II SA/Sz 1310/13
WyrokWSA w Szczecinie2014-05-15
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która pobierała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a następnie złożyła wniosek o specjalny zasiłek opiekuńczy po zmianie przepisów, spełnia przesłankę "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej"?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przesłankę "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w kontekście specjalnego zasiłku opiekuńczego. Fakt przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w poprzednim stanie prawnym powinien być traktowany jako wystarczający dowód rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki, co zapewnia ciągłość wsparcia dla osób niepełnosprawnych i ich opiekunów. Organy nie mogą ignorować wcześniejszych ustaleń dotyczących przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, które już potwierdziły spełnienie tej przesłanki.Stan faktyczny
Skarżący J. B. ubiegał się o specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu sprawowania opieki nad matką L. B., która posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżący nie spełnił przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, ponieważ jego ostatni stosunek pracy ustał przed ustaleniem znacznego stopnia niepełnosprawności matki. Skarżący argumentował, że od lat sprawuje opiekę nad matką i nie może podjąć pracy zarobkowej, a wcześniej pobierał świadczenie pielęgnacyjne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr[...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej "K.p.a."), art. 3 pkt 22 i art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.),utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r., nr [...] odmawiającą przyznania J.B. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad matką L. B.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy. W dniu [..] r. J. B. wystąpił do ośrodka pomocy społecznej z wnioskiem o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad matką L. B.. We wniosku wskazał, że tworzy rodzinę z małżonką M. B. oraz synami G. B. oraz D. B..
Do ww. wniosku J. B. dołączył orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r., Nr[...] , o zaliczeniu L. B. do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. Z orzeczenia wynika, że niepełnosprawność matki wnioskodawcy o ustalonym stopniu, datuje się od [...] r., jak również, że wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Ponadto J. B. dołączył do wniosku zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy wskazujące, że wnioskodawca nie figuruje w rejestrze osób bezrobotnych od [...] r., a także świadectwa pracy, z których ostatnie wystawione przez Spółdzielnię Kółek Rolniczych , wskazuje, że stosunek pracy wykonywanej przez wnioskodawcę, trwający w okresie od [...] r. ustał z upływem czasu, na który umowa o pracę była zawarta. Ponadto dołączył oświadczenia członków rodziny o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za [...] r. dotyczące L. B., oświadczenie członków rodziny o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w roku kalendarzowym [...] r.
Według obliczeń podmiotu realizującego świadczenia, dochód członków rodziny wnioskodawcy i osoby poddanej opiece, osiągnięty w [..] r., wyniósł [...] zł miesięcznie, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę [...] zł.
Decyzją z dnia [..] r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 5 ust. 2, art. 16a ust. 1, 2 i ust. 4, art. 20 ust. 3, art. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ pierwszej instancji odmówił J. B. przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką L. B..
W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że negatywną przesłanką uniemożliwiającą przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego, było w tej sprawie niespełnienie wymogu z art. 16 a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. rezygnacji przez wnioskodawcę z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Organ wyjaśnił, iż z akt sprawy wynika, że ostatnim miejsce zatrudnienia wnioskodawcy była Spółdzielnia Kółek Rolniczych. Stosunek pracy ustał, w wyniku rozwiązania umowy o pracę na czas określony, z upływem czasu, na który była zawarta, tj. z dniem [...] r.
Jak zauważył organ, od [..] r., strona nie podejmowała zatrudnienia, a od [..] r., nie figuruje w rejestrze osób bezrobotnych powiatowego urzędu pracy oraz nie pobierała zasiłku dla bezrobotnych. Według organu, nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy, pomiędzy zakończeniem zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad matką, ponieważ ustanie zatrudnienia wnioskodawcy nastąpiło na długo, przed ustaleniem znacznego stopnia niepełnosprawności L. B..
J. B. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego od powyższej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Odwołujący się wskazał, że L.B. ka, od ponad [...] lat wymaga stałej opieki i pielęgnacji, wobec tego wnioskodawca nie może podjąć pracy zarobkowej. Nadmienił, że do dnia [...] r., pobierał świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Jak wyjaśnił, z chwilą otrzymania ww. świadczenia, zmuszony został do wyrejestrowania się z ewidencji osób bezrobotnych w urzędzie pracy. Wobec tego, od [...] r. odwołujący się nie był w stanie podjąć zatrudnienia, ponieważ sprawował opiekę nad matką, której ona nadal wymaga. Dodał, że rodzeństwo ze względu na pracę oraz znaczną odległość zamieszkania, nie jest w stanie sprawować opieki nad matką. Mając powyższe na względzie, J. B. wniósł o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w wyniku rozpatrzenia odwołania J. B. , utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r.
Kolegium w uzasadnieniu swojej decyzji przedstawiło dokonane ustalenia faktyczne, z których wynikało, że J. B. do dnia [..] r. miał przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, a w dniu [...] r. wystąpił o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organ odwoławczy przytoczył również stanowisko wyrażone w decyzji organu pierwszej instancji w kwestii niespełnienia wymogu rezygnacji z zatrudnienia, z którym to poglądem zgodził. Według Kolegium, sam fakt niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez stronę odwołującą, bez względu na powód zaistniałego stanu rzeczy, w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie jest wystarczający do przyznania wnioskowanego świadczenia. Specjalny zasiłek opiekuńczy jest świadczeniem, które ma na celu rekompensatę za rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z uwagi na sprawowanie opieki nad osobą tej opieki wymagającą.
Według Kolegium, strona nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w celu sprawowania opieki na osobą tej opieki wymagającą, gdyż ostatnią pracę zawodową strona zakończyła w [...] r., tym bardziej, że umowa o pracę została rozwiązana kilka lat przed powstaniem niepełnosprawności matki w stopniu znacznym. Wobec powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że J. B. nie spełnił przesłanki niezbędnej do przyznania mu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.
J. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., wskazując, że jest ona krzywdząca i dlatego wnosi o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu skargi J. B. podniósł, że od [...] lat jego matka wymaga stałej opieki i pielęgnacji, którą to opiekę on nadal sprawuje. Jak zauważył skarżący, nie jest w stanie podjąć pracy zarobkowej, z uwagi na brak innej osoby, która mogłaby się zaopiekować niepełnosprawną matką.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Ponadto organ nadmienił, że od [...] L. B. nie zamieszkuje pod dotychczasowym adresem, a w [...] gm. [...] i opiekę nad nią sprawuje córka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Tak ustalone kompetencje sądu administracyjnego sprawiają, że sąd ten nie może żadnych uprawnień przyznawać, zabierać czy przywracać świadczeń, jak tego oczekuje skarżący formułując żądanie "ponownego rozpatrzenia sprawy".
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności
z prawem materialnym i procesowym, dała podstawę do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a zatem zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą należało uchylić, by umożliwić organom administracji publicznej ponowne rozpoznanie sprawy zgodnie z wytycznymi zawartymi w niniejszym wyroku,
co wprost wynika z art. 153 P.p.s.a.
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, mocą której odmówiono skarżącemu J. B. przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką L. B. .
Świadczenie w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego uregulowane zostało w art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), który dodano do ustawy z dniem 1 stycznia 2013 r., na mocy art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548). W wyniku powołanej nowelizacji wprowadzono specjalny zasiłek opiekuńczy jako nowe świadczenie występujące obok świadczenia pielęgnacyjnego i jednocześnie dokonano wskazania kryteriów specjalnego zasiłku opiekuńczego i istotnej zmiany kryteriów przyznania dotychczasowego świadczenia pielęgnacyjnego. W myśl art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przedmiotowe świadczenie przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 powołanej ustawy.
W świetle ustaleń stanu faktycznego, w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że matka skarżącego na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r., nr [...] została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności (który to stopień datuje się od grudnia [...] r.), ze wskazaniem,
że zachodzi konieczność sprawowania stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, jak również, że skarżący jest osobą zobowiązaną do alimentacji, zaś dochód ustalony przez organ pierwszej instancji, w przeliczeniu na osobę ([..] zł) nie przekraczał kryterium dochodowego warunkującego przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego, tj. kwoty [...] zł Natomiast spór budzi okoliczność, czy organy obu instancji w sposób prawidłowy uznały, że skarżący nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad matką.
W ocenie Sądu, w tej mierze, organy niewłaściwie oceniły stan faktyczny przedmiotowej sprawy, co skutkowało wydaniem decyzji z naruszeniem prawa
w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie decyzji organów obu instancji z obrotu prawnego.
Lektura uzasadnień zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, prowadzi do wniosku, że organ pierwszej instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze , ustalając spełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, skupiły się w zasadzie na ostatnim okresie pozostawania skarżącego w zatrudnieniu. W ich ocenie okoliczność, że ostatni stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania stosunku pracy z upływem czasu, na jaki umowa została zawarta, przesądza o tym, że rezygnacja z zatrudnienia nie była związana z koniecznością sprawowania opieki nad chorą matką. Abstrahując od tego, że art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie uzależnia spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia od ustania zatrudnienie w określonym prawem trybie, tak więc sam sposób zakończenia stosunku pracy, nie może przesądzać o tym, że wolą skarżącego nie była rezygnacja z zatrudnienia w celu sprawowania stałej opieki nad matką, to należy wskazać, że organy orzekające pominęły kluczowe elementy stanu faktycznego sprawy, jakie powstały po ustaniu zatrudnienia skarżącego.
Organy dążąc do ustalenia prawdy obiektywnej w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie mogą poprzestawać tylko na ustaleniu okoliczności sposobu utraty ostatniego zatrudnienia, ale również obowiązane są do wzięcia pod uwagę i innych okoliczności, które mogą warunkować spełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. Co więcej, zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy, nieuprawnione jest także ograniczenie się organów do badania wyłącznie faktu ostatniego zatrudnienia strony, skoro ciąży na nich obowiązek orzekania według stanu faktycznego istniejącego na dzień wydania decyzji.
Jak wynika z akt sprawy oraz wyjaśnień J. B. zawartych w odwołaniu, skarżący był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna. Podjął stosowne działania mające na celu uzyskanie świadczenia związanego ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, która na mocy orzeczenia z dnia [...] r. została zakwalifikowana do znacznego stopnia niepełnosprawności. Skarżący pobierał zasiłek pielęgnacyjny z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, i jak sam wyjaśnił, z chwilą otrzymania tego świadczenia został wyrejestrowany z ewidencji osób bezrobotnych w dniu [...] r. Świadczenie w postaci zasiłku pielęgnacyjnego, z uwagi na nowelizację ustawy o świadczeniach rodzinnych, wygasło z dniem [...] r., natomiast skarżący złożył wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w ramach kontynuowania sprawowanej opieki nad matką w dniu [...] r.
Powyższe okoliczności nie zostały w ogóle rozważone przez organy, z wyjątkiem rozważań dotyczących wykładni pojęcia "rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", w kontekście spełnienia przesłanki do nabycia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, co stanowi o naruszeniu art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Tymczasem pominięcie faktu przyznania w poprzednim stanie prawnym świadczenia pielęgnacyjnego jak i status osoby bezrobotnej w okresie bezpośrednio poprzedzającym przyznanie świadczenia, przesądza o dokonaniu nieprawidłowej oceny spełnienia powyższej przesłanki, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania przepisu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Nie zasługuje na akceptację stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotyczące przesłanki "rezygnacji z zatrudnienia".
W ocenie Sądu, powyższą przesłankę należy rozumieć szeroko, mając na względzie zarówno cel ustawy jak i wartości wynikające z Konstytucji. Tymczasem tą wartością konstytucyjną jak i tym celem ustawy jest ochrona i opieka nad osobą niepełnosprawną. Faktyczne sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny przez osobę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, w sytuacji przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, potwierdza okoliczność rezygnacji
z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki. Tak więc, przy ocenie przesłanki z art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie bez znaczenia pozostaje fakt, że ubieganie się o przyznanie odpowiedniego świadczenia na nowych zasadach służy zachowaniu ciągłości uzyskiwania świadczeń w ramach kontynuowania udzielanej pomocy niepełnosprawnej osobie bliskiej, a tym samym, że wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego poprzedzono uzyskaniem, w poprzednim stanie prawnym, prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Przyjęcie rozumienia przepisu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób sugerowany przez Kolegium, prowadziłoby do wniosku, że wnioskodawca chcąc uzyskać prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego musiałaby, po wygaśnięciu świadczenia pielęgnacyjnego, uciekać się do działań polegających na zatrudnieniu się, co z kolei związane byłoby z zaniechaniem opieki, wyłącznie po to, by następnie rozwiązać stosunek zatrudnienia w celu ponownego zajęcia się opieką nad osobą niepełnosprawną. Dokonywanie interpretacji wymuszającej takie działania nie daje pogodzić się z założeniem o racjonalności ustawodawcy, gdyż taki sposób wykładni nie służy dobru osoby niepełnosprawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 19 września
2013 r. sygn. akt III SA/Gd 408/13 podkreślił, że "fikcją byłoby wymaganie od osób niepracujących - bowiem sprawujących faktycznie opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny - podjęcia przez te osoby pracy, po to, by następnie z niej zrezygnować w celu spełnienia przesłanki otrzymania świadczenia, którego celem jest w istocie nie forma podjęcia bądź rezygnacji z zatrudnienia, lecz rekompensata Państwa za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny powodująca w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna" (wyrok dostępny w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zauważyć należy, że ustawa o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, uzależniała przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Natomiast warunkiem przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest wprawdzie wyłącznie "rezygnacja z zatrudnienia", nie mniej jednak celem nowelizacji tej ustawy nie było pozbawienie beneficjentów świadczeń pielęgnacyjnych funkcji opiekuna i związanego z tą funkcją prawa do świadczenia pieniężnego w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do naruszenia zasad wynikających z art. 2 Konstytucji, tj. zasady demokratycznego państwa prawnego, zasady ochrony praw nabytych jak i zasady sprawiedliwości społecznej. Osoby, którym przyznano świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów ustawy
o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2013 r., mają prawo oczekiwać po zmianie stanu prawnego ciągłości przyznawania świadczeń związanych ze sprawowaniem opieki, tym bardziej, że istota świadczenia pielęgnacyjnego (zarówno przed jak i po nowelizacji) oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego jest taka sama i polega na rekompensacie osobie rezygnacji
z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad członkiem rodziny niezdolnym do samodzielnej egzystencji z uwagi na niepełnosprawność potwierdzoną stosownym orzeczeniem.
Fakt przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w poprzednim stanie prawnym, wyczerpuje bowiem przesłankę rezygnacji z zatrudnienia, o której mowa
w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Tak więc związku przyczynowego nie należy upatrywać, jak to czynią organy, w powiązaniu z ostatnim zatrudnieniem skarżącej, lecz w nabyciu - na podstawie decyzji - prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Skład Sądu orzekającego w niniejszej sprawie podziela pogląd zaprezentowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 10 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 523/13, zgodnie z którym osoby, które w poprzednio obowiązującym stanie prawnym (tj. przed 1 stycznia 2013 r.) nie podejmowały zatrudnienia lub zrezygnowały z zatrudnienia i przyznano im świadczenie pielęgnacyjne, nabyły prawo do przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz pogląd wyrażony w wyroku z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt
II SA/Bd 458/13, że stwierdzenie przez organ, iż "wnioskodawczyni nie zrezygnowała
z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką" nie może pozostawać w sprzeczności z decyzją przyznającą skarżącej świadczenie pielęgnacyjne (wyroki dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
To, czy przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego miało miejsce z uwagi na rezygnację z zatrudnienia, czy też z uwagi na niepodejmowanie pracy, pozostaje bez znaczenia dla oceny prawnej spełnienia omawianej przesłanki, skoro istotny jest sam fakt przyznania decyzją świadczenia pielęgnacyjnego, która to stanowi o zaistnieniu okoliczności rezygnacji z zatrudnienia. Odmienne traktowanie osób wówczas niepodejmujących zatrudnienia i rezygnujących z zatrudnienia, a które uzyskały świadczenie pielęgnacyjne przed dniem 1 stycznia 2013 r., powodowałoby naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. W realiach niniejszej sprawy, nie ma potrzeby rozpatrywania kwestii, czy skarżący w 2009 r. zrezygnował z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Ta okoliczność była już przedmiotem zainteresowania organów i przesądziła o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. W tej sytuacji brak jest podstaw prawnych do dokonywania ponownej jej oceny w aspekcie obowiązujących przepisów prawa.
Organy ponownie rozpoznając sprawę przeprowadzą ocenę spełnienia przez skarżącego przesłanek przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego z uwzględnieniem wyżej przedstawionych rozważań Sądu, mając na uwadze informacje powołane przez Kolegium w odpowiedzi na skargę, że L. B. ka od [..] r., nie zamieszkuje pod dotychczasowym adresem, lecz w [...] gm. [...] . i opiekę nad nią sprawuje jej córka.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W kwestii wykonalności kwestionowanej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, Sąd orzekł, jak w pkt II sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło