. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy konsekwencją powyższych działań było cofnięcie pierwotnego, wcześniejszego wniosku komendanta (z dnia [...] r.) wobec stwierdzenia błędu, co do opisu naruszeń oraz przedłożenie nowego, uzupełnionego wniosku z dnia [...] r. W tym miejscu należy wskazać, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym nie następuje automatycznie z mocy samego prawa ale jest następstwem zaistnienia przesłanek przewidzianych prawem oraz jest konsekwencją postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem rozstrzygnięcia w formie decyzji. Postępowanie w tym zakresie zostało uregulowane zarówno w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej "K.p.a.". Wobec powyższego obowiązkiem organu administracyjnego, jest zebranie i ocena materiału dowodowego, który pozwoliłby ustalić wszystkie okoliczności istotne w sprawie (art. 7 i art. 77 K.p.a.). Następnie organ zobowiązany jest ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Ustalenia podjęte przez organ powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w której należy poinformować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania sprawy. W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi polegające na naruszeniu wymienionych przepisów, bowiem zarówno Starosta, jak i Kolegium należycie zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, o czym świadczyło wskazane wyżej postępowanie w zakresie uzupełnienia wniosku komendanta z dnia [...] r. oraz wszczęcie postępowania na podstawie wniosku z dnia [...] r. Fakt, że organy administracji nie podzieliły stanowiska strony co do przypisanej liczby punktów, nie jest jednoznaczny z niewyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z dyspozycją art. 140 ust. 1 pkt 3 organ administracji obligatoryjnie rozstrzyga o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym w sytuacji, gdy stwierdzi zaistnienie przesłanek w nim wskazanych. W tym miejscu należy uznać za nieuzasadniony zarzut naruszenia powołanego przepisu, bowiem organ administracji stwierdzając przekroczenie przez R. H. w ciągu roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy liczby 20 punktów karnych za naruszenie przepisów ustawy miał obowiązek wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym i w tym zakresie obowiązek ten wykonał. W tym stanie rzeczy należało, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. r 153, poz. 1270 ze zm.) orzec jak w sentencji orzeczenia.