II SA/Sz 1301/13
WyrokWSA w Szczecinie2014-04-17
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, której przyznano świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujących przed 1 stycznia 2013 r., spełnia przesłankę "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w rozumieniu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeśli po wygaśnięciu poprzedniej decyzji ubiega się o specjalny zasiłek opiekuńczy, nie podejmując zatrudnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo zinterpretowały przesłankę "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w kontekście przyznawania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów obowiązujących przed nowelizacją ustawy o świadczeniach rodzinnych (przed 1 stycznia 2013 r.) powinno być traktowane jako spełnienie tej przesłanki, ponieważ potwierdza faktyczne sprawowanie opieki i niemożność podjęcia zatrudnienia. Wymaganie od osoby, która już sprawuje opiekę i otrzymywała świadczenie, podjęcia zatrudnienia w celu późniejszej rezygnacji z niego, jest nielogiczne i sprzeczne z celem ustawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku A. M. o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną. Organy administracji umorzyły postępowanie w części dotyczącej okresu, w którym obowiązywała decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne, a w pozostałej części odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że skarżący nie spełnił przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki. Skarżący argumentował, że nie mógł podjąć zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania całodobowej opieki nad żoną, a wcześniej otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz punkt 2 poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz punkt 2 poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy nr [...] z dnia [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 16a ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A.M. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] w sprawie umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad żoną na okres od [...] oraz odmowy przyznania tego świadczenia na okres od [...] - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Wójt Gminy decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 5 ust. 2, art. 16a, art. 20 ust. 1-3, art. 24 ust. 1-2a, art. 26 ust. 1, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...], umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad żoną L. M. na okres od [...] oraz odmówił przyznania tego świadczenia na okres od [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy wywiódł, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania opieki nad żoną.
Organ podał, że z przedłożonych przez stronę dokumentów oraz
z przeprowadzonego w dniu [...] wywiadu środowiskowego wynika,
iż wnioskodawca zamieszkuje wspólnie z wymagającą opieki żoną, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. L. M. z uwagi na niepełnosprawność wymaga pomocy innych osób.
Burmistrz wskazał nadto, że L. M. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, przy czym ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...], a niepełnosprawność - od [...]. Natomiast A. M. nie podejmował zatrudnienia już od [...].
Zdaniem organu I instancji, związek między rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki musi być wyraźny i nie budzący wątpliwości. Tylko w takim przypadku można bowiem uznać, że osobie sprawującej opiekę przysługuje prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Odnosząc się do umorzenia postępowania w sprawie w okresie od [...]. Burmistrz wyjaśnił, że postępowanie w powyższym okresie jest bezprzedmiotowe, ponieważ nadal obowiązuje decyzja z dnia [...], nr [...] przyznająca wnioskodawcy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od [...] bezterminowo. Decyzja ta po [...] wygaśnie z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw.
Od powyższej decyzji A. M. złożył odwołanie podnosząc, że do roku [...] był osobą aktywną zawodowo, zarejestrowaną w PUP jako bezrobotny, gotowy podjąć każdą pracę. Po powrocie żony ze szpitala () miał do wyboru albo oddać żonę do jakiegoś ośrodka dla niepełnosprawnych albo zrezygnować ze swojego życia i podjąć się całodobowej opieki. Wydana decyzja odmowna spowodowała, że znowu ma dylemat: czy zostawić żonę bez pomocy i szukać pracy, czy nadal opiekować się żoną w sytuacji, gdy nie stać jego rodziny na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W motywach podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, powołując się na ustalenia organu I instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Kolegium podało, że z akt sprawy wynika, że wnioskodawca ostatni raz zatrudniony był w okresie [...] w Urzędzie Gminy w u, a stosunek pracy ustał na skutek wygaśnięcia umowy o pracę (świadectwo pracy z dnia [...]). Następnie w okresach: [...] A. M. zarejestrowany był w Powiatowym Urzędzie Pracy . jako osoba bezrobotna, status ten utracił w dniu [...]. Natomiast z kart informacyjnych leczenia szpitalnego L. M. wynika, że żona wnioskodawcy hospitalizowana była w okresach: [...]. Następnie wnioskiem z dnia [...] zwróciła się o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] zaliczona została, na stałe, do znacznego stopnia niepełnosprawności, ze wskazaniem, że niepełnosprawność datuje się od [...], a jej znaczny stopień od [...].
W świetle powyższego, Kolegium za trafny uznało argument organu I instancji, że A. M. nie zrezygnował z zatrudnienia w ceku sprawowania opieki nad żoną.
Organ odwoławczy zacytował treść art. 16a ust. 1 -2, art. 17 ust. 1 i wyjaśnił,
że zarówno z treści art. 17 ust. 1, jak i art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika wprost, że celem świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego jest materialne wsparcie osób, które nie zarobkują z konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, jeżeli osoba niepełnosprawna wymaga osobistej i bezpośredniej pielęgnacji, polegającej na systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym. Zatem, aby świadczenie pielęgnacyjne (a także specjalny zasiłek opiekuńczy) przysługiwało, musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy między koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (przyczyna), a niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osobę sprawującą opiekę (skutek). Zatem zakres opieki, jaką sprawuje osoba nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z określonymi wskazaniami musi być taki, by uniemożliwiał jej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem zapewnienie dochodu i ubezpieczenia społecznego osobie, która sama nie może sobie tego zapewnić (podejmując zatrudnienie), gdyż musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim stopniu, który uniemożliwia jej zadbanie o własne potrzeby. Związek między koniecznością sprawowania opieki, a "rezygnacją" z zatrudnienia musi być więc bezpośredni i wyraźny, aby można było uznać, że osobie sprawującej opiekę przysługuje prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego.
W ocenie organu II instancji z powyższych przepisów wynika, że w obecnym stanie prawnym jednym z wymogów uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Przepis w obecnym brzemieniu nie określa natomiast, że warunek ten jest spełniony także w przypadku niepodejmowania zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a zatem przesłanką ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, o którym mowa w art. 16a ustawy jest faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, będąca w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Tym samym ustawodawca zawęził krąg podmiotów uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie tylko uzależniając jego przyznanie od spełnienia kryterium dochodowego, ale także ograniczył możliwość uzyskania zasiłku tylko do osób rezygnujących z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Z kręgu podmiotów uprawnionych do zasiłku opiekuńczego wykluczono osoby niepodejmujące zatrudnienia z tego tytułu.
Kolegium podkreśliło, że nie podważa twierdzeń odwołującego się, że nie podejmuje on zatrudnienia, ponieważ musi sprawować opiekę nad niepełnosprawną żoną. Jednakże, w ocenie Kolegium, akta przedmiotowej sprawy nie wskazują na to,
że w dniu [...] zrezygnował on z zatrudnienia właśnie w celu sprawowania tejże opieki - a jest to wymóg, który bezwzględnie musi zostać spełniony, by właściwy organ był uprawniony do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego.
W tej dacie L. M. nie legitymowała się jeszcze orzeczeniem
o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Reasumując, organ odwoławczy wskazał, że w aktualnym stanie prawnym osoba uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego musi zrezygnować z zatrudnienia z własnego wyboru, a przez rezygnację z zatrudniania nie można w związku z tym rozumieć niepodejmowania zatrudnienia.
A. M. decyzję Kolegium z dnia [...] zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , wnosząc o rozpatrzenie, czy w przypadku jego rodziny istnieje wyraźny i bezpośredni związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a podjęciem opieki na osobą wskazaną w ustawie.
Skarżący wskazał, że nie zgadza się z uzasadnieniem decyzji zarówno organu I, jak i II instancji. Wyjaśnił, że po ustaniu zatrudnienia [...] pozostawał osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy ., aż do [...]. Niepełnosprawność jego żony jest trwała, a więc od [...] nie posiada dochodów i korzysta z ubezpieczenia jako członek rodziny emeryta – jego żony. W [...] przyznano mu świadczenie pielęgnacyjne na czas nieokreślony, do którego jednak stracił prawo w [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten nie jest zgodny z prawem.
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest ostateczna decyzja, w sprawie umorzenia postępowania w sprawie przyznania skarżącemu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad żoną na okres od [...] oraz odmowy przyznania tego świadczenia na okres od [...].
Świadczenie w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego uregulowane zostało w art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), który dodano do ustawy z dniem 1 stycznia 2013 r., na mocy art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548).
W wyniku powołanej nowelizacji wprowadzono specjalny zasiłek opiekuńczy jako nowe świadczenie występujące obok świadczenia pielęgnacyjnego i jednocześnie dokonano wskazania kryteriów specjalnego zasiłku opiekuńczego i istotnej zmiany kryteriów przyznania dotychczasowego świadczenia pielęgnacyjnego.
W myśl art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których - zgodnie z przepisami ustawy z dnia
25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788 i 1529) -ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W niniejszej sprawie nie budzi i nie budziło wątpliwości, że żona skarżącego na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności (), który to stopień datuje się od [...] i wymaga pomocy innych osób, jak również, że skarżący jest osobą zobowiązaną do alimentacji, a dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kryterium dochodowego warunkującego przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Kwestię sporną stanowi natomiast okoliczność, czy organy obu instancji w sposób prawidłowy uznały, że skarżący nie spełnia przesłanki rezygnacji
z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad żoną.
Organy te przyjęły, że niepełnosprawność L.M. powstała w [...], a skarżący A. M. nie podejmował zatrudnienia już od [...]. Tym samym, w ocenie organów, nie zrezygnował on z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny.
Z akt sprawy wynika natomiast, że przed wejściem w życie ustawy z dnia [...] o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, A. M. otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną L.M., przyznane mu na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...]. Występując zatem z wnioskiem o przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, skarżący pozostawał osobą niepodejmującą zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną.
Powyższe okoliczności nie zostały w ogóle rozważone przez organy,
w kontekście spełnienia przesłanki do nabycia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, co stanowi o naruszeniu art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. Tymczasem pominięcie faktu przyznania w poprzednim stanie prawnym świadczenia pielęgnacyjnego przesądza o dokonaniu nieprawidłowej oceny spełnienia powyższej przesłanki, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania przepisu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W ocenie Sądu nie zasługuje na akceptację stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przesłankę "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" należy rozumieć szeroko, mając na względzie zarówno cel ustawy, jak i wartości wynikające z Konstytucji. Wartością konstytucyjną, jak i celem ustawy jest ochrona i opieka nad osobą niepełnosprawną. Faktyczne sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny przez osobę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, w sytuacji przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, potwierdza okoliczność rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki. Tak więc, przy ocenie przesłanki z art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie bez znaczenia pozostaje fakt, że ubieganie się o przyznanie odpowiedniego świadczenia na nowych zasadach służy zachowaniu ciągłości uzyskiwania świadczeń w ramach kontynuowania udzielanej pomocy niepełnosprawnej osobie bliskiej. Tym samym wskazuje, że wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego poprzedzono uzyskaniem, w poprzednim stanie prawnym, prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Przyjęcie rozumienia przepisu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób sugerowany przez Kolegium, prowadziłoby do wniosku, że skarżący chcąc uzyskać prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego musiałby, po wygaśnięciu świadczenia pielęgnacyjnego, uciekać się do działań polegających na podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, co z kolei związane byłoby z zaniechaniem opieki, wyłącznie po to, by następnie rozwiązać stosunek zatrudnienia w celu ponownego zajęcia się opieką nad osobą niepełnosprawną. Dokonywanie interpretacji wymuszającej takie działania nie daje się pogodzić z założeniem o racjonalności ustawodawcy, gdyż taki sposób wykładni nie służy dobru osoby niepełnosprawnej.
W pełni zasługuje na aprobatę stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 408/13 stwierdzające, że "fikcją byłoby wymaganie od osób niepracujących - bowiem sprawujących faktycznie opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny - podjęcia przez te osoby pracy, po to, by następnie z niej zrezygnować w celu spełnienia przesłanki otrzymania świadczenia, którego celem jest w istocie nie forma podjęcia bądź rezygnacji z zatrudnienia, lecz rekompensata Państwa za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny powodująca w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna" (wyrok dostępny na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zauważyć należy, że ustawa o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, uzależniała przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Natomiast warunkiem przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest wprawdzie wyłącznie "rezygnacja z zatrudnienia", nie mniej jednak celem nowelizacji tej ustawy nie było pozbawienie beneficjentów świadczeń pielęgnacyjnych funkcji opiekuna i związanego z tą funkcją prawa do świadczenia pieniężnego w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do naruszenia zasad wynikających z art. 2 Konstytucji, tj. zasady demokratycznego państwa prawnego, zasady ochrony praw nabytych, jak i zasady sprawiedliwości społecznej.
Zdaniem Sądu, osoby, którym przyznano świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2013 r., mają prawo oczekiwać, po zmianie stanu prawnego, ciągłości przyznawania świadczeń związanych ze sprawowaniem opieki, tym bardziej, że istota świadczenia pielęgnacyjnego (zarówno przed, jak i po nowelizacji) oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego jest taka sama i polega na rekompensacie osobie rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad członkiem rodziny niezdolnym do samodzielnej egzystencji z uwagi na niepełnosprawność potwierdzoną stosownym orzeczeniem.
Fakt przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w poprzednim stanie prawnym, w realiach niniejszej sprawy, wyczerpuje przesłankę rezygnacji z zatrudnienia, o której mowa w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Tak więc związku przyczynowego nie należy upatrywać, jak to czynią organy, w powiązaniu z ostatnim zatrudnieniem skarżącego, lecz w nabyciu - na podstawie decyzji - prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Skład Sądu orzekającego w niniejszej sprawie podziela pogląd zaprezentowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 523/13, zgodnie z którym osoby, które w poprzednio obowiązującym stanie prawnym (tj. przed 1 stycznia 2013 r.) nie podejmowały zatrudnienia lub zrezygnowały z zatrudnienia i przyznano im świadczenie pielęgnacyjne, nabyły prawo do przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Trafny jest również pogląd tego Sądu wyrażony w wyroku z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 458/13, że stwierdzenie przez organ, iż "wnioskodawczyni nie zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką" nie może pozostawać w sprzeczności z decyzją przyznającą skarżącej świadczenie pielęgnacyjne (wyroki dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W toku postępowania skarżący wyjaśnił, że stan zdrowia niepełnosprawnej żony uniemożliwiał mu podjęcia pracy zawodowej. Podkreślić trzeba, że okoliczność ta była już przedmiotem zainteresowania organów i przesądziła o przyznaniu skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego. W tej sytuacji brak jest podstaw prawnych do dokonywania ponownej jej oceny w aspekcie obowiązujących przepisów prawa. Trudno bowiem wymagać od skarżącego spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, tj. odstąpienia od czynności zawodowych w sytuacji, gdy wcześniej przyznane miał świadczenie pielęgnacyjne, czego jednym z warunków była właśnie uprzednia rezygnacja z zatrudnienia.
Dlatego też, w ocenie Sądu, nieuprawniony jest wniosek Kolegium, jakoby niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącego w związku z zapewnieniem żonie prawidłowego funkcjonowania poprzez wykonywanie czynności życia codziennego, nie jest wystarczający do przyznania mu wnioskowanego świadczenia.
Mając powyższe rozważania na uwadze, należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz punkt 2 poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, celem dokonania ponownej oceny spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego z uwzględnieniem wyżej przedstawionych rozważań Sądu.
W tym stanie rzeczy, orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło