II SA/Sz 1175/16
WyrokWSA w Szczecinie2017-03-22
Skład orzekający: Danuta Strzelecka - Kuligowska, Maria Mysiak, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, uzasadniające skierowanie go na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, pomimo braku związku sprawy z ruchem drogowym?Ratio decidendi
Istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy, wynikających z opinii sądowo-psychiatrycznych i zachowań wskazujących na cechy osobowości paranoicznej lub zaburzenia osobowości, może stanowić podstawę do skierowania na badania lekarskie, nawet jeśli nie są one bezpośrednio związane z naruszeniem przepisów ruchu drogowego. Celem ustawy jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, a zaburzenia psychiczne mogą wpływać na zdolność bezpiecznego kierowania pojazdem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skierowania J.W. na badania lekarskie w celu ustalenia braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, na wniosek Prokuratora, który powołał się na opinie sądowo-psychiatryczne wskazujące na cechy osobowości paranoicznej i zaburzenia osobowości. Po uchyleniu przez WSA decyzji organów pierwszej i drugiej instancji z powodu niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego, organy ponownie wydały decyzje o skierowaniu na badania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty, uznając, że zaburzenia osobowości mogą wpływać na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. J.W. wniósł skargę, argumentując, że sprawy karne nie dotyczyły ruchu drogowego i że organy nie zastosowały się do zaleceń sądu. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka -Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.),, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2017 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę.
Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), w związku z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.), Starosta W. skierował J.W. na badanie lekarskie, w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii A, B1,B.
W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że pismem z dnia [...] Prokurator Prokuratury Rejonowej w W. zwrócił się do organu z wnioskiem
o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie skierowania J.W. na badania lekarskie w ww. określonym celu. Do wniosku dołączono wyciąg z opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia [...], sporządzonej na potrzeby prowadzonego przeciwko J.W. postępowania karnego. Z treści tej opinii wynika, że strona już w roku 2003 była badana przez lekarzy psychiatrów w Areszcie Śledczym w S., którzy stwierdzili u strony podejrzenie paranoi. W dniu [...] została sporządzona opinia psychologiczna, w której stwierdzono u badanego brak wskaźników zmian organicznych w OUN oraz osobowość z cechami paranoicznymi. W dniu [...] została sporządzona opinia sądowo-psychiatryczna, z której wynika, iż u badanego rozpoznaje się cechy osobowości paranoicznej, a także, że powinien pozostawać w psychiatrycznej opiece ambulatoryjnej. Natomiast w opinii z dnia [...] u strony rozpoznano: "Zaburzenia osobowość z postawą ksobną niewspółmierną do potrzeb wynikających z aktualnej sytuacji."
Decyzją z dnia [...], organ pierwszej instancji skierował J.W. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
W następstwie wniesionego przez stronę odwołania, decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...].
Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 507/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję organu odwoławczego z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...]. Sąd uznał, że w prowadzonym postępowaniu, organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz nie odniosły się do wszystkich istotnych kwestii występujących w sprawie.
Jak wyjaśnił dalej organ, w toku ponownego rozpoznania sprawy zwrócił się
do Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. do wskazania, czy nadal podtrzymuje wniosek w przedmiocie skierowania strony na przedmiotowe badania lekarskie. W piśmie z dnia [...] Prokurator podtrzymał swój wniosek.
Organ pierwszej instancji stwierdził następnie, że informacja Prokuratury Rejonowej w W. o zastrzeżeniach o stanie zdrowia osoby kierującej pojazdem (strony postępowania), znajdująca potwierdzenie w opinii sporządzonej przez specjalistów z zakresu psychiatrii, jest wystarczająco umotywowana do powzięcia takich obaw i jest wiarygodna. Podniósł, że przesłanka z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, powinna być oceniana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, spowodowane przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdu. Zdaniem organu, wskazane w opinii z dnia [...] zaburzenia osobowości mieszczą się w ramach zaburzeń osobowości, mających negatywny wpływ na ocenę sytuacji, zachowanie lub zdolności adaptacyjne, wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U., poz. 949), co uzasadnia wydanie skierowania na badanie lekarskie kierowców.
J.W. wystąpił z odwołaniem od powyższej decyzji organu z dnia
[...]. Odwołujący się podniósł, że wykonano mu badania medyczne
w 2004 i w 2013 r., które nie wskazują "ułomności, które zakazują prowadzenia pojazdów mechanicznych". Wskazał na wykładnię prawa przedstawioną w ww. wyroku Sądu z dnia 22 stycznia 2015 r. Wyraził negatywną opinię na temat działań organu pierwszej instancji i sposobu rozstrzygnięcia sprawy.
Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło w całości decyzję Starosty W. z dnia [...] i umorzyło postępowanie przed organem pierwszej instancji.
Według organu odwoławczego, osobowość odwołującego się z pewnością może być utrudnieniem w stosunkach między nim a innymi osobami (sprawa karna
w stosunku do strony dotyczyła gróźb karalnych przeciwko pracownikom spółdzielni mieszkaniowej). Zdaniem organu, ww. ocena nie stanowi bezpośredniego powodu do skierowania strony na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami.
Prokurator Rejonowy w W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję organu odwoławczego z dnia [...]. Sąd wyrokiem z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 69/16 uchylił
ww. decyzję organu z dnia [...].
Ponownie badając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie
art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...].
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji zastrzeżenia co do stanu zdrowia J.W. powziął po otrzymaniu wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. z dnia [...]
sygn. akt [...]. Z wniosku tego wynikało, że w dniu jego sporządzenia, J.W. osadzony był w Zakładzie Karnym, a Prokuratura Rejonowa w W. prowadziła postępowanie przeciwko stronie o przestępstwo z art. 191 § 1 kk. Kolegium uznało, że wymieniona w sprawie opinia sądowo-psychiatryczna z dnia [...], po przeprowadzeniu badania u odwołującego się, potwierdziła u niego zaburzenia osobowości z postawą ksobną niewspółmierną do potrzeb wynikających z aktualnej sytuacji. Zdaniem Kolegium, takie twierdzenie może prowadzić do wniosku, że wpływ powyższych zaburzeń może być w bezpośrednim związku z prowadzeniem przez zainteresowanego pojazdów w ramach posiadanych uprawnień, a sprawdzenie tych zastrzeżeń może nastąpić jedynie po zbadaniu strony przez lekarzy do tego uprawnionych. Organ stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest podstawą do zastosowania przez organ art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Według organu, zaburzenia osobowości stwierdzone u odwołującego się, bezsprzecznie mogą wpływać na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, tak dla kierowcy jak i osób uczestniczących w tym ruchu. Istotność podniesionych zastrzeżeń, uzasadniają – zdaniem organu – dowody z postępowania przeprowadzonego przez Komendę Powiatową Policji w W., tj. protokół przesłuchania świadków z dnia [...]. Zdaniem organu, treść tego protokołu wskazuje na sposób zachowania odwołującego się w trakcie pobytu w siedzibie Starostwa (Powiatowego w W.) i z pewnością jest dowodem na cechy charakterologiczne strony, które stanowią o zasadności zarzutów formułowanych przez Prokuratora, jak i organ pierwszej instancji. Kolegium przyznało, że odwołujący się zaprzeczył powyższym faktom, lecz nie przedstawił dowodów na tę okoliczność. W odwołaniach podnosił wyłącznie zarzuty "zmowy" organu pierwszej instancji z Prokuratorem i działania w porozumieniu.
J.W. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...].
W uzasadnieniu skargi, J.W. argumentował, że zaskarżona decyzja nie spełnia zaleceń wynikających z wyroku Sądu z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 507/14. Skarżący zacytował fragmenty uzasadnienia ww. orzeczenia. Podniósł, iż z treści zarzutu opisanego w opinii sądowo-psychiatrycznej wynika, że prowadzona sprawa karna nie była związana z ruchem drogowym, a dotyczyła gróźb kierowanych przeciwko pracownikom spółdzielni mieszkaniowej. Wskazał, na stwierdzone przez Sąd w ww. uzasadnieniu wyroku, naruszenie przez organy obu instancji obowiązków wynikających z przepisów k.p.a.
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o zaprzestanie stosowania wobec niego "represji", na podstawie przesłuchań świadków – pracowników Starostwa W. Zdaniem skarżącego, protokoły te nie spełniają wymogów, aby ich treść uznać za opinię lekarską sądowo-psychiatryczną opisującą stan zdrowia skarżącego
w dniu [...]. W związku z tym, skarżący wniósł o przeprowadzenie konfrontacji z tym osobami w postępowaniu sądowym z dowodem z zapisu dźwiękowego, który posiada skarżący. Skarżący stwierdził, że udowodni, iż świadkowie złożyli fałszywe zeznania do protokołu policyjnego. Dodał, iż nie musi poddać się badaniom lekarskim, żeby wykazać, że jest zdrowy i panuje nad swoim zachowaniem, tak w urzędzie jak i za kierownicą.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Dokonana przez Sąd na gruncie niniejszej sprawy kontrola legalności działań organów administracji publicznej, nie potwierdziła zasadności skargi.
Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy decyzji wydanej w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w ramach posiadanych przez skarżącego uprawnień, tj. prawa jazdy kat. A, B1 i B.
Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.), zgodnie z którym, starosta wydaje decyzję administracyjną
o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem
na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy.
Należy uwzględnić, że sprawa skierowania skarżącego na badania lekarskie na podstawie ww. przepisu była dwukrotnie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. II SA/Sz 507/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił uprzednio wydaną w sprawie decyzję organu odwoławczego z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...]. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd stwierdził, że organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz nie odniosły się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, naruszając w ten sposób art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd podkreślał brak uzasadnienia stanowiska o zasadności zastosowania skierowania skarżącego na przedmiotowe badania lekarskie. Argumentacja organu odwoławczego ograniczyła się do zacytowania wniosków opinii sądowo-psychiatrycznej oraz psychologicznej, z powołaniem się na zastrzeżenia zdrowia skarżącego zgłoszone przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W.. W uzasadnieniach decyzji organów obu instancji przytoczono wnioski opinii lekarzy specjalistów psychiatrów ze sprawy karnej (sprawa nie była związana z ruchem drogowym), jednak w żaden sposób nie odniesiono się do nich. Jak zauważył Sąd, w opinii tej biegli zgodnie potwierdzili, że nie rozpoznają u skarżącego choroby psychicznej czy upośledzenia umysłowego. W aktach sprawy brak było przy tym informacji świadczących o tym, że skarżący był sprawcą kolizji, wypadku, katastrofy, ewentualnie, że prowadził pojazd pod wpływem alkoholu, bądź środków odurzających. Zdaniem Sądu, powoduje to dodatkowe wątpliwości co do zasadności skierowania skarżącego na badania lekarskie. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem organu będzie uwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w tym orzeczeniu oraz poddanie wnikliwej analizie cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i wydanie rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, odpowiadającego wymogom z art. 107 § 3 k.p.a.
Wyrokiem z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 69/16 Sąd uchylił decyzję kasacyjną organu odwoławczego z dnia [...] uchylającą decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami i umarzającą postępowanie przed organem pierwszej instancji. Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał, że organ odwoławczy może podjąć rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tylko wówczas, gdy stwierdzi, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu, stwierdzenie przez organ, na podstawie analizy akt sprawy, o braku podstaw do skierowania kierowcy na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, z uwagi na niewystąpienie w sprawie przesłanek, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, a więc uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia, powinno skutkować wydaniem decyzji merytorycznej rozstrzygającej sprawę co do istoty.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone
w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku oznacza, że zarówno organ jak i sądy nie mogą formułować w tej samej sprawie nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązane są do podporządkowania się ocenie prawnej w pełnym zakresie. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia uchybień procesowych.
W ocenie Sądu, ponownie rozpatrujący sprawę organ odwoławczy wydając decyzję z dnia [...], jak i organ pierwszej instancji w decyzji z dnia
[...] o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, dostosowały się do oceny prawnej i wskazań określonych w uzasadnieniach wyżej powołanych wyroków sądowych o czym świadczy treść decyzji administracyjnych, poddanych aktualnie kontroli sądowej.
W sprawie niesporne jest, że Prokurator Prokuratury Rejonowej w W. wystąpił do organu pierwszej instancji z wnioskiem o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie skierowania skarżącego na badania lekarskie celem ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi, zgodnie z posiadanymi przez skarżącego prawa jazdy kat. A, B1 i B. Organ pierwszej instancji dysponował materiałem dowodowym w postaci treści opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia [...], sporządzonej w Oddziale Psychiatrii Sądowej Szpitala Aresztu Śledczego w S., w której rozpoznano u skarżącego cech osobowości paranoicznej. Zgodnie z tą opinią, skarżący powinien pozostawać w psychiatrycznej opiece ambulatoryjnej.
W opinii psychologicznej z dnia [...] wskazano brak wskaźników zmian organicznych w OUN, osobowość z cechami paranoicznymi. Ponadto organ dysponował opinią sądowo-psychiatryczną z dnia [...], wydaną w sprawie karnej o czyn z art. 191 § 1 kk. w związku z groźbami sprowadzenia zdarzenia zagrażającego życiu i zdrowiu wielu osób w postaci eksplozji gazu z instalacji gazowej w budynku, w którym skarżący mieszka. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się ponadto protokoły z dnia [...] sporządzone w Komendzie Powiatowej Policji w W. z przesłuchania w charakterze świadków pracowników Starostwa W. w związku z formułowanymi przez skarżącego groźbami sprowadzenia niebezpieczeństwa o charakterze tożsamym ze wskazanym wyżej.
W toku postępowania skarżący skorzystał z uprawnień, jakie przysługują stronie postępowania administracyjnego (art. 10 § 1 k.p.a.). W piśmie z dnia [...] oświadczył, że po zwolnieniu z Aresztu Śledczego w S. nie może zachować higieny osobistej i nie ma pieniędzy na podróż, aby poddać się przedmiotowemu badaniu lekarskiemu. Do pisma skarżący dołączył m.in. pisma wskazujące na jego konflikt z mieszkańcami budynku, w którym mieszka oraz konflikt z Spółdzielnią Mieszkaniową w W. w związku z odłączeniem gazu w lokalu, w którym skarżący zamieszkuje, podyktowaną potrzebą dokonania remontu tej instalacji gazowej.
W ocenie Sądu, treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej organu pierwszej instancji, świadczy o tym, że w toku postępowania został zebrany konieczny materiał dowodowy i organy dokonały oceny całokształtu tego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). W uzasadnieniu decyzji, organ przedstawił fakty, które uznał za udowodnione. Skarżący zakwestionował moc dowodową poddanych ocenie przez organ protokołów z dnia [...]
z przesłuchań świadków. Skarżący argumentował, że dowody te nie mają równej mocy opinii sądowo-psychiatrycznej. Zdaniem Sądu, zarzut ten nie jest trafny. Kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje zasadę równej mocy dowodowej,
nie wprowadzając ograniczeń co do rodzajów dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w celu ustalenia danego faktu (art. 75 § 1 k.p.a.) Jedyne ograniczenie wprowadzone w k.p.a., dotyczy dopuszczalności środka dowodowego z przesłuchania stron (art. 86 k.p.a.). Sąd zaznacza przy tym, że nie mógł być uwzględniony w postępowaniu sądowym wniosek strony o przeprowadzenie dowodu z przesłuchań świadków i konfrontowania tego dowodu z zapisem dźwiękowym, którym skarżący dysponuje. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 P.p.s.a., sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające wyłącznie z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Według Sądu, organ przedstawił argumentację opartą na wzajemnej łączności zebranego w sprawie materiału i wyjaśnił w dziedzinie faktów przyczyny przyjętej oceny (art. 80 k.p.a.), które przedstawił w uzasadnieniu decyzji spełniającej wymogi zgodnie z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W związku z powyższym, Sąd uznaje za prawidłowy stan faktyczny, ustalony przez organy administracji publicznej w tejże sprawie i przyjmuje za podstawę własnych rozważań prawnych.
Należy podkreślić, że z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami jednoznacznie wynika administracyjnoprawny nakaz poddania się przez kierowcę sprawdzeniu stanu zdrowia wówczas, gdy istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. Okoliczności ustalone na podstawie dowodów zebranych przez organ muszą wskazywać z dużym prawdopodobieństwem, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu drogowym.
W ocenie Sądu, organ wykazał, że w przypadku skarżącego istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia, wskazujące na potrzebę zastosowania ww. przepisu. Zastrzeżenia te powinny zostać zweryfikowane podczas badania lekarskiego.
Skarżący zakwestionował ww. stanowisko organu, posiłkując się podniesioną
w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 stycznia 2015 r., okolicznością, że sprawa w której poddano go badaniom sądowo-psychiatrycznym nie dotyczyła przestępstwa związanego z naruszeniem w ruchu drogowym. Sąd wyjaśnia, że przyczyną wydania ww. wyroku uchylającego uprzednio wydane w sprawie decyzje organów obu instancji, były stwierdzone przez Sąd naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wówczas orzekający nie dokonał merytorycznej oceny trafności rozstrzygnięcia z zastosowaną w sprawie podstawą materialnoprawną, właśnie z uwagi na lakoniczność argumentacji organu. Obowiązkiem organu przy ponownym rozpoznaniu skargi było więc powiązanie ustalonych faktów z przesłankami wynikającym z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, a tego wymogu uprzednio wydane decyzje nie spełniały. To wyłącznie wystąpienie przesłanki, związanej z zaistnieniem uzasadnionego zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy obliguje organ administracji do wydania decyzji na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami.
W ocenie Sądu organy wykazały, że tego rodzaju sytuacja dotyczy skarżącego w związku z jego zachowaniami, jakie organ ustalił w postępowaniu administracyjnym, które w powiązaniu z opiniami biegłych, mogą wskazywać na duże prawdopodobieństwo, stawiające w wątpliwość bezpieczne funkcjonowanie skarżącego, jako kierowcy w ruchu drogowym. Prawidłowe zachowanie kierowcy w ruchu drogowym w dużym stopniu zależy od jego właściwości psychofizycznych. Skarżący podnosił, że zgodnie z opinią biegłych nie jest chory psychiczne, nie jest też chory umysłowo. W ocenie Sądu nie tylko choroba psychiczna, może powodować uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, mające wpływ na wydanie decyzji na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Zdaniem Sądu, także zaburzenia psychiczne mogą powodować zmiany zachowania, które wpływają na sprawność kierowcy, jako uczestnika ruchu drogowego z perspektywy bezpieczeństwa ruchu drogowego dla niego samego i innych uczestników ruchu. Zgodnie z opiniami, którymi dysponowały organy, u skarżącego rozpoznano zaburzenia osobowości z postawą ksobną niewspółmierną do potrzeb wynikających z aktualnej sytuacji. Nie jest w takiej sytuacji konieczne wykazanie przez organ, że skarżący był sprawcą kolizji, wypadku, katastrofy, prowadził pojazd pod wpływem alkoholu czy środków odurzających. Istotne jest aby wystąpiła uzasadniona wątpliwość co do zdolności kierującego w zachowaniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a nie skutek w postaci wystąpienia zdarzeń niebezpiecznych z udziałem danego kierowcy. Skierowanie na badania lekarskie przeprowadzone w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami ma bowiem charakter zapobiegawczy.
Od kierowcy oczekuje się prawidłowych zachowań opartych na nawykach sensomotorycznych oraz rozwiązywania określonych problemów dotyczących sytuacji na drodze tak, aby w rzeczywistej sytuacji kierowca mógł podjąć właściwe reakcje. Rzecz dotyczy zdolności do bezpiecznego i skutecznego kierowania pojazdem mechanicznym. Na sprawność taką składa się właściwe funkcjonowanie wszystkich narządów i układów w organizmie kierowcy, w tym sprawność aparatu umożliwiającego odebranie płynących ze środowiska bodźców i przekazanie adekwatnej na nie reakcji.
Wpływu na powyższą ocenę nie zmienia fakt, że zebrane w sprawie administracyjnej opinie biegłych zostały wydane w sprawie karnej, niedotyczącej naruszenia przepisów ruchu drogowego. Wobec skarżącego został postawiony zarzut groźby kierowanych do pracowników spółdzielni mieszkaniowej spowodowania zdarzenia zagrażającemu zdrowiu i życiu wielu osób, poprzez wywołanie katastrofy z użyciem instalacji gazowej. Skarżący przyznał się do zarzucanego mu czynu. Z protokołów policyjnych wynika, że groźby tego rodzaju skarżący podnosił również w obecności pracowników Starostwa W. Z akt sprawy wyłania się ponadto wieloletni konflikt jaki skarżący toczy z mieszkańcami budynku w którym mieszka. Skarżący skonfliktowany jest także władzami Spółdzielni Mieszkaniowej, w związku z odcięciem dopływu gazu do mieszkania skarżącego. Zachowania te wskazują na cechy charakterologiczne skarżącego, które jak słusznie uznał organ, powodują tego rodzaju uzasadnione i poważne zastrzeżenia (duża doza prawdopodobieństwa) co do stanu zdrowia skarżącego, że konieczne jest przeprowadzenie badania w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w ramach posiadanych przez skarżącego uprawnień.
Jak wynika przy tym z opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia [...], skarżący winien pozostawać w psychiatrycznej opiece ambulatoryjnej. Z opinii biegłych lekarzy psychiatrów, sporządzonej w dniu [...] wynika, że skarżący nie leczył się psychiatrycznie. W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, prewencyjna weryfikacja stanu zdrowia skarżącego przez lekarza uprawnionego do badania kierowców winna mieć miejscem pod kątem ewentualnego zagrożenia dla ruchu drogowego. Zwrot "uzasadnione zastrzeżenia" należy interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Jednocześnie należy zauważyć, że istotą postępowania administracyjnego
w zakresie skierowania kierowcy na badanie lekarskie nie jest sama weryfikacja jego stanu zdrowia. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem uprawnionym w tym zakresie lekarzom. Wystarczające aby prawdopodobne było,
że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie.
Sąd uznaje tym samym, że zaskarżony organ prawidłowo zastosował w sprawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, po przeprowadzeniu zgodnego z regułami postępowania administracyjnego pełnego zebrania i oceny zgromadzonego materiału dowodowego, uwzględniającego zalecenia i ocenę prawną wyrażoną w uprzednio wydanych w sprawie wyrokach. W związku z powyższym, Sąd stwierdza brak podstaw do przyznania trafności zarzutom skargi. Sąd w granicach tejże sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami i powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), nie dopatrzył się tego rodzaju naruszeń prawa, które powinny skutkować uwzględnieniem skargi.
Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło