II SA/Sz 1293/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpatrzeniu w dniu 25 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym skargi E. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 73/19 oddalającym skargę E. P. na decyzję Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 73/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę E. P. na decyzję Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia. Postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. Sąd stwierdził prawomocność ww. wyroku z dniem 7 września 2019 r. W dniu 12 maja 2021 r. Skarżąca, w odpowiedzi na odpowiedź Organu na skargę, złożyła pismo procesowe wraz z pismem sporządzonym w dniu 10 kwietnia 2021 r. skierowanym do Sądu, oznaczonym jako "materiały uzupełniające do sprawy o sygn. akt II SA/Sz 73/19 - próba wyjaśnienia działań Uniwersytetu [...] (kierunek [...])" wraz z załącznikami. W związku z powyższym, zarządzeniem doręczonym Skarżącej w dniu 8 czerwca 2021 r., Sąd poinformował Stronę o prawomocnym wyroku oddalającym Jej skargę. W dniu 21 czerwca 2021 r. Skarżąca złożyła do akt pismo zatytułowane "Prośba o wznowienie", w którym stwierdziła, iż nie otrzymała informacji o rozprawie oraz wyroku i wniosła o przesłanie wyroku z uzasadnieniem lub uchylenie wyroku i wznowienie postępowania w oparciu o złożone materiały. Zarządzeniem z dnia 29 czerwca 2021 r. Sąd poinformował Skarżącą, że korespondencja zawierająca zawiadomienie o terminie rozprawy została doręczona Jej w dniu 8 lipca 2019 r. Nadto Sąd wezwał Skarżącą do wskazania, czy pismo z 21 czerwca 2021 r. zawiera wniosek o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2019 r. i pouczył o treści art.art. 271-274, 277 i 279 p.p.s.a. W odpowiedzi na zobowiązanie Sądu Skarżąca nadesłała pismo z dnia 21 sierpnia 2021 r., w którym oświadczyła, że nie wie dlaczego Jej prośba z dnia 1 sierpnia 2021 r. o odroczenie rozprawy nie została uwzględniona oraz, że nie ma korespondencji sądowej pomiędzy datami 7 sierpnia 2019 r. do 10 maja 2021 r. Ponadto Skarżąca wniosła o dostarczenie jej uzasadnienia wyroku lub skuteczne i merytoryczne wznowienie postępowania sądowego. W związku z treścią ww. pisma Sąd zarządzeniem z dnia 23 września 2021 r. ponownie poinformował Skarżącą, że w sprawie nie zostało sporządzone uzasadnienie wyroku z dnia 7 sierpnia 2019 r., ponieważ nie został złożony w tym zakresie wniosek przez żadną ze Stron. Nadto Sąd poinformował Skarżącą, że o terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku była zawiadomiona pismem z dnia 5 marca 2019 r., doręczonym w dniu 14 marca 2019 r. Nadto Sąd wyjaśnił, że uwzględnił wniosek o odroczenie terminu rozprawy z dnia 28 marca 2019 r., natomiast nie znalazł podstaw do uwzględnienia kolejnej prośby o odroczenie z dnia 1 sierpnia 2019 r., przy czym niestawiennictwo Stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, a wniosek o odroczenie terminu rozprawy nie jest dla Sądu wiążący. Jednocześnie Sąd zobowiązał Skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania sądowego poprzez wskazanie na którą z przesłanek powołanych w art. art. 271 - 274 p.p.s.a. powołuje się w treści wniosku - skargi o wznowienie postępowania oraz kiedy dowiedziała się o podstawie wznowienia, a także poprzez jednoznaczne określenie żądania i jego uzasadnienie - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na powyższe Skarżąca w piśmie z dnia 21 października 2021 r. wskazała, że podstawy wznowienia to: "nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe mogące mieć wpływ na wynik sprawy: - materiały - próba wyjaśnienia działań pracowników Uniwersytetu [...] złożona na Uczelni pismem z 10.04 2021 r - w związku z brakiem reakcji, m.in. w tej sprawie toczy się postępowanie (sygn. akt II SA/Sz 640/21) i nie wiem jakie jeszcze nowe fakty i dowody się pojawią, - kopia mojego pisma przysłana z Sądu 18.08 2021 r. wraz z "Odpowiedzią na skargę..." z 13.05 2021 r: dokładny opis - w piśmie z dnia 25.08 2021, - pozbawienie możności działania: - brak odpowiedzi na moje pismo z dnia 01.08 2019 (tj. brak poinformowania mnie o nieuwzględnieniu zwolnienia lekarskiego potwierdzającego leczenie i nieuwzględnieniu prośby o odroczenie rozprawy), - brak poinformowania mnie o wydaniu wyroku (podczas usprawiedliwionej leczeniem nieobecności) - w piśmie Sądu z dnia 19.06 2019 nie ma informacji, że na rozprawie zostanie ogłoszony wyrok), - niedostarczenie uzasadnienia wyroku mimo złożonej w terminie prośby (kolejnej – vide: pismo z dnia 21.08 2021 i wcześniejsze) - sentencję wyroku dostarczono mi z Sądu (za co jeszcze raz dziękuję) 18.08 2021 r.". Ponadto Skarżąca wskazała, że w piśmie Sądu z dnia 5 marca 2019 r. nie ma informacji o ogłoszeniu wyroku ani o jego treści, więc nie wie dlaczego w odpowiedzi na to pismo miałaby składać wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Na przysłanym z Sądu orzeczeniu brak informacji o uprawomocnieniu się, tym samym jej prośba o sporządzenie i przysłanie uzasadnienia jest nadal aktualna. Jest to istotne, jako, że "zerowaniem" czegoś przez Uczelnię interesują się media. Nadto Skarżąca oświadczyła, że nie ma w swoich materiałach żadnego pisma wysłanego z Sądu pomiędzy datami: 7.08 2019 - 10.05 2021, dlatego nie wie, o jakich pismach i jakich podpisach wspomniane jest w piśmie Sądu z 28.09 2021 r. Udanie się do budynku Sądu i sprawdzanie akt uniemożliwia Jej rozstrój zdrowia wynikający z tej sytuacji. Skarżąca wniosła o uchylenie wyroku w całości, ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem złożonych pism. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co nastepuje: Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wznowić postępowanie można jedynie w sytuacjach, gdy zachodzą oznaczone w przepisach ustawy (od art. 271 do art. 273 p.p.s.a.) przyczyny wznowienia, a także gdy został zachowany termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania określony w art. 277 i art. 278 p.p.s.a., a w wypadku podstaw wznowienia określonych w art. 272 § 1, § 2a i § 3 p.p.s.a. - termin określony w art. 272 § 2 p.p.s.a. Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 279 p.p.s.a., skarga o wznowienie postępowania powinna ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Podkreślenia wymaga, że postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch etapów, co wyraźnie wynika z art. 280 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (§ 1). Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia (§ 2). Dopuszczalność wznowienia postępowania sądowego uwarunkowana jest zatem od spełnienia dwóch przesłanek: po pierwsze, skarga o wznowienie musi opierać się na ustawowej podstawie wznowienia, a po drugie, winna być wniesiona w terminie. Podanie podstawy wznowienia następuje poprzez powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie. Natomiast, uzasadnienie podstawy wznowienia winno polegać na dokładnym i precyzyjnym określeniu zarówno okoliczności wskazujących na istnienie powołanej podstawy wznowienia, jak i (przy przyczynach restytucyjnych) wpływu na rozstrzygnięcie, jaki wywiera istnienie tych okoliczności. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki warunkujące dopuszczalność wznowienia postępowania sądowego. Poza tym skarga Strony nie spełnia wymogów z art. 279 p.p.s.a. w zakresie uzasadnienia podstaw wznowienia i podania okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi. Jak wynika z akt Skarżąca, na żądanie Sądu, sprecyzowała skargę o wznowienie postępowania, podając (bez wskazania odpowiednich regulacji) jako podstawy wznowienia postępowania sądowego - "nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe mogące mieć wpływ na wynik sprawy" i "pozbawienie możności działania". Zgodnie z art. 273 § 2 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Należy wyjaśnić, że chodzi tu o takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały w czasie trwania postępowania, którego wznowienia Strona się domaga, ale nie były znane Stronom i z tego tylko względu nie mogły one z nich skorzystać, a na dodatek okoliczności te lub środki dowodowe mogły wpłynąć na odmienną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, a więc niezbędne jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy okolicznościami faktycznymi lub środkami dowodowymi a treścią prawomocnego orzeczenia Sądu (zob. wyrok NSA z 9 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3269/21 - LEX nr 3215951). Jak wynika z akt Skarżąca, jako nowe okoliczności i dowody zaistniałe w sprawie, podała własne pisma procesowe z dnia 10 maja 2021 r.,10 kwietnia 2021 r. i z dnia 21 sierpnia 2021 r. (wniesione 25 sierpnia 2021 r.), stanowiące replikę na odpowiedź na skargę Organu oraz odnoszące się do przebiegu postępowania sądowego. W ocenie Sądu kolejne argumenty Strony zgłaszane na poparcie skargi nie stanowią "nowych" okoliczności faktycznych i dowodów, o których mowa w art. 272 § 2 p.p.s.a. Ponadto pisma procesowe na które powołuje się Skarżąca w podstawach wznowienia zostały sporządzone po uprawomocnieniu się wyroku z dnia 7 sierpnia 2021 r., a więc nie istniały w dniu jego wydania, nie można więc co do nich stwierdzić, że zostały "wykryte" po uprawomocnieniu się wyroku. Ze sformułowania użytego w art. 273 § 2 p.p.s.a. czytelnie wynika, że "wykrycie" odnosi się do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu z tego powodu, że nie były stronom znane. Środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2018 r. II OSK 1676/17 - Lex). Z kolei dołączone do pisma z dnia 10 maja 2021 r. materiały to zbiór korespondencji Strony z Organem z różnych dat, maile Skarżącej do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zwolnienia lekarskie Skarżącej i wydruk z wykazu osiągniętych efektów uczenia się, a więc pisma wytworzone przez Stronę lub Organ i tym samym znane Stronom. Poza tym z treści uzasadnienia skargi o wznowienie postępowania w żaden sposób nie wynika, że są to dokumenty uzyskane po prawomocnym zakończeniu postępowania, które mogłyby mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a Strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, ponieważ nie były one Jej znane. Kolejną, według Skarżącej, przyczyną uzasadniającą wznowienie postępowania w sprawie II SA/Sz 73/19, jest pozbawienie Jej możności działania w sprawie - wobec braku odpowiedzi Sądu na Jej pismo z dnia 1 sierpnia 2019 r. i niepoinformowanie Jej o wydaniu wyroku. Zgodnie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Wymaga wyjaśnienia, że niemożność działania Strony jest pozbawieniem Jej możliwości podejmowania czynności procesowych na skutek naruszenia przepisów prawa przez Sąd w postępowaniu zakończonym orzeczeniem, którego dotyczy skarga o wznowienie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 305/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei zapewnienie możności działania Strony rozumieć należy jako umożliwienie Jej dokonywania czynności procesowych poprzez np. składanie pism i wniosków, prawidłowe zawiadamianie o rozprawach i prawidłowe pouczenie Strony o jej prawach. Przy czym konieczne jest wykazanie przez Stronę, że zachodzi związek przyczynowy między naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem Jej możliwości działania. Jak wynika z akt, Skarżąca była informowana o terminach wyznaczonych rozpraw pismami sądowymi z dnia 5 marca 2019 r. oraz z dnia 19 czerwca 2019 r., które były doręczone Stronie wraz ze stosownymi, wymaganymi przez przepisy pouczeniami, w tym o sposobie zaskarżenia wyroku oddalającego skargę oraz o tym, że stawiennictwo na rozprawę nie jest obowiązkowe i niestawiennictwo Stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Sąd uwzględnił raz wniosek Strony o odroczenie rozprawy, o czym też poinformował Stronę. Nadto Sąd pismem doręczonym w dniu 8 czerwca 2019 r. udzielił Skarżącej informacji o wydaniu wyroku i następnie na Jej wniosek doręczył odpis sentencji wyroku. Kolejnym zarządzeniem doręczonym Skarżącej w dniu 15 października 2021 r. Sąd udzielił na żądanie Strony informacji w zakresie przebiegu postępowania w sprawie II SA/Sz 73/19, w tym poinformował o podstawach nieuwzględnienia kolejnego wniosku o odroczenie rozprawy, o przyczynach braku uzasadnienia wyroku i o możliwości wglądu do akt. Sąd ponownie pouczył Stronę o przepisach dotyczących skargi o wznowienie postępowania. Podkreślić trzeba, że Sąd nie miał ustawowego obowiązku informowania Strony o zamiarze nieuwzględnienia kolejnego Jej wniosku o odroczenie rozprawy, jak i nie miał ustawowego obowiązku informowania Stron o wydaniu orzeczenia na rozprawie, na którą Strona nie stawiła się. Żaden z przepisów ustawy procesowej (p.p.s.a.) nie kreuje takiego obowiązku po stronie Sądu. Stąd też nie można mówić o jakimikolwiek naruszeniu prawa przez Sąd, które spowodowałoby pozbawienie Strony możliwości działania w sprawie. Należy pamiętać, że Sąd nie wyręcza Stron w prowadzeniu własnych spraw i nie monitoruje zainteresowania Stron sprawą. W konsekwencji uznać należy, że wprawdzie Skarżąca powołała ustawową podstawę wznowienia - "pozbawienie możności działania", to jednak w rzeczywistości podstawa ta nie występuje w okolicznościach tej sprawy. Skarżąca nie wskazała w skardze takich zdarzeń które mogłyby uzasadniać jej stanowisko w powyższym zakresie. W orzecznictwie i doktrynie przyjęto, że sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271-273 p.p.s.a. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu (por. wyrok NSA z 26 października 2007 r. I FSK 1837/2007 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że wniesiona skarga o wznowienie postępowania nie opiera się w istocie na ustawowych podstawach wznowienia i z tego powodu, na mocy art. 280 § 1 p.p.s.a., odrzucił ją.