II SA/Sz 1260/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia A. i W. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Gminy Darłowo z dnia 30 czerwca 2005 r. nr XXII/282/2005 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Rada Gminy Darłowo w dniu 30 czerwca 2005 r. podjęła uchwałę nr XXII/282/2005 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo. Pismem z dnia 20 czerwca 2016 r. (data wpływu 27 czerwca 2016 r.) Stowarzyszenie A. oraz W. S. złożyli do Rady Gminy Darłowo wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez wyeliminowanie wskazanej wyżej uchwały. Wezwanie podpisali G. M. i W. S. Pismem z dnia 29 lipca 2016 r. Wójt Gminy wezwał Stowarzyszenie A. oraz W. S. do sprecyzowania zakresu przedmiotowego pisma poprzez wskazanie kto jest wnioskodawcą pisma z dnia 20 czerwca 2016 r. W odpowiedzi na powyższe, Stowarzyszenie A. oraz W. S. w piśmie z dnia 4 sierpnia 2016 r. oświadczyli, że wnioskodawcą są wszystkie podmioty wymienione w treści wezwania tj. Stowarzyszenie A. oraz W. S. W piśmie tym wskazano, że wiadomym jest z urzędu Wójtowi Gminy, iż pełnomocnikiem Stowarzyszenia A. jest G. M.-H. jak również znany jest Wójtowi statut Stowarzyszenia A. oraz KRS, które były przedkładane w Urzędzie Gminy niejednokrotnie. Wójt Gminy zawiadomieniem z dnia 1 września 2016 r. pozostawił pismo z dnia 20 czerwca 2016 r. określone mianem "wezwania" bez rozpoznania. Zawiadomienie to doręczono Stowarzyszeniu A. w dniu 7 września 2016 r. W dniu 24 września 2016 r. Stowarzyszenie A. oraz W. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na uchwałę Rady Gminy Darłowo z dnia 30 czerwca 2005 r. nr XXII/282/2005 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo. W skardze zawarto wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Stowarzyszenie A. wskazało, że mimo upływu miesiąca po pozostawieniu przez Wójta wezwania do usunięcia naruszenia prawa bez rozpoznania, Rada Gminy Darłowo nie zajęła stanowiska w kwestii wezwania, dlatego też po upływie tego terminu skarżący wnoszą skargę. Zgodnie z art. 6 do 13 k.p.a. organy działają w oparciu o przepisy prawa i winny zapewnić pełną oraz prawidłową informację-pouczenie o prawach obywatela. W ocenie Stowarzyszenia, ze strony Wójta Gminy dokonano celowego zabiegu wprowadzenia skarżącego w błąd co do sposobu działania w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uzupełnienia powyższego wniosku, przez wskazanie daty ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi oraz uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, Stowarzyszenie A. oraz W. S. powtórzyli argumentację zawartą w skardze oraz oświadczyli, że w świetle zaistniałego stanu faktycznego tj. wprowadzenia w błąd przez organy gminy, nie nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia skargi. Jako datę ustania przyczyny uchybienia terminu wskazano datę 22 lub 23 września 2016 r. kiedy to po wizycie przedstawicieli Stowarzyszenia A. w siedzibie Urzędu Gminy ustalono, że Rada w zakresie wezwania skarżących nie zajmuje żadnego stanowiska. W odpowiedzi na skargę, Rada Gminy Darłowo wniosła o odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." skargę na uchwałę organu samorządu terytorialnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Skarżący wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożyli w dniu 27 czerwca 2016 r. (data prezentaty organu na dokumencie). W terminie 60 dni od tej daty tj. do dnia 26 sierpnia 2016 r. (piątek) organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. Za odpowiedź nie można bowiem uznać wezwania wnioskodawców do usunięcia braków formalnych wezwania. Termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w niniejszej sprawie upłynął więc z dniem 26 sierpnia 2016 r. Powyższe oznacza, że skarga wniesiona w dniu 26 września 2016 r. jest skargą spóźnioną. Zgodnie z art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ww. ustawy), w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2), równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). W niniejszej sprawie skarżący oświadczyli, że powzięli wiadomość o uchybieniu terminu do wniesienia skargi w dniu 22 września 2016 r. W dniu 26 września 2016 r. wnieśli skargę do Sądu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, co oznacza, że wniosek został złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny niedochowania terminu oraz dokonano czynności, której terminowi uchybiono. Jednakże analizując treść pisma skarżących Sąd uznał, że wnioskodawcy nie uprawdopodobnili, aby niedokonanie czynności procesowej w terminie, nastąpiło bez ich winy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (por. wyrok NSA oz. w Katowicach z dnia 20 maja 1998 r. sygn. akt I SA/Ka 1718/96, postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 295/05, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd też stwierdzić należy, że o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności, skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności, prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. W przedmiotowej sprawie wnioskodawcy wskazali, że okolicznością która spowodowała uchybienie terminu do wniesienia skargi było wprowadzenie w błąd przez organy Gminy Darłowo. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęte jest stanowisko, że w procedurze uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego i następnie rozpatrywania wniosków o usunięcie naruszenia prawa organ samorządu nie ma obowiązku pouczania o trybie i terminie zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego. Obowiązku takiego nie przewidują przepisy regulujące te procedury (a nie są to przepisy kodeksu postępowania administracyjnego). Podjęcie uchwały i następnie załatwianie wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie są tożsame z wydaniem decyzji administracyjnej i załatwianiem sprawy administracyjnej w rozumieniu k.p.a. (por. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OZ 1113/15, postanowienie NSA z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt I OZ 1347/15). Osoba zamierzająca poddać kontroli sądowej akt w postaci uchwały organu samorządu terytorialnego musi liczyć się z koniecznością zachowania określonych prawem wymogów, w tym terminów jego zaskarżenia. Brak pouczenia ze strony Rady Gminy Darłowo o treści takich wymagań i przedłużanie załatwienia złożonego przez skarżących wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie usprawiedliwia opóźnienia skarżących we wniesieniu skargi do Sądu. Pozyskanie stosownych informacji o trybie i terminie wnoszenia skargi do Sądu na tego rodzaju akt, mieści się w granicach przeciętnej dbałości o własne interesy i nie wymaga podejmowania nadzwyczajnie trudnych czynności. W niniejszej sprawie skarżący mieli wiedzę, że warunkiem dopuszczalności skargi na uchwałę organu gminy jest skierowanie do organu wezwania o usunięcie naruszenia prawa, co też uczynili. W zakresie minimum staranności i dbałości o własne interesy, skarżący powinni również ustalić jaki jest ustawowy termin do wniesienia skargi. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przywrócenie skarżącym terminu do wniesienia skargi. Z tych względów na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.