II OZ 1113/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. G. i F. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 września 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1068/15 o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi E. G. i F. G. na uchwałę Rady Gminy Jordanów z dnia 31 marca 2015 r., nr V/41/2015 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 23 września 2015 r. oddalił wniosek E. G. i F. G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Gminy Jordanów z dnia 31 marca 2015 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Jordanów dla Sołectwa Naprawa W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że E. G. i F. G., wraz ze skargą na uchwałę Rady Gminy Jordanów z dnia 31 marca 2015 r. złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku podali, że w dniu 15 kwietnia 2015 r. "napisali" wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a w dniu 23 czerwca 2015 doręczono im odpowiedź na wezwanie w postaci uchwały Rady Gminy z dnia [...] czerwca 2015 r. Ani w tej odpowiedzi, ani w uzyskanej wcześniej odpowiedzi na skargę na bezczynność pracowników urzędu nie byli pouczeni o terminie wniesienia skargi do Sądu. W dniu 28 lipca 2015 r. skarżący zasięgnęli porady radcy prawnego i wtedy dowiedzieli się, że termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni. Sąd I. instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") skargę na uchwałę organu samorządu terytorialnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Podał, że skarżący wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożyli w dniu 14 kwietnia 2015 r. (data prezentaty na dokumencie). W terminie 60 dni od tej daty tj. do dnia 13 czerwca 2015 r. (sobota) nie uzyskali odpowiedzi na to wezwanie. Uwzględniając to, że dzień 13 czerwca 2015 był sobotą, przyjął, że termin do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę Rady Gminy Jordanów upłynął z dniem 15 czerwca 2015 r. i okoliczności tej nie zmienia późniejsze doręczenie skarżącym odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Nie ma więc wątpliwości, że skarga wniesiona w dniu 4 sierpnia 2015 r. jest skarga spóźnioną. Sąd I. instancji podniósł, że wbrew twierdzeniom skarżących w procedurze uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego i następnie rozpatrywania wniosków o usunięcie naruszenia prawa organ samorządu nie ma obowiązku pouczania o trybie i terminie zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego. Obowiązku takiego nie przewidują przepisy regulujące te procedury (a nie są to przepisy kodeksu postępowania administracyjnego). Podjęcie uchwały i następnie załatwianie wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie są tożsame z wydaniem decyzji administracyjnej i załatwianiem sprawy administracyjnej w rozumieniu kpa. W zażaleniu skarżący podnieśli, że Sąd I. instancji błędnie przyjął, że Rada Gminy nie była zobowiązana do pouczenia o trybie i terminie zaskarżenia uchwały. Zdaniem skarżących Sąd usankcjonował tym samym naruszenie przez Radę Gminy art. 6, art.7, art. 8 i art. 9 k.p.a., a więc podstawowych zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym. Skarżący zwrócili uwagę, że przepisy regulujące prawo do zaskarżonej uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są niejednoznaczne, skomplikowane i rozrzucone po różnych aktach prawnych. Aby prawidłowo ustalić termin do zaskarżenia uchwały nie wystarczy bowiem sięgnąc do jednego przepisu, czy nawet jednej ustawy, ale wymagane jest biegłe posługiwanie się kilkoma ustawami i przepisami nastręczającymi trudności interpretacyjne nawet dla doświadczanych prawników. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wyjaśnić należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zasadnie odmówił skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Powołane przez skarżących zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu, okoliczności nie uzasadniają braku winy w uchybieniu terminu, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w prawidłowym i terminowym złożeniu skargi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo podniósł, że Rada Gminy Jordanów nie miała obowiązku pouczać skarżących o możliwości, terminie i sposobie wniesienia skargi na swoją uchwałę, albowiem przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, obowiązujące przy wydawaniu decyzji administracyjnej, nie mają zastosowania ani w procesie podejmowania uchwał przez radę gminy, ani w procesie ich zaskarżania. Ustawodawca nie przewidział takich regulacji prawnych, które analogicznie do rozwiązań dotyczących zaskarżania decyzji administracyjnych, obligowałyby organ do informowania w każdym przypadku - z urzędu - o sposobie i terminie wnoszenia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. Należy wszak pamiętać, że to na stronie, która zamierza poddać w tym trybie konkretną uchwałę kontroli sądowej, spoczywa obowiązek dopełnienia prawem określonych warunków - w tym wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jak również wniesienia skargi w odpowiednim terminie (por. postanowienia NSA z: 13 marca 2013 r., I OSK 404/13; 16 kwietnia 2014 r., I OZ 291/14). Podkreślić należy, że skarga wnoszona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie jest poprzedzona jakimkolwiek rozstrzygnięciem podejmowanym w trybie postępowania administracyjnego W takiej sytuacji nie obowiązują zasady określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym zawarta w art. 9 k.p.a. zasada czuwania przez organy, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zatem skarżący nie mogą przerzucać na organ winy za niepouczenie jej o sposobie i terminie wniesienia skargi, gdyż to oni powinni podjąć działania celem uzyskania stosownych informacji w tym zakresie. Powoływanie się na brak pouczenia co do możliwości zaskarżenia uchwały i przewidzianym do tego trybie oraz terminie nie stanowi o braku winy oraz dochowaniu należytej staranności przy prowadzeniu sprawy, uprawniającym do przywrócenia terminu. Tym samym uznać należy, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie narusza przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.