II SA/Sz 172/10
WyrokWSA w Szczecinie2010-05-20
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Marzena Iwankiewicz, Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąsiad, który zgłosił nielegalne usunięcie drzew, posiada interes prawny do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą decyzję o nałożeniu kary pieniężnej na sprawcę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sąsiad, który zgłosił nielegalne usunięcie drzew, nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą decyzję o nałożeniu kary pieniężnej na sprawcę. Interes prawny w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma jedynie podmiot, który dopuścił się czynu, za który przewidziana jest kara, lub działał na zlecenie posiadacza gruntu. Zgłoszenie przez sąsiada nie nadaje mu statusu strony postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na G.I. za usunięcie drzew bez zezwolenia. Po decyzji organu pierwszej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ją i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenia proceduralne i błędy w ustaleniu stanu faktycznego. Skargę na decyzję SKO wniosła K.L., sąsiadka, która zgłosiła sprawę organom. Sąd rozpatrywał kwestię legitymacji procesowej K.L. do wniesienia skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę K.L. z uwagi na brak legitymacji procesowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 maja 2010r. sprawy ze skargi K. P.-L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia drzew oddala skargę
Decyzją z dnia [...] Burmistrz [...] działając, między innymi, na podstawie art. 88 ust. 1 i 2, art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz.880 z późn. zm.), wymierzył G.I. administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia [...] sztuk drzewa gatunku [...] o obwodzie pni [...] cm, z nieruchomości położonej w [...], a także wskazał, iż karę należy uiścić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość kary stanie się ostateczna.
Z uzasadnienia wydanej decyzji wynika, że G.I. jest właścicielem nieruchomości położonej w [...]. W dniu [...] r.
na skutek informacji K.L. – sąsiadki komendant Straży Miejskiej
w [...] oraz podinspektor ochrony środowiska Urzędu Miejskiego w [...] stwierdzili, że na w/w posesji znajduje się [...] pni po usuniętych drzewach, a obok leży stos gałęzi. W trakcie oględzin przeprowadzonych przez pracowników Urzędu Miasta ustalono, że drzewa gatunku [...] rosły na przedmiotowej posesji. Drzewa te stanowiły nasadzenia żywopłotowe i sadzone były około [...] lat temu przez właściciela posesji oraz jego sąsiada. Organowi nie udało się dokonać pomiarów pni drzew, gdyż G.I. był nieobecny, a oględziny dokonane zostały z terenu posesji sąsiedniej należącej do osoby, która zawiadomiła Urząd o fakcie usunięcia w/w drzew. Zgodnie z art. 89 ust 1 pkt 2 1 ustawy z dnia
16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) na podstawie pomiaru dokonanego na posesji K. L., na której posesji rośnie nasadzenie żywopłotowe drzew gatunku [...] sadzone w tym samym czasie co
u G.I., ustalono średni obwód pni usuniętych drzew na [...] cm. Z oględzin sporządzono protokół, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia
[...] r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 219, poz. 2229).
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności zeznań świadków, organ ustalił, że w dniu [...] w godzinach przedpołudniowych G.I. ściął drzewa przy użyciu piły. Ustalono również, że właściciel nieruchomości nie posiadał zezwolenia na usunięcie drzew ani o takie zezwolenie nie występował. W trakcie przesłuchania w charakterze strony G. I. potwierdził, iż ściął drzewa, dlatego że zostały one zniszczone chorobami. Liczby usuniętych drzew nie pamięta. Ustawa o ochronie przyrody nie stanowi o tym, że na usuwanie drzew chorych lub obumarłych nie potrzeba zezwolenia. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Za usuwanie drzew bez zezwolenia burmistrz zobowiązany jest nałożyć administracyjną karę pieniężną (art. 88 ust. 1). Karę nakłada się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. Opłata za usunięcie [...] o obwodzie pnia [...] cm (zgodnie z art. 89 ust 1 pkt 2 po ustaleniu na podstawie zebranych informacji obwodu pnia powiększono wartość o 50%) wynosi [...] -jedno drzewo: [...] cm x [...] zł x [...] (obwód pnia x stawka w zł za 1 cm obwodu pnia drzewa w zależności od gatunku x współczynnik różnicujący stawki w zależności od obwodu pnia drzewa) = [...] zł - rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306 ze zm.). Kara w wysokości trzykrotności tej kwoty wynosi [...] zł
O powyższej decyzji odwołanie wniósł G.I.
Wskutek rozpoznania odwołania decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 88 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 1 i art. 89 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 z późn. zm.) uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Decyzją administracyjną z dnia [...] organ I instancji - Burmistrz [...] działając, między innymi, na podstawie art. 88 ust. 1 i 2, art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody wymierzył G.I. administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia [...] sztuk drzew gatunku żywotnik [...] o obwodach pni wynoszących [...] cm, mierzonych na wysokości [...] cm z terenu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]
Z uzasadnienia wydanej decyzji wynika, że G.I. jest właścicielem nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...]. W dniu
[...]r. na skutek zawiadomienia organu przez K.L.
o usunięciu drzew z terenu ww. działki, organ przeprowadził oględziny wskazanej nieruchomości.
Oględziny potwierdziły, że na terenie ww. działki znajdowało się [...] pni po ściętych drzewach, a obok nich leżał stos gałęzi. W toku oględzin organ ustalił gatunek usuniętych drzew - żywotnik [...] stwierdził, że drzewa stanowiły nasadzenia żywopłotowe i posadzone zostały około [...]lat wcześniej przez właściciela posesji i jego sąsiada. W trakcie oględzin organ nie dokonał pomiarów pni usuniętych drzew, bowiem oględziny prowadzone zostały bez udziału właściciela działki nr [...] - "z terenu posesji sąsiedniej, należącej do osoby, która zawiadomiła Urząd o fakcie usunięcia ww. drzew". Z przebiegu oględzin sporządzony został protokół. Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji organ ustalił średni obwód pni usuniętych drzew o wielkości [...] cm - na podstawie pomiarów dokonanych na nieruchomości K.L., na terenie, której również rośnie nasadzenie żywopłotowe drzew gatunku żywotnik [...], posadzonych w tym samym okresie, co na terenie działki G.I..
Z dalszej części uzasadnienia wydanej decyzji wynika, iż organ ustalił - na podstawie zgromadzonego materiału, w szczególności na podstawie zeznań świadków - iż wycinki drzew dokonał G.I. przy użyciu piły, nie posiadając zezwolenia organu na wycinkę drzew. W toku przesłuchania przed organem G.I. przyznał, że usunął drzewa z powodu ich złego stanu zdrowotnego. W końcowej części uzasadnienia decyzji organ wskazał sposób obliczenia kary za usunięcie drzewa gatunku żywotnik zachodni powołując się przy tym na przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306 z późn. zm.).
W dniu [...]r., z dochowaniem przepisanego terminu do wniesienia odwołania, G.I. wniósł odwołanie od wydanej decyzji Burmistrza [...]. W uzasadnieniu odwołania Skarżący wskazał, że od dnia [...]r. jest właścicielem nieruchomości położonej w [...] oznaczonej jako działka nr [...]. Od strony zachodniej działka skarżącego graniczy z działką nr [...], należącą do Państwa L. Skarżący podjął działania zmierzające do zmiany ogrodzenia należącej do Niego nieruchomości, jednak z uwagi na brak porozumienia z Państwem L. był zmuszony, jak wynika z treści odwołania, usunąć przerastające przez ogrodzenie gałęzie żywopłotu [...], rosnącego na terenie działki nr [...].
Skarżący podkreślił w odwołaniu od decyzji, że usunął tylko część gałęzi, a nie całe drzewo, a wykonane przez niego prace miały charakter pielęgnacyjny i nie spowodowały uszkodzenia lub zniszczenia nasadzeń.
Skarżący wskazał ponadto, że na terenie należącej do Niego nieruchomości "rosło
i nadal rośnie [...] sztuk drzew gatunku żywotnik zachodni w odległości około [...] cm od granicy nieruchomości". Powyższe rośliny z uwagi na ich zły stan zdrowotny zostały ogłowione celem odmłodzenia żywopłotu. Wykonane przez Skarżącego zabiegi pielęgnacyjne, nie spowodowały zniszczenia ani usunięcia przedmiotowych drzew. Drzewa żywotnika zachodniego zostały obcięte na wysokości około [...] metra od powierzchni ziemi, miejsca cięcia zabezpieczono środkiem przeciwgrzybicznym, a bryłę korzeniową zasilono nawozem odżywczym. Skarżący wyraził w odwołaniu swoje przekonanie o tym, że po rozpoczęciu okresu wegetacyjnego "nastąpi intensywny wzrost stożków prowadzących, pozwalający na odtworzenie właściwego pokroju korony zadrzewień". Jednocześnie G.I. wskazał, iż usunięcie korony drzewa lub jej części, usunięcie gałęzi nie oznacza jak wskazano w decyzjach Burmistrza [...] - zniszczenia drzew lub ich usunięcia.
W dniu [...]r. do Kolegium wpłynęło pisemne uzupełnienie wniesionego odwołania od decyzji. W treści złożonego pisma Skarżący wskazał, że organ nie przeprowadził w toku postępowania wszystkich dowodów niezbędnych do wyjaśnienia istoty sprawy, tj. zeznań świadków, wyjaśnień, ustalenia pochodzenia leżących na nieruchomości gałęzi, oględzin, właściwego ustalenia sprawcy oraz ustalenia w sposób prawidłowy pomiarów obwodu usuniętego pnia drzewa. Skarżący zakwestionował treść sporządzonego przez organ protokołu z przesłuchania Strony
w dniu [...]r. w zakresie stwierdzenia w jego treści, iż ojciec obecnego właściciela działki nr [...] J.I. w [...] roku dokonał korekty koron tui rosnących na działce podczas, gdy ojciec Skarżącego zmarł w [...] roku.
G.I. zarzucił organowi, iż nie zbadał on, czy istnieją inni świadkowie poza świadkami wskazanymi w protokole z przebiegu oględzin, a także zakwestionował pominięcie jako dowodu zeznań świadka – D.G. - sąsiadki mieszkającej na działce nr [...].) skarżący wskazał ponadto, że świadek M.B. złożył odmienne zeznania od przedstawionych w niniejszym postępowaniu - w trakcie prowadzonego przez Policję dochodzenia w sprawie zniszczenia mienia (usunięcia drzewa). G.I. podkreślił także w uzasadnieniu, uzupełnienia wniesionego odwołania, że organ bezzasadnie nie przeprowadził oględzin usuniętych drzew na terenie działki nr [...] i nie dokonał ich pomiarów.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie w toku postępowania art. 79 Kpa, poprzez niezapewnienie Mu udziału w przeprowadzaniu oględzin, zadawaniu pytań świadkom. G.I. wniósł do organu o dokonanie właściwego pomiaru usuniętych drzew oraz o przedstawienie Mu dowodów w postaci pni drzew oraz ich konarów.
Mając na uwadze powyższe skarżący zwrócił się do Burmistrza [...]
o uchylenie wydanej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, burmistrz wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Uiszczenie kary następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość kary stała się ostateczna (art. 88 ust. 2 ustawy). Karę pieniężną ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4 pkt 1, ust. 5 i 6 ustawy o ochronie przyrody.
Działając na podstawie wskazanego wyżej upoważnienia do wymierzenia kary pieniężnej, decyzją administracyjną z dnia [...] Burmistrz [...] wymierzył G.I. administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia [...] sztuk drzew gatunku żywotnik [...] o obwodach pni [...] cm mierzonych na wysokości [...] cm, rosnących na nieruchomości położonej w [...] oznaczonej jako działka nr [...]
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż działka nr [...] należy do G.I..
Z dokumentów tworzących akta sprawy wynika, że jako dowód w sprawie organ dopuścił oględziny usuniętych drzew, przy czym oględziny nie były dokonywane na terenie działki, z której usunięto drzewa, lecz przeprowadzono je z terenu nieruchomości sąsiedniej, należącej do Państwa L. W toku oględzin pracownicy Urzędu Miejskiego w [...] stwierdzili, że na terenie działki nr [...] usuniętych zostało [...] drzew gatunku żywotnik [...], co miały potwierdzać pozostałe po usuniętych drzewach pnie oraz leżący na terenie działki stos gałęzi.
W trakcie oględzin przedstawiciele organu wykonali dokumentację fotograficzną. Organ ustalił na podstawie oględzin, iż usunięte drzewa stanowiły nasadzenia żywopłotowe, a ich wiek określono na około [...] lat.
Oględziny prowadzone z terenu nieruchomości sąsiedniej uniemożliwiły organowi dokonanie pomiarów obwodów pni usuniętych drzew. Z uwagi na powyższe, obwody usuniętych pni żywotnika zachodniego organ ustalił na podstawie dokonanych pomiarów obwodów drzew tego samego gatunku i w tym samym wieku - rosnących na terenie nieruchomości sąsiedniej, tj. na działce nr [...], określając wielkość obwodu na średnio [...] cm.
Z decyzji wynika, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie wszczęte zostało przez organ na skutek zawiadomienia dokonanego w dniu [...].
(w uzasadnieniu decyzji błędnie wpisano rok [...]) przez K.L.
o nielegalnym usunięciu drzew na terenie działki nr [...]. W dniu przedmiotowego zgłoszenia organ przeprowadził oględziny, lecz nie na terenie, na którym usunięto drzewa - z uwagi na, jak wskazano w decyzji, nieobecność posiadacza działki nr [...]. Mając na uwadze powyższe okoliczności przedmiotowej sprawy, wątpliwości Kolegium budzi fakt, dlaczego organ nie wyznaczył, celem przeprowadzenia oględzin na terenie działki nr [...], innego późniejszego terminu dla wskazanego wyżej dowodu na działce należącej do G.I.. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 79 § 1 Kpa strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem ich przeprowadzenia. Organ powołując się na nieobecność właściciela działki nr [...] przeprowadził we wskazanym dniu oględziny usuniętych drzew
- z terenu działki sąsiedniej - nie próbując nawet przeprowadzić wskazanego wyżej dowodu w innym terminie z udziałem G.I.. W odwołaniu od wydanej decyzji skarżący podkreślił, iż w dniu oględzin przeprowadzanych z terenu działki nr [...], tj.
w dniu [...]r. był obecny wraz z innymi członkami rodziny na terenie działki nr [...].
Wskazane powyżej okoliczności zdaniem organu odwoławczego przesądzają, iż organ naruszył w toku postępowania art. 79 § 1 Kpa, a tym samym nie zapewnił G.I. czynnego udziału w stadium postępowania związanym
z przeprowadzeniem dowodu z oględzin, pozbawiając Go możliwości skorzystania
z uprawnień określonych w art. 79 § 2 Kpa.
Po drugie, Kolegium wskazało, że organ I instancji nie miał podstaw prawnych do określenia wielkości obwodów pni usuniętych drzew na podstawie obwodów pni drzew rosnących na terenie działki sąsiedniej, pomimo iż wziął pod uwagę drzewa tego samego gatunku i w tym samym wieku. Podstawę do ustalenia opłaty za usunięcie drzew, która następnie jest brana pod uwagę przy obliczaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej stanowi, między innymi, wielkość obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm, zgodnie z art. 85 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody. Od zasady obliczania wysokości administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, określonej w art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody istnieją wyjątki, o których mowa w art. 89 ust. 2 i 3 ustawy - przepisy te nie przewidują jednak ustalenia wielkości obwodu usuniętego drzewa w sposób, jaki przyjął w niniejszej sprawie, organ I instancji. Ponadto, organ I instancji nie miał podstaw prawnych do zastosowania przy obliczaniu wysokości kary pieniężnej - art. 89 ust. 2 i podwyższyć jej o 50%, bowiem przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacjach w nim określonych, tj. w razie wykarczowania pnia i braku kłody drzewa, a w niniejszym przypadku sytuacja taka nie miała miejsca (pnie drzew nie uległy wykarczowaniu).
Ze wskazanych wyżej względów, zdaniem organu odwoławczego konieczne jest przeprowadzenie oględzin na terenie działki nr [...], należącej do Skarżącego G.I. i ustalenie w toku tych oględzin wszystkich niezbędnych okoliczności,
w szczególności zaś rzeczywistych obwodów pni usuniętych drzew.
Ponadto, organ powinien wykazać stosownymi dowodami, czy drzewa gatunku żywotnik zachodni w ilości [...] sztuk rzeczywiście zostały usunięte, czy też zniszczone bądź, czy jak podnosi skarżący w uzasadnieniu wniesionego odwołania od decyzji, dokonano na nich jedynie zabiegi pielęgnacyjne, polegające na ogłowieniu żywopłotu celem jego odmłodzenia. Skarżący wskazuje w odwołaniu, iż na terenie Jego nieruchomości "rosło i nadal rośnie [...] sztuk żywotnika zachodniego" oraz stwierdza, że nigdy nie usuwał całych drzew, lecz obciął je na wysokości [...] metra nad powierzchnią ziemi, nie powodując przy tym uszkodzenia lub zniszczenia nasadzeń. Organ powinien również ustalić, czy zasadne jest twierdzenie skarżącego zawarte w odwołaniu od decyzji, że w okresie nowego sezonu wegetacyjnego nastąpi odtworzenie właściwego pokroju korony drzew, a tym samym czy istnieje szansa na zachowanie ich żywotności, co skutkowałoby koniecznością zastosowania w sprawie art. 88 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, a więc odroczeniem terminu płatności wymierzonych kar. Niewątpliwie też, w zależności od poczynionych ustaleń w zakresie wyżej omówionym organ oceni konieczność przeprowadzenia innych w sprawie niezbędnych dowodów, w tym zawnioskowanych w odwołaniu świadków, jak też ustali, czy prowadzone było w sprawie nielegalnego usunięcia drzew postępowanie przez organy ścigania, o czym wspomina skarżący w odwołaniu.
Odnosząc się do zarzutu odwołania związanego z naruszeniem przez organ art. 79 § 1 Kpa poprzez niezapewnienie stronie postępowania – G.I. udziału w przeprowadzaniu dowodów z przesłuchania świadków Kolegium stwierdziło, że zarzut ten okazał się bezzasadny. Jak wynika z dokumentów sprawy w dniu [...]r. organ zawiadomił skarżącego o przesłuchaniu świadków w przedmiotowej sprawie, wskazując godzinę i miejsce przeprowadzenia powyższego dowodu. Tym samym organ umożliwił stronie uczestnictwo w przeprowadzeniu ww. dowodu, z czego G.I. jednak nie skorzystał. Analiza dokumentów tworzących akta sprawy pozwala natomiast uznać, że nie istnieje żaden dokument, na podstawie którego można stwierdzić, że organ zawiadomił G.I. o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin w dniu [...]r. Tym samym organ uniemożliwił stronie wzięcie udziału w tej części toczącego się postępowania administracyjnego, naruszając przy tym art. 79 § 1 i 2 w zw. z art. 10 § 1 Kpa.
Mając na uwadze powyższe rozważania oraz ze względu na uchybienia, których dopuścił się organ I instancji przy wydawaniu niniejszej decyzji zasadnym jest jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powinien przeprowadzić oględziny na terenie działki nr [...] i rosnących na niej drzew gatunku żywotnik zachodni (ewentualnie ich pozostałości) przy zapewnieniu udziału w przeprowadzaniu tego dowodu wszystkim stronom postępowania, powinien w sposób prawidłowy dokonać pomiarów obwodów pni drzew, a także wyjaśnić, czy nastąpiło usunięcie ww. drzew, czy też ich uszkodzenie z istniejącą szansą na zachowanie żywotności drzew
i możliwością odtworzenia ich korony.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez K.L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
Wskazała, iż decyzją administracyjną z dnia [...] r. Burmistrz [...] nałożył na G.I. administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia [...] sztuk drzew,
z gatunku żywotnik zachodni, o obwodzie pni [...] cm, z terenu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. W dniu [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania G.I., uchyliło decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyraziło swoje wątpliwości związane z faktem, iż organ I instancji przeprowadził oględziny miejsca na którym znajdowały się wycięte drzewa, znajdując się na terenie sąsiedniej działki. Ponadto przedmiotem zainteresowania organu odwoławczego stał się fakt niewyznaczenia stronie dodatkowego terminu przeprowadzenia oględzin. Wątpliwości wzbudził również sposób pomiaru obwodów pni. W końcu Samorządowe Kolegium Odwoławcze powzięło wątpliwość, czy [...] sztuk żywotników zostało usuniętych, czy jedynie dokonano na nich zabiegów pielęgnacyjnych. Wątpliwości przedstawione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze są nieuzasadnione.
Odnosząc się do zarzutu Kolegium Odwoławczego, dotyczącego oględzin miejsca, skarżąca zauważyła, że trudności w dokonaniu oględzin spowodował sam G.I., który będąc w domu w dniu przeprowadzenia oględzin, nie wpuścił osób, które przybyły na jego działkę w celu przeprowadzenia powyższych czynności.
G.I., będąc świadomym, że wycinka drzew bez wymaganego zezwolenia jest zabroniona, celowo mógł nie wpuścić osób prowadzących oględziny, chcąc tym samym zyskać dodatkowy czas na zatarcie śladów. Swym zachowaniem, G.I. utrudnił przebieg postępowania.
Zdaniem skarżącej, dokonanie oględzin z terenu działki bezpośrednio przylegającej do działki nr [...], było jedynym sposobem na zebranie niezbędnych dowodów. Dokonanie pomiaru drzew w tym samym gatunku i w tym samym wieku było jedynym sposobem określenia obwodu drzew, które zostały wycięte, a do których organ I instancji nie miał dostępu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze niesłusznie uznało, iż kwestie dotyczące usunięcia drzew nie zostały należycie udowodnione. Fakt wycięcia potwierdzają zarówno zeznania K.L. oraz naocznych świadków, jak również wyniki przeprowadzonych oględzin. Przede wszystkim jednak należy pamiętać, że G.L. przyznał się do usunięcia drzew z powodu ich złego stanu.
W ocenie skarżącej, organ II instancji nie wziął pod uwagę faktu,
iż wyjaśnienia G.I. pozostają w sprzeczności same ze sobą. Pomimo,
iż przyznał się on do wycięcia drzew, w odwołaniu od decyzji wyjaśnił natomiast,
że usunął tylko część drzew, które przeszkadzały mu w postawieniu ogrodzenia.
W dalszej części wskazał, że przeprowadził jedynie prace pielęgnacyjne. Wyjaśnienia te, ze względu na sprzeczności, trudno uznać za wiarygodne.
Niezależnie od powyższego skarżąca zauważyła, że [...] drzewa są na tyle pokaźnych rozmiarów, że przycięcie ich do wysokości [...] m trudno nazwać pracą pielęgnacyjną. Czynność ta wskazuje raczej, iż był to pierwszy etap wycinki drzew zmierzający do przygotowania podłoża pod planowane w tym miejscu nowe ogrodzenie. Z doświadczenia życiowego wynika bowiem, że drzewa (a zwłaszcza iglaki - ze względu na rodzaj swoich korzeni) rosnące w niewielkiej odległości od ogrodzenia mogłyby powodować jego uszkodzenie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).
Rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Obowiązkiem sądu administracyjnego przed przystąpieniem do rozpatrzenia środka wniesionego przez podmiot żądający przeprowadzenia postępowania sądowo-administracyjnego w danej instancji, jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy podmiot ten ma w sprawie interes prawny w rozumieniu art. 50 ustawy - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, a także inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
W niniejszej sprawie należało w związku z tym rozważyć, czy K.L. ma w niniejszej sprawie interes prawny do kwestionowania administracyjnego orzeczenia w przedmiocie kary za wycięcie drzew przez inną osobę fizyczną – G.I..
Podstawową kwestią w sprawie jest to, iż postępowanie administracyjne toczyło się w związku z dokonaniem wycięcia drzewa przez osobę fizyczną rosnącego na nieruchomości położonej w [...], będącej (w ocenie organu pierwszej instancji) własnością G.I., zaś materialnoprawną podstawę orzekania stanowił przepis przewidujący sankcję administracyjną będącą tzw. deliktem administracyjnym, stosowaną wobec podmiotu, który dopuścił się usunięcia drzew bez wymaganego zezwolenia, tj. art. 88 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz.1220 z późn.zm.).
Istotą interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 1999 r. sygn. akt IV SA 629/97). Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy więc to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania.
Wprawdzie interes prawny do zaskarżenia decyzji administracyjnej do sądu administracyjnego w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma szerszy zakres od interesu prawnego w rozumieniu
art. 28 Kpa, bowiem wynikać może z norm o charakterze proceduralnym, bądź też norm ustrojowych, jednakże w okolicznościach przedmiotowej sprawy jedynie ustalenie, że K.L. ma w sprawie interes prawny, wywiedziony z normy prawa materialnego, mogłoby skutkować przyznaniem jej legitymacji procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W tym stanie rzeczy, nie powinno budzić wątpliwości, że podmiotem mającym interes prawny w sprawie wymierzenia kary pieniężnej decyzją administracyjną,
a więc stroną postępowania, jest wyłącznie ten podmiot, który dopuścił się czynu, za który ustawodawca przewidział tę karę (patrz: wyrok NSA sygn. akt II OSK 428/06 LEX 325265). Nie może natomiast być uznany za stronę w postępowaniu prowadzonym w sprawie wymierzenia kary pieniężnej inny podmiot (np. ten, na którego gruncie rosły drzewa, lub który zawiadomił organ o wycięciu drzew i domaga się zastosowania kary wobec innego podmiotu), chyba że sprawca działał na zlecenie posiadacza gruntu, a więc za jego wiedzą i zgodą (patrz: wyrok NSA sygn. akt II OSK 329/08 LEX 529956).
W niniejszej sprawie podmiotem będącym stroną jest niewątpliwie G.I., a ze zgromadzonych akt administracyjnych wynika, że działał on z własnej inicjatywy, bez zgody i wiedzy sąsiadów, tak więc w ustalonym stanie faktycznym kara nie może być nałożona na K.L..
Należy także dodać, że dopuszczenie przez organy administracji publicznej danego podmiotu do udziału w prowadzonym przez nie postępowaniu administracyjnym nie powoduje, że podmiot ten automatycznie staje się stroną takiego postępowania.
Ustalenie, iż K.L. nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] uchylającą decyzję organu pierwszej instancji wymierzającą G.I. administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia, skutkuje oddaleniem skargi z uwagi na brak legitymacji do wniesienia skargi.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło