II SA/Sz 1343/16
WyrokWSA w Szczecinie2017-03-16
Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że właściciele sąsiedniej działki nie są stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, ponieważ ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając, że organ II instancji nie wykazał w sposób należyty, iż nieruchomość skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Brak wystarczającego uzasadnienia w zakresie analizy nasłonecznienia i potencjalnego wpływu inwestycji na sąsiednią działkę uniemożliwił prawidłową weryfikację statusu strony skarżących, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Właściciele sąsiedniej działki (E.K. i Z.K.) odwołali się od decyzji Prezydenta Miasta o pozwoleniu na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej. Zarzucili naruszenie przepisów dotyczących uznania stron postępowania, odległości od budynków sąsiednich ze względu na bezpieczeństwo pożarowe, nasłonecznienia oraz niezachowania wymogów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda Z. umorzył postępowanie odwoławcze, uznając skarżących za niebędących stronami postępowania, ponieważ ich nieruchomość nie znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji. WSA w Szczecinie uchylił decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Z. o umorzeniu postępowania odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi E. K. i Z. K. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżących E. K. i Z. K. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
R.N. wnioskiem z dnia [...] r., zwrócił się do Prezydenta Miasta S. o udzielenie pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i urządzeniami budowlanymi, przy ulicy [...] w S., na działce nr [...], obręb [...].
Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r. nr [...], zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił pozwolenia na opisaną wyżej inwestycję. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że obszar oddziaływania projektowanego obiektu obejmuje działki nr [...] oraz [...] obręb [...].
E.K. oraz Z.K. – będący właścicielami działki sąsiedniej o nr [...], oraz współwłaścicielami w [...] udziału w działce nr [...] służącej komunikacji do innych działek budowlanych - w odwołaniu od tej decyzji podnieśli zarzut naruszenia:
- artykułu 10 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez nieuznanie za strony postępowania właścicieli wszystkich sąsiednich działek, które znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego budynku;
§ 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez niezachowanie wymaganej minimalnej odległości projektowanego budynku od budynków sąsiednich ze względu na bezpieczeństwo pożarowe;
artykułu 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powodu nieuznania odwołujących się - właścicieli nieruchomości sąsiedniej za strony postępowania;
§ 7 uchwały Rady Miasta Szczecin z dnia 19 maja 2008 r. nr XXII/571/08 w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]"
w S. poprzez zatwierdzenie projektu budynku wielorodzinnego (czteromieszkaniowego) bloku, pod pozorem projektu dwóch budynków jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej.
Rozpoznając przedmiotowe odwołanie decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", Wojewoda Z. umorzył postępowanie odwoławcze.
Uzasadniając swoje stanowisko organ przytoczył treść art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane definiujący pojęcie strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, którymi są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Dodatkowo przytoczył definicję obszaru oddziaływania obiektu zawartą w art. 3 pkt 20 tej ustawy. Powołując się na stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2769/11 organ odwoławczy wskazał, że: tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa dają podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Natomiast ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych, nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w tego typu sprawie, wówczas bowiem istnieje interes faktyczny, a nie interes prawny.
Zdaniem Wojewody, działka odwołujących się o nr [...] nie może być objęta potencjalnym oddziaływaniem planowanej inwestycji. Wskazując na treść § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422), organ podał, że z wyłączeniem przypadków wymienionych w tym przepisie, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy; 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że odległość projektowanych budynków w zabudowie bliźniaczej od granicy działki nr [...] wynosi [...] m, zaś odległość między budynkami – [...] m. Powyższe dane stanowią, zdaniem organu,
o braku potencjalnego naruszenia przepisu § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
W ocenie organu II instancji, nie można stwierdzić również potencjalnego oddziaływania inwestycji na budynek odwołujących się ze względu na bezpieczeństwo pożarowe, bowiem odległość między budynkiem zlokalizowanym na wskazanej działce, a projektowanymi budynkami wynosi ok. [...] metrów, co stanowi o możliwości realizacji inwestycji, nawet w przypadku, gdyby projektowane budynki oraz budynek na działce odwołujących się posiadały ściany rozprzestrzeniające ogień. Organ podał, że w myśl § 271 ust. 1 warunków technicznych, odległość ścian budynków niebędących ścianami oddzielenia pożarowego pomiędzy budynkami mieszkalnymi powinna wynosić, co najmniej 8 m, tymczasem zaprojektowany budynek posiada ściany nierozprzestrzeniające ognia, a ponadto projekt budowlany został pozytywnie zaopiniowany przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.
W dalszej części uzasadnienia Wojewoda - uwzględniając wysokość projektowanych budynków ([...] m), a także [...] metrową odległość do budynku odwołujących się – stwierdził brak podstaw do objęcia obszarem oddziaływania działki nr [...], z uwagi na treść § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, który stanowi, że odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń — co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60 stopni, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających do 35 m, 35 m dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m. Mając na uwadze północno-wschodnie usytuowanie budynku mieszkalnego na działce nr [...], przy uwzględnieniu, że budynek na działce nr [...] jest budynkiem jednorodzinnym wielopokojowym, organ II instancji uznał, że w sprawie nie ma zastosowania przepis § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zgodnie z którym pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 800 - 1600, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 700 - 1700. W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju.
Ponadto w ocenie Wojewody, inwestor zachował wymaganą przepisem § 19 warunków technicznych, 3 metrową odległość miejsca parkingowego od granicy działki nr [...].
Argumentując swoje stanowisko w dalszej części uzasadnienia organ podniósł, że projektowana inwestycja nie wpłynie na dotychczasowy sposób zagospodarowania działki nr [...], stanowiącej ciąg komunikacyjny dla właścicieli poszczególnych działek budowlanych.
Reasumując Wojewoda stwierdził, że organ I instancji prawidłowo określił krąg stron postępowania, zatem za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem organu II instancji, zaskarżona decyzja posiada uzasadnienie prawne i faktyczne, mimo że lakoniczne, to jednak braki w uzasadnieniu nie mogą stanowić samodzielnej przesłanki uchylenia decyzji organu I instancji.
Kwestionując wskazaną decyzję E.K. oraz Z.K. złożyli na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wnosząc o jej uchylenie a także o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów:
1) art. 138 §1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane polegające na nieuznaniu, jako stron postępowania właścicieli wszystkich sąsiednich działek, znajdujących się w obszarze oddziaływania projektowanego budynku;
2) art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz § 19 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j.: Dz.U.2015.1422) poprzez uznanie, że projekt zachowuje wymaganą odległość miejsc postojowych od granic działki;
3) art. 35 ust. 1 oraz art. 9 ustawy Prawo budowlane oraz § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, mimo niezachowania wymaganej minimalnej odległości projektowanego budynku od budynków sąsiednich z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe i dorozumiane zaakceptowanie tego odstępstwa od wymogów przepisów techniczno-budowlanych bez zachowania procedury wymaganej art. 9 ustawy Prawo budowlane;
4) art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz § 44 uchwały nr XXII/571/08 Rady Miasta Szczecin z dnia 19 maja 2008 r. w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w S. poprzez zatwierdzenie projektu budynku wielorodzinnego (czteromieszkaniowego) bloku mieszkalnego pod pozorem projektu dwóch budynków jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, a także niezachowanie w projekcie wymaganej planem powierzchni biologicznie czynnej;
5) naruszenie art. 10 k.p.a. przez niepowiadomienie skarżących o zakończeniu postępowania w II instancji i nie zakreśleniu terminu umożliwiającego im przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Uzasadniając zarzut naruszenia dyspozycji art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w z w. z art. 10 k.p.a. i art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane skarżący podnieśli, że organ administracji I instancji, w ogóle nie zbadał czy projektowana inwestycja w jakikolwiek sposób oddziałuje na inne (sąsiednie) działki niż tylko działka nr [...] położona po południowo-zachodniej stronie planowanej inwestycji. W szczególności, zdaniem skarżących, Prezydent Miasta S. nie dokonał żadnej analizy, ani stosownych obliczeń mających na celu ustalenie, czy nieruchomość skarżących znajdzie się w obszarze oddziaływania projektowanego budynku, a także nie zbadał czy jest zachowana wymagana przepisami technicznymi odległość projektowanych miejsc postojowych od budynku położonego na należącej do skarżących działce nr [...].
Według skarżących, odległości te nie zostały w projekcie zachowane, gdyż zgodnie z § 19 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - odległość miejsc postojowych w ilości ośmiu powinna wynosić co najmniej 10 m od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym, a od granicy działki skarżących, co najmniej 6 m. Wojewoda Z. przyjął zaś, że odległość miejsc postojowych liczona od granicy działki skarżących wynosząca [...] m jest zgodna z dyspozycją § 19 ww. rozporządzenia, jednakże pominął fakt, iż projekt przewiduje osiem miejsc parkingowych znajdujących się obok siebie w jednym ciągu, a nie jedno oraz, że budynek skarżących posiada okna od strony działki, na której realizowana jest inwestycja.
W ocenie skarżących, organ administracji I instancji nie zbadał również czy projektowany budynek w znaczny sposób ograniczy dostęp światła słonecznego do należącej do nich nieruchomości (od południa i zachodu). Skarżący podnieśli, że w toku postępowania administracyjnego w I instancji nie dokonano badania tzw. linijki słońca i analizy przesłaniania. Wojewoda zaś, jako organ II instancji zacytował tylko treść § 13 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie bez zbadania czy projektowany budynek spełnia wymagania zawarte we wskazanym przepisie oraz powołał § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia przyznając, że projektowany budynek ograniczy w znacznym stopniu dostęp światła dziennego do nieruchomości skarżących, jednakże ich dom nie jest pomieszczeniem przeznaczonym do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole. Odnosząc się do pokoi mieszkalnych wskazał, że powołany przepis pozwala, aby czas nasłonecznienia dotyczył tylko jednego pokoju.
Skarżący zarzucili organowi II instancji pominięcie istotnego faktu, że dom skarżących posiada okna od strony południowo - wschodniej i południowo - zachodniej. Projektowany budynek zaś z uwagi swój rozmiar i usytuowanie oraz wysokość zasłania te okna od strony południowej, powodując, że żadne z tych okien nie będzie miało zapewnionego wymaganego nasłonecznienia w godzinach od 7 do 17, tak jak to było dotychczas.
Ponadto E.K. oraz Z.K. zakwestionowali stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji Wojewody Z., że projektowana inwestycja nie wpływa na dotychczasowy sposób zagospodarowania działki nr [...], stanowiącej ciąg komunikacyjny dla właścicieli poszczególnych działek budowlanych. Jednocześnie podnieśli, że w projektowanym budynku zamieszkają cztery rodziny i z uwagi na odległość od centrum miasta oraz brak odpowiednich połączeń komunikacji miejskiej w każdej rodzinie mieszkającej na tym osiedlu znajdują się, co najmniej, dwa samochody. Z tego powodu ruch samochodowy na działce [...] zwiększy się prawie o 100 % w stosunku do dotychczasowego.
Zdaniem skarżących, należąca do nich nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej pozwoleniem na budowę i tylko z tego powodu zaskarżona decyzja Wojewody Z. powinna zostać uchylona.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Z. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności
z prawem materialnym i procesowym wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem rozstrzygnięcie organu II instancji nie odpowiada prawu.
Kontroli legalności poddana została, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.
z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", decyzja Wojewody Z. o umorzeniu postępowania odwoławczego zainicjowanego odwołaniem E.K. i Z.K. od decyzji Prezydenta Miasta S. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia R.N. pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, każdy o dwóch lokalach mieszkalnych wraz z urządzeniami budowlanymi na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w S.
Przyczyną umorzenia postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie było nieuznanie przez Wojewodę odwołujących się za strony postępowania przy jednoczesnym stwierdzeniu, że należąca do nich nieruchomość, stanowiąca zabudowaną działkę nr [...] sąsiadującą bezpośrednio z działką zajętą pod inwestycję, znajduje się poza terenem oddziaływania inwestycji. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ustalił krąg stron postępowania ograniczając go tylko (poza terenem inwestycji) do właścicieli jednej nieruchomości (nr [...]) również graniczącej bezpośrednio z terenem inwestycji.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że krąg stron w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę wyznacza przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 3 pkt 20 ustawy, że przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepis ten nie definiuje pojęcia obszaru oddziaływania obiektu wprost, lecz poprzez odesłanie do licznych regulacji, przewidujących szczegółowe wymagania w zabudowie i zagospodarowaniu terenu.
W ramach postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć teren w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczając obszar oddziaływania obiektu, organ powinien uwzględniać funkcję, formę oraz konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2011 r., II OSK 644/10, publ. LEX nr 852306).
Inaczej rzecz ujmując, ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji polega na ustaleniu wpływu planowanej inwestycji na sposób zagospodarowania działek sąsiednich. Stąd szczegółowe wymogi dotyczące m.in. odległości w zabudowie czy nasłonecznienia.
Wojewoda Z. po dokonaniu analizy akt sprawy oraz projektu budowlanego w kontekście zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422), zwanego dalej: "rozporządzeniem", doszedł do przekonania, że wymagane wskazanym aktem parametry zostały zachowane zarówno w odniesieniu do istniejącego budynku skarżących, jak i obiektu projektowanego. Organ II instancji przyjął brak wpływu inwestycji na nieruchomość skarżących, a tym samym brak naruszenia obowiązujących norm dotyczących: odległości między położeniem budynków i granic działki, a także odległości z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe oraz ze względu na usytuowanie miejsc parkingowych od granicy działki skarżących. Ponadto organ odwoławczy uznał, że brak jest wpływu projektowanej inwestycji na dotychczasowy sposób zagospodarowania działki nr [...] stanowiącej ciąg komunikacyjny, której współwłaścicielami są E.K. i Z.K.
Dodatkowo Wojewoda Z. przyjął zachowanie wymaganych warunków technicznych projektowanego obiektu dotyczących parametrów nasłonecznia przytaczając treść § 13 rozporządzenia, przy lakonicznym stwierdzeniu, że ze względu na północno- wschodnie usytuowanie budynku skarżących na działce nr [...] przy uwzględnieniu, że jest to budynek jednorodzinny wielopokojowy - w sprawie nie znajduje zastosowania przepis § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia.
W tym miejscu zgodzić się należy z argumentacją skarżących, że organ
II instancji przyjął, że inwestycja spełnia normy dotyczące nasłonecznienia, nie uzasadniając w żaden sposób swojego stanowiska. Wojewoda ograniczył się jedynie do przytoczenia przepisu prawa. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, ustalenia organu administracji publicznej mają w tym zakresie charakter dowolny, zatem nie mogły stanowić podstawy do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Podkreślenia wymaga, że obowiązkiem organu administracyjnego, jest zebranie i ocena materiału dowodowego, który pozwoliłby ustalić wszystkie okoliczności istotne w sprawie, co wynika z art. 7 i art. 77 k.p.a. Następnie organ zobowiązany jest ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Ustalenia podjęte przez organ powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w której należy wyczerpująco poinformować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania sprawy. Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Konieczność, takiego sformułowania treści rozstrzygnięcia związana jest z jednej strony z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.), a z drugiej strony z koniecznością umożliwienia sądowi administracyjnemu, do którego kierowana jest skarga, przeprowadzenia kontroli legalności decyzji. Strony mają bowiem prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem w złożonej do sądu skardze. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1245/08, publ. LEX nr 475217).
Zdaniem Sądu, okoliczności stanowiące podstawę ustaleń faktycznych
w niniejszej sprawie nie zostały w należyty sposób wyjaśnione. Bowiem za niewystarczające należy uznać ograniczenie argumentacji organu, odnośnie nasłonecznienia nieruchomości skarżących, do przytoczenia treści przepisu. Mając na uwadze gabaryty projektowanego budynku, w tym wysokość powyżej [...] metrów, należy stwierdzić, że organ winien przeprowadzić bardziej wnikliwe postępowanie, w tym rozważyć potrzebę zbadania tzw. linijki słońca, celem precyzyjnego ustalenia, w jaki sposób planowana inwestycja będzie zacieniać nieruchomość skarżących, położoną w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego obiektu.
Podkreślenia wymaga, że rzeczą Sądu nie jest poszukiwanie argumentów przemawiających za zasadnością stanowiska organu, bowiem z treści powołanych na wstępie uzasadnienia przepisów procedury wynika, że sądy administracyjne powołane są do kontroli działań organów administracji publicznej, a tym samym nie mogą ich w tych działaniach zastępować.
Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę na pogląd wyrażony
w doktrynie, zgodnie z którym samo zachowanie wymaganych warunków technicznych obiektu, w tym parametrów nasłonecznienia, czy odległości nie oznacza jeszcze, że osoby mające tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie projektowanego obiektu, nie posiadają interesu prawnego, a zatem nie mogą być stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę (por. A. Gliniecki red. Prawo budowlane. Komentarz, wyd. 2, Warszawa 2014, s. 270). Podobne stanowisko zostało wyrażone w orzecznictwie, zgodnie z którym okoliczność spełnienia przez projektowaną inwestycję norm dotyczących nasłonecznienia nie pozbawia właściciela nieruchomości sąsiedniej legitymacji procesowej w przedmiotowej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 551/15).
W ocenie Sądu, właściciele nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością objętą inwestycją, znajdującej się w jej obszarze oddziaływania powinni mieć prawo, w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, jako strona postępowania, zapoznać się z materiałem dowodowym, w tym z wynikami analizy nasłonecznienia i ewentualnie wnieść swoje uwagi i zastrzeżenia, których to czynności mogą dokonać wyłącznie jako strony postępowania.
Wobec stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1
i art. 107 § 3 k.p.a., - które uniemożliwiły poprawną weryfikację twierdzeń skarżących, co do posiadania statusu strony w postępowaniu administracyjnym – zatem mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).
Z uwagi na uchybienia natury procesowej polegające na niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, poza zakresem rozważań Sądu w niniejszej sprawie pozostają merytoryczne zarzuty skargi z uwagi na to, że rozważania w tym zakresie byłyby przedwczesne.
Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy rzeczą organu II instancji powinno być uwzględnienie przedstawionego stanowiska Sądu, co do oceny legitymacji procesowej osób, które wniosły odwołanie. Organ winien mieć przy tym na uwadze konieczność zbadania kwestii zacienienia nieruchomości skarżących w wyniku realizacji przedmiotowej inwestycji na działce nr [...]. W tym celu Wojewoda powinien podjąć czynności zmierzające do uzupełnienia niezbędnego materiału dowodowego, a następnie wnikliwie go przeanalizować oraz dać temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, mając na uwadze, takie ujęcie motywów decyzji, aby zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy były dla strony zrozumiałe.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w pkt 1 wyroku. W przedmiocie kosztów orzeczono stosownie do art. 200 oraz art. 205 § 2 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło