II SA/Sz 1287/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie wypłaconego zasiłku chorobowego postanawia: odrzucić skargę. D.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję wydaną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 lipca 2014 r. zobowiązującą W.K. do zwrotu nienależnie wypłaconego D.K. zasiłku chorobowego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie argumentując, że wojewódzki sąd administracyjny jest niewłaściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów. W myśl art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Są to sprawy z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz inne sprawy, do których przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosuje się z mocy ustaw szczególnych (art. 1 P.p.s.a.). Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej - art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm. Zakres przedmiotowy kontroli administracji publicznej wyznaczają przepisy określone w art. 3 P.p.s.a., wśród których - w art. 3 § 2 pkt 1-4a i 8 P.p.s.a. - wskazuje się, że kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt 1), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3), inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a) oraz na bezczynność organów w tychże sprawach (pkt 8). W świetle cytowanych wyżej przepisów, jest oczywiste, że sądy administracyjne nie są powołane do rozpoznawania innych spraw, niż sprawy sądowoadministracyjne, w szczególności do rozpoznawania spraw, które należą do właściwości sądów powszechnych. Do właściwości zaś sądów powszechnych należą, stosownie do treści art. 1 i art. 2 § 1 ustawy z dnia z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz.101)) sprawy cywilne, o ile przepisy szczególne nie przekazują ich do właściwości sądów szczególnych. Sprawami cywilnymi są sprawy ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy (sprawa cywilna w znaczeniu materialnym), jak również sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych i inne sprawy, do których przepisy Kodeksu postępowania cywilnego stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne w znaczeniu formalnym). Ze wskazanych przepisów wynika, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych przekazane z mocy ustaw szczególnych do kompetencji sądu powszechnego, mające ze swej istoty więcej elementów administracyjnoprawych niż cywilnoprawnych, Kodeks postępowania cywilnego traktuje jako sprawy cywilne, z tym że w odróżnieniu od spraw cywilnych w znaczeniu materialnym, nie ustanawia on w przypadku tychże spraw domniemania dopuszczalności drogi sądowej. Musi więc istnieć przepis szczególny przekazujący tego typu sprawy do właściwości sądu powszechnego, aby tenże sąd mógł taką sprawę rozpoznać. Takim przepisem jest zaś art. 476 § 2 pkt 2 Kodeksu postępowania cywilnego, który wskazuje, że sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych, objętymi właściwością sądów powszechnych, są sprawy w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych dotyczących emerytur i rent. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, od których przysługuje odwołanie do sądu powszechnego określa zaś art. 83 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.). W myśl art. 83 ust. 1 wskazanej ustawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: zgłaszania do ubezpieczeń społecznych; przebiegu ubezpieczeń; ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek; ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek; ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych (a więc i zasiłków chorobowych) oraz wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 83 ust. 2 w/w ustawy), o czym skarżący został pouczony w zaskarżonej decyzji i – jak wynika to z odpowiedzi na skargę- stosownie do tego pouczenia wniósł odwołanie. Reasumując powyższe, należy stwierdzić, że z przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, iż w sprawach określonych w art. 83 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W sprawach tych właściwy jest sąd powszechny (z wyjątkiem określonych w art. 83 ust. 4 spraw o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku oraz o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne), co wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie zarówno sądów administracyjnych (vide postanowienia NSA: z dnia 11 stycznia 2012 r. , II GSK 1438/12, LEX nr 1113708, z dnia 10 stycznia 2012 , I OSK 2444/11, LEX nr 1106236, z dnia 19 grudnia 2013 r., II GSK 2344/13, LEX nr 1404594), jak i sądów powszechnych (vide: postanowienia Sądów Apelacyjnych: w Szczecinie z dnia 14 maja 2014 r., III AUz 54/14, LEX nr 1461176 i w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2014 r., III AUa 1223/13, LEX nr 1430737). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W zaistniałej sytuacji, gdy skarga jest niedopuszczalna, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest bezprzedmiotowy i nie podlega rozpoznaniu. Wobec stwierdzenia, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, należało zatem orzec jak w sentencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a.