II SA/Sz 123/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 maja 2025 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami oddala skargę Decyzją z dnia 8 sierpnia 2024 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2328), w związku z art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r., poz. 622), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) Starosta [...] skierował J. H. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie posiadanych kategorii prawa jazdy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że postępowanie w przedmiocie skierowania strony na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem w ramach posiadanych uprawnień zostało wszczęte w związku z wnioskiem Komendanta Komendy Wojewódzkiej Policji w S. z dnia 12 lipca 2024 r. z powodu uzyskania przez kierowcę łącznie 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wymieniony został pouczony o prawie do zapoznania się z aktami oraz wypowiedzenia co do zebranych dowodów jednak nie skorzystał z przysługującego mu prawa i nie przedstawił dowodów mogących świadczyć o bezzasadności decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W odwołaniu od powyższej decyzji, J. H. opisał zdarzenie z dnia 9 grudnia 2022 r., w związku z którym złożony został wniosek o ukaranie go do Sądu Rejonowego w G.. Zaznaczył, że od kilku lat pracuje na terenie Gminy T. przy przewozach szkolnych i nigdy nie był ani kontrolowany ani karany. Dodał, że w styczniu 2024 r. odnawiał uprawnienia kierowcy zawodowego i otrzymał bez problemu profil kierowcy w Starostwie. Wszystko wykonał zgodnie z prawem, przedłużył uprawnienia i uiścił grzywnę wymierzoną mu wyrokiem Sądu Rejonowego w G. pomimo zastrzeżeń do tego rozstrzygnięcia. Razem z małżonką leczy się prywatnie, a obecnie nie będzie to możliwe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 8 listopada 2024 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2328 ze zm.) i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustawy (Dz.U. z 2018 r., poz. 957 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ odwoławczy zacytował § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2023 r., poz. 1897), zgodnie z którym komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby wpisanej do ewidencji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia przez nią 24 punktów przypisanych za naruszenia. Zdaniem Kolegium, ze znajdującego się w aktach sprawy wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z 12 lipca 2024 r. wynika, że odwołujący się w okresie od 9 grudnia 2022 r. do 7 lutego 2023 r. dopuścił się wielokrotnie naruszeń przepisów ruchu drogowego, za które otrzymał łącznie 26 punktów. Organ I instancji zobligowany był uwzględnić wspomniany wniosek Komendanta i orzec na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Organ zaznaczył, że wniosek taki wiąże organy właściwe do orzekania w tych sprawach. Nie ciąży na nich zatem powinność wyjaśnienia okoliczności, których wynikiem było wprowadzenie do ewidencji punktów za poszczególne naruszenia przepisów ruchu drogowego, gdyż to nie do ich kompetencji należało umieszczenie ich w ewidencji. Prawidłowości wpisów, skarżący mógł dochodzić w postępowaniu prowadzonym przed komendantem wojewódzkim Policji. Oczekiwania odwołującego aby w postępowaniu w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy z powodu przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, organ przeprowadzał postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie prawidłowości przypisania mu punktów karnych, nie mogą być spełnione, gdyż w obowiązującym stanie prawnym nie ma podstaw do podjęcia takich działań. Kolegium dodało, że w aktach sprawy znajduje się wyrok Sądu Rejonowego w G. Wydziału Karnego z dnia 11 grudnia 2023 r., z którego wynika, że skarżącego uznano za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, zaś z pisma Komendy Wojewódzkiej Policji w S. z 8 sierpnia 2024 r. wynika, że powyższy wyrok stał się prawomocny w dniu 28 maja 2024 r. Wbrew zarzutom odwołania, charakter oraz tryb postępowania w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy nie pozwalają na badanie i ewentualne uwzględnienie takich okoliczności, jakie wskazuje i podnosi skarżący w tej sprawie. J. H. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie pismo zatytułowane "odwołanie od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 11 grudnia 2023 r., sygnatura akt [...]", w którym wniósł "o wnikliwe zbadanie jego sprawy". Skarżący ponownie przedstawił przebieg zdarzenia z 9 grudnia 2022 r., podkreślając, że na przedstawionych mu zdjęciach z monitoringu szkolnego widać autobus wykonujący manewr omijania przeszkody w postaci dwóch samochodów osobowych będących "w stanie spoczynku", nie zaś ich wyprzedzania. Dodatkowo strona wskazała na przebieg postępowania przed Sądem Rejonowym w G. w sprawie o sygn. akt [...] zakończonego wyrokiem, z którym skarżący nie zgadza się. Z uwagi na nazwanie pisma z dnia 9 grudnia 2024 r. "odwołaniem od wyroku Sądu Rejonowego w G.", Kolegium zobowiązało stronę do wskazania w terminie 3 dni czy pismo to stanowi apelację od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 11 grudnia 2023 r., czy też jest skargą na decyzję Kolegium z 8 listopada 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z 8 sierpnia 2024 r. w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy. W odpowiedzi na wspomniane pismo Kolegium skarżący pismem z 3 stycznia 2025 r. poinformował, że skorzystał z możliwości odwołania się za pośrednictwem Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie bowiem w decyzji z 8 listopada 2024 r. było takie pouczenie. Z uwagi na to, że w sprawie J. H. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w dniu 8 listopada 2024 r. wydało dwie decyzje: pierwszą – utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z 8 sierpnia 2024 r. o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy oraz drugą – utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z 8 sierpnia 2024 r. o skierowaniu wymienionego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie posiadanych uprawnień, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 57/25) zobowiązał skarżącego do wskazania, której z nich dotyczy skarga. W odpowiedzi strona w piśmie z 21 stycznia 2025 r. podała, że wnosi skargę na obydwie decyzje. Skarżący dodał, że zarówno wyrok Sądu Rejonowego w G. z 11 grudnia 2023 r., jak i wyrok Sądu Okręgowego w S. z 28 maja 2024 r. zawiera jedynie rozstrzygnięcie dotyczące grzywny oraz kosztów sądowych natomiast brak jest jakiegokolwiek rozstrzygnięcie dotyczącego punktów karnych. Wykonując obowiązki kierowcy był nie raz kontrolowany i sprawdzany już po wyrokach sądowych, jednak patrole Policji i Inspekcji Transportu Drogowego nigdy nie zarzuciły mu takiej dużej ilości punktów karnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w trybie uproszczonym na wniosek organu, któremu to wnioskowi nie sprzeciwił się skarżący (stosownie do treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryterium kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] o skierowaniu J. H. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie posiadanych uprawnień w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, nie narusza przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego. W niniejszej sprawie, organ przyjął, że fakt przekroczenia przez skarżącego limitu 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego nie budzi wątpliwości. Podstawą wydania decyzji o skierowaniu na egzamin sprawdzający kwalifikacje był wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. o sprawdzenie kwalifikacji J. H. do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień. Wniosek ten został uzasadniony tym, że wymieniony w okresie od 9 grudnia 2022 r. do 7 lutego 2023 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, uzyskując łącznie 26 punktów karnych. We wniosku zostały szczegółowo opisane wykroczenia i przypisana im liczba punktów. Kolegium uznało, że z uwagi na powyższe, obowiązkiem Starosty było wydanie decyzji o skierowaniu na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Powyższe stanowisko organu należy uznać za prawidłowe. Zgodnie bowiem z art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. – o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Zaznaczyć przy tym należy, że art. 18 ustawy zmieniającej wszedł w życie w dniu 17 września 2022 r. (art. 23 pkt 3 ustawy zmieniającej). Ponieważ postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte z urzędu pismem z 22 lipca 2024 r. czyli po wejściu w życie ustawy zmieniającej, to zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu nadanym właśnie ustawą zmieniającą. Jednocześnie w myśl art. 17 ust. 1 tej ustawy (w brzmieniu aktualnym w dacie popełnienia naruszenia), do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi oraz motorowerami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym oraz motorowerem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji. Z kolei zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 957 ze zm.), do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 nie stosuje się. Natomiast w myśl art. 14 ust. 2 cytowanej ustawy z 9 maja 2018 r., minister właściwy do spraw informatyzacji w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw informatyzacji komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Komunikat, o którym mowa w przywołanych wyżej przepisach, tj. komunikat określający termin wdrożenia wymienionych rozwiązań technicznych dotychczas nie został ogłoszony. Z powyższego wynika, że organ I instancji właściwy był do wydania decyzji na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej. Jak już wcześniej wskazano, w niniejszej sprawie postępowanie w przedmiocie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji zostało wszczęte w oparciu o wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z którego wynika, że w skarżący w okresie od 9 grudnia 2022 r. do 7 lutego 2023 r. dopuścił się naruszeń, za które otrzymał 26 punktów karnych (10 punktów w związku z naruszeniem powodującym zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w którym nie doszło do naruszenia czynności narządu ciała oraz rozstroju zdrowia - w dniu 9 grudnia 2022 r., a nadto 15 punktów w związku z wyprzedzaniem pojazdu na przejściu dla pieszych, na którym ruch nie jest kierowany, lub bezpośrednio przed tym przejściem – w dniu 9 grudnia 2022 r. oraz 1 punkt w związku z naruszeniem przepisów określających warunki oraz zakazy zatrzymywania lub postoju za wyjątkiem naruszenia określonego kodem H 18-H 20 – w dniu 7 lutego 2023 r.). Podkreślić przy tym należy, że naruszenia przepisów ruchu drogowego z dnia 9 grudnia 2022 r. (za które łącznie przypisane zostało 25 punktów) zostały potwierdzone również wyrokiem Sądu Rejonowego w G. II Wydziału Karnego z dnia 11 grudnia 2023 r., utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w S. IV Wydziału Karnego Odwoławczego wydanym w dniu 28 maja 2024 r. w sprawie o sygn. akt IV Ka [...]. Opisanym wyżej wyrokiem Sądu Rejonowego w G. skarżący został uznany za winnego tego, że w dniu 9 grudnia 2022 r. o godz. 7.50 w T. przy ul. [...] kierując autobusem szkolnym marki Autosan wyprzedził inne pojazdy mechaniczne bezpośrednio przed oznakowanym przejściem dla pieszych, tj. czyn z art. 97 kw w zw. z art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a nadto w dniu 9 grudnia 2022 r. o godz. 7.50 w T. przy ul. [...], kierując autobusem marki Autosan, spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, iż ruszył pojazdem, kiedy przed nim znajdował się pieszy, zmuszając go do odskoczenia, czym spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym dla K. K., tj. czyn z art. 86 § 1 kw. Za opisane wyżej czyny, skarżącemu wymierzono karę [...] zł grzywny. Jak wynika z dokumentów dołączonych do akt administracyjnych, grzywna ta została przez skarżącego uiszczona w dniu 22 lipca 2024 r. (potwierdzenie przelewu z 22 lipca 2024 r.). Zważywszy na to, że wyrok Sądu Rejonowego uprawomocnił się 28 maja 2024 r. natomiast wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia 12 lipca 2024 r. (k. 6 akt admin.), wpłynął do Starostwa Powiatowego w G. w dniu 17 lipca 2024 r. nie ulega wątpliwości, że w dacie złożenia wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ww. wyrok Sądu Rejonowego w G. był już prawomocny. Organ prawidłowo zatem przyjął, że skarżący otrzymał w okresie od 9 grudnia 2022 r. do 7 lutego 2023 r. łącznie 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Jednocześnie zauważyć należy, że we wspomnianym wyroku Sądu Rejonowego nie zawarto rozstrzygnięcia dotyczącego przypisania skarżącemu za poszczególne wykroczenia punktów karnych bowiem obowiązujące przepisy nie przewidują tego typu rozstrzygnięć. Podkreślenia wymaga, że organ orzekający o skierowaniu na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy nie ma kompetencji do badania, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy (w tym zakresie właściwy jest sąd powszechny), ani też, czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano właściwą liczbę punktów. To ostatnie uprawnienie przysługuje bowiem komendantowi wojewódzkiemu Policji, którego działanie może być poddane jedynie kontroli sądu administracyjnego w drodze wniesienia skargi na czynności tego organu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 855/12 i wyroku z dnia 20 grudnia 2019 r. , sygn. akt I OSK 3495/18, CBOSA). Kompetencja organu w niniejszej sprawie sprowadzała się zatem jedynie do sprawdzenia, w oparciu o wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, czy wpisy wskazane we wniosku są wpisami ostatecznymi i czy liczba punktów przekracza 24. Treść przepisów obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji ma charakter imperatywny i nie pozostawiający organowi jakichkolwiek możliwości uznaniowego decydowania w przedmiocie wydania skierowania na ww. egzamin, jeżeli zostanie stwierdzony stan faktyczny uzasadniający wydanie takiego skierowania, to jest jeżeli organ kontroli ruchu drogowego lub dyrektor wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego wystąpi do starosty z wnioskiem o skierowanie kierowcy na tenże egzamin wskazując, że kierowca przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego [vide - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2024 r. w sprawie sygn. akt: II GSK 433/21]. Podsumowując, raz jeszcze należy wskazać, że w postępowaniu, którego przedmiotem jest skierowanie na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie określonych kategorii prawa jazdy, nie ma przestrzeni na badanie prawidłowości, czy też zasadności nałożenia punktów karnych za naruszenia drogowe. Ustalenia Policji są w tym zakresie wiążące dla organu, który nie może prowadzić postępowania dowodowego w kierunku skontrolowania prawidłowości naliczenia tych punktów w postępowaniu karnym lub karnym – wykroczeniowym. Podkreślenia wymaga przy tym, że wojewódzkie sądy administracyjne nie są uprawnione do kontroli prawidłowości wyroków wydawanych przez sądy powszechne. Z tego względu, wbrew oczekiwaniom skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie był uprawniony do oceny prawidłowości wyroku Sądu Rejonowego w G. z 11 grudnia 2023 r. Wyrok ten został natomiast poddany kontroli Sądu Okręgowego w S., który uznał to rozstrzygnięcie za prawidłowe. Z tych względów, należy zgodzić się z Kolegium, że obowiązkiem Starosty było wydanie decyzji o skierowaniu strony na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, jak również dokonały właściwych ustaleń. Ich ocenę prawną oraz wyciągnięte na tej podstawie wnioski także należy uznać za właściwe. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.