II SA/Sz 22/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-04-24
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Elżbieta Makowska, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, właściciel sąsiedniej nieruchomości, wykazał interes prawny uzasadniający jego status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a w konsekwencji w postępowaniu o wznowienie tego postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły, iż skarżący nie wykazał interesu prawnego uzasadniającego jego status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Obszar oddziaływania inwestycji nie wykraczał poza działkę inwestycyjną, a twierdzenia skarżącego o oddziaływaniu na jego nieruchomość poprzez rów melioracyjny były niewystarczające do przyznania mu statusu strony. W związku z tym, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o wznowieniu postępowania i wyłączeniu organu zostały uznane za chybione.Stan faktyczny
Skarżący S. A. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ nie uwzględniono wszystkich stron w zasięgu oddziaływania inwestycji oraz że organ powinien był być wyłączony z mocy prawa. Starosta wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia decyzji, uznając, że skarżącemu nie przysługuje status strony. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi S. A. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o pozwoleniu na budowę oddala skargę.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S. A., utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] r., znak: [...], odmawiającą uchylenia decyzji tego organu z dnia [...] r., nr [...] w sprawie udzielenia W. L. pozwolenia na budowę obejmującą zabudowę zagrodową w rolno-rybackim gospodarstwie hodowlanym, stanowiącą I etap inwestycji, w skład której wchodzą:
- hala gospodarczo-produkcyjna do hodowli [...] z zamkniętym systemem obiegu wody i systemem oczyszczania ścieków, o powierzchni zabudowy [...] m2, powierzchni użytkowej [...] m2 i kubaturze [...] m3,
- wiata gospodarcza o powierzchni zadaszenia [...] m2,
- szambo na ścieki bytowe o pojemności [...] m3,
- 3 zbiorniki wody deszczowej o pojemności [...] m3 każdy i basen przeciwpożarowy,
- zbiornik osadów,
- obiekty infrastruktury technicznej, w tym zewnętrzne instalacje sanitarne, elektryczne i technologiczne,
- drogi wewnętrzne, plac manewrowy i utwardzenie terenu,
w miejscowości J., w gminie K., na terenie działki nr [...] w obrębie D.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na ustalony w postępowaniu stan faktyczny, wskazując, że decyzją z dnia [...] r., nr [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił W. L. pozwolenia na budowę obejmującą wyżej opisaną zabudowę zagrodową. Następnie w toku postępowania Starosta decyzją z dnia [...] r., znak: [...] przeniósł pozwolenie na budowę udzielone W. L. na rzecz "J.
W dniu 13 sierpnia 2013 r. do Starostwa Powiatowego, wpłynął wniosek S. A. o wznowienie postępowania zakończeniowego wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa z uwagi na pominięcie w postępowaniu wszystkich stron będących w zasięgu oddziaływania inwestycji. Tym samym zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. zachodzi obligatoryjna przesłanka do wznowienia postępowania. Ponadto, w ocenie strony, przedmiotowa decyzja została wydana przez organ, który z mocy prawa powinien zostać wyłączony (przesłanka do wznowienia z art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a.), ponieważ teren inwestycji oddziałuje na działkę nr 12 (rów melioracyjny), który jest własnością Skarbu Państwa, w stosunku do którego uprawnienie właścicielskie posiada Starosta. S. A. wskazał również na brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a także na niezgodność, w jego ocenie, decyzji nr [...] o pozwoleniu na budowę z decyzją nr [...] o warunkach zabudowy Wójta Gminy K. z dnia 9 maja 2013 r.
Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] Starosta G. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] r., znak: [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę pierwszego etapu inwestycji, obejmującą zabudowę zagrodową w rolno-rybackim gospodarstwie hodowlanym na działce nr [...] w miejscowości J., w gminie K., stwierdzając, że wnioskodawcy nie przysługiwał w powyższym postępowaniu status strony.
Od powyższej decyzji S. A. złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie ostatecznej decyzji Starosty G. z dnia [...] r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu odwołania S. A. powtórzył zarzuty zawarte we wniosku o wznowienie postępowania i zakwestionował stanowisko organu, że nie przysługiwał mu w przedmiotowym postępowaniu status strony, wskazując tym samym na naruszenie art. 28 K.p.a. w związku z art. 9 i 10 K.p.a., w związku z art. 28 ustawy Prawo budowlane.
Odnosząc się do powyższych zarzutów organ II instancji stwierdził, że zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. Artykuł 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane określa obszar oddziaływania obiektu jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Obszar ten wyznacza się na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących, zawierających regulacje odnoszące się do odległości obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości. Oznacza to, że przy wyznaczaniu obszaru oddziaływania obiektu, organ administracji architektoniczno-budowlanej zobowiązany jest zbadać, czy inwestycja nie narusza konkretnego przepisu prawa wynikającego z przepisów szczególnych - warunków technicznych dotyczących usytuowania i projektowania budynków.
W ocenie organu odwoławczego, S. A. nie wykazuje interesu prawnego w stosunku do nieruchomości objętej inwestycją - nieruchomości nr [...] z obrębu D., w miejscowości J., w gminie K. Zgodnie ze znajdującym się w dokumentacji projektem, obszar oddziaływania inwestycji objętej pozwoleniem na budowę nr [...] nie wykracza poza nieruchomość nr [...] - stąd też ograniczony do inwestora zakres stron postępowania.
Wojewoda wskazał, że nieruchomość nr [...], należąca do S. A., oddzielona jest od nieruchomości inwestycyjnej nr [...] działką nr [...], stanowiącą rów melioracyjny. Z uzyskanych w toku postępowania odwoławczego informacji wynika, że średnia szerokość rowu melioracyjnego na odcinku oddzielającym obie nieruchomości wynosi ok. [...] m. Organ podkreślił, że nieruchomości położone wokół działki inwestycyjnej, w tym także nieruchomość nr [...] (należącej do skarżącego) stanowią grunty rolne niezabudowane.
Zdaniem organu, S. A. zarówno we wniosku o wznowienie postępowania, jak również w odwołaniu od decyzji odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, nie przywołał żadnego argumentu świadczącego o tym, że realizacja planowanej inwestycji na działce nr [...] wiąże się z wprowadzeniem ograniczenia w sposobie zagospodarowania należącej do niego działki kategorii rolnej nr [...]. Nie wskazał również żadnego przepisu prawa, który zostałby naruszony poprzez realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Organ odwoławczy, w oparciu o analizę dokumentacji w sprawie, takiego naruszenia również nie stwierdził.
Na poparcie powyższego stanowiska Wojewoda powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2769/11.
Reasumując, organ odwoławczy wskazał, że podziela stanowisko organu
I instancji, który nie znalazł podstaw do przyznania skarżącemu w postępowaniu zakończonym decyzją nr[...] Starosty z dnia [...] r. statusu strony postępowania i tym samym na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., decyzją z dnia 16 września 2013 r. odmówił uchylenia decyzji Starosty nr [...] r.
Niezależnie od powyższego organ wojewódzki nadmienił, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie organu wojewódzkiego, decyzja Starosty nr [...] jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy wydaną przez Wójta Gminy K. w dniu [...] r., nr [...]. Organ ten nie znalazł również podstaw do wyłączenia z postępowania Starosty, ponieważ obszar oddziaływania przedsięwzięcia zamyka się w granicach nieruchomości należącej do inwestora.
Powyższą decyzję S. A. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 15 K.p.a. i w zw. z art. 127 § 1 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nie odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przez organ II instancji do wszystkich twierdzeń i zarzutów podniesionych przez skarżącego w złożonym w sprawie odwołaniu, a w szczególności całkowite pominięcie podniesionych w pkt III uzasadnienia odwołania zarzutów: braku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, sprzeczności decyzji objętej wnioskiem
o wznowienie postępowania z wydaną dla tego przedsięwzięcia decyzją
o warunkach zabudowy oraz wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę dla obiektów zabudowy zagrodowej bez budynku mieszkalnego, co w konsekwencji uniemożliwia dokonanie pełnej merytorycznej kontroli zaskarżonego orzeczenia przez sąd administracyjny;
- art. 28 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 9 i 10 K.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, polegające na przyjęciu, że skarżącemu nie przysługuje status strony postępowania zakończonego wydaniem decyzji Starosty nr [...] z dnia [...] r., podczas gdy skarżący wykazał, że jest i winien być uznany przez organ I i II instancji za stronę tego postępowania, co czyniło koniecznym uchylenie decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania;
- art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., polegające na odmowie uchylenia decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania w przypadku, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia nr [...] z dnia [...] r.,
nr [...] została wydana przez Starostę, tj. organ administracji podlegający wyłączeniu z mocy prawa.
Mając powyższe na uwadze S. A. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, o zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych oraz o uwzględnienie skargi w całości przez Wojewodę w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. Dodatkowo, na podstawie art. 135 P.p.s.a. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia
[...] r., nr [...]
W uzasadnieniu powyższych zarzutów skarżący wywiódł, że wbrew stanowisku organu II i I instancji status strony postępowania wynika z faktu, iż jest on wyłącznym właścicielem nieruchomości, działki nr [...], obręb J., która jest zlokalizowana w bezpośrednim sąsiedztwie przedsięwzięcia objętego wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę w niniejszej sprawie. Projektowana inwestycja znajduje się w odległości zaledwie 8 metrów od granicy tej nieruchomości, a z uwagi na charakter oraz skalę przedsięwzięcia, działka nr [...] położona jest w bezpośredniej strefie oddziaływania obiektów objętych wnioskiem. Tym samym, w ocenie skarżącego, na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przysługuje mu status strony w niniejszym postępowaniu. Posiadanie statusu strony ma bowiem charakter obiektywny i jest niezależne od błędnego stanowiska organu I i II instancji.
S. A. wskazał, że pod pojęciem oddziaływania inwestycji, zwłaszcza oddziaływania akustycznego, należy rozumieć nie tylko oddziaływanie ponadnormatywne, lecz również oddziaływanie, które mieści się w dopuszczalnych normach lub będzie się mieścić po zastosowaniu przez inwestora odpowiednich środków technicznych.
Skarżący zaznaczył również, że przedmiotowa inwestycja zasięgiem swojego oddziaływania obejmuje również nieruchomość stanowiącą działkę nr [...], albowiem zgodnie z załączonym do projektu budowlanego projektem zagospodarowania ternu,
w ramach inwestycji przewidziano, zlokalizowanie zbiornika na wodę deszczową
w obrębie skarpy rowu melioracyjnego. Z kolei rów melioracyjny zlokalizowany na działce nr [...] oddziałuje na nieruchomości sąsiednie, tj. zarówno na działkę nr [...] (teren inwestycji), jak i nieruchomość skarżącego (działkę nr [...], obręb J.). Tym samym właściciel działki nr [...] bezspornie winien zostać uznany za stronę postępowania
o pozwolenie na budowę, którego dotyczy wniosek o wznowienie postępowania. Ponadto swój interes prawny do występowania w niniejszym postępowaniu wywiódł
z art.144 K.c. w związku z art. 28 K.p.a.
Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), w związku z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten nie narusza prawa w sposób zarzucany skargą ani w żaden inny sposób uzasadniający jego usunięcie z obrotu prawnego.
Przedmiotem skargi do sądu jest decyzja wydana po wznowieniu, na wniosek skarżącego, postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną
o pozwoleniu na budowę. Wydanie zaskarżonego aktu w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego ma istotny wpływ na ocenę zarzutów skargi, ponieważ ze sposobu jakie zostały sformułowane wynika, że skarżący albo nieprawidłowo rozumie istotę postępowania w przedmiocie wznowienia, albo w toku swojej argumentacji o niej zapomina. Dlatego niezbędne jest na wstępie przypomnienie, że zgodnie z zasadą trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, która jest zasadą ogólną postępowania administracyjnego: " decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych." (art. 16 § 1 K.p.a.).
Złożenie przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania zainicjowało zatem nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego mający z założenia wnioskodawcy prowadzić do weryfikacji decyzji Starosty [...] r., nr [...] posiadającej przymiot decyzji ostatecznej, a więc korzystającej
z ochrony przewidzianej wyżej cytowaną zasadą. Z ochrony tej między innymi wynika obowiązek organu ścisłego stosowania przepisów regulujących nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego. W związku z tym rzeczą Starosty, do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania, było procedowanie zgodne z trybem przewidzianym w przepisach art. 145-152 Kodeksu postępowania administracyjnego regulujących postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania.
Wobec tego należało uwzględnić, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną jest dwuetapowe.
W pierwszym etapie organ bada warunki formalne wniosku ustalając czy podanie pochodzi od strony i czy zostało złożone w terminie (art. 147 i art. 148 K.p.a.) oraz czy wnoszący je podmiot powołuje się na ustawową przesłankę wznowienia (art. 145 § 1 K.p.a., art. 145a i art. 145b K.p.a.).
Etap ten nie ma charakteru merytorycznego i kończy się w zależności od ustaleń, albo wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.) albo postanowieniem o jego wznowieniu (art. 149 § 1 K.p.a.).
W pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organowi administracji nie wolno oceniać, czy przyczyna wznowienia faktycznie wystąpiła.
Tę kwestię właściwy organ powinien rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia
o wznowieniu postępowania (vide: wyrok NSA z 1.09. 2000r., sygn. akt III SA 2304/99, ONSA 2001/4/179).
W niniejszej sprawie organ ustalił, że podanie pochodzi od podmiotu, który potencjalnie rzecz ujmując mógł być stroną postępowania zakończonego wyżej wskazaną decyzją ostateczną o udzieleniu pozwolenia na budowę, podanie
o wznowienie zostało złożone z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 2 K.p.a. i powołuje się na ustawową przyczynę wznowienia wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Wobec tego wydanie przez Starostę postanowienia o wznowieniu postępowania
i przejście do drugiego etapy tej nadzwyczajnej procedury było zgodne z prawem.
Dla wyczerpania kwestii przejścia z etapu I do etapu II postępowania
w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, niezbędne jest jednak zasygnalizowanie zagadnienia związanego
z legitymacją strony postępowania w przedmiocie wznowienia.
Mianowicie, wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z tego powodu, że podanie złożył podmiot nie będący stroną możliwe jest - według dominującego w orzecznictwie poglądu - wyłącznie wówczas, gdy z treści samego podania, bez potrzeby prowadzenia w tym przedmiocie jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego ewidentnie widoczne jest, że wnoszący podanie nie posiada przymiotu strony (vide: wyrok NSA z 7.01.2009r. II OSK 1747/07, LexPolonica nr 2011952, wyrok NSA z 8.02.2011r., II OSK 259/10, LexPolonica nr 2580539). Jeśli zaś okoliczność ta jest niejednoznaczna i wymaga czynienia ustaleń oraz rozważań prawnych, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, to w sytuacji, gdy podanie wniesione zostało w terminie i powołuje się na jedną z wymienionych w art. 145, art. 145a i art. 145b K.p.a. przyczyn wznowienia, należy wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i już w tym wznowionym postępowaniu badać legitymację strony (wyrok NSA z 6.05.2011 r., II OSK 761/10, LexPolonica nr 2563448). We wznowionym postępowaniu organ także rozstrzyga co do przyczyny wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art.149 § 2 K.p.a.).
Dlatego okoliczność, że Starosta rozpatrujący wniosek o wznowienie zakończył pierwszy etap tego trybu postępowania postanowieniem o wznowieniu, nie jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że definitywnie przesądził kwestię strony postępowania, które zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej. Przeciwnie, po wyjaśnieniu sprawy we wznowionym postępowaniu, organ wydaje decyzję, której podstawa prawna i rozstrzygnięcie będzie zależało od dokonanych ustaleń faktycznych i ich oceny prawnej. Teoretycznie rzecz ujmując ustalenie, że podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione w ustawowym terminie, lecz nie pochodzi od strony postępowania, albo że podanie strony wniesione zostało po terminie, jak również ustalenie, że w rzeczywistości wskazana w podaniu o wznowienie przesłanka nie wystąpiła – prowadzić musi do wydania decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.
W razie natomiast ustalenia, że podanie wniosła strona, że został zachowany termin przewidziany dla wznowienia, oraz że spełniona została ustawowa przesłanka wznowienia organ powinien wydać decyzję kończącą wznowione postępowanie opartą o przepisy art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. lub opartą na przepisie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 lub 2 K.p.a. O tym jaka będzie treść rozstrzygnięcia decydowały będą zawsze ustalenia stanu faktycznego konkretnej sprawy.
Analiza zaskarżonej decyzji dokonana z uwzględnieniem opisanych wyżej zasad prowadzi do wniosku, że organy orzekające orzekały z zachowaniem reguł postępowania przewidzianych dla trybu wznowienia postępowania administracyjnego.
Sąd nie dopatrzył się również błędu w poczynionych we wznowionym postępowaniu ustaleniach faktycznych i w ich ocenie prawnej prowadzącej do konkluzji, że skarżący nie wykazał legitymacji strony postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na budowę zakończonego decyzją Starosty z dnia [...] r.
Kwestię legitymacji procesowej stron postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę reguluje art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, stronami
w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Zgodnie z utrwalonym w doktrynie prawa administracyjnego oraz orzecznictwie sądowym stanowiskiem, ochrona w postępowaniu administracyjnym, w tym w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, przysługuje tylko i wyłącznie podmiotom legitymującym się interesem prawnym wynikającym z przepisów prawa materialnego. Interes prawny występuje wówczas, gdy istnieje obiektywnie bezpośredni związek między sytuacją danego podmiotu, a normą prawa materialnego, stanowiącą źródło tego interesu, który może być zrealizowany za pomocą indywidualnego aktu administracyjnego. Podmioty, które znalazły się w kręgu stron postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę, poza inicjatorem tego postępowania, zostały wyodrębnione w oparciu o kryterium ochrony ich interesu prawnego. Zakres tej ochrony, stosownie do treści przywołanego art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, ograniczony został do właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców, których nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu.
Definicja pojęcia "obszar oddziaływania obiektu" określona została w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, przez obszar taki rozumieć należy teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepis ten nie określa zatem w sposób bezpośredni ograniczeń w zakresie zagospodarowania terenu pozwalających na jego podstawie ustalić obszaru oddziaływania, lecz odsyła w tym do odrębnych przepisów prawa materialnego wprowadzających szczegółowe wymogi dotyczące odległości w zabudowie
i zagospodarowaniu terenu. Ustalenie przez organ w oparciu o powyższe przepisy,
że dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego skutkować będzie dopiero możliwością uznania, że właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca tej nieruchomości posiada w określonej sprawie, podlegający ochronie, interes prawny, a tym samym przysługuje mu przymiot strony postępowania. Organy administracji architektoniczno-budowlanej zobligowane są zatem do ustalenia w sposób obiektywny, na podstawie norm prawa materialnego, zakresu stron postępowania o pozwolenie na budowę w oparciu o powołane wyżej kryterium obszaru oddziaływania obiektu.
Podmioty, które nie zostały natomiast przez organ uwzględnione w zakresie stron postępowania, a w ich przekonaniu, w świetle norm materialnoprawnych status taki powinny posiadać, mogą, tak jak uczynił to rozpoznawanej sprawie skarżący, złożyć do organu który wydał decyzję w ostatniej instancji, wniosek o wznowienie postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.
Organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie przyjęły, że oddziaływanie inwestycji objętej pozwoleniem na budowę, kwestionowanym we wniosku o wznowienie, nie wykracza poza obszar działki Nr [...] w J., na której planowana jest inwestycja.
Skarżący natomiast twierdzi że projektowana inwestycja oddziaływała będzie poprzez zlokalizowanie zbiornika na wodę deszczową w obrębie skarpy rowu melioracyjnego, na działkę nr [...], to jest na rów melioracyjny, który z kolei oddziałuje na jego nieruchomość, która oddalona jest o [...] m. od granicy działki, na której projektowana jest inwestycja.
Zdaniem Sądu, analiza twierdzeń skarżącego zarówno w toku postępowania administracyjnego jak i w skardze, w zestawieniu z zawartym w decyzji o pozwoleniu na budowę opisem projektowanej inwestycji, obejmującej zabudowę zagrodową
w rolno-rybackim gospodarstwie hodowlanym (hala gospodarczo-produkcyjna do hodowli łososia z zamkniętym systemem obiegu wody i systemem oczyszczania ścieków, o powierzchni zabudowy [...] m2, powierzchni użytkowej [...] m2
i kubaturze [...] m3, wiata gospodarcza o powierzchni zadaszenia [...] m2, szambo na ścieki bytowe o pojemności [...] m3, 3 zbiorniki wody deszczowej o pojemności [...] m3 każdy i basen przeciwpożarowy, zbiornik osadów, obiekty infrastruktury technicznej, w tym zewnętrzne instalacje sanitarne, elektryczne i technologiczne, drogi wewnętrzne, plac manewrowy i utwardzenie terenu), prowadzi do wniosku o trafności wyrażonej w zaskarżonej decyzji oceny, że skarżący nie wykazał żadnych konkretnych okoliczności i norm prawnych, w świetle których należałoby przyjąć istnienie oddziaływania inwestycji na jego nieruchomość, co przesadza statusie strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę. W szczególności niewystarczające jest samo przekonanie skarżącego o tym, że jego nieruchomość rolna znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji budowlanej, skoro nie towarzyszą temu konkretne okoliczności wskazujące na takie oddziaływanie naruszające jego interes prawny.
Przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że skarżący nie wykazał legitymacji strony postępowania uznać należało zatem za zgodne z prawem.
W tej zaś sytuacji jako chybione ocenić należało pozostałe dwa zarzuty skargi
tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 3 Kpa, w związku z art. 151§ 1 pkt 2 K.p.a. oraz naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 15 i 127 Kpa.
Po pierwsze, skoro Starosta jako organ architektoniczno-budowlany
w swojej decyzji z dnia [...] r. wyraźnie stwierdził, że obszar oddziaływania inwestycji nie wykracza poza granice działki, na której ma być zrealizowana, to nie miał podstaw prawnych do analizowania i w konsekwencji do stosowania przepisów dotyczących wyłączenia organu ze względu na wykonywane przez Starostę prawa właścicielskie w stosunku do rowu melioracyjnego będącego działką sąsiednią, ale nie znajdującą się w zasięgu oddziaływania inwestycji, na co trafnie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji.
Po drugie, w sytuacji, gdy organ we wznowionym postępowaniu nie dopatrzył się podstaw do przyznania wnioskodawcy przymiotu strony, nie można uznać za naruszenie prawa pominięcie kwestii dotyczących meritum decyzji objętej wnioskiem
o wznowienie np. takich jak zarzut braku decyzji o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Zaakceptowanie rozumowania prezentowanego w skardze prowadziłoby do merytorycznego badania sprawy zakończonej decyzją ostateczną, mimo złożenia wniosku przez podmiot nie posiadający statusu strony tego postępowania, co byłoby sprzeczne z istotą zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej.
Z tych wszystkich względów należało na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalić skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło