II SA/Sz 1377/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie kary za zajęcie pasa drogowego p o s t a n a w i a: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 lutego 2012 r. orzekającego o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił Z.B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego postanowienia, Sąd wskazał, że skarżący pozostaje na emeryturze i jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług ogólnobudowlanych. Gospodarstwo domowe prowadzi z małżonką, która również otrzymuje emeryturę. Łączny dochód małżonków wynosił [...] miesięcznie. Skarżący jest właścicielem auta [...]. Z zestawienia obrotów finansowych w roku [...] firmy skarżącego wynikało, że osiągnął on przychód w wysokości prawie [...] miesięcy działalności, przy prawie takich samych kosztach uzyskania przychodu. Okres rozliczeniowy z działalności firmy zamknięto z wynikiem ujemnym[...]. W miesiącach [...] skarżący, pomimo wysokich kosztów, osiągnął dochód odpowiednio[...]. W ocenie Sądu wynik ten wskazuje, że działalność gospodarcza skarżącego przynosi zyski, a przedsiębiorstwo jest w dobrej kondycji finansowej. Ponadto z analizy rachunku bankowego E.B. () wynikało, że co miesiąc na jej konto wpływały kwoty [...] od J.O. i około od M. K. za wynajem garaży. Kolejną kwestią był fakt posiadania przez małżonkę funduszów inwestycyjnych równoważony, przynoszących zyski. Skutek zarządzania jednostkami uczestnictwa w wyżej wskazanych funduszach, małżonka skarżącego uzyskała, w skali miesiąca, następujące kwoty[...]. W sumie obrót środkami pieniężnymi na okresie [...]. Saldo końcowe na dzień [...] na tym rachunku, to kwota [...]. Saldo końcowe na dzień [...]. Wcześniej na dzień [...]na rachunku zgromadzone były środki w kwocie[...]. Ze znajdującego się w aktach sądowych wyciągu z rachunku bankowego Z. B. wynikało, że skarżący spłaca pożyczkę w różnych ratach, w miesiącu [...] była to łączni z odsetkami kwota[...]. Skarżący nie podał jednak szczegółowych danych, obrazujących, w jakiej skali podana kwota obciąża jego budżet domowy. Ponadto z analizy podanego rachunku wynikało, że skarżący posiada jeszcze inne konto, z którego dokonuje przesunięć środków pieniężnych na pierwsze konto, w różnych kwotach,[...] raz kwotą[...], innym razem[...]. Na pierwsze wskazane konto wpływają różnej wielkości kwoty od różnych podmiotów rzędu do[...]. Saldo końcowe na rachunku skarżącego w[...] wyniosło na plus[...], co w połączeniu z kwotą widniejącą na koncie małżonki w grudniu na plus [...] (w tym emerytura) dało wynik [...] posiadanych środków pieniężnych w budżecie domowym. Emerytura skarżącego była przelewana na odrębne, od wymienionych wyżej, konto w banku. W celu wyjaśnienia wydatków na utrzymanie rodziny i mieszkania skarżący przedstawił wyłącznie jedną fakturę za gaz na kwotę[...]. Innych wydatków skarżący nie opisał. W tej sytuacji, Sąd stwierdził, że skarżący w sposób niepełny przedstawił we wniosku o prawo pomocy swoją sytuację finansową i majątkową. Dane wynikające z dołączonych dokumentów świadczyły o dobrej sytuacji finansowej strony. Zdaniem Sądu, stan majątkowy skarżącego nie uzasadniał konieczności zwolnienia go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych kształtujących się w chwili obecnej na kwotę[...]. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sąd drugiej instancji, za słuszne uznał twierdzenia WSA , że przedstawione przez skarżącego informacje, świadczą o zysku z działalności gospodarczej i dobrej kondycji finansowej Zakładu. Za słuszne NSA uznało również twierdzenie Sądu pierwszej instancji, że ujemny wynik dochodu rocznego nie przesądza o utracie płynności finansowej zakładu i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Jednocześnie Sąd drugiej instancji uznał, że przedstawiony (przy zażaleniu) przez stronę komorniczy bilans zaległości nie jest jednoznaczny i nie został przez skarżącego w dostateczny sposób opisany, stąd nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, co rzeczony bilans miałby Sądowi unaocznić. Ponadto NSA wskazał, że oprócz jednego rachunku za gaz, swoich wydatków skarżący nie udokumentował, ani nie opisał, zatem wysokie koszty i wydatki z konta nie zostały przez skarżącego poparte wystarczającym dla zwolnienia od kosztów sądowych materiałem dowodowym. Reasumując, Sąd drugiej instancji uznał, że stan majątkowy skarżącego nie uzasadniał konieczności zwolnienia go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych kształtujących się w chwili obecnej na kwotę [...]. W dniu [...] wpłynął do Sądu ponowny wniosek Z. B. o przyznanie prawa pomocy, w części obejmującej zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Z treści oświadczenia o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką. Dochód skarżącego i małżonki, z emerytur wyniósł łącznie[...]. Skarżący jest właścicielem,[...]. Do wniosku, skarżący dołączył, kopie wyciągów z rachunków oraz wyciągi z rachunków, które przedstawił przy pierwszym wniosku o częściowe przyznanie prawa pomocy. Skarżący przedstawił ponadto rachunek za gaz, który także wcześniej prezentował w tej sprawie. Ponadto Z. B. przedstawił zestawienie komornicze w sprawie, w której jest uczestnikiem. Skarżący dołączył również listę płac pracowników swojej [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest pierwszym złożonym w tej sprawie. Jak wynika bowiem z akt sprawy, Sąd postanowieniem z dnia[...] odmówił skarżącemu zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych. Kolejny wniosek strony składany w przedmiocie prawa pomocy, należy traktować, jako żądanie zmiany powołanego postanowienia z dnia [...] na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęte jest, że przez pojęcie ,,zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 P.p.s.a., należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie (vide postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2010r., sygn. akt I OZ 841/10, opubl. w Lex nr 742096). Podkreśla się także, że wniosek o zmianę postanowienia musi wprowadzać element nowości do sprawy, tj. wskazywać na nowe okoliczności faktyczne i prawne, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (vide postanowienie NSA z dnia 7 grudnia 2010r., sygn. akt I OZ 1067/10, opubl. w LEX nr 743589). Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek zmiany w sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej wnioskodawcy, ale o wskazanie okoliczności o istotnym znaczeniu dla rozpatrywanej kwestii (vide postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2011r., sygn. akt I FZ 33/11, opubl. w LEX nr 783627). Mogłoby się to stać tylko w przypadku zmiany polegającej na pogorszeniu się sytuacji materialnej strony, co wnioskodawca musiałby wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Analiza danych przedstawionych w ponownym, wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy, w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych, zestawiona z dokumentami i oświadczeniami dołączonymi wcześniej do akt sprawy, prowadzi do wniosku, że sytuacja: rodzinna, majątkowa i finansowa skarżącego, nie uległa pogorszeniu w stosunku do poprzednio prezentowanych danych we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczenie skarżącego jest zbieżne w treści z poprzednio składanymi oświadczeniami. Skarżący tak, jak w przypadku poprzedniego wniosku powołał się sytuację finansową swoją i swojej rodziny, w tym również trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej. Na wcześniejszym etapie postępowania skarżący był także zobowiązany do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, gdyż jego oświadczenia były niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Mimo jednak prób ustalenia istotnych dla sprawy kwestii, wnioskodawca nadal nie wyjaśnił wątpliwości dotyczących rzeczywistej wysokości jego dochodów oraz dochodów małżonki, a także nie wyjaśnił w sposób rzetelny wydatków ponoszonych na comiesięcznie utrzymanie rodziny. Z. B., w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie powołał także nieznanych dotychczas Sądowi informacji, a także nie dołączył do wniosku takich dokumentów, z których wynikałoby, że zaistniały nowe okoliczności faktyczne lub prawne, stanowiące podstawę do zmiany wydanego w sprawie postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych. Za dokument tego rodzaju nie można uznać dołączonego do wniosku zestawienia komorniczego, gdyż dokument ten nie określa, kogo w istocie obciążają koszty w nim uwidocznione. Podobnie rzecz dotyczy listy płac pracowników skarżącego. Skarżący w żaden sposób nie określił, w jaki sposób dane tam uwidocznione wpłynęły na jego sytuację finansową i materialną. Zestawiając przy tym inne dane o dochodach skarżącego, nie sposób przyjąć, że sytuacja Z. B. uległa pogorszeniu w sposób, uzasadniający przekonanie o niemożności uiszczenia wpisu sądowego w wysokości[...], bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. Z uwagi na powyższe, nie znajdując podstaw do zmiany, bądź uchylenia postanowienia z dnia [...] polegającego na przyznaniu prawa pomocy w części, obejmującej zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, na podstawie art. 245 §1 i § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec, jak na wstępie.