II SA/Sz 179/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] r. nr [...] przedmiocie podwyższenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe postanawia odrzucić skargę A. spółka z o.o. z siedzibą w B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] (znak sprawy: [...]) stwierdzającą, że stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązująca skarżącą Spółkę w roku składkowym od [...] kwietnia 2021 r. do [...] marca 2022 r. została podwyższona o [...]%. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie jako nie należącej do właściwości sądu administracyjnego wskazując, że zaskarżona decyzja zawiera pouczenie o przysługującym Spółce odwołaniu do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S., w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy sprawa której skarga dotyczy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, skarga podlega odrzuceniu, stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) - dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.),. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. w której stwierdzono, że stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązująca skarżącą Spółkę w okresie od [...] kwietnia 2021 r. do [...] marca 2022 r. została podwyższona o [...]%. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 34 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1205) oraz art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 423). Badając dopuszczalność skargi wskazać należy, że ubezpieczenia wypadkowe stanowią część systemu ubezpieczeń społecznych, co wynika między innymi z art. 1 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Tymczasem zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1805) sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania, stosownie do art. 2 tej ustawy powołane są sądy powszechne, chyba że przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, w art. 83 ust. 2 ustanawia regułę zaskarżania do sądu powszechnego decyzji podejmowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Natomiast wyjątki od tego trybu zostały określone w art. 83 ust. 4 tej ustawy. Do wymienionych w tym przepisie spraw należą: decyzje przyznające świadczenie w drodze wyjątku i decyzje odmawiające przyznania takiego świadczenia, decyzje w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz decyzje w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego. Sprawy te z woli ustawodawcy są sprawami administracyjnymi w znaczeniu materialnym i formalnym, a w konsekwencji przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. Tylko w tak wąskim zakresie, jaki został ustalony w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dopuszczalna jest droga sądowoadministracyjna (por. postanowienia NSA z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 1857/17, z dnia 19 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 1405/13, postanowienie NSA z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt II GSK 675/13 dostępne w Internecie). Mając powyższe na uwadze stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja w sprawie podwyższenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe nie należy do materii wymienionej w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Właściwości sądu administracyjnego w tej sprawie nie przewiduje także art. 3 § 3 i § 2a p.p.s.a. Oznacza to, że kwestia ustalenia stopy procentowej składki na ubezpieczenia wypadkowe nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego. Ponieważ sprawa objęta skargą nie należy do właściwości sądu administracyjnego, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. skargę odrzucił.