II SA/Sz 176/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. B. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 176/14 oddalającego jej skargę na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stypendium dla najlepszych doktorantów postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia 23 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę E.B., wniesionej na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej ds. Doktorantów przy [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla najlepszych doktorantów na rok akademicki 2013/2014. W dniu 20 listopada 2014 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), skarżąca zwróciła się do sądu o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Skarżąca podała, że przyczyną uchybienia terminowi był wypadek losowy, który uniemożliwił jej złożenie wniosku w terminie. Skarżąca wskazała, że w dniu [...] doznała licznych złamań i stłuczeń. Na dowód przedłożyła kartę informacyjną z Regionalnego Szpitala. Jak podała, w konsekwencji tego wypadku, w dniu [...], jej stan zdrowia gwałtownie się pogorszył, dostała krwotoku, pogotowiem została odwieziona do szpitala i była leczona do [...]. Skarżąca podała, że w załączeniu przesyła kartę pobytu w szpitalnym oddziale ratunkowym. Zdaniem skarżącej, przyczyna uchybienia terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku ustała dopiero w dniu [...]. W tym dniu niezwłocznie zatelefonowała do sądu i uzyskała informację, że jej skarga została oddalona. Kolejną przeszkodą, w dokonaniu czynności złożenia wniosku w ustawowym terminie, był - według skarżącej - fakt, że mieszka sama i nie ma nikogo, kto mógłby czynność tę za nią wykonać. Według skarżącej, przeszkodę taką stanowił także brak pieniędzy, które przeznaczyła na zakup lekarstw w trakcie leczenia. Zarządzeniem z dnia [...], sąd zobowiązał skarżącą do uzupełnienia wniosku z dnia [...], poprzez dokonanie czynności, której przywrócenia się domaga, a mianowicie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 23 października 2014 r. Jednocześnie sąd poinformował skarżącą, że do wniosku nie dołączyła "Karty pobytu w szpitalnym oddziale ratunkowym". W odpowiedzi na zobowiązanie, skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 23 października 2014 r. Zarządzeniem z dnia [...], sąd zobowiązał skarżącą do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, poprzez (na przykład) nadesłanie dokumentacji medycznej, dotyczącej jej stanu zdrowia i pobytu w szpitalu w okresie podanym we wniosku. W dniu [...] (data nadania w urzędzie pocztowym), skarżąca przesłała kopię karty pobytu w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym Szpitala Wojewódzkiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania jest wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego jej skargę. Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwana dalej: "P.p.s.a.", w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Bezspornie, wyrok sądu został wydany w dniu 23 października 2014 r. Termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego orzeczenia upływał 30 października 2014 r. W dniu 20 listopada 2014 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Orzeczenie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Sąd zauważa, że z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżąca wystąpiła w dniu 20 listopada 2014 r. Na wezwanie sądowe skarżąca dopełniła czynności, której nie dokonała w terminie oraz przedstawiła dowody świadczące, jej zdaniem, o niezawinionym uchybieniu terminu. Z oświadczenia strony wynika, że ustanie przyczyny uchybienia terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu związane było z zakończeniem jej leczenia, co miało miejsce w dniu 14 listopada 2014 r. Powyższa data jest zgodna z ostatnim wpisem, jaki znajduje się w przedłożonej przez stronę dokumentacji medycznej. W takiej sytuacji, przy braku istnienia okoliczności przeciwnych, pozwalających w sposób jednoznaczny stwierdzić, że termin, o którym mowa w art. 87 § 1, nie został zachowany, Sąd zobowiązany jest do merytorycznej oceny wniosku strony (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2007 r., sygn. akt I OZ 728/09, opubl. w Lex nr 552400). Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i biorąc pod uwagę także uchybienia spowodowane nawet niewielkim niedbalstwem (por. postanowienie z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt II GZ 562/13, opubl. w Lex nr 1437280). Jako uzasadnioną przyczynę niezawinionego uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, skarżąca w pierwszym rzędzie podniosła okoliczność wypadku, w wyniku którego doznała licznych złamań i stłuczeń. W konsekwencji tego zdarzenia, w dniu ogłoszenia wyroku, stan zdrowia skarżącej gwałtownie się pogorszył (krwotok), została odwieziona do szpitala i poddana leczeniu. Należy zauważyć, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu wiąże się z zaistnieniem obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, takich jak nagła choroba, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. Natomiast sama okoliczność nagłej choroby nie jest automatycznie związana z brakiem winy (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt II GZ 540/14, opubl. w Lex nr 1530548). Z dokumentacji medycznej, jaką skarżąca nadesłała w załączeniu do przedmiotowego wniosku wynika, że uległa złamaniu kości nosa, bez przemieszczenia, nie wymagających nastawienia. W dniu [...], skarżąca została przyjęta na ogólną izbę przyjęć Szpitala, gdzie wykonano zdjęcie rtg nosa oraz przeprowadzono konsultację laryngologiczną. Jeszcze tego samego dnia skarżąca została wypisana ze szpitala. Z dokumentacji medycznej, przesłanej w uzupełnieniu przedmiotowego wniosku wynika, że skarżąca w dniu [...], znalazła się na oddziale ratunkowym Szpitala Wojewódzkiego, w związku z krwawieniem z nosa. Na kolejne badania, w ww. oddziale, skarżąca stawiała się w dniu [...], a następnie w dniu [...]. Ostatnie badanie zostało wykonane w dniu [...]. Dokumenty wyżej powołane, istotnie wskazują że skarżąca uległa złamaniu kości nosa, co miało miejsce ponad miesiąc, przed rozpoczęciem biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Nie pozwalają one jednak uznać, że przebieg choroby był tego rodzaju, aby obiektywnie mógł stanowić dla skarżącej przeszkodę do podjęcia działań po dniu 23 października 2014 r., w celu zasięgnięcia telefonicznie informacji o wyniku sprawy i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a następnie dokonania tej czynności. Podkreślić ponownie należy, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący, zaprezentowaną argumentacją, uprawdopodobni brak swojej winy, w dołożeniu należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd oceniając należytą staranność powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, tj. sąd bada, czy strona była w stanie pokonać (usunąć) przeszkodę przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem lub życiem własnym bądź innych, lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96, opubl. w Lex nr 45637). Z dowodów przedstawionych przez stronę, jak i z prezentowanej przez nią argumentacji, nie wynikają okoliczności, które pozwalałyby uznać, że rodzaj choroby oraz jej przebieg uniemożliwił stronie wychodzenie z domu, czy też wyłączał możliwość działania w sprawie, w terminie przewidzianym do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, nie ryzykując zdrowiem lub życiem własnym bądź innych. Skoro skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności obiektywnie wskazujących na niemożność samodzielnego działania w sprawie, nie odniosły tym samym zamierzonego skutku, jej twierdzenia, że przy dokonaniu czynności procesowej nie mogła posłużyć się osobą trzecią. Także argument dotyczący braku środków finansowych nie mógł stanowić uzasadnionej przyczyny niezachowania terminu do złożenia pisma do sądu, skoro skarżąca, na podstawie postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 31 marca 2014 r., objęta jest zwolnieniem od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. Reasumując w warunkach rozpoznawanej sprawy i okoliczności jej towarzyszących nie sposób uznać, że skarżąca uprawdopodobniła w stopniu wystarczającym, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nastąpiło bez jej winy. Z tych względów, sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.