II SA/Sz 1196/21
WyrokWSA w Szczecinie2022-01-20
Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy inwestor, planując zamurowanie istniejącego otworu okiennego w ścianie sąsiedniego lokalu usługowego, który powstał legalnie i służy właścicielowi tego lokalu, może uzyskać pozwolenie na budowę bez zgody właściciela tego sąsiedniego lokalu, nawet jeśli posiada uchwałę wspólnoty mieszkaniowej zezwalającą na rozbudowę?Ratio decidendi
Inwestor nie może uzyskać pozwolenia na budowę, jeśli planowana inwestycja ingeruje w prawo własności osób trzecich (właściciela sąsiedniego lokalu), a zgoda na taką ingerencję nie została uzyskana. Uchwała wspólnoty mieszkaniowej zezwalająca na rozbudowę nie zastępuje indywidualnej zgody właściciela lokalu, którego prawo własności jest naruszane przez planowane zamurowanie istniejącego otworu okiennego.Stan faktyczny
Inwestor złożył wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę obejmującego rozbudowę i przebudowę lokalu usługowego, która wiązała się z zamurowaniem istniejącego otworu okiennego w ścianie sąsiedniego lokalu usługowego. Właściciele sąsiedniego lokalu nie wyrazili zgody na zamurowanie okna. Organy administracji odmówiły wydania pozwolenia, uznając, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie zgody właścicieli sąsiedniego lokalu. Inwestor wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując potrzebę uzyskania zgody sąsiadów oraz status prawny właścicieli sąsiedniego lokalu jako stron postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
1. Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2021 r. Prezydent Miasta S. ("Organ I instancji") na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 - "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku J. K. (dalej jako: "Skarżąca", "Inwestor") odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę obejmującego rozbudowę i przebudowę lokalu usługowego nr [...] w budynku przy al. [...] w S. (dz. nr [...], nr [...], obr. [...]
W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji wskazał, że w dniu [...] września 2019r. wpłynął wniosek w sprawie pozwolenia na rozbudowę i przebudowę opisanego powyżej lokalu usługowego. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania W. A. wniósł o wydanie decyzji odmownej w przedmiocie złożonego przez Inwestora wniosku. Do pisma dołączył m.in. kserokopie decyzji nr [...] z dnia [...] września 2009 r. o pozwoleniu na rozbudowę istniejącego lokalu handlowego nr U1 przy [...] w S. oraz uchwał nr [...] z dnia [...].03.2009 r. i nr [...] z dnia [...].04.2009 r. Wspólnoty Mieszkaniowej przy al. [...] w S. dotyczące rozbudowy tego lokalu. Zdaniem Strony wydanie przez Organ decyzji zgodnie z ww. wnioskiem pozbawi Go możliwości swobodnego wykonywania działalności gospodarczej oraz dostępu do lokalu.
Organ I instancji podał dalej, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. nałożył na Inwestora obowiązek uzupełnienia wniosku i projektu budowlanego. Zażądał m.in. przedłożenia dokumentu z którego wynika prawo do dysponowania częściami wspólnymi budynku na cele budowlane.
W odpowiedzi Inwestor przesłał skan uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej przy al. [...] w S. nr [...] z dnia [...].03.2013 r. oraz skan postanowienia Sądu Okręgowego w S. I Wydział Cywilny z dnia [...].10.2014 r. w sprawie umorzenia postępowania w sprawie o uchylenie uchwały.
W dniu [...] lutego 2020 r. wpłynęło pismo, w którym to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego potwierdził, że okno w ścianie graniczącej z podcieniem po prawej stronie od wejścia do lokalu zostało wykonane zgodnie z decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., zmienioną decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009 r.
W odpowiedzi na pytanie Organu, skierowane do Wspólnoty Mieszkaniowej, czy w ramach uchwały nr [...] wyrażającej zgodę Inwestorowi na przebudowę i rozbudowę lokalu użytkowego przy al. [...] wyraziła zgodę na zamurowanie otworu okiennego zlokalizowanego w ścianie bocznej lokalu użytkowego nr U1 stanowiącego własność A. i W. A., Zarządca Wspólnoty poinformował, że uchwała nr [...] "nie stwierdza co należy zrobić z otworem okiennym w ścianie bocznej lokalu użytkowego 1LU".
W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. nałożono na Inwestora obowiązek przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zawierającym zgodę właściciela lokalu 1U na zamurowanie okna w ścianie bocznej tego lokalu.
Pełnomocnik W. i A. A. złożył oświadczenie, że Jego Mocodawcy nie wyrazili zgody na zamurowanie spornego otworu okiennego.
Pełnomocnik Inwestora w piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r. podniósł, że Organ żąda bezprawie dodatkowego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Organ I instancji podkreślił dalej, że projektowana rozbudowa zawarta jest pomiędzy ścianami zewnętrznymi lokali usługowych znajdujących się w najbliższym sąsiedztwie lokalu U4 (sklep [...] – U1 na południe od lokalu U4 i sklep [...] na północ). W ścianie zewnętrznej lokalu U1 (sklep [...] zlokalizowany jest otwór okienny. W przypadku rozbudowy lokalu U4 w zaprojektowanej formie, ściana zewnętrzna lokalu U1 stałaby się ścianą wewnętrzną oddzielającą lokale U1 i U4, a równocześnie otwór okienny stanowiłby otwór łączący lokale U1 i U4. Ustalono, że otwór okienny w ścianie zewnętrznej sklepu [...] powstał legalnie, na podstawie decyzji nr [...], zmienionej decyzją nr [...] i na podstawie zgody Wspólnoty Mieszkaniowej (uchwała nr [...] z dnia [...].03.2009 r.). Wobec powyższego Wojciech i A. A. będąc właścicielami lokalu znajdującego się w obszarze oddziaływania zostali uznani za Stronę w postępowaniu, ponieważ projektowana rozbudowa narusza ich własny, indywidualny interes. Ściana zewnętrzna budynku, w której znajduje się otwór okienny stanowi część wspólną budynku, jednakże należy mieć na względzie fakt, że projektowane prace (zamurowanie otworu) wpływają na funkcjonalność lokalu U1 (np. zmiana parametrów oświetlenia lub przewietrzania pomieszczeń).
W konsekwencji powyższego Organ I instancji uznał, że Inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - nie przedłożył zgody właściciela lokalu nr U1 zlokalizowanego w budynku przy al. [...] w S. na zamurowanie otworu okiennego w Jego lokalu usługowym, dlatego zgodnie z art. 35 ust. 5 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane wydano decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
2. J. K., reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniosła o uchylenie decyzji i o zwrócenie się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. czy powiadomiono Ją oraz przedstawicieli Wspólnoty Mieszkaniowej o oględzinach spornego otworu okiennego oraz czy Organ ustalił, czy faktycznie okno pełni funkcje wentylacyjne, a jeżeli nie to dlaczego. W tym zakresie Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z ekspertyzy biegłego z zakresu budownictwa.
W ocenie Odwołującej się zgoda Państwa A. nie była potrzebna, albowiem wykonany przez nich otwór okienny został zamurowany, czego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie chciał potwierdzić. Okno nigdy nie zostało wykonane i nigdy nie było użytkowane, nigdy nie pełniło funkcji ani okiennej tzw. doświetleniowej, ani tym bardziej funkcji wentylacyjnych.
Ponadto, według Skarżącej, Stroną w tym postępowaniu jest Wspólnota Mieszkaniowa reprezentowana przez zarząd, a nie jej członkowie, bądź właściciele mieszkań, a uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] w zupełności wyczerpuje znamiona posiadania przez Nią prawa do dysponowania nieruchomością. Poza tym uchwała ta była wydana przed zgodą wyrażoną przez Wspólnotę Mieszkaniową na rozbudowę i wyodrębnienie nieruchomości Państwa A. . Pierwotnie uchwały dot. rozbudowy lokalu U1 zostały zaskarżone do Sądu Okręgowego I Wydział Cywilny, który wyrokiem z dnia [...].04.2013 r. [...] uchylił uchwały, a Sąd Apelacyjny w S. wyrokiem z dnia [...] lutego 2014 r. sygn. akt [...] oddalił apelację. Państwo A. uzyskali zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej w S. dopiero w uchwale nr [...] z dnia [...] października 2014 r.
3. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda Zachodniopomorski (dalej jako: "Organ II instancji, "Organ odwoławczy") wydał w dniu [...] września 2021 r. decyzję nr [...], w której - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, w tym treść odwołania i podkreślił, że z zebranych w sprawie dokumentów wynika, iż lokal usługowy U1 powstał na podstawie decyzji Prezydenta Miasta S. nr [...] z [...] lipca 2009r. o pozwoleniu na rozbudowę, zmienionej decyzją nr [...] z [...] września 2009 r. Wspólnota Mieszkaniowa wyraziła zgodę na wykonanie otworu okiennego w bocznej ścianie, co potwierdza rysunek rzutu przyziemia będący załącznikiem do ww. decyzji nr [...]. Natomiast z treści uchwały nr [...] z [...] marca 2013 r. w sprawie wyrażenia zgody na przebudowę lokalu użytkowego Odwołującej się (4U), nie wynika zgoda na ingerencję w istniejący otwór okienny. W ocenie Organu odwoławczego, ze względu na otwór w ścianie lokalu nr U1, Organ I instancji właściwie wezwał Inwestora do przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zawierającym zgodę właściciela lokalu 1U na zamurowanie spornego okna. Z oświadczeń Skarżącej przedłożonych do wniosku o pozwolenie na budowę wynika, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wywodzi wyłącznie z własności lokalu oraz współwłasności do części wspólnej budynku i uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...].
Organ II instancji wyjaśnił też, że w praktyce przyjmuje się, że urządzenia i części budynku służące wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych nie wchodzą w skład nieruchomości wspólnej (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 25 maja 2016 r., sygn. akt VI ACa 605/15). W stanie faktycznym niniejszej sprawy oznacza to tyle, że wykonanie robót budowlanych obejmujących zamurowanie okna przynależnego do lokalu U1 (str. 32 projektu budowlanego) wymaga zgody właściciela lokalu, która nie może być zastąpiona uchwałą Wspólnoty Mieszkaniowej. Przedmiotowe okno powstało legalnie, służy do użytku właściciela lokalu, który nie zgadza się na jego zamurowanie. Uchwała nr [...] nie dotyczy możliwości zamurowania okna do lokalu nr [...] i taka uchwała nie wyczerpuje znamion posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Zdaniem Organu odwoławczego spór jaki wystąpił pomiędzy Inwestorem a właścicielem lokalu U1 nie może zostać rozstrzygnięty poprzez wydanie pozwolenia na budowę, lecz na drodze cywilnej.
Ponadto, według Organu II instancji, stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali, Organ I instancji właściwie uznał Wspólnotę Mieszkaniową przy al. [...] w S. za Stronę przedmiotowego postępowania. Biorąc jednak pod uwagę definicję obszaru oddziaływania nieruchomości (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego) w związku z art. 28 k.p.a. i art. 28 ustawy Prawo budowlane Organ I instancji właściwie uznał również za Stronę postępowania właścicieli lokalu U1. Niewątpliwie wykonanie robót budowlanych polegających na zamurowaniu otworu okiennego sąsiedniego lokalu godzi w uzasadnione interesy właścicieli tego lokalu. Nie ma przy tym znaczenia, czy właściciel lokalu U1 faktycznie korzysta z istniejącego okna, czy służy ono jako wentylacja, czy też doświetlenie. Istotnym jest to, że wykonanie okna nastąpiło na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś jego istnienie potwierdzone zostało przez organ nadzoru budowlanego (pismo z [...] lutego 2020 r.).
Końcowo Organ odwoławczy przytoczył treść art. art. 35 ust. 1, ust. 3 i ust. 4, oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane i podkreślił, że Skarżąca do dnia wydania decyzji w pierwszej instancji nie wykazała się prawem do dysponowania lokalem nr 1U.
4. Na powyższą decyzję J. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając jej naruszenie przepisów, a w szczególności:
- art. 8 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie i nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy, a przede wszystkim, iż zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej uzyskała przed zgodą udzieloną przez Wspólnotę Państwu A. na wykonanie okna oraz to, iż okno było zamurowane wewnątrz lokalu w dniu oględzin przez PINB, podczas drugich oględzin częściowo wykute, a następnie znowu trwale zamurowane i aktualnie funkcjonuje jako zamurowane,
- art. 9 k.p.a. poprzez to, iż Organ nie poinformował Jej w sposób wystarczający, co powinna dostarczyć, żeby uzyskać zatwierdzenie projektu i pozwolenie na budowę, czy powinna to być uchwała Wspólnoty wyrażająca zgodę na zamurowanie przedmiotowego okna, stanowiącego atrapę, czy wyrok Sądu ustalający zbędność okna w ścianie wspólnej z uwagi na to, iż faktycznie nie ma tego otworu w ścianie i zastępujący oświadczenie woli - zgodę właścicieli na ewentualne zamurowanie okna,
- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie pełnego materiału dowodowego w sprawie, a mianowicie nieuwzględnienie, iż otwór w ścianie wspólnej będący atrapą okna, zamurowany po oględzinach PINB nie pełni funkcji okiennej ani doświetlającej ani wentylacyjnej i przesłonięty jest wewnątrz lokalu U1 regałami,
- art. 80 k.p.a. - Organ nie wziął pod uwagę całokształtu okoliczności sprawy ani całokształtu materiału dowodowego, a mianowicie, iż zgoda udzielona przez Wspólnotę Mieszkaniową na wykonanie rozbudowy była uprzednia od zgody uzyskanej przez Państwa A. na wykonanie otworu okiennego,
- art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwe zastosowanie i odmowę udzielenia pozwolenia na budowę, pomimo iż spełnia przesłanki do udzielenia Jej pozwolenia na budowę i usunęła wszystkie braki formalne wniosku.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podkreśliła, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. przeprowadził wprawdzie postępowanie w celu ustalenia istnienia okna, ale w sposób wadliwy, bowiem pozbawił Jej czynnego udziału. Nadto odpowiedź PINB sprowadzała się do lakonicznego stwierdzenia, że okno wykonano zgodnie z pozwoleniem na budowę. Jednak faktycznie okna nigdy tam nie było, nie zostało wykonane i nigdy nie było użytkowane, nigdy nie pełniło funkcji ani okiennej ani tym bardziej tzw. doświetleniowej, jak również funkcji wentylacyjnych, co więcej tuż przed oględzinami Państwo A. wybili otwór, który po oględzinach zamurowali. Jej zdaniem, PINB powinien nakazać zamurowanie otworu okiennego, który nie został wykonany, gdy w obrocie prawnym była jeszcze aktualna decyzja o pozwoleniu na budowę, a wskutek niewykonania w ciągu trzech lat okna, decyzja ta wygasła. Ponadto, w ocenie Skarżącej, stroną w postępowaniu nie powinni być Państwo A. , a Wspólnota reprezentowana przez zarząd. Na poparcie powyższego stanowiska Skarżąca przywołała orzecznictwo sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
5. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.
6. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii prawa Skarżącej do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wobec faktu ingerencji planowanej przez Nią rozbudowy i przebudowy lokalu usługowego nr U4 w budynku przy al. [...] w S. w ścianę boczną lokalu usługowego 1U, w której znajduje się legalny otwór okienny, na którego zamurowanie nie wyrażają zgody właściciele lokalu 1U.
Według Organów obu instancji Skarżąca w celu wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinna posiadać zgodę właścicieli sąsiedniego lokalu usługowego nr [...] w budynku nr [...] przy al. [...] w S. na realizację przedmiotowej rozbudowy, w sytuacji gdy wykonanie inwestycji wkracza w Ich prawo własności.
Zdaniem Skarżącej natomiast taka zgoda jest zbędna, gdyż posiada prawo do dysponowania nieruchomością (lokal nr U4 w budynku nr [...]) na cele budowlane, na podstawie prawa własności do lokalu 4U i prawa współwłasności części wspólnych nieruchomości, a nadto uzyskała w drodze uchwały nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy al. [...] w S. na przebudowę i rozbudowę swojego lokalu.
7. Przypomnieć należy, że według art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), dalej jako "Prawo budowlane", przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu ze wskazanymi tam przepisami oraz jego kompletność, w tym posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1954/17, LEX nr 2687274).
W razie stwierdzenia naruszeń w ww. zakresie, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego). W przypadku zaś spełnienia tych wymagań, a także wymagań zawartych w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego (z których do niniejszej sprawy odnosi się jedynie wymóg złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane), właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę - o czym stanowi art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego.
Zgodnie zaś z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
8. Zdaniem Sądu, dla rozstrzygnięcia spornej kwestii w tej sprawie istotne i wyczerpujące są ustalenia, z których wynika, że rozbudowa lokalu usługowego nr 4U w parterze budynku wielorodzinnego nr [...] przy al. [...] w S. obejmuje swym zakresem części wspólne tego budynku, w tym ścianę boczną sąsiedniego lokalu usługowego nr 1U, stanowiącego własność A. i W. A., w której znajduje się otwór okienny z obudową rolety zewnętrznej. Projekt budowalny (z lipca 2019 r.) przewiduje zamurowanie tego okna (vide: rysunek projektu budowlanego A.02 z opisem "otwór okienny do zamurowania"). Okno to powstało legalnie, ostatecznie za akceptacją Wspólnoty Mieszkaniowej (uchwała nr [...], zatwierdzona dokumentacja projektowa – aneks do projektu budowlanego wrzesień 2009 r. rysunek nr [...] rzut przyziemia), na podstawie decyzji Prezydenta Miasta S. nr [...] z [...] lipca 2009 r. o pozwoleniu na rozbudowę, zmienionej decyzją nr [...] z [...] września 2009 r. i funkcjonuje nadal w spornej ścianie (vide: protokół oględzin z dnia [...] stycznia 2020 r. z udziałem pełnomocnika Skarżącej, protokół oględzin z dnia [...] marca 2020 r., pismo PINB w S. z dnia [...] lutego 2020 r. oraz informacja tego Organu do Skarżącej z dnia [...] marca 2020 r., dokumentacja zdjęciowa).
Natomiast, z punktu przedstawionych przepisów Prawa budowlanego, w tej sprawie nie ma znaczenia okoliczność aktualnego sposobu wykorzystywania otworu okiennego przez właścicieli, czy stanowi ono doświetlenie, czy pełni funkcję wentylacyjną, czy też obecnie nie jest w pełni użytkowane (zasłonięte od wewnątrz). Ze zgromadzonego materiału dowodowego, tj. ze zdjęć zewnętrznej części ściany, z protokołów oględzin i ustaleń Organu Nadzoru Budowlanego jednoznacznie wynika, iż przedmiotowy otwór okienny istnieje w ścianie, dlatego też nie ma podstaw w tym postępowaniu do weryfikacji i negowania ustaleń poczynionych przez kompetentny do tego Organ. Ewentualne zarzuty co do sposobu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w przedmiocie legalności okna, o co wnosiła Skarżąca do PINB w S., mogłyby być podnoszone wyłącznie w ramach tego odrębnego postępowania z zakresu nadzoru budowalnego, nie zaś w stosunku do Organów architektoniczno-budowlanych.
Nie ma również znaczenia dla istoty niniejszego sporu okoliczność uchylenia w toku procesu cywilnego, wcześniejszych uchwał Wspólnoty Mieszkaniowej o zgodzie na inwestycję co do lokalu nr 1U oraz to, że Skarżąca uzyskała wcześniej niż właściciele lokalu nr 1U uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] z [...] marca
2013 r. Uchwała wyrażająca zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej na rozbudowę lokalu usługowego nr 4U o wolną przestrzeń przed lokalem – do poziomu chodnika może stanowić wyłącznie dowód na dysponowanie nieruchomością w zakresie części wspólnych budynku na cele budowlane, nie może jednak zastąpić zgody właścicieli lokalu nr 1U.
Podsumowując, decydujący na dzień wydania zaskarżonej decyzji jest fakt legalnego istnienia okna w ścianie lokalu sąsiedniego, co do którego Skarżąca nie posiada żadnych uprawnień, a projekt budowalny planowanego zamierzenia przewiduje jego zamurowanie, a więc ingerencję w odrębną własność osób trzecich.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że zakresem oświadczenia z art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego objęta jest nie tylko nieruchomość, na której wprost realizowana jest inwestycja, ale także nieruchomość wykorzystywana na ten cel pośrednio, bądź na której wykonane zostaną jedynie pewne roboty budowlane, nawet wtedy gdy nie będą one dalej składową powstającej zabudowy, tj. nie będą finalnie jej częścią (por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2021 r. II OSK 2184/20 - Lex).
9. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że Organ I instancji zasadnie nałożył na Skarżącą, postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowalne, obowiązek uzupełnienia wniosku o pozwolenie na budowę w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tj. zgody A. i W. A. ("Uczestnicy postępowania") na zamurowanie okna w ścianie bocznej Ich lokalu 1U. Nie ulega wątpliwości Sądu, że takiej zgody Skarżąca nie uzyskała od Uczestników postępowania (vide: stanowisko Uczestników w piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r.). W konsekwencji zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę obejmującego rozbudowę i przebudowę lokalu usługowego nr U4 w budynku przy al. [...] w S. nie jest możliwe.
Wobec braku zgody (woli) właścicieli lokalu usługowego 1U na likwidację otworu okiennego w ścianie bocznej Ich lokalu, Organ orzekający, pomimo pozytywnej weryfikacji pozostałych aspektów projektu budowlanego Skarżącej i zgody Wspólnoty Mieszkaniowej (uchwała z 2013r.), zobligowany był w świetle art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, do odmowy udzielenia Skarżącej pozwolenia na sporną budowę.
10. Zaskarżona decyzja odpowiada zatem prawu.
Wbrew zarzutom skargi Organ I instancji wyjaśnił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia spornej kwestii okoliczności, o których Sąd wskazał powyżej i właściwie je ocenił. Decyzje Organów obu instancji zostały wydane w ramach rzetelnego postępowania administracyjnego, przeprowadzonego z poszanowaniem reguł procesowych, w tym art. 8 i art. 9 k.p.a. Organ I instancji czytelnie określił Skarżącej obowiązki jakie musi spełnić, aby uzyskać wnioskowane pozwolenie (vide: postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] maja 2021 r.)
Nie sposób też zgodzić się ze Skarżącą, iż wyłącznie Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy al. W. w S., reprezentowana przez zarząd, powinna mieć status Strony tego postępowania. Co do zasady to wspólnota mieszkaniowa posiada przymiot strony w postępowaniu w sprawie administracyjnej dotyczącej nieruchomości wspólnej, a nie poszczególni jej członkowie, a w stosunkach zewnętrznych, wspólnotę reprezentuje jej zarząd. Jednakże nie wyklucza to możliwości przyznania równoległego uprawnienia członkowi wspólnoty mieszkaniowej do działania w postępowaniu we własnym imieniu. Musi za tym przemawiać jego zindywidualizowany interes wynikający najczęściej z wpływu projektowanego zamierzenia inwestycyjnego na konkretny lokal. W orzecznictwie podkreśla się, także w orzeczeniach na które powołała się Skarżąca, że zasadą jest w sprawach z zakresu prawa budowlanego dotyczących nieruchomości wspólnej, iż stroną postępowania jest spółdzielnia mieszkaniowa lub wspólnota mieszkaniowa. Właściciel lokalu będący członkiem wspólnoty mieszkaniowej może być stroną postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę, gdy wykaże, że planowana inwestycja będzie miała - w powiązaniu z odpowiednimi przepisami prawa materialnego - bezpośredni wpływ na jego prawa lub obowiązki, że będzie ingerować w wykonywane przez niego prawo własności do lokalu (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2019 r., II OSK 595/19, LEX nr 2750623, wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2017 r., II OSK 719/16, LEX nr 2465207, wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2019 r., II OSK 2060/17, LEX nr 2728358, wyrok z dnia 10 października 2018 r. II OSK 1428/16, LEX nr 2587835).
Tak więc zarzuty Skarżącej podniesione w powyższym zakresie nie mogły odnieść skutku, albowiem prawidłowo Organy administracji, na zasadzie art. 28 Prawa budowalnego, uznały za Stronę tego postępowania, obok Wspólnoty Mieszkaniowej reprezentowanej przez zarząd, właścicieli lokalu usługowego nr 1U.
11. Mając na uwadze powyższe Sąd, niezależnie od tego, iż rozumie starania Skarżącej o poprawę jakości funkcjonowania Jej lokalu i niezależnie od tego, iż brak jest jakichkolwiek innych przeszkód w zakresie realizacji spornej inwestycji, zobligowany był skargę oddalić. Sporny otwór okienny istnieje, i jak już wskazano, czy jest faktycznie wykorzystywany jako okno i jak de facto funkcjonuje wewnątrz lokalu pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Na tle przepisów Prawa budowlanego, na chwilę obecną, wyłącznie dobra wola Uczestników postępowania (zgoda) pozwoliłaby na wylegitymowanie się przez Skarżącą prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o czym Sąd wskazał powyżej.
12. W zaistniałej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło