II SA/Sz 1309/16
WyrokWSA w Szczecinie2017-02-16
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Stefan Kłosowski, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może skierować kierowcę na badania psychologiczne w celu ustalenia braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, jeśli kierowca jest obywatelem innego państwa członkowskiego UE, ale posiada kartę pobytu i udowodniono jego więzi osobiste, zawodowe i społeczne z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo skierować kierowcę na badania psychologiczne, jeśli przekroczył on liczbę punktów karnych, nawet jeśli jest on obywatelem innego państwa członkowskiego UE, pod warunkiem, że posiada kartę pobytu i udowodniono jego zwykłe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (co najmniej 185 dni w roku kalendarzowym ze względu na więzi osobiste i zawodowe). Wpis do ewidencji punktów karnych i jego prawidłowość nie podlegają ocenie w postępowaniu dotyczącym skierowania na badania psychologiczne, a jedynie w odrębnym postępowaniu sądowym zainicjowanym skargą na czynność organu Policji.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Starosty o skierowaniu J. S. na badania psychologiczne w związku z przekroczeniem limitu punktów karnych. J. S., będący obywatelem Niemiec, kwestionował zasadność skierowania, argumentując, że jako obcokrajowiec nie podlega ewidencji punktów karnych i że jego centrum życiowe znajduje się w Niemczech. Organy administracji wykazały jednak jego stałe zameldowanie w Polsce, posiadanie karty pobytu, więzi rodzinne, zawodowe (prezes OSP, członek LGR, prowadzenie gospodarstwa rolnego) i społeczne z terytorium Polski, co uzasadniało zastosowanie przepisów krajowych i skierowanie na badania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę.
Starosta decyzją z dnia [...] na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2016 r., poz. 627 ze zm.) oraz w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), po otrzymaniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...]., skierował J. S. zam. na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii prawa jazdy.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu 10 kwietnia 2015 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji wobec J.S. o skierowanie na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu. W dniu [....] r. wystawiona została decyzja o skierowaniu ww. na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych kategorii, a także decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego. J. S. odwołał się od powyższych decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia [...] r. uchyliło decyzje w całości i przekazało sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. SKO wskazało, że organ pierwszej instancji nie dokonał właściwej oceny jak również nie uzyskał stosownych dowodów na okoliczność przebywania ww. na terenie P.
W toku postępowania ustalono, że J. S. jest zameldowany na pobyt stały pod adresem. Od dnia [...] r. posiada Kartę Pobytu Obywatela UE Seria [...] wydaną przez Wojewodę, ważną do dnia [...] r. Zgodnie § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r., poz. 488 ), wpisowi do ewidencji nie podlega kierowca niebędący obywatelem P. i nieposiadający karty pobytu, chyba że dopuścił się naruszenia, za które może być orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Z uwagi na okoliczność posiadania przez J. S. karty pobytu, Komenda Wojewódzka Policji podtrzymała swoje wnioski. Urząd Wojewódzki potwierdził posiadanie od [...]r. przez J. S. zezwolenia na pobyt obywatela państw UE. W dniu 27 lipca 2015 r. J.S. został zawiadomiony o konieczności zapoznania się z aktami sprawy i ustosunkowania się z dokumentów znajdujących się w aktach kierowcy. Ww., jak również pełnomocnik, nie skorzystali z przysługującego im prawa. W dniu 31 lipca 2015 r. do Urzędu przesłany został blankiet prawa jazdy zatrzymany w dniu 24 lipca 2015 r. przez Komendę Powiatową Policji nr blankietu [...] na nazwisko J S. wydane przez m. Przyczyną zatrzymania blankietu prawa jazdy było przekroczenie limitu [..] punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W dniu [...] r. na podstawie wystawiona została decyzja nr [...] o zatrzymaniu ww. prawa jazdy kat., nr druku [...]. W dniu [...]r. ponownie wystawiona została decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego, jak również decyzja o skierowaniu ww. na badania psychologiczne. J. S. reprezentowany przez pełnomocnika odwołał się od powyższych decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją nr [...] r. oraz decyzją nr [...] uchyliło zaskarżone decyzje w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W decyzji SKO wskazało, że organ pierwszej instancji zobowiązany jest do przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia czy odwołujący przebywa co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe. Następnie, w dniu 19 listopada 2015 r. wysłane zawiadomienie na podstawie art. 10 § 1 kpa. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa. W dniu 19 listopada 2015 r. z Krajowego Rejestru Sądowego pozyskano informację, że J. S. jest Prezesem Ochotniczej Straży Pożarnej, a także uzyskano informację od dnia [...] r. pełni funkcję Prezesa. W dniu 19 listopada 2015 r. wystosowano również pismo do Komendy Powiatowej Policji z prośbą o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego czy ww. przebywa na terytorium RP przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym. Komenda Powiatowa Policji w odpowiedzi z dnia 7 grudnia 2015 r. (Ldz.) poinformowała, że przeprowadzono wywiad środowiskowy, w którym ustalono, że J. S. jest widywany w miejscowości pod adresem. Ponadto posiada nieruchomość w miejscowości, gdzie spędza większość czasu. W dniu 23 listopada 2015 r. do tut. Urzędu wpłynął e-mail z Urzędu Federalnego ds. Ruchu Drogowego w N. z informacją, że J. S. w dniu 24 września 2015 r. w n. urzędzie złożył wniosek o wydanie wtórnika blankietu prawa jazdy ze względu na utratę. Według międzynarodowej informacji w sprawach dotyczących prawa jazdy, uzyskanej z Urzędu F. ds. Ruchu Drogowego, ww. w dniu [...] miał wystawiony nowy blankiet prawa jazdy o nr druku [...] ważny od [...] r. oraz wystawiono prawo jazdy międzynarodowe o nr druku [..] ważne do dnia [..] r. Według powyższego J.S. nie zastosował się do zapisów ustawy obowiązującej w krajach Unii Europejskiej, a mianowicie do zapisu art. 7 ust. 5 lit. a dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006r. w sprawie prawa jazdy ( Dz. U. UE L 403/18 z dn. 30.12.2006r. ), która stanowi, iż jedna osoba nie może posiadać więcej niż jedno prawo jazdy. Według powyższego blankiet prawa jazdy o nr druku [...] znajduje się w depozycie Urzędu i jest ważnym dokumentem. W dniu 15 grudnia 2015 r. wysłane zostało do strony zawiadomienie na podstawie art. 10 § 1 ustawy Kodeks postępowania. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa. W dniu [...] r. ponownie wystawiona została decyzja o skierowaniu ww. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego, jak również decyzja o skierowaniu na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych kategorii. J. S. odwołał się od powyższych decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , decyzją nr [...] oraz decyzją nr [...] r. uchyliło zaskarżone decyzje w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W decyzji SKO wskazało, że organ pierwszej instancji nie zastosował się do zapisów art. 107 § 3 Kpa jak również nie przeprowadził dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia czy odwołujący przebywa co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe. Starosta podał dalej, że w dniu 1 kwietnia 2016r. wystosowano pismo do Ochotniczej Straży Pożarnej z prośbą o udzielenie informacji od kiedy ww. pełni funkcję Prezesa OSP jak również z prośbą o udostępnienie kopii list obecności walnych zebrań członków OSP . W odpowiedzi z dnia 6 kwietnia 2016 r. przesłano kopie list obecności z posiedzeń OSP jak również poinformowano, iż J. S. aktywnie uczestniczy w życiu jednostki OSP , jak również społeczności lokalnej. Aktywność poprzez organizowanie pikników integracyjnych, uczestniczenie w budowie wiaty rekreacyjnej, w remoncie remizy strażackiej jak również z zagospodarowywaniu terenu przyległego do jeziora. Udział w zawodach sportowo -pożarniczych gminnych i powiatowych. W dniu 1 kwietnia 2016r. wystosowano pismo do Lokalnej Grupy Rybackiej z prośbą o udostępnienie informacji od kiedy ww. jest członkiem DLGR jak również o udostępnienie kopii listy obecności, jak również o informację czy Stowarzyszenie OSP składało wnioski do DLGR i kto podpisywał wnioski. W odpowiedzi na pismo z dnia 15 kwietnia 2016r., DLGR poinformowała, że ww. od dnia 27 marca 2013r. jest członkiem DLGR , jak również Stowarzyszenie OSP składało wniosek o dofinansowanie.
W dniu 25 kwietnia 2016 r. w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym wysłano do strony zawiadomienie, że do akt sprawy dołączono następujące materiały i dokumenty poświadczające okoliczność przebywania J. S. na terytorium RP ze względu na swoje więzi rodzinne i zawodowe oraz na okoliczność czynnego udziału w życiu społecznym na terenie Powiatu. Organ wymienił w dalszej części uzasadnienia decyzji, w kolejności wg. dat, wszystkie zgromadzone dokumenty, w tym podpisane osobiście przez J. S., tj.: upoważnienie z dnia [...] r., decyzje Starosty z różnych dat dot. rejestracji pojazdów, podanie o wykonanie tablic rejestracyjnych indywidualnych z dnia [..] r., wnioski o rejestrację pojazdów z [..] r., r., faktura kupna samochodu ciężarowego wystawiona w dniu [...] r., umowa sprzedaży zawarta w dniu [...] r., faktura VAT kupna samochodu z dnia [...] r., wniosek o wydanie wtórnika tablicy rejestracyjnej z dnia [..] faktura VAT kupna samochodu osobowego z dnia [...] r., zgoda na uzyskanie prawa jazdy przez osobę poniżej 18 roku życia (córki) z dnia [...] r. i z dnia [...] r. Wymieniona również jako dowód w sprawie - wydruk ze strony www.raidy 4x4.pl o imprezie turystyczno - przeprawowej, która odbyła się w dniu 14 marca 2015 r, której organizatorem był J. S., wydruk ze strony www.pl o imprezie z 3 lipca 2014 r., pn. Parada Historycznych Pojazdów Wojskowych, którym jednym z głównych organizatorów był J. S., wydruk ze strony www..pl o nowym wozie strażackim z wypowiedzią J. S. - Kwartalnik nr [...], wydruk ze strony www..pl o imprezie z dnia 8 września 2012r., pn. Dożynki Gminne z udziałem J.S., pismo Ochotniczej Straży Pożarnej z dnia 6 kwietnia 2016r., pismo Lokalnej Grupy Rybackiej z dnia 15 kwietnia 2016r.
Dalej organ I instancji wskazał, że w dniu 28 czerwca 2016 r., przesłuchano świadka I. O., w obecności pełnomocnika strony. Świadek poinformowała, że jest dzielnicowym na terenie Gminy o, dopiero od 1 czerwca 2016 r. nie ma więc z tego powodu dużego rozeznania w terenie. Świadek poinformował, iż przeprowadzone przez niego czynności nie pozwalają mu jednoznacznie stwierdzić, że Pan S. przebywa na terenie RP co najmniej 185 dni. Przepytane 11 osób określały, iż wyżej wymieniony, widywany jest w miejscowości sporadycznie, raz na jakiś czas, czasami na weekend. Zdaniem organu, koresponduje to z potwierdzonym urzędowo w wyniku wywiadu środowiskowego faktem, iż posiada on nieruchomość w miejscowości w Gminie "gdzie spędza większość czasu " (pismo naczelnika Komendy Powiatowej Policji z dnia [...] r. ).
Ponadto ustalono, że J. S. jest żonaty z U. S., która zameldowana jest pod adresem [..], która również jest aktywna społecznie na terenie Gminy . Posiada córkę E. S. Więzy rodzinne wskazują na fakt, że ww. przebywa na terenie powiatu. Prowadzi gospodarstwo rolne w m. Na potwierdzenie tego faktu są faktury, m.in.: faktura nr [...] r., rachunek nr [...]., rachunek nr [...]., rachunek nr [...]., gdzie nabywcą jest Gospodarstwo Rolne J. S. Zdaniem organu I instancji, prowadzone wspólnie z żoną gospodarstwo rolne (ha ) wskazuje na więzi rodzinno - zawodowe. U. S. była beneficjentem dopłat jakie otrzymywała w [..] roku w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego. Informacja pobrana ze strony Ministerstwa Rolnictwa. Zebrany i szczegółowo opisany w niniejszym uzasadnieniu materiał dowodowy (w szczególności dokumenty wyszczególnione w punktach od 1 do 44, faktury dotyczące pobytu w Gminie , wywiad środowiskowy policji opisany w piśmie z dnia 07.12.2015 r. ) wskazuje, że J. S. przebywa na terenie RP, gdzie skoncentrowane są wszelkie przejawy jego egzystencji (rodzinne, zawodowe, społeczne) i jest bardzo mocno związany z tym terenem. Potwierdzono dowodowo częstotliwość czynności wykonywanych osobiście w przeciągu szeregu kolejnych lat (w tym osobiste załatwianie wszystkich czynności urzędowych ) oraz stopień aktywnego zaangażowania w działalność społeczną (czynne i stałe uczestnictwo w życiu społeczności lokalnej) połączone z udokumentowaną lokalizacją centrów życiowych (posiadane nieruchomości) jednoznacznie uprawnia do wniosku, że pobyt wyżej wymienionego na terytorium RP w każdym roku kalendarzowym ma zasadniczo charakter ciągły, nic nie wskazuje żeby opuszczał on ten teren w trakcie roku na dłuższe okresy i z całą pewnością pobyt ten jest dłuższy niż 185 dni. Nadto organ I instancji dodał, że dowód z zeznań dzielnicowego nie stoi w sprzeczności z nader obszernym materiałem dowodowym omówionym powyżej. Z dowodu tego wynika jedynie, iż I. O. ze względu na krótki staż nie jest w stanie jednoznacznie stwierdzić, że Pan S. przebywa na terenie RP co najmniej 185 dni. Informacje uzyskane przez nią od niektórych mieszkańców dotyczyły jedynie częstotliwości widywania ostatnio przez nich J. S. na terenie tej miejscowości, co zgodne jest z treścią ustalenia dokonanego w wywiadzie środowiskowym policji, iż większość czasu spędza on w miejscowości .
Od ww. decyzji odwołał się J. S., który zarzucił organowi naruszenie przepisu § 2 ust. 2 oraz § 7 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r.
w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy odwołujący nie posiada obywatelstwa P. a przytoczony przepis wskazuje, iż obywatele innych państw nie podlegają wpisowi do ewidencji punktów karnych. Ponadto odwołujący się zarzucił organowi naruszenie przepisów krajowych regulujących przedmiot sprawy (art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy- Prawo o ruchu drogowym) a także art. 11 ust. 2 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z dnia 20 grudnia 2006 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 99 ust. 1 pkt. 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 poz. 155 ze zm. ), po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Starosty w sprawie skierowania na badania psychologiczne w zakresie istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Zdaniem Kolegium, zaskarżona decyzja została podjęta zgodnie z prawem, a zarzuty odwołującego nie zasługują na uwzględnienie. Zarzuty strony w zakresie naruszenia przez organ I instancji § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego w świetle dowodów w sprawie jest bezzasadny. Faktem jest, że wpisowi do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego nie podlega kierowca niebędący obywatelem P., lecz tylko w przypadku, gdy nie posiada karty pobytu, chyba, że dopuścił się naruszenia, za które może być orzeczony środek w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji bezsprzecznie wynika, że J. S. od dnia [...] r. posiada Kartę Pobytu Obywatela UE wydaną przez Wojewodę, ważną do dnia [...] r. Powyższe ustalenia, wbrew stanowisku pełnomocnika odwołującego świadczą o stosowaniu wobec J. S. przepisów krajowych, a więc również przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Zauważyć również, że w ramach prowadzonego postępowania uzupełniającego organ I instancji w dniu [..] r. wystąpił do Urzędu Wojewódzkiego o potwierdzenie posiadania przez odwołującego zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE i posiadania karty pobytu i otrzymał odpowiedź pozytywną w tym zakresie. Nie do podważenia jest również fakt, iż Starosta przeprowadził bardzo szczegółowe postępowanie wyjaśniające na okoliczność więzi osobistych, zawodowych i społecznych odwołującego związanych z pobytem na terenie RP. W ocenie Kolegium, ustalenia w tym zakresie prowadzą do wniosku o ścisłym związku odwołującego z pobytem w miejscowości , gdzie jest zameldowany na pobyt stały. Odwołujący się jest również Prezesem Ochotniczej Straży Pożarnej i aktywnie uczestniczy w pełnieniu tej funkcji (pismo OSP r.). Świadczą o tym podpisywanie list obecności, organizowanie pikników integracyjnych, uczestniczenie w budowie wiaty rekreacyjnej, remoncie remizy strażackiej jak i w zagospodarowaniu terenu przyległego do jeziora. Ponadto J.S. jest też członkiem Lokalnej Grupy Rybackiej i również uczestniczy w pracy tej grupy. Jednocześnie odwołujący osobiście uczestniczy we wszystkich działaniach, które mieszczą się w pojęciu "uczestniczenie i przebywanie na określonym terenie" (wymienione dowody na str. 6 uzasadnienia od pkt 1 do pkt 44 na str. 8). Powyższe dowody organ I instancji uznał za wiarygodne, a Kolegium zgadza się z takim stanowiskiem. Postępowanie dowodowe wykazało nadto, że odwołujący większość czasu spędza w miejscowości nr[...] w Gminie , gdzie posiada nieruchomość. Zdaniem organu II instancji akta sprawy wskazują i pozwalają na stwierdzenie, iż mimo, że J.S. nie posiada obywatelstwa P., to jego więzi osobiste, rodzinne i społeczne są ściśle związane z terytorium RP.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji z którego wynika, że J.S. w okresie od [...] r. dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów uzyskując z tego tytułu wpis do ewidencji kierowców w ilości [..]. Organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami (Starosta) jak i Kolegium nie są uprawnieni do kwestionowania ilości punktów wpisanych do ewidencji. Postępowanie w tym zakresie prowadzone jest w odrębnym postępowaniu.
J.S., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję zarzucając jej naruszenie:
- § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego poprzez jego nie zastosowanie, w sytuacji gdy nie posiada obywatelstwa P., a przytoczony przepis wskazuje, iż obywatele innych państw nie podlegają wpisowi do ewidencji punktów karnych;
- § 7 ust. 3 pkt 4 ww. rozporządzenia poprzez jego nie zastosowanie i złożenie wniosku w sytuacji gdy zgodnie ze wskazanym przepisem wystąpienie z wnioskiem przez Komendanta Wojewódzkiego Policji nie było możliwe,
- art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego zastosowanie pomimo, iż brak było podstaw do przypisania stronie postępowania przekroczenia limitu 24 punktów karnych oraz strona posiada prawo jazdy wydane przez urząd niemiecki,
- art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego zastosowanie pomimo, iż brak było podstaw do przypisania stronie postępowania przekroczenia limitu 24 punktów karnych oraz strona posiada prawo jazdy wydane przez urząd niemiecki;
- art. 11 ust. 2 zw. z art. 12 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy poprzez jego zastosowanie, które wyklucza stosowanie prawa krajowego wobec obywateli innych Państw, które nie zamieszkują na terytorium RP;
- art. 7, art. 77 § 1 kpa poprzez wadliwą ocenę zebranego materiału dowodowego prowadzącego do błędnych ustaleń faktycznych w zakresie określenia miejsca zamieszkania strony oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż organ I instancji wykazał istnienie więzi osobistych, rodzinnych i społecznych skarżącego związanych z terytorium RP w taki sposób, iż przebywa on na terenie RP ponad 185 dni w każdym roku kalendarzowym.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że z decyzją nie można się zgodzić z następujących względów. Po pierwsze należy wskazać, iż jest obywatelem Niemiec, zaś zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wpis punktów karnych w stosunku do takich osób nie jest możliwy. Tym samym bezpodstawne jest złożenie wniosku o podjęcie działań wobec strony przez Komendanta Policji. Ponadto zgodnie z art. 11 ust. 2 dyrektywy 2006/126/WE: "Przy zachowaniu zasady terytorialności prawa karnego i przepisów prawnych dotyczących policji, państwa członkowskie miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie mogą stosować wobec niego własne przepisy krajowe w zakresie ograniczania, zawieszania, cofania lub unieważniania uprawnień do kierowania pojazdami i ewentualnie dokonać w tym celu wymiany jego prawa jazdy". W przypadku ustalenia miejsca zamieszkania strony, w rozumieniu art. 12 tej dyrektywy, na terytorium innego kraju członkowskiego, brak jest podstaw do nałożenia na stronę obowiązków wynikających z prawa krajowego. SKO podzielało ten pogląd dwukrotnie uchylając decyzję organu I instancji i wskazywało, iż organ I instancji powinien ustalić, czy strona przebywa co najmniej 185 każdego roku kalendarzowego w miejscowości znajdującej się na terenie właściwości organu I instancji. Organ miał ustalić więzi osobiste i zawodowe strony łączące go z tym miejscem. Wbrew twierdzeniu SKO, uzupełnione postępowanie dowodowe, zdaniem skarżącego, nie pozwala na przyjęcie ww. ustaleń. W przedmiotowej sprawie ustalono, iż co prawda przebywa on na terenie P., ale jego centrum życiowe, a tym samym miejsce zamieszkania znajduje się na terenie N. W toku postępowania fakt zmiany miejsca zamieszkania nie wynika z czasowego przebywania w P., posiadania nieruchomości na terenie R P czy też udział w stowarzyszeniu (ochotnicza straż pożarna). Zgodnie z art. 25 ustawy Kodeks cywilny, miejscem zamieszkania określonej osoby jest miejscowość, w której dana osoba przebywa z miejscem stałego zamieszkania. Składniki miejsca zamieszkania mają charakter obiektywny, czyli pobyt stały w danej miejscowości oraz subiektywny w postaci uzewnętrznionego zamiaru, woli tego pobytu (animus). Łączne występowanie tych składników pozwala wskazać daną miejscowość jako centrum życiowej aktywności osoby, w którym koncentrują się jej interesy osobiste i majątkowe. W przeprowadzonym postępowaniu organ nie wykazał, iż miejscem zamieszkania skarżącego jest terytorium P. Co istotne, jak wynika z dokumentu Urzędu ds. Porządku Publicznego i Środowiska, Wydział Komunikacji Miasta, zameldowany jest od roku [..] nieprzerwanie. Jest to jedyne jego miejsce zamieszkania. Organy orzekające w sprawie posiadają wiec dokument urzędowy wystawiony przez właściwy organ n. wskazujący, że miejscem jego zamieszkania strony jest miasto na terytorium N. Osoba może mieć jedno miejsce zamieszkania stąd nie można uznać, iż jest nim jednocześnie miejscowość .
Ponadto skarżący podniósł, że organ powołuje się na materiały mające wskazywać na jego przebywanie przez 185 dni w każdym kalendarzowym roku. Jednakże, zdaniem skarżącego, nawet zakładając, iż był w czasie podpisania dokumentów w P. to można uznać iż organ uprawdopodobnił obecność pobyt na terytorium P. jedynie okazjonalnie. Wszystkie wymienione dokumenty dotyczą złożenia wniosków lub doręczeń decyzji, czyli czynności nie wymagających dłuższego pobytu w P. Niektóre ze wskazanych dokumentów mogły być podpisane także poza terytorium P. lub w miejscu zamieszkania. Cześć z nich mogła zostać podpisana podczas jednego krótkiego pobytu w P. Organ przywołuje ponadto imprezy okolicznościowe, których był organizatorem. W ocenie skarżącego, sam fakt bycia organizatorem nie świadczy o osobistym zaangażowaniu w imprezę na terytorium RP. Ponadto nawet uczestnictwo w opisywanych imprezach czy organizacjach dowodzi jego okazjonalnej bytności. Organ wykazał więc jego obecność w miejscu zamieszkania najwyżej w ciągu kilku - kilkunastu dni każdego roku, przepis zaś wymaga, aby wykazać obecność strony przez 185 dni każdego roku. Tymczasem nigdy nie zaprzeczał, iż przebywa na terytorium P. okazjonalnie, aby załatwiać sprawy w tym sprawy urzędowe. Istotnym w sprawie dowodem, który obecnie organ stara się zdyskredytować, są – według skarżącego - zeznania świadka - dzielnicowej gm. I.O. Ta funkcjonariuszka Policji jasno stwierdziła, iż po rozpytaniu kilkunastu stałych mieszkańców uzyskała informacje, iż strona przebywa w miejscu zamieszkania okazjonalnie: "sporadycznie, raz na jakiś czas, czasami na weekend". Tak zgodnie potwierdzały wszystkie te rozpytane osoby. Te zeznania i ustalenia dzielnicowej korespondują z ustaleniami organu administracji, iż w danym roku kilkakrotnie strona przebywa na terenie gminy w celu załatwienia swoich spraw urzędowych. Niewątpliwie żadna z rozpytanych osób, nie wskazywałaby, iż strona przebywa sporadycznie w miejscu zamieszkania, gdyby była widywana tam co najmniej 185 dni każdego roku. Semantyczne znaczenie określeń "sporadycznie", "raz na jakiś czas" przeczy takiemu ich rozumieniu. Fakt, iż funkcjonariuszka Policji od niedawna pełni funkcję dzielnicowego nie ma znaczenia dla sprawy oraz wiarygodności złożonych zeznań, bowiem jej zeznania odnoszą się do wiadomości uzyskanych od kilkunastu stałych mieszkańców .
W odpowiedzi na skargę Kolegium wskazało, że podtrzymuje w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu, na skutek skargi J. S., stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. wydana na podstawie art. 99 ust. 1 pkt. 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 poz. 155 ze zm. ) utrzymująca w mocy decyzję Starosty w sprawie skierowania skarżącego na badania psychologiczne w zakresie istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat.
Sąd zbadał legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015r. poz. 155 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b tej ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczyła liczbę punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego.
Wyjaśnić należy, że kwestie ilości punktów, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie nie podlegają badaniu w kontrolowanym postępowaniu, gdyż jest ono pozostawione organom prowadzącym ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego - Policji. Ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym jest swego rodzaju rejestrem (wykazem), w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji. W konsekwencji, wyłącznie w gestii organów Policji, nie zaś starosty jako organu administracji publicznej, leży przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie. Organy obu instancji orzekające w sprawie skierowania na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu nie są więc uprawnione do kwestionowania prawidłowości wynikających z ewidencji wpisów. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 855/12 z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13 z dnia 24 października 2012 r., dostępne w Internecie na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadkach spornych zatem, tylko sąd administracyjny w postępowaniu zainicjowanym skargą na czynność komendanta wojewódzkiego Policji może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Kwestia ta nie mogła być więc rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest przesłanką skierowania kierowcy na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu, ani też w niniejszym postępowaniu sądowym, którego przedmiotem jest kontrola legalności ostatecznej decyzji wydanej w tym przedmiocie. Podkreślenia wymaga, że świetle przepisów ustawy o kierujących pojazdami nie ma znaczenia, czy w dacie wniosku o skierowanie na badania psychologiczne punkty zostały już usunięte z rejestru, czy też nadal pozostają w rejestrze. Przesłanką wystąpienia z wnioskiem o badania psychologiczne kierowcy jest fakt przekroczenia punktów, a co za tym idzie konieczność przeprowadzenia badań psychologicznych w zakresie psychologii transportu pod kątem ustalenia, czy sprawca tylu wykroczeń drogowych może być nadal uczestnikiem ruchu drogowego.
Jak wynika jednoznacznie z dokumentów akt J. S. w okresie od [...] r. dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów uzyskując z tego tytułu wpis do ewidencji kierowców w ilości [..]. Okoliczność ta wynika wprost z dokumentu urzędowego - wniosku o skierowanie na badania psychologiczne nr [...]r. wystawionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w trybie art. 99 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy. Wniosek ten wskazuje zarówno daty w jakich skarżący naruszał przepisy ruchu drogowego, rodzaj naruszeń, jak i przypisaną tym naruszeniom odpowiednią liczbę punktów, określoną zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisu art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Nie wynika z akt sprawy, aby prawidłowość informacji zawartych w tym wniosku zarówno co do przypisanych skarżącemu naruszeń przepisów ruchu drogowego jak i ilości punktów przypisanych za te naruszenia była przez skarżącego skutecznie kwestionowana.
W kontekście powyższego należy stwierdzić, że zarzut odnośnie braku podstaw do przypisania skarżącemu przekroczenia limitu [..] punktów nie mógł być w tym postępowaniu skutecznie podnoszony.
Nie mógł także odnieść skutku w tym postępowaniu, w przedmiocie skierowania skarżącego na badania psychologiczne, zarzut naruszenia art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym na podstawie którego wydawana jest decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Nie jest trafny zarzut naruszenia § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r., poz. 488 ), zgodnie z którym wpisowi do ewidencji nie podlega kierowca niebędący obywatelem P. i nieposiadający karty pobytu, chyba że dopuścił się naruszenia, za które może być orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.
Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że J. S. od dnia [...] r. posiada Kartę Pobytu Obywatela UE Seria [..] wydaną przez Wojewodę, z datą ważności do dnia [..] r., co oznacza, iż wobec niego wymieniony przepis miał zastosowanie.
Zdaniem Sądu, słusznie też uznał organ, że posiadanie przez skarżącego prawa jazdy wydanego przez inne państwo (N.) nie ma wpływu na zastosowanie wobec niego art. 99 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami. Bez wpływu na kontrolowane rozstrzygnięcie ma również fakt, że w dniu [...] r. skarżący uzyskał nowy blankiet prawa jazdy o nr druku [...]ważny do [...] r. oraz wystawiono prawo jazdy międzynarodowe ważne do dnia [...] r. Z art. 99, ani innych przepisów ustawy o kierujących pojazdami, nie wynika, aby zakresem przedmiotowym swego zastosowania miała ona obejmować wyłącznie uprawnienia do kierowania pojazdem uzyskane na terytorium R P. Zgodnie z art. 2 pkt 21 ustawy Prawo o ruchu drogowym - kierowca oznacza osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem. Stosownie natomiast do treści art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest wydane za granicą krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
Za niezasadny należy uznać także zarzut dotyczący błędnego, według strony, ustalenia przez organy orzekające, że miejscem jego zamieszkania jest terytorium P.
Przypomnieć należy, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty z dnia [...] r., zostały wydane w ramach ponownego postępowania w tej sprawie, ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. uchyliło poprzednią decyzję o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne wskazując, że organ I instancji nie zastosował się do art. 107 § 3 kpa, jak również nie przeprowadził dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia czy odwołujący się przebywa co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe.
W ocenie Sądu, kontrolowana obecnie decyzja SKO oraz decyzja ją poprzedzająca, zostały wydane z uwzględnieniem ww. wskazań organu odwoławczego oraz zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7, 77 § 1 107 § 3 kpa oraz 80 kpa.
Ustawodawca w art. 7 kpa nałożył na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Dodatkowo art. 77 kpa wskazuje, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W art. 80 kpa zawarta jest podstawowa zasada swobodnej oceny dowodów.
Analizując materiał dowodowy oraz uzasadnienia obu decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały należycie i wyczerpująco ustalone, wystarczająco zebrany materiał dowodowy został wszechstronnie i zgodnie z regułą z art. 80 kpa, a także zgodnie zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego oceniony. Ponadto argumentacja organów zawarta w uzasadnieniach kwestionowanych decyzji jest przekonująca i jasna, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, i potwierdza, że logiczne, w świetle dokonanych ustaleń, jest uznanie, że wobec skarżącego ma zastosowanie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, gdyż skarżący przebywa co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym na terenie P., ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe.
Zdaniem Sądu, zebrany materiał dowodowy wykazał, że centrum życiowe skarżącego znajduje się na terenie P., tu skoncentrowane jest jego życie rodzinne i zawodowe i społeczne. Na terenie P. skarżący gromadzi majątek, tu bowiem rejestruje pojazdy i tu posiada nieruchomości. Rodzina skarżącego stale mieszka w P. i on sam jest też zameldowany na pobyt stały. Poza tym, skarżący bierze czynny udział w życiu lokalnej społeczności, należy do różnych społecznych organizacji, co ewidentnie świadczy o związaniu z tym miejscem. Z doświadczenia życiowego wiadomo, że wszelka działalność z rodzaju jaką zajmuje się skarżący, przy aktywnym życiu zawodowym, i przy posiadaniu rodziny, wymaga znacznego poświecenia czasu. W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych przez organy ustaleń, trudno uznać za logiczne twierdzenia skarżącego, że wymienione przez organ czynności i działania skarżącego, w tym załatwiane sprawy urzędowe, udział w imprezach lokalnych, udział w życiu rodziny, są dokonywane w ramach tylko okazjonalnego pobytu na terenie RP, w liczbie dni mniej niż 185 w roku kalendarzowym. Zeznania świadka I.O. dzielnicowego na terenie gminy od 1 czerwca 2016 r. nie przeczą, zdaniem Sądu, dokonanym ustaleniom i wyprowadzonym na ich podstawie wnioskom organu I instancji, zwłaszcza że w wyniku wywiadu środowiskowego ustalono, iż skarżący posiada nieruchomość w miejscowości nr [..] w Gminie , gdzie często przebywa.
W odniesieniu do powyższego należy stwierdzić także, że skarżący nie ma racji, że w sprawie doszło do naruszenia art. 11 ust. 2 zw. z art. 12 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy poprzez jego zastosowanie, które wyklucza stosowanie prawa krajowego wobec obywateli innych Państw, które nie zamieszkują na terytorium RP.
Wyjaśnić przede wszystkim tu należy, że ustawa o kierujących pojazdami dokonała w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy nr 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Dz. Urz. UE L 403 z 30.12.2006, str. 18) oraz częściowo dyrektywy 2003/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie wstępnej kwalifikacji i okresowego szkolenia kierowców niektórych pojazdów drogowych do przewozu rzeczy lub osób, zmieniającej rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 oraz dyrektywę Rady 91/439/EWG i uchylającej dyrektywę Rady 76/914/EWG (Dz. Urz. UE L 226 z 10.09.2003, str. 4, z późn. zm.; Dz. Urz. UE P.e wydanie specjalne rozdz. 7, t. 7, str. 441, z późn. zm.).
Zgodnie z art. 12 dyrektywy 2006/126/WE do celów niniejszej dyrektywy "miejsce zamieszkania" oznacza miejsce, w którym osoba fizyczna mieszka zwykle, to znaczy przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym, ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe, lub - w przypadku osoby niezwiązanej z tym miejscem zawodowo - ze względu na więzi osobiste, które wskazują na istnienie ścisłych powiązań między tą osobą a miejscem, w którym mieszka. Jednak w przypadku osoby związanej zawodowo z miejscem innym niż miejsce, z którym łączą ją więzi osobiste i z tego względu mieszkającej kolejno w różnych miejscach w co najmniej dwu państwach członkowskich, za miejsce zamieszkania uważa się miejsce, z którym łączą ją więzi osobiste, pod warunkiem że regularnie do niego powraca. Ten ostatni warunek nie musi być spełniony, jeśli osoba ta mieszka w państwie członkowskim w celu wypełnienia zadania o określonym czasie trwania. Studia uniwersyteckie lub nauka w szkole nie oznaczają zmiany miejsca zamieszkania.
Mając na uwadze treść art. 12 dyrektywy 2006/126/WE, na którą powołuje się skarżący, oraz stan faktyczny sprawy, w ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że miejscem zamieszkania skarżącego w okresie, gdy naruszał przepisy ruchu drogowego nie była P.
Z powyższych względów nie ma podstaw do zakwestionowania uprawnień ani przesłanek do wydania przez P. organy administracji decyzji w przedmiocie skierowania skarżącego na badania psychologiczne. Podjęte rozstrzygnięcia nie naruszyły przy tym przepisów tej ustawy, ani też przepisów implementowanej do P. porządku prawnego dyrektywy w sprawie praw jazdy.
Reasumując stwierdzić należy, że wydana przez organ I instancji decyzja, z uwagi na wskazanie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji faktu przekroczenia przez skarżącego [...]punktów, odpowiada obowiązującemu prawu. W konsekwencji skierowanie skarżącego na badania psychologiczne zgodne było z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd - na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło