II SA/Sz 1329/13

WyrokWSA w Szczecinie2014-05-08

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu mieszkalnego przez osobę zameldowaną na pobyt stały, które nastąpiło pod wpływem konfliktu rodzinnego i braku możliwości korzystania z lokalu, może być uznane za dobrowolne i trwałe w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, uzasadniając wymeldowanie?
Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu mieszkalnego przez osobę zameldowaną na pobyt stały jest dobrowolne i trwałe w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jeśli osoba ta nie podejmuje kroków prawnych lub faktycznych w celu przywrócenia sobie prawa do korzystania z lokalu, nawet jeśli opuszczenie nastąpiło pod wpływem konfliktu rodzinnego. Sprawy meldunkowe służą jedynie rejestracji stanu faktycznego, a nie rozstrzyganiu praw do lokalu.
Stan faktyczny
Skarżący M. C. został wymeldowany z pobytu stałego na mocy decyzji Burmistrza, utrzymanej w mocy przez Wojewodę. Skarżący twierdził, że opuścił lokal pod przymusem psychicznym ze strony żony i nie miał możliwości powrotu. Organy administracji oraz sąd uznały jednak, że opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i trwały, ponieważ skarżący nie podjął żadnych kroków prawnych w celu odzyskania możliwości korzystania z lokalu, mimo upływu czasu i deklaracji chęci powrotu. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 maja 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie Barbary Rzuchowskiej sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietna 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] r., Nr [...] orzekającą o wymeldowaniu M. C. z pobytu stałego, z lokalu mieszkalnego położonego przy ul.[...] , w [...] . Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. M. C. pismem z dnia [...] r. zwróciła się z wnioskiem do Burmistrza o wymeldowanie męża M. C. z lokalu przy ul. [...] w [...] , ponieważ małżonek opuścił miejsce zameldowania dobrowolnie, a obecnie jego centrum życiowe znajduje się w [...] , gmina [...] . Pismem z dnia [..] r. organ zawiadomił M. C. oraz M. C. o wszczęciu postępowania w sprawie o wymeldowanie, zainicjowanego ww. wnioskiem. Organ przesłuchał w sprawie: M. C., M. C., M. C., M. C., R. P., L.T., L.C. oraz W. C.. M. C. przedłożył organowi pismo Prokuratury Rejonowej , w sprawie skierowania do Sądu Rejonowego aktu oskarżenia przeciwko M. i C.. Organ uzyskał w twej sprawie odpowiedź Prokuratora Prokuratury Rejonowej pismem z dnia [...] r., sygn.[...] , że czyn, którego dotyczy akt oskarżenia nie dotyczy mieszkania położonego przy ul. [...] w [...] . W trakcie postępowania M. C. przedłożył ponadto zawiadomienie z dnia [...] r. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez M. C., nagranie dźwiękowe na [...] oraz pismo Komisariatu Policji z dnia [...] r., dotyczące interwencji pod ww. adresem zameldowania. W tej kwestii organ zwrócił się o informacje do Prokuratora Rejonowego, który w piśmie z dnia [..] r. poinformował o [...] zainicjowanego ww. pismem M. C.. W piśmie z dnia [...] r., Komisariat Policji poinformował organ o interwencjach, które miały miejsce pod przedmiotowym adresem w związku z nieporozumieniami między małżonkami C. odnośnie podziału majątku. M. C. przedłożyła do sprawy dokumenty dotyczące postępowania nadzorowanego przez Prokuraturę Rejonową prowadzonego w sprawie[...] . W dniu [...] r., przeprowadzono kontrolę meldunkową w miejscowości [...] , w trakcie której zastano właściciela nieruchomości W. C., która oświadczyła, że jej brat M. C. nie mieszka w ww. miejscu i nie ma tam żadnych jego rzeczy osobistych. W dniu [...] r., przeprowadzono kontrolę meldunkową w lokalu przy ul. [...] w [...] , w takcie której obecni byli M. C. i M. C.. W mieszkaniu nie było rzeczy M. C.. Jeden pokój był przygotowany dla M. C. Decyzją z dnia [...] r., Nr[...] , wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Burmistrz orzekł o wymeldowaniu M. C. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego położonego przy ul.[...] ,[...] . W uzasadnieniu tej decyzji organ, odnosząc się do charakteru sprawy o wymeldowanie zwrócił uwagę na konieczność wystąpienia przesłanki opuszczenia lokalu w sposób dobrowolny i trwały. Według ustaleń organu spółdzielcze lokatorskie prawo do ww. lokalu mieszkalnego przysługuje M C. i M.C.. W Sądzie Okręgowym toczy się sprawa [...] pomiędzy M. C. i M. C.. Organ wskazał na oświadczenie M. C., który w swych zeznaniach podał, że od początku [...] r. nie mieszka w lokalu przy ul. [...] w [...] . Okoliczność niezamieszkiwania M. C. w przedmiotowym lokalu potwierdzili w swych zeznaniach mieszkańcy budynku, w którym ów lokal się znajduje. Fakt powyższy potwierdziła W. C. – [...] M. C., a także jego [...] LC.. Według organu, nie miała wpływu na prowadzone postępowanie administracyjne, kwestia czynu objętego aktem oskarżenia przeciwko M. C. skierowanego do Sądu Rejonowego , gdyż nie dotyczył mieszkania położonego przy ul. [...] w [...] . Organ nie uwzględnił przy rozpatrywaniu sprawy posiadania, bądź nie kluczy przez M. C. do ww. lokalu, argumentując, iż nie można w sposób obiektywny stwierdzić tego faktu, wobec przeciwstawnych zeznań świadków. Ustosunkowując się do twierdzeń i dowodów M. C., iż został zmuszony do opuszczenia lokalu przez M. C., co uczynił z obawy spełnienia gróźb kierowanych pod jego adresem, organ zauważył, że prokuratura umorzyła postępowanie w związku z podnoszonym zawiadomieniem M. C. z dnia [...] r., z uwagi na brak znamion czynu zabronionego. Ustosunkowując się do przedłożonego przez stronę dowodu z nagrania dźwiękowego, organ wyjaśnił, że nie mógł jednoznacznie stwierdzić, kiedy zostało ono dokonane i w jakich okolicznościach oraz w jaki sposób udokumentowane zdarzenie się zakończyło. Według organu, powyższe stanowiło tylko dowód na istnienie konfliktu między stronami. Odnosząc się do dowodu z pisma Komisariatu Policji o interwencjach pod adresem zameldowania M. C., organ uzyskał informację od ww. Komisariatu, że interwencje dotyczyły nieporozumień między małżonkami odnośnie podziału majątku. W ocenie organu pierwszej instancji, przedstawione w sprawie dowody nie uzasadniały w sposób wystarczający uznania, że M. C. został zmuszony do opuszczenia przedmiotowego lokalu, a postępowanie prowadzone przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej nie wykazało istnienia znamion czynu zabronionego. O dobrowolności opuszczenia lokalu przez M. C. przemawiał fakt, że nie występował on z pozwem do sądu o przywrócenie posiadania mieszkania, ani w żaden inny sposób nie próbował uzyskać jego przywrócenia, pomimo, iż ma do tego tytuł prawny i niewątpliwie był wcześniej w posiadaniu mieszkania. Według organu, o trwałości opuszczenia przedmiotowego lokalu, przemawiało to, że M. C. nie mieszka w ww. lokalu już od ponad pół roku i w dalszym ciągu nie podejmuje czynności umożliwiających mu powrót do tego lokalu. Zważając na powyższe okoliczności, organ uznał, że wystąpiły w sprawie wymogi niezbędne do podjęcia decyzji o wymeldowaniu. M. C., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł odwołanie do Wojewody ego od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r., domagając się jej uchylenia w całości i umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie, ewentualnie uchylenia kwestionowanej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Kwestionowanej decyzji odwołujący się zarzucił: - naruszenie art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez wyjaśnienie i pominięcie istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy, - naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez niewłaściwą interpretację przesłanek stanowiących podstawę wydania decyzji o opuszczeniu lokalu mieszkalnego. Według odwołującego się, jego nieobecność w miejscu zameldowania nie miała charakteru dobrowolnego, powodem opuszczenia lokalu mieszkalnego były [...] oraz [...] przez M. C., która [...] do[...] mieszkania, pozbawiając go w ten sposób zamieszkiwania w lokalu. Opuszczenie miejsca dotychczasowego pobytu nie miało charakteru trwałego, o czym świadczy pozostawienie przedmiotów osobistych oraz brak zameldowania w innym miejscu. Podniósł, że możliwość przebywania w lokalu jest utrudniania przez małżonkę. W ocenie M. C., twierdzenia zawarte w kwestionowanej decyzji o dobrowolnym opuszczeniu spornego lokalu są nieuzasadnione i bezpodstawne. Pominięto istotną okoliczność jaką jest przymus psychiczny, w jakim kwestionujący decyzję pozostawał i dalszym ciągu pozostaje. M. C. podał, że ma w dalszym ciągu zamiar stałego pobytu w lokalu przy ul. [...] w [...] . Ponadto zdaniem strony, organ nie wziął pod uwagę okoliczności, że uprawnienie do zameldowania w przedmiotowym lokalu i prawo do przebywania w nim, wynikają z przysługującego jej spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. Odwołujący się podniósł, że organ winien rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie poddać go ocenie, mającej odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Oceny takiej należało dokonać łącznie z analizą i omówieniem okoliczności pobytu czasowego w odniesieniu do treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza w sprawie wymeldowania M. C. z pobytu stałego. Przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i właściwe zinterpretował oraz zastosował przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ odwoławczy przyjął, że M. C. nie mieszka aktualnie w lokalu położonym przy ul. [...] w [...] i nie koncentruje w nim swoich interesów życiowych i taki stan rzeczy, według wyjaśnień stron postępowania, istnieje od [...] r. Organ odwoławczy przedstawił stanowiska, jakie w toku postępowania wyrazili M. C. oraz M. C.. Wskazał, że przesłuchani w sprawie świadkowie potwierdzili fakt niezamieszkiwania M. C. w miejscu jego stałego zameldowania, który ma miejsce od [...] r. Organ podniósł okoliczność prowadzonej sprawy karnej przeciwko M. C. o znęcanie się nad rodziną, sprawy karnej przeciwko Mi C. (art. 284 § 1 Kodeksu karnego) oraz interwencji Policji na tle nieporozumień pomiędzy małżonkami C. co do podziału majątku. Organ uznał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdzał, że od [...] r. M. C. koncentruje swoje centrum życiowe poza miejscem stałego zameldowania. Odnosząc się do twierdzeń M. C., że został zmuszony do opuszczenia mieszkania, organ drugiej instancji argumentował, że strona nie podejmowała żadnych kroków prawnych lub faktycznych, by do miejsca stałego zameldowania powrócić. Zawiadomienie o wysuwaniu wobec strony gróźb karalnych nie dotyczyły kwestii uniemożliwienia mu zamieszkiwania w lokalu, a ponadto działania te nie prowadziły do uzyskania posiadania lokalu. Zdaniem Wojewody , przyjmując, iż przyczyna opuszczenia lokalu mogły być nawet naganne zachowania M. C. i dzieci małżonków, to M. C. nie wykazał, że podejmował kroki prawne lub faktyczne, aby do lokalu powrócić, co potwierdzałoby jego zamiar zamieszkiwania w tym miejscu. Z uwagi na istniejący między stronami poważny konflikt oraz obawy odwołującego się, iż powrót do lokalu wiązałby się dla niego z poważnymi konsekwencji, Wojewoda uznał, że przedmiotowy lokal nie zostanie M. C. dobrowolnie wydany, a odzyskanie posiadania tego lokalu byłoby możliwe jedynie na mocy wyroku sądu cywilnego. Osoba ta – jak zauważył organ - nie podejmuje jednak żadnych działań, a jedynie deklaruje zamiar powrotu do miejsca stałego zameldowania. Oględziny lokalu oraz zeznania świadka R. P., potwierdzają, że w przedmiotowym lokalu nie ma już rzeczy strony, a zatem – według organu drugiej instancji - M. C. w tym miejscu nie mieszka. W takiej sytuacji organ odwoławczy uznał, że opuszczenie lokalu przez M. C. miało charakter dobrowolny oraz trwały, a jego zachowanie polegające na opuszczeniu przedmiotowego lokalu wypełniało przesłanki do wymeldowania z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ponadto, jak wyjaśnił organ, M. C. przeniósł swoje centrum życiowe do miejscowości [...] , gdzie aktualnie zamieszkuje. Wojewoda wskazał przy tym na istotę obowiązku meldunkowego, która ma za zadanie wyłącznie uporządkowanie oraz zaktualizowanie ewidencji ludności i zapobiega utrzymywaniu fikcji w ewidencji, a decyzja o wymeldowaniu nie pozbawia odwołującego się prawa do lokalu wynikającego z przepisów prawa cywilnego. Dodał, że strona może ubiegać się o miejsce czasowego lub stałego zameldowania w miejscu aktualnego pobytu. W związku z powyższym organ uznał decyzję organu pierwszej instancji za zasadną i utrzymał ją w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną wyżej decyzję Wojewody z dnia [...] r., M. C., reprezentowany przez pełnomocnika r.pr. A. M., wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Burmistrza z dnia [...] r., a nadto o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów dołączonych do skargi, wymienionych w uzasadnieniu skargi na okoliczność, że przyczyną opuszczenia przez skarżącego lokalu było zachowanie żony oraz dzieci wymierzone w możliwość w jego nim przebywania. Zaskarżonej decyzji M. C. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 15 K.p.a., poprzez brak merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji, który ograniczył się jedynie do kontroli decyzji wydanej w sprawie przez organ pierwszej instancji, - art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a., w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a., w zw. z art. 15 K.p.a., poprzez brak prawidłowego przeprowadzenia w sprawie postępowania dowodowego, skutkującego wadliwością zaskarżonej decyzji, który polegał na: - zaniechaniu zebrania całości materiału dowodowego koniecznego do właściwego rozstrzygnięcia sprawy, odnoszącego się do okoliczności związanych z wolą skarżącego opuszczenia lokalu mieszkalnego, w tym okoliczności przyczyn tego opuszczenia, podejmowanych kroków celem odzyskania dyspozycji lokalem oraz okoliczności związanych z charakterem pobytu skarżącego w określonych miejscach, po pozbawieniu go możliwości pobytu stałego w lokalu mieszkalnym, - zaniechaniu podjęcia działań zmierzających do uzyskania obiektywnych dowodów z właściwych instytucji w zakresie przyczyn opuszczenia lokalu przez skarżącego oraz inicjowanych przez niego środków zmierzających do powrotu do tego lokalu, woli skarżącego w tym zakresie, - uznaniu za udowodnione okoliczności, mające wskazywać na zasadność wymeldowania skarżącego, dotyczących przyczyn opuszczenia przez niego lokalu mieszkalnego oraz jego woli w tym zakresie, charakteru pobytu poza lokalem, które mogły wynikać, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z uwagi m.in. na treść określonych dowodów, przeciwstawne okoliczności wynikające z innych dowodów, niekompletność, bądź ogólnikowość materiału dowodowego, - braku odniesienia się przez organ drugiej instancji do całości zebranego materiału dowodowego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, - braku należytej weryfikacji i oceny przeprowadzonych dowodów odnośnie możności uznania na ich podstawie za udowodnione okoliczności wskazane przez organ, w tym pod względem ich kompletności oraz w kontekście pozostałych dowodów, - przytoczeniu przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji materiału dowodowego, bez wskazania, na których to dowodach organ się oparł, a którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co jest istotne ze względu na wzajemną sprzeczność określonych dowodów, - bezpodstawnym ustaleniu, iż skarżący dobrowolnie opuścił lokal mieszkalny i ześrodkował swe centrum życiowe w innej miejscowości, co nie znajduje poparcia w materiale dowodowym ze względu na jego niekompletność oraz błędną ocenę, wskazane nieprawidłowości pozostają w sprzeczności z zasadami dążenia do prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasadą przekonywania rozstrzygnięć. Skarżący zarzucił naruszenie zaskarżoną decyzją, przepisu prawa procesowego, tj. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez jego zastosowanie i utrzymanie decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy ze względu na uchybienia proceduralne oraz z zakresu prawa materialnego, tożsame z tymi przedstawionymi w skardze, winna zostać uchylona, a organ drugiej instancji ze względu na brak podstaw do wymeldowania skarżącego, winien umorzyć postępowanie, bądź przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Ponadto skarżący sformułował zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez brak jego zastosowania dla określenia charakteru pobytu skarżącego poza jego dotychczasowym miejscem stałego pobytu jako pobytu czasowego i związanych z tym konsekwencji braku wykluczenia przez taki pobyt możliwości przypisania skarżącemu stałego pobytu w dotychczasowym miejscu zameldowania na pobyt stały, - art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez jego błędną wykładnię polegająca na uznaniu możliwości przypisania dobrowolności opuszczenia lokalu mieszkalnego, uzasadniającej wymeldowanie osobie, która wbrew swojej woli pozbawiona została możliwości swobodnego przebywania w tym lokalu i zwróciła się do właściwych instytucji, w tym Policji i prokuratury o ochronę przed działaniami osób trzecich, prowadzących do tego stanu oraz zastosowanie ww. przepisu wskutek wymienionych wyżej uchybień, pomimo braku jednoznacznego i niewątpliwego istnienia przesłanek umożliwiających wymeldowanie skarżącego. Wojewoda udzielając odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację poczynioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu [...] r., reprezentujący skarżącego pełnomocnik substytucyjny r. pr. P. W. podtrzymał wnioski i zarzuty zawarte w skardze. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej B.R., która zgłosiła udział w sprawie, wniosła o jej oddalenie. Sąd postanowił odmówić przeprowadzenia dowodów ze zdjęć oraz kserokopii protokołów znajdujących się w aktach sądowych (k. 15 do 39). Pełnomocnik skarżącego zgłosił zastrzeżenia do protokołu na podstawie art. 105 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odnośnie możliwości naruszenia art. 106 § 3 tej ustawy, poprzez oddalenie przez Sąd wniosków dowodowych skarżącego, zawartych w skardze, bowiem mają istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, stwierdzenie nieważności bądź stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P. p. s. a.". Podstawą prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zwanej dalej "ustawą o ewidencji ludności" stanowiący, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W świetle art. 15 ust. 2 powołanej ustawy, przesłanką warunkującą wymeldowanie danej osoby z miejsca jej dotychczasowego stałego zameldowania jest ustalenie przez organ, że osoba ta faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się natomiast pogląd, który podziela również Sąd w niniejszym składzie, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu omawianego art. 15 ust. 2 ustawy, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Ze względu na powyższe, aby ewidencja ludności zachowała jakikolwiek sens, zdaniem Sądu, trzeba zachować rozsądną równowagę w dokonywaniu oceny przesłanek dotyczących wymeldowania z pobytu stałego. Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy skarżący opuścił mieszkanie w [...] przy ul. [...] dobrowolnie, czy pod przymusem. Ustalenie powyższej okoliczności ma podstawowe znaczenie dla uznania, czy spełnione zostały przesłanki wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy, determinujące obowiązek wymeldowania się osoby, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące. Sąd przyznaje, że zgromadzone w niniejszej sprawie dowody są spójne i potwierdzają fakt, iż M. C. od początku [...] r. nie mieszka w ww. lokalu oraz nie dopełnił obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego. Opuszczenie lokalu przez skarżącego - jak sam oświadczył w odwołaniu od decyzji organu I instancji, nie było dobrowolne, bowiem nastąpiło pod przymusem psychicznym ze strony jego żony M. C.. Przesłuchany w charakterze świadka w dniu [...] r. w postępowaniu przed organem I instancji, skarżący wyrażał zamiar powrotu do spornego lokalu wskazując, że posiada w nim drobne rzeczy osobiste, by następnie w odwołaniu, powołując się na trudne relacje z żoną, uznać ten zamiar jako powód kolejnych nieporozumień. W tym samym piśmie skarżący zarzucał, że organ I instancji nie wziął pod uwagę, iż to jemu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu z którego wynika jego prawo do zameldowania i przebywania w lokalu. Odnosząc się do tych twierdzeń w pierwszej kolejności podkreślić należy, że sprawy meldunkowe służą wyłącznie rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego i nie mają wobec tego żadnego związku z prawem skarżącego do lokalu, w tym przyznawania lub pozbawiania uprawnień w tym zakresie. Przystępując do rozważań dotyczących dobrowolności opuszczenia lokalu wskazać należy, że dobrowolność ta oznacza wolny wybór osoby opuszczającej, niezależnie od tego, czy spowodowane jest to konfliktami, czy innymi przyczynami, jeśli nie mają one charakteru niezgodnego z prawem (bezprawnego) zmuszenia do opuszczenia lokalu. Skarżący twierdzi, że opuścił lokal przy ul. [...] w [...] wbrew własnej woli powołując się na presję ze strony swojej żony oraz wymianę drzwi w lokalu i nieprzekazanie mu kluczy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że za równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności należy nawet uznać sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana, która nie jest dopuszczona do korzystania z lokalu, nie podejmuje przez długi czas kroków prawnych w celu przywrócenia jej posiadania tego lokalu (por. wyroki NSA z 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3078/00, z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 894/10, z dnia 5 stycznia 2007 sygn. akt II OSK 133/06, pobl. Na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, żeby M. C. podejmował przewidziane prawem środki w celu obrony swoich praw do przebywania w lokalu. Nie można za takie uznać interwencji Policji w spornym lokalu, które – jak wynika z pisma Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji w [...] z dnia [...] r. dotyczyły [...] C. na tle majątkowym, oraz skierowanego przez skarżącego do Prokuratury Rejonowej zawiadomienia o podejrzeniu [...] z dnia [...] r. o kierowaniu wobec jego osoby[...] . Poza tym wskazać należy, że do[...] , zgodnie z fakturą przedłożoną w postępowaniu przed organem I instancji, doszło w [...] r., a zatem skarżący do tej pory mógł zrealizować zamiar powrotu do lokalu. Zamiaru tego jednak nie zrealizował poprzestając na werbalnych deklaracjach. Zdaniem Sądu, organy meldunkowe dokonując ustaleń odnoszących się do charakteru opuszczenia przez skarżącego miejsca zameldowania i jego woli w tym zakresie - wbrew twierdzeniom skargi - nie uchybiły wymaganiom procedury dowodowej. Organy orzekające zapewniły skarżącemu aktywny udział w postępowaniu, jednakże skarżący żadnej aktywności w tym względzie nie wykazał. Niezależnie od tego, w ocenie Sądu, bogaty materiał dowodowy zgromadzony w sprawie umożliwił podjęcie przez organy właściwych rozstrzygnięć w sprawie, że skarżący opuścił miejsce stałego pobytu w sposób trwały i dobrowolny, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Z podanych wyżej względów - skoro podniesione zarzuty są niezasadne, a zaskarżona decyzja nie uchybia prawu – skarga, na podstawie art. 151 P.p.s.a. podlegała oddaleniu o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło