II SA/Sz 1336/12

WyrokWSA w Szczecinie2013-03-14

Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w tytule wykonawczym, polegający na wskazaniu "Gminy Miejskiej" zamiast "Miasta" jako zobowiązanego, może stanowić podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego, jeśli decyzja nakładająca obowiązek została wydana wobec "Gminy Miejskiej"?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w tytule wykonawczym jest chybiony, jeśli nazwa zobowiązanego i jego adres w tytule wykonawczym są tożsame z danymi zawartymi w decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę egzekucji. Sąd uchylił jednak zaskarżone postanowienie z innego powodu – organ egzekucyjny rozpatrzył zarzuty wniesione przez Burmistrza Miasta, podczas gdy stroną postępowania egzekucyjnego i podmiotem uprawnionym do wniesienia zarzutów jest zobowiązany, którym w tym przypadku była Gmina Miejska.
Stan faktyczny
Miasto wniosło skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty wniesione przez Burmistrza Miasta dotyczyły błędu co do osoby zobowiązanego (wskazanie "Gminy Miejskiej" zamiast "Miasta"), niedopuszczalności równoczesnego wyboru dwóch środków egzekucyjnych oraz wydania tytułu wykonawczego pomimo wykonania obowiązku. Organy administracyjne uznały zarzuty za bezzasadne. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając istotną wadę proceduralną polegającą na rozpatrzeniu zarzutów wniesionych przez Burmistrza, a nie przez zobowiązanego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie PINB, stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądza zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Miasta na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Miasta kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją nr [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 66 ust.1 pkt 3 i pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nakazał Gminie Miejskiej [...], usunięcie, w terminie do dnia 31 grudnia 2009 r., n/w nieprawidłowości w budynku nr [...] , zlokalizowanym przy ul. [...]: 1. przemurować kominy, 2. wymienić lub naprawić pokrycia dachowe, 3. wymienić obróbki blacharskie, rynny i rury spustowe, 4. wymienić stolarkę okienna oraz stolarkę drzwiową, 5. naprawić daszek nad wejściem do budynku, 6. uzupełnić ubytki tynków zewnętrznych, 7. wymienić zawilgocone tynki wewnętrzne, 8. prawidłowo zamontować instalację kanalizacyjną, 9. wykonać instalację wod.-kan. brakującą w części mieszkań, 10. wymienić instalację elektryczną. Upomnieniem z dnia [...] r., doręczonym Gminie Miejskiej w dniu 30 kwietnia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm.) wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku usunięcia n/w nieprawidłowości pozostałych w przedmiotowym budynku : 1. dokończyć wymianę stolarki drzwiowej, 2. naprawić daszek nad wejściem do budynku, 3. wymienić zawilgocone tynki wewnętrzne, 4. prawidłowo zamontować instalację kanalizacyjną, 5. wymienić instalację elektryczną. W upomnieniu organ wskazał, że ww. obowiązek wynika z decyzji PINB Nr[...]r., a jego wykonanie stało się wymagalne w dniu 25.03.2010 r. i uprzedził, że w razie nie wykonania tego obowiązku w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia, zostanie wszczęte przeciwko zobowiązanemu postępowanie egzekucyjne. W dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystawił przeciwko Gminie Miejskiej tytuł wykonawczy nr [...], w którym jako podstawę prawną obowiązku o charakterze niepieniężnym wskazał ww. decyzję z dnia [...], a jako treść obowiązku: "nakazuję Gminie Miejskiej [...] usunięcie, w terminie do dnia 31 grudnia 2009 r., n/w nieprawidłowości budynku nr [...], zlokalizowanego przy ul. [...], a wynikających z protokołów z okresowej kontroli obiektu, tj.: 1. dokończyć wymianę stolarski okiennej i drzwiowej, 2. wykonać instalację wod. – kan. brakującą w części mieszkań, 3. wymienić instalację elektryczną". Tytuł wykonawczy, zawierający klauzulę o skierowaniu do egzekucji, doręczony został zobowiązanej Gminie Miejskiej w dniu [...] r. wraz z postanowieniem PINB nr [...] r. nakładającym na Gminę Miejską grzywnę w wysokości [....] zł w celu przymuszenia wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] r. W dniu 25 października 2012 r. Burmistrz Miasta wniósł do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w imieniu Miasta zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc: 1. na podstawie art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - błąd co do osoby zobowiązanego poprzez wskazanie w części B w pozycji 6 oraz w część D w poz. 25 ww. tytułu wykonawczego jako zobowiązanego "Gmina Miejska", 2. na podstawie art. 33 pkt 6 w/w ustawy - niedopuszczalność równoczesnego wyboru dwóch środków egzekucyjnych , a mianowicie grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego, 3. na podstawie art. 33 pkt 1 w/w ustawy - wydanie tytułu wykonawczego pomimo wykonania przez zobowiązanego egzekwowanego obowiązku. Podnosząc powyższe zarzuty Burmistrz wniósł na podstawie art. 59 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 34 § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz., 1015 ze zm.) oraz art. 123 § 1, 124, 125 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) – postanowił odmówić Burmistrzowi Miasta umorzenia postępowania egzekucyjnego i uznania zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie postanowienia Nr [...] i tytułu wykonawczego Nr [...] r. - za uzasadnione. W uzasadnieniu powyższego postanowienia PINB powołał się na decyzję własną z dnia [...] nakazującą Gminie Miejskiej usuniecie w terminie do 31 grudnia 2009 r. stwierdzonych nieprawidłowości budynku nr[...] przy ul. [...]. Właściciel wykonał część robót, ale w związku z niewykonywaniem obowiązku w całości przesłano zobowiązanemu pisemne upomnienie, doręczone 30 kwietnia 2012 r. Właściciel w dalszym ciągu nie usunął w całości nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu w związku z czym przeciw zobowiązanemu wszczęto postępowanie egzekucyjne i postanowieniem Nr [...] r. nałożonego na niego grzywnę w wysokości [....] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z w/w decyzji, wydając jednocześnie tytuł wykonawczy Nr [...] r. Odnosząc się do podniesionych zarzutów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że postanowienie jak i tytuł wykonawczy wystawiono na Gminę Miejską, gdyż zgodnie z ustawą z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa (Dz. U. z 1998 r. Nr 96, poz. 603 ze zm.) jednostkami zasadniczymi są: gminy, powiaty i województwa. Na terenie Powiatu zgodnie z załącznikiem do w/w ustawy wprowadzono gminę i gminę miejską, która jest gminą o statusie miasta, zawierająca się w administracyjnych granicach miasta. Istnienie powyższych dwóch gmina terenie Powiatu potwierdza obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2010 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw, gdzie w załączniku wymienia się gminę o statusie miasta i odrębnie gminę [...]. Natomiast zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591) mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową (gminę), która wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, posiadając osobowość prawną. W przywołanym przez Burmistrza, statucie Miasta w rozdziale II również zawarto stwierdzenie, że " Mieszkańcy gminy miejskiej tworzą wspólnotę samorządową, zwaną dalej Miastem". Poza tym Burmistrz Miasta w pismach często posługuje się nazwą Gmina Miejska. Odnosząc się do zarzutu błędnego ustalenia, że nałożone decyzją obowiązki nie zostały wykonane, organ stwierdził, że czym innym jest wykonanie nakazanej wymiany instalacji elektrycznej, a czym innym przedłożenie "prawie" pozytywnych protokołów z okresowych kontroli zawierających informację: "docelowo zaplanować wymianę instalacji". PINB wskazał też, że w protokole oględzin z dnia [...] r. spisanym przy udziale trójki przedstawicieli zobowiązanego w sposób jednoznaczny stwierdzono, które roboty nie zostały wykonane. Co do zarzutu zastosowania jednocześnie dwóch środków egzekucyjnych, PINB stwierdził, że obecnie zastosowano jeden środek, mianowicie grzywnę w celu przymuszenia. W tytule wykonawczym nie wykreślono pkt 2 w części G, gdyż może być on wykorzystany w przypadku konieczności zastosowania w przyszłości środka egzekucyjnego jakim jest wykonanie zastępcze. W żadnym wypadku nie wybrano jednocześnie dwóch środków egzekucyjnych. Nie zgadzając się z tym postanowieniem Burmistrz Miasta wniósł zażalenie. W jego uzasadnieniu podniósł, że nie można podzielić argumentacji organu egzekucyjnego odnoszącej się do braku wadliwości tytułu wykonawczego wystawionego błędnie przeciwko "Gminie Miejskiej " jako zobowiązanemu wymienionemu w tytule wykonawczym. Wskazując, że statut Miasta ma rangę aktu prawa miejscowego, Burmistrz wywodzi, że już § 1 pkt 1 ww. statutu przesądza o tym, że podmiotem publicznoprawnym jest "Miasto " (a nie Gmina Miejska). § 2 pkt 1 zawiera definicję legalną Miasta. Według § 4 osobowość prawną posiada Miasto, a nie Gmina Miejska. Gminą odrębną od Gminy jest również Miasto [...]. Obie odrębne gminy są podstawowymi jednostkami samorządu terytorialnego. Zdaniem żalącego się organ I instancji błędnie interpretuje treść art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa (Dz. U. Nr 96, poz. 603 ze zm.). Nie uwzględnia też faktu, że wydane na podstawie art. 2 ust.3 w/w ustawy Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2010 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw (M.P. Nr 48, poz. 654) nie jest aktem prawnym - co wynika z art. 87 Konstytucji R.P. wymieniającego pełny katalog źródeł prawa. Nie jest rzeczą przypadku, że w końcowej części załącznika do tego Obwieszczenia zawarte zostały następujące objaśnienia *,,m. - gmina o statusie miasta" oraz ** ,, m.p. - gmina o statusie miasta będącego miastem na prawach powiatu". W ten sposób, w celu logicznej i przejrzystej konstrukcji Obwieszczenia, Prezes Rady Ministrów zaznaczył wyjątki od zasady, że brak jakichkolwiek oznaczeń powyższymi znakami specjalnymi jest równoznaczny z tym, że wymieniona w treści w/w Obwieszczenia gmina o określonej nazwie nie jest gminą o statusie miasta, ani nie jest już gminą o statusie miasta będącą miastem na prawach powiatu. Wskutek takiej techniki legislacyjnej, oznaczenie jako "gminy [...]" (bez jakiegokolwiek znaku specjalnego) określa oznaczenie odrębnej jednostki w stosunku do gminy o statusie miasta. Nie ma wśród jednostek samorządu terytorialnego ani takiej jednostki jak "Miasto i Gmina [...]" (względnie "Gmina i Miasto [...]" ani -jak błędnie przyjął organ I instancji - "Gmina Miejska [...]"). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie interpretując treść Obwieszczenia całkowicie ignoruje znaczenie prawne przepisów gminnych. Nie uwzględnia też faktu, że stosownie do art. 87 ust.2 Konstytucji RP ranga źródeł prawa w postaci aktów prawa miejscowego jest zrównana ze źródłami powszechnie obowiązującego prawa określonymi w ust. 1 art. 87 Konstytucji R.P. (z ograniczeniem polegającym na tym, że akty prawa miejscowego obowiązują na obszarze działania organów, które je ustanowiły). Jak wyżej wskazano Statut Miasta jest niesprzeczny zarówno z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustalenia siedzib władz gmin (Dz. U. Nr 110, poz. 1267). , jak i Obwieszczeniem Prezesa Rady Ministrów . Wbrew odmiennemu poglądowi organu I instancji nie jest prawnie dopuszczalne posługiwanie się w obrocie prawnym odmiennym nazewnictwem żadnej z gmin w stosunku do nazewnictwa używanego w statutach gmin. W myśl art.3 ust.1 ustawy z 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym (j.t.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) o ustroju gminy stanowi jej statut. Organ I instancji próbuje utożsamiać skutki prawne decyzji wydanej względem Gminy Miejskiej ze skutkami wobec Miasta [...], poprzez wprowadzenie kuriozalnej nazwy, zastępując podmiot o prawidłowej nazwie "Miasto [...]" nazwą "Gmina Miejska [...]", by w ten sposób na "Miasto [...]" rozszerzyć skutki ostatecznej decyzji administracyjnej. Ponadto Burmistrz podniósł, że prawo egzekucyjne nie zna instytucji równoczesnego wyboru dwóch środków egzekucyjnych. Taki wybór, wyrażający się w nałożeniu przez organ egzekucyjny grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego, jako równoważnych środków egzekucyjnych w treści klauzuli (pozycji 34 tytułu wykonawczego), pozostaje w sprzeczności z treścią art. 33 pkt 6 ustawy egzekucyjnej (niedopuszczalność wskazania dwóch środków egzekucyjnych jednocześnie). Pogląd organu I instancji w tych kwestiach jest konsekwencją błędnej wykładni naruszającej istotę interpretowanego przepisu art. 33 pkt 6 ustawy egzekucyjnej. Poza tym organ wydający postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nie bierze pod uwagę wyjaśnień strony postępowania. W decyzji z 31 grudnia 2009 r. nakazuje się Miastu [...]"wymienić wyeksploatowaną instalacje elektryczną", a nie wymienić całą instalację elektryczną w budynku. Wyeksploatowana instalacja została wymieniona, co zostało uwidocznione w kolejnym badaniu instalacji elektrycznej, z której wynika, że instalacja nadaje się do eksploatacji a fakt zapisu "docelowo zaplanować wymianę instalacji" nie może być brany pod uwagę jako nie wykonanie obowiązku. W czasie kontroli w dniu [...] r. przedstawiciele Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do protokołu oględzin wpisali, że instalacja nie została wszędzie wymieniona. Zachodzi pytanie, czy należy wymieniać instalację elektryczną, która się nadaje do eksploatacji? Mając na uwadze fakt, iż sprawna, niewymieniona instalacja jest instalacją aluminiową, sugestią firmy przeprowadzającej pomiary instalacji elektrycznej był zapis " docelowo zaplanować wymianę instalacji elektrycznej" Miasto nie uchyla się od obowiązku wymiany instalacji aluminiowej na miedzianą ale robi to sukcesywnie, w miarę posiadanych środków przy każdym remoncie mieszkania pod zasiedlenie. W wyniku rozpatrzenia powyższego zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) oraz art. 18, art. 23 § 1 i art. 34 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ opisał przebieg postępowania w sprawie i treść wydanego przez organ I instancji postanowienia. Odnosząc się do treści wniesionego przez Miasto [...] zażalenia WINB wskazał, że w myśl art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Odnosząc się do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej (tj. stosowania nazwy przedmiotowej jednostki samorządu terytorialnego - "Gmina Miejska [...]" zamiast "Miasto [...]"), organ odwoławczy podniósł, że analogiczne zagadnienie zostało rozstrzygnięte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt: II SA/Sz 983/10, w którym Sąd stwierdził, że: "oznaczenie "gmina miejska" wskazuje na pewien typ gminy, w ramach formalnego podziału na gminy wiejskie i gminy miejskie, opartego na kryterium nadania gminie lub miejscowości statusu miasta, stosownie do treści art. 4 i art. 4c ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. (...) Można zatem przyjąć, pomijając sposób nazewnictwa stosowany przez Miasto, że organ odnosił się do posiadanego przez miasto statusu. Niezależnie od powyższego podziału wskazać należy, że kwestia nazewnictwa i tak pozostawała bez znaczenia w przedmiocie zgodności z prawem podjętej w sprawie czynności materialno-technicznej." Ponadto nazwy tej użył organ powiatowy także w decyzji ostatecznej z dnia [...] r., o nałożeniu przedmiotowych obowiązków, od której skarżąca się nie odwołała. Co do zarzutu dotyczącego wykonania nałożonego obowiązku, organ odwoławczy wskazuje, że poz. 8 sentencji decyzji PINB z dnia [...] r. nakazuje: "wymienić instalację elektryczną" (a nie, jak to podnosi skarżąca: "wymienić wyeksploatowaną instalację elektryczną"). Nie można zatem uznać, że dokonanie wymiany instalacji elektrycznej jedynie w części mieszkań stanowi wykonanie ww. obowiązku. Ponadto, w przypadku wykonania obowiązku, zobowiązany obowiązany jest zgłosić jego wykonanie organowi egzekucyjnemu, który w celu potwierdzenia takiego zgłoszenia przeprowadza oględziny, a poczynione ustalenia - zgodnie z przepisem art. 53 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - dokumentuje w sporządzonym protokole. Jak wynika z akt organu pierwszej instancji zobowiązany nie zawiadomił tego organu o wykonaniu obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej, w związku z czym nie został sporządzony protokół potwierdzający wykonanie obowiązku. Protokół oględzin dokonanych w dniu [...] r. z udziałem przedstawicieli zobowiązanego, zawiera m.in. wykaz nie wykonanych robót budowlanych : "nie dokończono wymiany stolarki drzwiowej, nie dokończono podłączenia do kanalizacji sanitarnej mieszkań na piętrze, nie dokończono wymiany instalacji elektrycznej wewnątrz budynku". Wnoszący zażalenie nie przedstawił innych dowodów potwierdzających wykonanie nakazanego obowiązku. Oznacza to, że nie można uznać zasadności podniesionego zarzutu, iż zobowiązany wykona nakazany obowiązek. Natomiast zgodnie z art. 125 ustawy egzekucyjnej, w przypadku wykonania przez zobowiązanego nałożonego w tytule wykonawczym obowiązku, nałożone a nieziszczone grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Na powyższe postanowienie Miasto, reprezentowane przez Burmistrza i zastępowane przez adwokata Z. M., wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia i zasądzenia na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania zgodnie z załączonym spisem kosztów. Ponadto pełnomocnik na podstawie art. 106§ 3 p.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do skargi i omówionych w treści jej uzasadnienia – w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości czy skarżący wykonał nałożone na niego obowiązki wynikające z ostatecznej decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że nie podziela argumentacji organów obu instancji co do podnoszonego przezeń zarzutu błędnego oznaczenia w tytule wykonawczym zobowiązanego i w tym zakresie powtórzył argumentację zawartą we wniesionym wcześniej zażaleniu. Dodatkowo pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że organ administracyjny, w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, dla wykazania swoich racji powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 26.01.2011 r. (sygn. akt II SA/Sz983/10) cytując fragment uzasadnienia tego wyroku. Zdaniem skarżącego - chociaż w/w wyrok jest trafny, jak również trafne jest jego uzasadnienie, to nie można automatycznie przenosić na grunt niniejszej sprawy poglądów prawnych wyartykułowanych w omawianym wyroku, bowiem w sprawie II SA/Sz 983/10 przedmiotem skargi była czynność materialno -techniczna z zakresu administracji publicznej, gdzie posłużenie się przez organy nieprawidłowym nazewnictwem gminy miejskiej [...] t.j. "Gmina Miejska [...]" zamiast poprawnej nazwy "Miasto [...]" pozostawało bez znaczenia w rozstrzyganiu w przedmiocie zgodności (niezgodności) z prawem czynności materialno – technicznej, zaskarżonej przez Miasto [...]. Odmiennie to zagadnienie prawne należy rozstrzygać w realiach niniejszej sprawy, gdy chodzi o rozstrzyganie w przedmiocie wadliwości (skuteczności lub bezskuteczności) błędnie wystawionego tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko Gminie Miejskiej nie może bowiem wywoływać skutków prawnych względem skarżącego Miasta. Mógłby wywoływać skutki prawne względem Gminy Miejskiej, gdyby podmiot o takiej nazwie w rzeczywistości istniał w obrocie prawnym. W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący podniósł, że prawo egzekucyjne nie zna instytucji równoczesnego wyboru dwóch środków egzekucyjnych. Taki wybór - wyrażający się w nałożeniu przez organ administracyjny grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego, jako równoważnych środków egzekucyjnych w treści klauzuli z pozycji 34 tytułu wykonawczego, pozostaje w sprzeczności z treścią art. 33 pkt 6 ustawy egzekucyjnej (niedopuszczalność wskazania dwóch środków egzekucyjnych jednocześnie). Pogląd organu administracyjnego w tych kwestiach, wyartykułowany w treści uzasadnienia skarżonego postanowienia, jest konsekwencją błędnej wykładni naruszającej istotę interpretowanego przepisu art. 33 pkt 6 ustawy egzekucyjnej. Skarżący dalej podnosi, że organ administracyjny popełnił błędy w ustaleniach faktycznych, wskazując, iż w ostatecznej decyzji administracyjnej z [...] r. nakazano skarżącemu w punkcie 10) sentencji decyzji wymianę instalacji elektrycznej. Ani w sentencji decyzji, ani w jej uzasadnieniu nie wskazano czy wymieniona miała być instalacja elektryczna w budynku w całości czy tylko w części wyeksploatowanej. Zapis w protokole oględzin z [...] r., iż "...nie dokończono wymiany instalacji elektrycznej wewnątrz budynku" nie dotyczy wymiany instalacji wyeksploatowanej, gdyż ta została wymieniona. Organ administracyjny dokonał błędnej wykładni decyzji z [...] r. poprzez bezzasadne rozszerzenie obowiązku na obowiązek wymiany instalacji elektrycznej także w tej części, w której instalacja była i nadal jest sprawna. Prawidłową wykładnią powinna być wykładnia zawężająca obowiązek skarżącego do wymiany instalacji w części wyeksploatowanej. Organ bezzasadnie pominął przedłożony do akt sprawy przez skarżącego sporządzony już w 2010 r. protokół z badania instalacji elektrycznej i piorunochronowej w zakresie stanu sprawności połączeń. W końcowej części tego protokołu wyraźnie wykluczono nieprawidłowości. Wykluczono także ewentualność wykonania prac naprawczych. Jedyną usterką była obniżona rezystancja izolacji obwodów w mieszkaniu. W związku z tym wydano zalecenie, które jest wykonywane - "docelowo zaplanować wymianę instalacji". W protokole oględzin z [...] r. został zawarty zapis, że nie dokończono wymiany instalacji elektrycznej wewnątrz budynku. Ponieważ wyeksploatowana instalacja została wymieniona przed wystawieniem tytułu wykonawczego, to tytuł wykonawczy w tej części jest wadliwy. Tym samym wadliwe jest postanowienie nakładające grzywnę w celu przymuszenia, skoro obowiązek - w zakresie prawidłowo interpretowanej decyzji ostatecznej - został wykonany. Instalacja sprawna nie była wymieniona, bowiem decyzja takiego obowiązku nie przewidywała. Mimo braku obowiązku, opartego na ostatecznej decyzji, skarżący sukcesywnie wymienia instalację w tej części, w której była sprawna w dacie decyzji i w dacie oględzin przeprowadzonych [...] r. uwzględniając zapis w protokole z 2010 r. o treści "docelowo zaplanować wymianę instalacji elektrycznej". Sprawna instalacja aluminiowa jest sukcesywnie wymieniana na droższą instalację miedzianą, w miarę posiadanych środków finansowych, przy każdym remoncie lokali w celu zasiedlenia. Dalej skarżący podnosi, iż stosownie do punktu 4) ostatecznej decyzji administracyjnej należało dokonać wymiany stolarki okiennej i drewnianej. Z treści protokołu oględzin przeprowadzonych [...] r. wynika, że " nie dokończono wymiany stolarki drzwiowej...", a zatem niespornym jest wykonanie wymiany stolarki okiennej . Cytowany zapis z protokołu oględzin jest sprzeczny z rzeczywistym stanem rzeczy. Wbrew twierdzeniu organu administracyjnego również stolarka drzwiowa była wymieniona w całości przed sporządzeniem protokołu oględzin. Organ administracyjny powinien był stwierdzić w treści protokołu fakt uszkodzeń stanowiących przedmiot oględzin drzwi, spowodowanych najprawdopodobniej przez najemców zajmujących lokale socjalne. Nie do rzadkości należy brak troski najemców tych lokali o substancję lokalu, a w tym drzwi, które są nadmiernie uszkodzone np. wskutek kopania. Tego rodzaju uszkodzenia miały miejsce w dacie sporządzenia oględzin. Protokół oględzin został nieumiejętnie sporządzony. Uszkodzenia mechaniczne drzwi przez osoby zajmujące lokale socjalne lub przez osoby ich odwiedzające nie uzasadniają zarzutu nie dokończenia wymiany stolarki drzwiowej, która pomimo jej wymiany była zaniedbywana przez najemców lokali przed sporządzeniem protokołu. Skarżący załącza 21 dowodów dotyczących wymiany drzwi w lokalach budynku przy ul. [...] na dowód wykonania przez skarżącego obowiązku w omawianym zakresie. W myśl punktu 9) sentencji ostatecznej decyzji administracyjnej skarżący miał wykonać instalację wodociągowo- kanalizacyjną, brakującą w części mieszkań. Według protokołu oględzin z [...] r. nie dokończono podłączenia do kanalizacji mieszkań na piętrze". W rzeczywistości instalacja wodno — kanalizacyjna jest doprowadzona do wszystkich lokali (w tym również do lokali na piętrze). Do każdego lokalu doprowadzona jest woda i zamontowane są umywalki lub zlewozmywaki. W czterech lokalach nie zostały zamontowane miski ustępowe - ponieważ najemcy tych lokali nie życzyli sobie ich zamontowania. Ścieki są odprowadzane tylko z umywalek w czterech lokali na piętrze, z oczywistej przyczyny, jaką jest niezależna od skarżącego wola najemców, by w używanych przez nich lokalach nie montować misek ustępowych. Skarżąca nie może stosować środków przymusu względem tych najemców wobec takiej ich woli. Nie wykonanie przez skarżącego obowiązku w tym zakresie jest zatem skutkiem przyczyn od niego niezależnych. Brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy zachowaniem się skarżącego a nie zamontowaniem w czterech lokalach misek ustępowych. Nadto skarżący załącza plany remontów i instalacji w budynkach i lokalach komunalnych obejmujące lata 2010 - 2012 r. Na stronie 1 planu na rok 2010 - znajdują się odręczne zapiski dotyczące wykonania planu. Plan na rok 2011 stwierdza w treści jego wykonanie. Ponieważ rok 2012 nie został jeszcze zakończony, to jego wykonanie może być stwierdzone po tego upływie roku. W każdym z trzech planów pod pozycją 1 stwierdza się, że plan dotyczy prac remontowych i instalacyjnych wynikających z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Ogólne koszty wykonania tych decyzji odzwierciedlone są w ostatniej kolumnie pod pozycją 1. Stanowią one znaczący udział w ogólnej kwocie kosztów remontów i inwestycji wymienionej. Każdego roku skarżący wydatkuje około [...] złotych na poprawę warunków lokali w budynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu Sąd jest obowiązany na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm. zwanej dalej "p.p.s.a) rozstrzygać w granicach danej sprawy, z tym że nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Oznacza to między innym, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest uwzględnienie wszelkich istotnych wad zaskarżonego aktu nawet jeżeli nie były podnoszone przez skarżącego. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, ponieważ do uwzględniania skargi doszło w istocie z przyczyn innych naruszeń prawa niż w niej podniesione. Przedmiotem niniejszej kontroli sądowej była legalność postanowienia Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów wniesionych przez zobowiązanego do tytułu wykonawczego wystawionego w postępowaniu egzekucyjnym. Przedmiotem niniejszej kontroli nie była i nie mogła być ocena zgodności z prawem ostatecznej decyzji administracyjnej nakładającej obowiązek o charakterze niepieniężnym, stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Przypomnieć jednak trzeba, na co trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że decyzją nr [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na Gminę Miejską obowiązki określone w pkt od 1 do 10 – dotyczące usunięcia, w terminie do 31 grudnia 2009 r. nieprawidłowości technicznych w budynku nr [...] zlokalizowanym przy ul. [...]. W decyzji tej jako adresata tych obowiązków w sposób jednoznaczny wskazano Gminę Miejską i nazwy adresata decyzji na tym etapie postępowania administracyjnego nie kwestionowano. Stosownie do art. 27 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2012,poz. 1015 zwanej dalej: u.p.e.a.), tytuł wykonawczy zawiera "wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację". Jest oczywiste, że w przypadku, gdy zobowiązanym jest jednostka samorządu terytorialnego, to wskazanie jej nazwy i adresu czyni zadość wymaganiom z art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Nie ulega też wątpliwości, że wskazanie to musi korespondować z treścią decyzji, to znaczy powinno być tożsame z adresatem obowiązku nałożonego decyzją stanowiącą podstawę tytułu wykonawczego. Tak więc skoro Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył w decyzji z dnia [...] r. określone obowiązki na Gminę Miejską, wskazując nadto jej siedzibę (adres) to zainicjowany na etapie postępowania egzekucyjnego spór o to, czy adresatem obowiązku powinna być Gmina Miejska czy Miasto [...] jest bezprzedmiotowy, zaś zarzut w tym zakresie oparty o przepis art. 33 pkt 4 u.p.e.a. uznać należy za chybiony. Trafnie bowiem przyjęły organy egzekucyjne obu instancji, że skoro zobowiązany został określony zarówno z nazwy jak i z adresu w sposób identyczny, jak określiła to decyzja ustanawiająca egzekwowany obowiązek, to zarzucany błąd nie wystąpił. Zauważyć też należy, że stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętą tytułem wykonawczym. Tym bardziej do takiego badania nie jest uprawniony sąd administracyjny, który – jak wynika to z art. 133 § 1 p.p.s.a. orzeka na podstawie akt administracyjnych sprawy, co między innymi oznacza, że nie przeprowadza postępowania dowodowego do dokonania ustaleń faktycznych. Kwestia ta należy wyłącznie do orzekających w sprawie organów administracji publicznej. Z tego względu zawarty w skardze wniosek dowodowy, zmierzający do wykazania okoliczności faktycznej jaką jest wykonanie obowiązku nie mógł być uwzględniony. Wskazać tu jednak trzeba, że obowiązkiem zobowiązanego jest - w razie wykonania obowiązku - wykazanie wierzycielowi, że obowiązek został wykonany i to w sposób zgodny z jego określeniem w podstawie tytułu wykonawczego. Należy zauważyć, że adresat decyzji nr [....] r. nie zakwestionował zakresu nałożonych obowiązków. W postępowaniu egzekucyjnym kwestia ta nie podlega weryfikacji, stąd bezprzedmiotowe są zarzuty skargi podnoszące, iż właściwa interpretacja decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości powinna doprowadzić do wniosku, że wymiana instalacji elektrycznej dotyczy tylko wyeksploatowanej (czytaj – nie działającej, niesprawnej) instalacji. Nakaz usunięcia nieprawidłowości na podstawie art. 66 Prawa budowlanego obejmować bowiem może również wymianę instalacji nie spełniającej wymaganych norm technicznych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego będący zarówno organem, który sporny obowiązek wymiany instalacji elektrycznej nałożył, jak i będący zarazem organem egzekucyjnym, zasadnie zatem stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że w decyzji z dnia [...] r. nałożono obowiązek "wymiany instalacji elektrycznej", a nie – jak twierdzi strona skarżąca "wyeksponowanej instalacji elektrycznej". Jak już wyżej zostało to wskazane - przedmiotem sprawy administracyjnej egzekucyjnej było rozpatrzenie zarzutów wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym. Wniesienie zarzutów jest instytucją prawną uregulowaną w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która w art. 33 pkt 1-10 w sposób wyczerpujący stanowi, co może być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Stosownie do art. 33 pkt 6 podstawą takiego zarzutu może być "niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego". W spornym pkt 34 tytułu wykonawczego organ egzekucyjny pozostawił wpisane dwa środki egzekucyjne tj. grzywnę w celu przymuszenia i wykonanie zastępcze, co mogłoby stwarzać pozór zastosowania jednocześnie dwóch środków egzekucyjnych. Jednakże wobec faktu doręczenia zobowiązanemu wraz z tytułem wykonawczym postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego jakim jest grzywna w celu przymuszenia, niewykreślenie z formularza tytułu wykonawczego drugiego spośród potencjalnie możliwych środków egzekucyjnych uznać należy za niemające istotnego znaczenia na tym etapie postępowanie egzekucyjnego. Nadto zarzut niedopuszczalności wskazania w tytule wykonawczym więcej niż jednego środka egzekucyjnego nie znajduje uzasadnienia w treści art. 33 pkt 6 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być jedynie niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego – pkt 7 art. 33 u.p.e.a.) co wszakże nie zostało wykazane ani podniesione przez stronę skarżącą. Nie podniosła ona zresztą zarzuty opartego na art. 33 pkt 7 u.p.e.a. Niezależnie jednak od wyżej przedstawionej oceny tytułu wykonawczego dokonanej w kontekście zarzutów skargi, wychodząc z mocy art. 134 P.p.s.a. poza jej granice należy zauważyć, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane w przedmiocie zarzutów do prowadzonego postępowanie egzekucyjnego zawiera w sobie istotną wadę, nie zezwalającą na pozostawienie zaskarżonego aktu w obrocie prawnym. Jak wynika bowiem z treści tego aktu organ I instancji adresatem swojego postanowienia w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym uczynił Burmistrza Miasta, mimo, że to nie Burmistrz był adresatem decyzji nakładającej obowiązek i to nie Burmistrz został wskazany w tytule wykonawczym jako zobowiązany do wykonania obowiązku, lecz Gmina Miejska. Rozpatrzenie zarzutu (zarzutów) wniesionych do prowadzonego postępowania egzekucyjnego nastąpić musi w odniesieniu do zobowiązanego, gdyż tylko temu podmiotowi przysługuje prawo zgłoszenia zarzutów, co wynika z art. 35 § 1 zd. 1 u.p.e.a. Powinien to uwzględnić organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, przy czym rozpatrzenie to powinno być poprzedzone analizą jaki w rzeczywistości zakres obowiązku pozostał zobowiązanemu do wykonania, jeśli podnosi on udokumentowany zarzut oparty na art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Z tych względów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt ˛lit.c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzec jak w pkt I sentencji. W przedmiocie niewykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a., a o zwrocie kosztów postępowania (pkt III) na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło