II SA/Sz 1263/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia A. i T. C. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008r. nr XXI/286/2008 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Rada Gminy Darłowo w dniu 26 listopada 2008r. podjęła uchwałę nr XXI/288/2008 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo. Pismem z dnia [...] r. (data wpływu do Biura Rady Gminy D. –[...] r.) Stowarzyszenie oraz T. C. złożyli do Rady Gminy D. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez wyeliminowanie z obiegu prawnego wskazanej wyżej uchwały. Wezwanie podpisali G.M. i T. C. Pismem z dnia [...] r. Wójt Gminy D. wezwał Stowarzyszenie oraz T. C. do usunięcia braków formalnych wezwania poprzez wskazanie, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, kto jest wnioskodawcą ww. pisma, kto zaś pełnomocnikiem Stowarzyszenia. Wezwanie zostało doręczone stronom w dniu [...] r. W odpowiedzi na powyższe, T. C. w piśmie z dnia [...] r. oświadczył, że wnioskodawcą są wszystkie podmioty wymienione w treści wezwania, tj. Stowarzyszenie oraz T.C.. W piśmie tym wskazano, że wiadomym jest z urzędu Wójtowi Gminy D., iż pełnomocnikiem Stowarzyszenia jest G.M.-H., co czyni przesłane wezwanie w istocie niezrozumiałym. Wójt Gminy D. zawiadomieniem z dnia [...] r. pozostawił pismo z dnia [...] r. określone mianem "wezwania" bez rozpoznania. Zawiadomienie to doręczono Stowarzyszeniu oraz T. C. w dniu [...] r. W dniu [...] r. Stowarzyszenie reprezentowane przez G. M.-H. i D. S. oraz T. C. wnieśli w jednym piśmie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na uchwałę Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r. nr XXI/288/2008 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy D.. W skardze zawarto wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Stowarzyszenie wskazało, że mimo upływu miesiąca po pozostawieniu przez Wójta wezwania do usunięcia naruszenia prawa bez rozpoznania, Rada Gminy D. nie zajęła stanowiska w kwestii wezwania, dlatego też po upływie tego terminu skarżący wnoszą skargę. Zgodnie z art. 6 do 13 k.p.a. organy działają w oparciu o przepisy prawa i winny zapewnić pełną oraz prawidłową informację - pouczenie o prawach obywatela. W ocenie skarżących, ze strony Wójta Gminy D. dokonano celowego zabiegu wprowadzenia ich w błąd co do sposobu działania w niniejszej sprawie. Ponadto skarżący podali, że interpretacja terminu w niniejszej sprawie jest dość złożona, dlatego też z ostrożności wnoszą o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uzupełnienia powyższego wniosku, przez wskazanie daty ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi oraz uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, Stowarzyszenie oraz T. C. powtórzyli argumentację zawartą w skardze oraz oświadczyli, iż w świetle zaistniałego stanu faktycznego, tj. wprowadzenia w błąd przez organy gminy, nie nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia skargi. Jako datę ustania przyczyny uchybienia terminu wskazano datę [...] r. kiedy to po wizycie przedstawicieli Stowarzyszenia w siedzibie Urzędu Gminy D. ustalono, iż Rada w zakresie wezwania skarżących nie zajmuje żadnego stanowiska. W odpowiedzi na skargę, Rada Gminy D. wniosła o odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." skargę na uchwałę organu samorządu terytorialnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Skarżący wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożyli w Urzędzie Gminy D. w dniu [...] r., które w dniu [...] r. zostało przekazane Radzie Gminy D. (data prezentaty tego organu na dokumencie). W terminie 60 dni liczonych od daty[...] ., który to dzień jest dniem wolnym od pracy, a zatem należy przyjąć datę [...] r. (poniedziałek), organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Za odpowiedź nie można bowiem uznać wezwania wnioskodawców do usunięcia braków formalnych tego wezwania. Termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w niniejszej sprawie upłynął więc z dniem [...] r. Powyższe oznacza, że skarga wniesiona w dniu [...] r. jest skargą spóźnioną. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ww. ustawy), w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2), równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). W niniejszej sprawie skarżący oświadczyli, iż powzięli wiadomość o uchybieniu terminu do wniesienia skargi w dniu [...] r. W dniu [...] r. wnieśli skargę do sądu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, co oznacza, iż wniosek został złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny niedochowania terminu oraz dokonano czynności, której terminowi uchybiono. Analizując treść wniosku o przywrócenie terminu i pisma wyjaśniającego skarżących Sąd uznał, że wnioskodawcy nie uprawdopodobnili, aby niedokonanie czynności procesowej złożenia skargi do Sądu w terminie nastąpiło bez ich winy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (por. wyrok NSA oz. w Katowicach z dnia 20 maja 1998r. sygn. akt I SA/Ka 1718/96, postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 295/05, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd też stwierdzić należy, że o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności, skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności, prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. W przedmiotowej sprawie wnioskodawcy wskazali, iż przede wszystkim okolicznością która spowodowała uchybienie terminu do wniesienia skargi było wprowadzenie ich w błąd przez organy Gminy D., a także brak stosownego pouczenia o trybie zaskarżania uchwał. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęte jest stanowisko, że w procedurze uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego i następnie rozpatrywania wniosków o usunięcie naruszenia prawa organ samorządu nie ma obowiązku pouczania o trybie i terminie zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego. Obowiązku takiego nie przewidują przepisy regulujące te procedury (a nie są to przepisy kodeksu postępowania administracyjnego). Podjęcie uchwały i następnie załatwianie wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie są tożsame z wydaniem decyzji administracyjnej i załatwianiem sprawy administracyjnej w rozumieniu k.p.a. (por. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OZ 1113/15, postanowienie NSA z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt I OZ 1347/15). Osoba zamierzająca poddać kontroli sądowej akt w postaci uchwały organu samorządu terytorialnego musi liczyć się z koniecznością zachowania określonych prawem wymogów, w tym terminów jego zaskarżenia. Brak pouczenia ze strony Rady Gminy D. o treści takich wymagań i przedłużanie załatwienia złożonego przez skarżących wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie usprawiedliwia opóźnienia skarżących we wniesieniu skargi do Sądu. Pozyskanie stosownych informacji o trybie i terminie wnoszenia skargi do Sądu na tego rodzaju akt, mieści się w granicach przeciętnej dbałości o własne interesy i nie wymaga podejmowania nadzwyczajnie trudnych czynności. W niniejszej sprawie skarżący mieli wiedzę, że warunkiem dopuszczalności skargi na uchwałę organu gminy jest skierowanie do organu wezwania o usunięcie naruszenia prawa, co też uczynili. W zakresie minimum staranności i dbałości o własne interesy, skarżący powinni również ustalić jaki jest ustawowy termin do wniesienia skargi. Stąd też oczekiwanie na zajęcie stanowiska przez Radę Gminy w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, której to odpowiedzi w istocie Rada nie udzieliła, nie może stanowić okoliczności uzasadniającej brak winy skarżących w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przywrócenie skarżącym terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Gminy D.. Z tych względów na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.