II SA/Sz 139/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S., C. P., E. K., J. K., G. K. na uchwałę Komisji Ziemskiej przy Miejskiej Radzie Narodowej z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie przydzielenia ziemi postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącej R. S. uiszczony wpis od skargi w kwocie [...] złotych. Pismem z dnia [...] R.S., C.P., E.K., J.K. i G.K. (następcy prawni S.K. i St.K.) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., na podstawie art. 101 ust. 1 i 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, skargę na uchwałę Komisji Ziemskiej przy Miejskiej Radzie Narodowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie przydzielenia ziemi. Do skargi załączono wyciąg z protokołu z posiedzenia ww. Komisji Ziemskiej odbytego w dniu [...], w którym zaprotokołowano treść uchwały Nr [...]. Wynika z niego, że Komisja przychyliła się do wniosku Ośrodka Szkolnego przy Państwowym Liceum odnośnie przydzielenia [...] ha ziemi będącej w dotychczasowym użytkowaniu S.K. oraz stwierdziła, że przydzielenie ziemi jest konieczne, zaś S.K. zgadza się na jej oddanie Ośrodkowi. Prezydent Miasta S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie jako niepodlegającej kognicji sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Takim przepisem szczególnym jest art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm.), zwanej dalej "u.s.g.". Stosownie do niego, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Jak wynika z powołanego przepisu, bezwzględnym wymogiem ustawowym objęcia uchwał zakresem kognicji sądu administracyjnego jest, aby zaskarżona uchwała była podjęta przez organ jednostki samorządu terytorialnego (organ gminy). Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, przewidziane w art. 101 ust. 1 u.s.g., prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwał podjętych przez organ gminy ma zastosowanie tylko do uchwał organów gmin będących jednostkami samorządu terytorialnego, działających od dnia 27 maja 1990 r., czyli od dnia wejścia w życie tej ustawy. Zaskarżeniu do sądu administracyjnego skargą o jakiej mowa w art. 101 u.s.g. podlegają zatem wyłącznie uchwały organów gmin będących jednostkami samorządu gminnego, powołanych na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. (por. postanowienia NSA O/Z we Wrocławiu z dnia 30 października 1995 r., sygn. akt SA/Wr 2572/95, z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 859/08, z dnia 19 sierpnia 2015 r., sygn. akt II OSK 1879/15 oraz postanowienia: WSA w Szczecinie z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 40/15, WSA w Białymstoku z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 261/07 i WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt II SA/Go 454/15). W ocenie sądu, powyższa zasada znajduje również zastosowanie do skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżący przedmiotem skargi, złożonej w trybie art. 101 u.s.g., uczynili uchwałę Komisji Ziemskiej przy Miejskiej Radzie Narodowej z dnia [...], Nr [...] w sprawie przydzielenia Ośrodkowi Szkolnemu przy Państwowym Liceum [...][...] ha ziemi będącej w dotychczasowym użytkowaniu S.K.. W stanie prawnym obowiązującym na dzień podjęcia przedmiotowej uchwały, podstawę prawną działania komisji ziemskich stanowił dekret z 13 września 1946 r. o organizacji komisyj ziemskich (Dz. U. Nr 61, poz. 340), który utracił moc z chwilą wejścia w życie ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250). Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, uprawnienia komisji ziemskich przeszły na właściwe do spraw rolnych organy prezydiów powiatowych rad narodowych. Z kolei stosownie do ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) rady narodowe, jako terenowe organy jednolitej władzy państwowej, uprawnione były do powoływania komisji stałych, jak i doraźnych. Zastępująca ten akt ustawa z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. Nr 5, poz. 16) została uchylona art. 181 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 26, poz. 183). Z kolei ta ustawa utraciła moc z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Nastąpiło to z mocy art. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). W świetle powyższego stwierdzić należy, że skarga została wniesiona na uchwałę nieistniejącego organu, który nie był organem jednostki samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 101 u.s.g. Niezależnie od tego podkreślenia wymaga, że zaskarżona uchwała nie stanowi aktu prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, czy terenowych organów administracji rządowej, jak i innego aktu organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podjętego w sprawie z zakresu administracji publicznej, albowiem nie zawiera norm o charakterze abstrakcyjnym i generalnym właściwym aktom prawa miejscowego oraz nie pochodzi od organów jednostki samorządu terytorialnego. Z uwagi na to, że uchwała nie rozstrzyga sprawy, lecz stanowi wyłącznie stanowisko Komisji Ziemskiej dla organu decydującego (w oparciu o uchwałę Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w S. przydzielił Ośrodkowi [...] ha ziemi po S.K., co wynika z pisma ww. organu z dnia [...]), nie sposób utożsamiać jej z aktami, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. Reasumując, skoro zaskarżona uchwała nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych, określonym w art. 3 P.p.s.a., ani też nie podlega zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., skarga w niniejszej sprawie jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Z tych względów sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. skargę odrzucił i stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł o zwrocie wpisu.