II SA/Sz 121/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. i J. P. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 121/15 oddalającego skargę na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 121/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J.P. i A.P., reprezentowanych przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości. Pismem z dnia 9 lipca 2015 r. skarżący, działający osobiście, wystąpili z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia ww. orzeczenia, jednakże pismo to nie zostało przez nich podpisane. Sąd wezwał pełnomocnika skarżących do uzupełnienia ww. braków formalnych pisma. W dniu 18 sierpnia 2015 r. wpłynęło do Sądu pismo pełnomocnika skarżących informujące o wypowiedzeniu mu pełnomocnictwa. Zarządzeniem z dnia 23 października 2015 r., Sąd pozostawił bez rozpoznania ww. wniosek z dnia 9 lipca 2015 r. (art. 49 § 1 i 2 P.p.s.a.), z powodu braku odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia w terminie siedmiodniowym braków formalnych pisma. Odpis ww. zarządzenia wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącym w dniu 12 listopada 2015 r. (dowód, k.148 i 149 akt sądowych). W dniu 18 listopada 2015 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożyli wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 2 lipca 2015 r. wraz wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Skarżący argumentowali, że w toku biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 9 lipca 2015 r., dokonali w dniu 5 sierpnia 2015 r., wypowiedzenia pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu. Oświadczyli, że nie otrzymali informacji od pełnomocnika, aby pozostawały do dokonania jakiekolwiek czynności, których skuteczność obwarowana jest upływającymi terminami. Podnieśli, że w doręczonym pełnomocnikowi w dniu 4 sierpnia 2015 r. wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o sporządzenie i doręczenia uzasadnienia wyroku, brak było wyraźnego wskazania, że dotyczy ono wystosowanego przez skarżących samodzielnego wniosku w ww. przedmiocie, obarczonego brakiem ich podpisów. Stwierdzili, że powołanego wezwania z uwagi na jego treść nie można jednoznacznie przypisać do wskazanego wyżej ich samodzielnego wniosku. W związku z powyższym, po wypowiedzeniu pełnomocnictwa, w toku biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 9 lipca 2015 r., pozostawali w usprawiedliwionym przekonaniu o tym, że taka konieczność nie istnieje. Oświadczyli, że wiedzę o uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku powzięli z treści zarządzenia Sądu z dnia 23 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwana dalej "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Orzeczenie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W przedmiotowej sprawie, skarżący wystąpili w dniu 18 listopada 2015 r. z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jednocześnie dokonując czynności, której przywrócenia terminu się domagali oraz wyjaśnili, że o przyczynie uchybienia terminu dowiedzieli się na podstawie treści zarządzenia z dnia 23 października 2015 r., które zostało im doręczone w dniu 12 listopada 2015 r. Skarżący powołali ponadto okoliczności uzasadniające ich zdaniem niezawinione uchybienie terminu. Sąd stwierdził, że powołany wniosek spełnia wymagania formalne, przewidziane w art. 87 § 1-2 i § 4 P.p.s.a., co umożliwia merytoryczną ocenę ich żądania. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami judykatury, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 896/14, opubl. w Lex nr 1628828). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także zachowania jej pełnomocników ustanowionych w sprawie, a zatem działania czy zaniechania pełnomocnika nie uwalniają strony w niedotrzymaniu terminu (por. postanowienia NSA: z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I FZ 394/14, opubl. w Lex nr 1517812; z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt I GZ 498/14, opubl. w Lex nr 1624740). Z akt sprawy wynika, że skarżący po wniesieniu skargi, w dniu 9 lutego 2015 r. udzielili pełnomocnictwa radcy prawnemu do reprezentowania ich przed sądem administracyjnym. Zgodnie z art. 67 § 5 P.p.s.a., jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym doręczenia należy dokonać tym osobom. Jak wynika natomiast z art. 42 § 1 P.p.s.a., wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do strony przeciwnej i innych uczestników – od dnia doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd. W wypadku wypowiedzenia pełnomocnictwa przez mocodawcę, dopóki informacja o tym fakcie nie dotrze do podmiotów zewnętrznych – sądu, a także strony przeciwnej i innych uczestników, wypowiedzenie jest skuteczne od momentu jego dokonania jedynie między mocodawcą a pełnomocnikiem (zob. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2013, s. 166). Kierując się powyższym Sąd wskazuje, że termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku skarżących o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku upływał w dniu 11 sierpnia 2015 r. Wiedzę o wypowiedzeniu przez skarżących pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu, Sąd powziął z pisma pełnomocnika skarżących, nadanego pocztą w dniu 17 sierpnia 2015 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 18 sierpnia 2015 r. (dowód, k. 110 akt sądowych). Przy ustalaniu dnia zawiadomienia sądu istotna jest data, w której sąd faktycznie dowiedział się o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, tj. dzień doręczenia stosownego pisma lub złożenia go w biurze podawczym sądu, a nie dzień w którym faktycznie nastąpiło wypowiedzenie pełnomocnictwa lub dzień nadania pocztą pisma informującego o tym fakcie. Dopóki zawiadomienie takie nie zostanie doręczone, dotychczasowy pełnomocnik jest uważany przez sąd za upoważnionego do wszelkich czynności w granicach pełnomocnictwa ze skutkiem dla mocodawcy bez względu na to, czy pełnomocnictwo w stosunku wewnętrznym między pełnomocnikiem a mocodawcą już wygasło, czy nie (por. postanowienie NSA z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt I OZ 611/11, opubl. w Lex nr 1068624). Stosowna wiedza o wypowiedzeniu pełnomocnictwa przez skarżących, nie dotarła do Sądu w terminie zakreślonym w wezwaniu sądowym do uzupełnienia braków formalnych wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, tak więc termin ten upłynął skutecznie. Mocodawca należycie dbający o własne interesy winien niezwłocznie zawiadomić sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, gdyż od tej chwili skutki działania, bądź niedziałania pełnomocnika spadają na mocodawcę. Brak zawiadomienia Sądu o fakcie wypowiedzenia pełnomocnictwa, przez skarżących świadczy o braku dołożenia przez te osoby należytej staranności w prowadzeniu własnej sprawy. Nie jest to przeszkoda świadcząca o zaistnieniu obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez nią odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Wpływu na powyższe ustalenie, nie mogła odnieść argumentacja skarżących o tym, że nie zostali poinformowani przez pełnomocnika o kierowanych do nich wezwaniu sądowym, jak i brak wskazania w wezwaniu sądowym, że wystąpili oni samodzielnie z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Kwestia przepływu informacji między mocodawcami a ich pełnomocnikiem nie przemawia za przyjęciem braku winy skarżących w uchybieniu terminu. Kierowane do skarżących wezwanie sądowe było czytelne, pełne i jednoznaczne w swej treści, brak formalny pisma został wyraźnie określony i realizacja tego wezwania nie powinna nastręczać trudności, zwłaszcza, że skarżący byli w momencie kierowania do nich wezwania reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Reasumując, w warunkach rozpoznawanej sprawy, nie sposób uznać, że skarżący uprawdopodobnili prezentowaną argumentacją, że uchybienie terminu do uzupełnieniu braków formalnych wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, nastąpiło bez ich winy. Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.