II SA/Sz 1282/12
WyrokWSA w Szczecinie2013-10-23
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Elżbieta Makowska, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości, które nie są bezpośrednio objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ale mogą być potencjalnie dotknięte jego skutkami (np. oddziaływaniem elektrowni wiatrowych), posiadają interes prawny do zaskarżenia uchwały w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Skoro nieruchomości skarżących nie były bezpośrednio objęte uchwalonym planem zagospodarowania przestrzennego, a ich potencjalne oddziaływanie było jedynie hipotetyczne i nie wykazało konkretnego, bezpośredniego i realnego związku z sytuacją prawną skarżących, nie posiadali oni legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały.Stan faktyczny
Skarżący, właściciele nieruchomości nieobjętych bezpośrednio miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy Gryfino, zaskarżyli uchwałę Rady Miejskiej w Gryfinie z 2005 r. uchwalającą ten plan, przeznaczając część terenów pod elektrownie wiatrowe. Zarzucili naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotyczących skali mapy, zasady proporcjonalności, trybu procedury planistycznej (w tym informowania o wyłożeniu projektu i dyskusji publicznej) oraz udziału społeczeństwa. Wskazywali na potencjalne negatywne oddziaływanie elektrowni wiatrowych na ich nieruchomości i niemożność dalszego rozwoju wsi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. sprawy ze skargi D. R.-P. i R. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Gryfinie z dnia 16 sierpnia 2005 r. nr XXXIX/497/05 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Gryfino w obrębach geodezyjnych Parsówek, Drzenin, Sobieradz z przeznaczeniem pod elektrownie wiatrowe oddala skargę
Działając na podstawie udzielonego przez D. R. –P. oraz R. K. pełnomocnictwa adw. A. L. – M. w dniu [...] r. wniosła w ich imieniu w trybie art. 101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Gryfinie nr XXXIX/497/05 z dnia 16 sierpnia 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Gryfino w obrębach geodezyjnych Parsówek, Drzewin, Sobieradź – z przeznaczeniem na elektrownie wiatrowe.
Wniesienie poprzedziło bezskuteczne wezwanie Rady Miejskiej do usunięcia naruszenia prawa – pismem z dnia 12 września 2012 r.
Skarżonej uchwale zarzucono naruszenie:
1. art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003, r., Nr 80 z poz. 717 z późn. zm.), zwaną dalej u.p.z.p przez sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z naniesieniem elektrowni wiatrowych na mapie w skali 1:2000 w sytuacji, gdy art. 16 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakazuje sporządzenie mapy z naniesionymi na nią elektrowniami w skali 1:1000;
2. art. 1 ust 2 pkt 1,4,7 i 9 u.p.z.p w zw. z art. 31 ust 3 Konstytucji przez naruszenie w toku procedury planistycznej zasady proporcjonalności, przez nie uwzględnienie potrzeb interesu publicznego mieszkańców sołectwa, wymagań ładu przestrzennego, możliwości rozwoju infrastruktury technicznej wsi [...] oraz prawa własności skarżących, które to naruszenie doprowadziło do sytuacji całkowitego braku możliwości rozbudowy wsi [...];
3. art. 17 ust. 10 w zw. z art. 17 ust. 1. u.p.z.p. przez:
- zawiadomienie o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy, obejmującego tereny położone w obrębach [...] wraz z prognozą wpływu ustaleń planu na środowisko oraz zawiadomienia o terminie dyskusji publicznej wyznaczonej na dzień 9 czerwca 2005 r. wyłącznie w dodatku Gazety Wyborczej z dnia 13 maja 2005 r. oraz przez obwieszczenie wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy dnia od 13 maja 2005 r. do dnia 23 czerwca 2005 r., co spowodowało, że skarżona uchwała została podjęta z pominięciem udziału społeczeństwa w procesie jej uchwalania;
- wyłożenie projektu planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko
do publicznego wglądu na okres od dnia 20 maja 2005 r. do dnia 9 czerwca 2005 r. to jest jedynie na okres 15 dni, w których urząd był czynny i istniała możliwość zapoznania się z projektem planu, w sytuacji gdy zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądów administracyjnych wymóg wyłożenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do publicznego wglądu na okres
co najmniej 21 dni polega na tym, że przynajmniej przez 21 dni dokument ten musi być publicznie dostępny, co oznacza, że winien być on dostępny do publicznego wglądu przez okres 21 dni roboczych - które to uchybienie miało istotny wpływ na ograniczenie udziału społeczeństwa w procedurze uchwalenia planu;
- odbycie dyskusji publicznej w dniu 9 maja 2005 r., w sytuacji gdy zgodnie
ze wskazanym przepisem dyskusja publiczna musi mieć miejsce w okresie 21 dni, gdy plan wraz z prognozą oddziaływania na środowisko jest wyłożony do wglądu publicznego;
Mając na względzie powyższe zarzuty pełnomocnik skarżących wniósł o:
1. stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały Rady Miejskiej w Gryfinie
nr XXXIX/497/05 z dnia 16 sierpnia 2005 r.
2. określenie, że zaskarżona Uchwała nie może być wykonana;
3. zasądzenie od Rady Miejskiej zwrotu kosztów sądowych w tym kosztów zastępstwa adwokackiego na rzecz każdego ze skarżących.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wykazał zachowanie terminu do jej wniesienia oraz wskazał, iż art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przyznaje prawo do zaskarżenia uchwały organu gminy do sądu administracyjnego każdemu, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych, ugruntowany jest pogląd, iż interes prawny podmiotu wnoszącego skargę na uchwałę organu gminy musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną tego podmiotu przy czym interes ten musi mieć charakter bezpośredni, konkretny i realny. W przedmiotowej sprawie wszyscy skarżący są właścicielami nieruchomości położonych w sołectwie [...].
Nieruchomości skarżących nie są objęte granicami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego kwestionowaną uchwałą, ani bezpośrednio nie sąsiadują z obszarem objętym planem zagospodarowania przestrzennego. W przedmiotowej sprawie istotnym dla wykazania interesu prawnego skarżących jest fakt, że obszar objęty planem zagospodarowania przestrzennego został przeznaczony pod inwestycje polegającą na umiejscowieniu na nim elektrowni wiatrowych, które będą niewątpliwie oddziaływały na nieruchomości sąsiednie, w tym nieruchomości skarżących. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego: "Pojęcie nieruchomości sąsiedniej, na której realizowana jest inwestycja może obejmować nie tylko nieruchomość graniczącą fizycznie z nieruchomością, której interes prawny właściciela został naruszony, ale również inne nieruchomości. Takie pojmowanie pojęcia nieruchomości sąsiedniej jest powszechnie przyjęte na tle przepisów Kodeksu cywilnego, zawierających regulacje dotyczące tzw. prawa sąsiedzkiego, a ściślej - art. 144, obejmującego zakaz ujemnego oddziaływania na cudzą nieruchomość w drodze tzw. immisji pośrednich. Przymiot strony przysługuje zatem także innym osobom, nie tylko tym których nieruchomości bezpośredni sąsiadują z obszarem objętym planem jeżeli inwestycja będzie miała wpływ na prawnie chronione interesy tych osób.
Skarżący, którzy są właścicielami nieruchomości położonymi w niedalekiej odległości od obszaru przeznaczonego zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego objętym skarżoną uchwałą pod inwestycję polegającą na stworzeniu parku elektrowni wiatrowych, niewątpliwe będą odczuwali skutki oddziaływania tej inwestycji, w związku z czym posiadają interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie powoduje nieważność uchwały rady gminy
w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w całości lub części. W cytowanym przepisie ustawodawca rozróżnił pojęcie "zasad sporządzana aktu planistycznego" oraz "trybu sporządzania aktu planistycznego". Przez pojęcie "zasad sporządzania aktu planistycznego" rozumieć należy wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawnione organy. Zasady sporządzania planu miejscowego dotyczą zatem zawartości aktu planistycznego (część tekstowa i graficzna oraz załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. Zawartość planu miejscowego określają art. 15 ust.1 i art. 17 pkt 4 oraz art. 20 ust. 1 u.p.z.p., przedmiot określa art. 15 ust. 2 i 3, natomiast standardy dokumentacji planistycznej (materiały planistyczne, skalę opracowań kartograficznych, stosowanych oznaczeń, nazewnictwa, standardy oraz sposób dokumentowania prac planistycznych) określa art. 16 ust.1 u.p.z.p. oraz wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ust. 2 tegoż artykułu rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz.(1587). W przypadku naruszenia zasad sporządzania planu ustawodawca nie wymaga, aby przedmiotowe naruszenie miało charakter istotny. Oznacza to, że każde naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego skutkować będzie stwierdzeniem nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części.
Pojęcie zaś "trybu sporządzania aktu planistycznego" odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmują organy w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego. By naruszenie trybu sporządzania aktu planistycznego mogło stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały naruszenie to musi być istotne.
Podczas podejmowania zaskarżonej uchwały doszło - w ocenie skarżących -zarówno do naruszenia zasad sporządzania aktu planistycznego, jak też do istotnego naruszenia trybu sporządzania aktu planistycznego i oba te naruszenia winny skutkować stwierdzeniem nieważności skarżonej uchwały.
Po pierwsze - jak wynika z dokumentacji planistycznej do Uchwały Rady Miejskiej nr XXXIX/497/05 z dnia 16 sierpnia 2005 r. do planu został załączony, rysunek nr 2 w skali 1:2000, obejmujący umiejscowienie na nim terenu elektrowni wiatrowych. Zgodnie z art. 16 ust. 1 Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu obowiązującym na dzień podejmowania uchwały plan miejscowy sporządza się w skali 1:1000 z wykorzystaniem urzędowych kopii map zasadniczych (...). W szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się stosowanie map w skali 1:500 lub 1:2000, a w przypadku planów miejscowych, które sporządza się wyłącznie w celu przeznaczenia gruntów do zalesienia lub wprowadzenia zakazu budowy dopuszcza się stosowanie map w skali 1:5000. Zastosowanie przez Radę Gminy mapy w skali 1:2000 z oznaczeniem na nim terenu przeznaczonego pod elektrownie wiatrowe stanowi naruszenie zasad sporządzania planu zagospodarowana przestrzennego, o których mowa w art. 16 ust. 1 i 28 Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - sporządzenie planu miejscowego w skali 1:5000 zamiast w skali 1:1000 jaka wskazana jest w przepisie
art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. u.o.p.z. stanowi istotne naruszenie ustawowo określonych zasad sporządzania planu w rozumieniu art. 28 ust. 1 tej ustawy." Podobne stanowisko zajął również Wojewódzki Sąd Administracyjny
w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 listopada 2011 r. w sprawie II SA/Sz 354/11.
W przedmiotowej sprawie brak jest uzasadnienia dla sporządzenia mapy w skali 1:2000 zwłaszcza, że organ niw wykazał w treści decyzji by sporządzenie planu w tej skali było w przedmiotowej sytuacji szczególnie uzasadnione. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności stwierdzić należy, że przedmiotowy plan winien być sporządzony w skali 1:1000. Zastosowanie przez organ skali rysunku planu 1:2000 stanowi naruszenie zasad sporządzania planu o których mowa w art. 28 ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennymi i skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały.
Drugim z naruszeń zasad sporządzenia planu objętego zaskarżoną uchwałą jest naruszenia zasady proporcjonalności wynikającej z art. 31 ust 3 Konstytucji RP
i stanowi nadużycie władztwa planistycznego. W myśl art. 140 kodeksu cywilnego
w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Zgodnie zaś z art. 64 ust. 2 Konstytucji własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Własność może być ograniczona tylko w drodze ustaw i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Z kolei w myśl wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasady proporcjonalności, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy. Na mocy przepisów powołanej ustawy organy gminy zostały upoważnione do ingerencji w prawo własności innych podmiotów, w celu ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy. Wynika to wprost z treści art. 6 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym ustalenia planu miejscowego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. W art. 1 ust. 2 u.p.z.p. zawarto katalog wymagań, które w szczególności należy wziąć pod uwagę w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Gmina zobowiązana jest w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględniać potrzeby interesu publicznego, wymagania ładu przestrzennego i potrzeby w zakresie rozwoju infrastruktury technicznej, a także walory ekonomiczne przestrzeni, prawo własności, walory architektoniczne i krajobrazowe oraz wymagania ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia (art. 1 ust. 2 u.p.z.p.). Dokonując ingerencji w sferę prywatnych interesów właścicieli gmina powinna kierować się zasadą proporcjonalności, która wyraża zakaz nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Oznacza to konieczność dbania
o właściwe ustalenie proporcji pomiędzy ochroną interesu publicznego z jednej strony, a ograniczeniem prywatnych interesów właścicieli z drugiej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 lutego 2008r., sygn. akt II SA/Bk 42/08, Lex nr 483139).
W przedmiotowej sprawie organ nie tylko nie wziął pod uwagę poszczególnych interesów skarżących jako właścicieli nieruchomości ale także interesu wszystkich mieszkańców sołectwa. Wieś [...] objęta jest ochroną konserwatora zabytków; wpisana jest zarówno do rejestru konserwatora zabytków jak też do ewidencji zabytków. Ponieważ układ urbanistyczny całej wsi wpisany jest do rejestru konserwatora zabytków wieś nie ma możliwości rozbudowy do wewnątrz. Rozbudowa na zewnątrz ograniczona jest natomiast do strony zachodniej przebiegającą drogą ekspresową S3, od strony południowej jeziorem, zaś od strony północnej linią wysokiego napięcia. Oznacza to więc, iż wieś na zewnątrz mogłaby się rozbudowywać jedynie w kierunku wschodnim. Przeznaczenie zatem terenów położonych na wschód od sołectwa [...] pod budowę farmy wiatraków całkowicie uniemożliwiło dalszą zewnętrzną rozbudowę wsi i wzbogacanie jej infrastruktury technicznej z uwagi na wprowadzany zakaz osiedlania się. Tym samym uznać należy, iż organ, do którego zadań należy dbałość o rozwój i ład przestrzenny gminy a także który musi stać na straży ochrony interesu zarówno publicznego jak też poszczególnych właścicieli czy grup mieszkańców wsi dopuścił się rażącego naruszenia zasad procedury planistycznej przez nieuwzględnienie w przyszłości możliwości rozwoju sołectwa [...] i jego infrastruktury.
Dalej pełnomocnik skarżących podnosi, iż w toku podejmowania uchwały
o planie zagospodarowania przestrzennego doszło także do naruszenia trybu sporządzania tego planu. Zgodnie z art. 17 ust. 10 w zw. z art. 17 ust. 1 u.p.z.p. organ zobowiązany był do ogłoszenia o wyłożeniu projektu planu na co najmniej 7 dni przed dniem wyłożenia planu na okres co najmniej 21 dni oraz do ogłoszenia terminu dyskusji publicznej. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ogłoszenie dokonuje się w prasie miejscowej oraz przez obwieszenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Rada Gminy ogłoszenia dokonała w dniu 13 maja 2005 r. w dodatku Gazety Wyborczej oraz przez obwieszczenie wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy. Organ nie dokonał ogłoszenia w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości przez wywieszenie obwieszczenia na słupie w miejscowości [...]. Praktyka wywieszania takich ogłoszeń jest przyjęta na terenie wsi [...]. Dodatkowo dodatek Gazety Wyborczej nie spełnia wymogów prasy miejscowej dla Gminy. Prasą miejscową jest prasa wydawana lokalnie na danym obszarze np. Gazeta [...] lub gazeta Siedem Dni [...]. Pełnomocnik skarżących wskazuje, iż zdaje sobie sprawę z tego, iż w orzeczeniach sądów administracyjnych powyższe uchybienia traktowane były jako nieistotne i niemogące skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały, to jednak podkreślania wymaga fakt, iż na ogół w orzeczeniach sądów wydanych na takim tle organ dokonywał obwieszenia bądź na stronach internetowych organu bądź w BIP. W przedmiotowej sprawie informacja uchwaleniu planu została umieszczona w elektronicznej wersji BIP dopiero w 2010 r., obwieszczenie o wyłożeniu planu do wglądu w 2005 r., w ogóle w ten sposób nie zostało opublikowane, a zatem mieszkańcy gminy nie mieli możliwości za pomocą tych środków pozyskania wiedzy o wyłożeniu planu do wglądu. Fakt zamieszczenia ogłoszenia w gazetach, których nie można uznać za prasę miejscową oraz na tablicy ogłoszeń w Urzędzie doprowadził do powstania sytuacji w której mieszkańcy sołectwa zostali pozbawieniem możliwości aktywnego uczestniczenia w procedurze planistycznej.
Kolejnym zarzutem skarżących jest fakt, że termin wyłożenia wskazany obwieszczeniu określono na 21 kolejnych dni, w skład których, wchodziły dni wolne od pracy, kiedy to lokal urzędu gminy nie był dostępny publicznie. Przepis art. 17 ust 10 u.o.p.z wymaga natomiast, aby projekt planu był wyłożony do publicznego wglądu, na okres co najmniej 21 dni. Wyłożenie projektu planu w okresie 21 dni, w sytuacji gdy przez 6 dni wolnych od pracy nie istniała możliwość zapoznania się przez skarżących z jego treścią stanowi niewątpliwie istotne naruszenie trybu sporządzania aktu planistycznego.
Ostatnim zarzutem skarżących, jest fakt przeprowadzenia debaty publicznej
w dniu 9 maja 2005 r., co wynika zarówno z protokołu podpisanego przez burmistrza
i protokolanta jak też z daty uwidocznionej w liście obecności. Wskazać należy,
iż zgodnie z 17 ust. 10 u.p.z.p. debata publiczna powinna się dobyć w terminie 21 dni, w których projekt aktu jest wyłożony do wglądu publicznego. Termin wskazany
w obwieszczeniu przypadał właśnie na 21 dzień to jest 9 czerwca 2005 r. Fakt odbycia debaty w dniu 09 maja 2005 r. w ocenie skarżących stanowią rażące naruszenie trybu sporządzania aktu planistycznego.
Odpowiadając na skargę pełnomocnik Rady Miejskiej wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżących kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu powyższego stanowiska wskazano, iż należące do skarżących nieruchomości znajdują się poza obszarem, dla którego uchwalony został zaskarżony plan. Skoro nieruchomości skarżących nie są położone na terenie objętym niniejszym planem, to zaskarżona uchwała nie reguluje i nie zmienia ich stanu prawnego. Brak jest zatem bezpośredniego wpływu zaskarżonej uchwały na sferę prawną skarżących, gdyż jej postanowienia nie oddziaływają na sferę prawnomaterialną, pozbawiając ich przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwiając ich realizację. Tym samym nie sposób przyznać, że niniejsza uchwała narusza interes prawny uprawniający do złożenia skargi, gdyż przepis z art. 101 u.s.g. przyznaje legitymację skargową podmiotowi, którego interes prawny został naruszony postanowieniami uchwały. Bez znaczenia przy tym dla oceny istnienia względem powyższych skarżących legitymacji do wniesienia skargi ma fakt bycia przez nich właścicielami nieruchomości położonych jedynie na obszarze Gminy.
Dla uznania legitymacji prawnej do zaskarżenia uchwały nie jest nawet wystarczający sam fakt bycia właścicielem nieruchomości objętej granicami planu. Konieczne jest również wykazanie naruszenia interesu prawnego polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją (nie zaś sytuacją faktyczną) skarżącego (wyrok WSA we Wrocławiu 28 czerwca 2012 r. sygn. II SA/Wr 637/11).
Samo więc uchybienie przepisom prawa powszechnie obowiązującego, jeżeli nie narusza interesu prawnego skarżącego, nie wystarcza do uwzględnienia skargi, gdyż nie daje wnoszącemu uprawnienia do jej złożenia. Tym samym nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego łub uprawnienia skarżącego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964).
Skarżący nie przedstawili takiego rodzaju argumentu (okoliczności), który mógłby świadczyć o tym, że kwestionowany przez nich plan narusza ich interes prawny, a zatem, że między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżących,
a zaskarżonym aktem występuje taki związek, który ingeruje, pozbawia lub ogranicza przyznane im prawa. Obowiązek wykazania tegoż naruszenia spoczywa przy tym na stronie skarżącej. Zawarty w skardze wywód mający wykazywać interes prawny skarżących sprowadza się w istocie do krótkiego akapitu stwierdzającego, że skarżący są właścicielami nieruchomości położonych "w niedalekiej odległości" od obszaru planu przeznaczonego pod inwestycję parku elektrowni wiatrowych i "niewątpliwie" będą odczuwali skutki tej inwestycji. Tego rodzaju ogólnikowymi sformułowaniami niewątpliwie pełnomocnik skarżących niczego nie wykazała, a jedynie zaprezentowała subiektywne odczucia skarżących, nie posiadające żadnego waloru dla wykazania istnienia ich interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały.
Skoro zatem skarżący nie wskazali, jaki ich interes prawny został naruszony, oznacza to brak podstaw do żądania od sądu administracyjnego kontroli legalności zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej, a w konsekwencji wniesiona przez nich skarga powinna zostać oddalona bez merytorycznej oceny podnoszonych w niej zarzutów. Jak się bowiem wskazuje w orzecznictwie sądowym - dopiero wykazanie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi przez sąd administracyjny.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze, pełnomocnik organu wskazuje, iż w niniejszej sprawie została przeprowadzona, zgodna z przepisami prawa, pełna procedura formalno - prawna, a uchwała uzyskała akceptację organu nadzoru prawnego nad gminą -Wojewody.
1. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym plan miejscowy sporządza się w skali 1:1000, jednak w szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się stosowanie map w skali 1:500 lub 1:2000, a w przypadkach planów miejscowych, które sporządza się wyłącznie w celu przeznaczenia gruntów do zalesienia lub wprowadzenia zakazu zabudowy, dopuszcza się stosowanie map w skali 1:5000. Skala 1:2000 stosownie do regulacji § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U.2003r. Nr 164 poz. 15N87), przewidziana jest w przypadkach sporządzania projektu rysunku dla inwestycji liniowych oraz dla obszarów o znacznej powierzchni. Obszar miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy w obrębach geodezyjnych [...] z przeznaczeniem pod elektrownie wiatrowe - wynosi 425,53 ha, zatem zastosowanie skali 1:5000 oraz 1:2000 było jak najbardziej uzasadnione.
2. Projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyłożono do publicznego wglądu od 20 maja 2005r. do 9 czerwca 2005r. (obwieszczenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy w dniach od 13 maja 2005r. do 23 czerwca 2005r.; ogłoszenie w prasie - Gazeta Wyborcza - 13 maja 2005 r.). Dyskusja publiczna nad projektem planu odbyła się faktycznie w dniu 9 czerwca 2005 i -natomiast na liście obecności z dyskusji znalazł się błąd pisarski polegający na wpisaniu błędnej daty 09.05.2005 r., zamiast 09.06.2005 r., zatem powiadomienie o dyskusji publicznej zostało w rzeczywistości dokonane z wymaganym przepisami wyprzedzeniem.
Świadczy o tym dokument pod nazwą "Informacja Burmistrza Miasta i Gminy realizacji zadań w okresie 25 maja 2005 - 29 czerwca 2005", w którym znalazła się wzmianka o zorganizowaniu w dniu 9 czerwca dyskusji publicznej na temat projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...]
Na sesji był obecny ówczesny sołtys sołectwa [...] S. H. W ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zostało zdefiniowane, co stanowi prasę miejscową. Należy w związku z tym przyjąć, że ukazujący się na danym terenie dodatek lokalny Gazety Wyborczej stanowi prasę miejscową w myśl art.17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (podobnie w wyroku NSA z 4.11.1999 r.: IV SA 1101/9, Nieruchomości C.H. Beck nr 9/2000). Zamieszczenie ogłoszenia o dyskusji publicznej wyżej wymienionym czasopiśmie spełniało wymóg ustawowy ogłoszenia w prasie miejscowej, ponieważ jest ono kolportowane również na terenie Gminy.
W uzupełniającym piśmie procesowym pełnomocnik organu przedłożył sporządzone przez Urząd Miasta i Gminy rysunki poglądowe wykazujące, że należące do skarżących nieruchomości znajdują się nie tylko poza obszarem, dla którego uchwalony został zaskarżony plan przyjęty uchwałą Nr XXXIX/497/05 Rady Miejskiej w Gryfinie z dnia 16 sierpnia 2005 r., ale również w znacznej odległości od granic obszaru planu miejscowego (co najmniej 491 metrów) oraz w jeszcze większej odległości od obszaru umiejscowienia wież elektrowni wiatrowych (co najmniej 1100 metrów). W planie przewidziano strefę buforową pomiędzy rejonem lokalizacji elektrowni a granicą planu od strony miejscowości [...]. Strefa ta jest ujęta w załączniku graficznym do planu sporządzonym w skali 1:50.00, ponieważ na tym obszarze dokonano w treści planu miejscowego wprowadzenia zakazu zabudowy,
co uzasadnia zastosowanie tej skali rysunku załącznika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U.
z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.).
Wychodząc z powyższych założeń należy na wstępie podkreślić, że skarga
w niniejszej sprawie została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia
8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwaną dalej "ustawą o samorządzie gminnym", który ściśle określa jej zakres pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skargę w tym trybie do sądu administracyjnego może więc wnieść tylko podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone skarżoną uchwałą rady gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Zgodnie zart.3 ust. 1ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r., kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy. Sprawa mieści się więc w zakresie działania administracji publicznej.
W niniejszej sprawie zatem warunkiem uwzględnienia skargi jest wykazanie,
że zaskarżoną uchwałą Rady Miejskiej w Gryfinie z dnia 16 sierpnia 2005 r. został naruszony interes prawny lub uprawnienie skarżących. Naruszenie, o którym mowa
w art. 101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym musi mieć bowiem charakter konkretny, bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach. Musi też dotyczyć interesu własnego wnoszącego skargę. Dopiero stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia strony otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Niemożność wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia prowadzi natomiast do wniosku, że wnoszący skargę nie ma legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały (wyrok NSA z 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964).
Przesłanką skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na
uchwałę w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego jest zatem, oprócz wezwania do usunięcia naruszenia prawa, posiadanie interesu prawnego przez wnoszących skargę oraz jego naruszenie. Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jest norma prawa materialnego. Naruszenie interesu następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 205/09, sygn. akt II OSK 1981/09 - dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nie jest przy tym wystarczające wykazanie jedynie potencjalnego naruszenia interesu prawnego. Konieczne jest wykazanie, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony własny, indywidualny interes albo uprawnienie skarżącego i wykazanie, iż skarżona uchwała powoduje ograniczenie lub pozbawienie go uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa aktualnie, a nie w przyszłości.
Przechodząc zatem do zasadniczej kwestii, czy wskutek wydania zaskarżonej uchwały doszło do naruszenia interesu prawnego skarżących, stwierdzić należy,
że kwestionowane w skardze ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego wskazanego w nim obszaru gminy, konkretnie, realnie i bezpośrednio nie naruszyły żadnego interesu skarżących, skoro postanowienia kwestionowanej uchwały nieruchomości skarżących bezpośrednio nie dotyczą. Okoliczności te nie zostały przez skarżących, reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika, wykazane.
W wyniku uchwalenia skarżonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie doszło bowiem do żadnej zmiany sytuacji prawnej nieruchomości, których skarżący są właścicielami, wpływającej na sposób wykonywania przez nich prawa własności, jego zakres, jak i prawa i obowiązki z nim związane. Bezsporne jest bowiem, że nieruchomości, których właścicielami są skarżący, w ogóle nie są objęte regulacją skarżonego planu zagospodarowania przestrzennego.
Nie może być zatem mowy o prawnej ingerencji zaskarżonej uchwały w ich nieruchomość, a tylko w tym przypadku można byłoby mówić o naruszeniu interesu prawnego.
Należy dodać, iż skarga oparta na art. 101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis. Skarżący nie mogą się zatem powoływać na naruszenie praw lub uprawnień innych osób lub społeczności lokalnej.
Naruszenia interesu prawnego, jako warunku dopuszczalności skargi, nie można też upatrywać w samym naruszeniu przepisów dotyczących procedury planistycznej.
Ta może być bowiem kontrolowana przez sąd administracyjny dopiero wówczas, gdy wykazane zostanie, że został nadto naruszony interes prawny strony skarżącej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2008r. sygn. akt II OSK 1765/07).
W niniejszej sprawie skarżący nie wykazali zatem, aby zaskarżona uchwała naruszyła ich interes prawny w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Tym samym należy uznać, iż skarżący nie mają legitymacji do jej zaskarżenia.
W tym stanie rzeczy, uznając zarzuty skargi za nietrafne bądź bezprzedmiotowe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło