II SA/Sz 227/15
WyrokWSA w Szczecinie2015-07-02
Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. (decyzja kasacyjna) uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, zamiast merytorycznego rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stosując art. 138 § 2 K.p.a., musi wykazać nie tylko naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, ale także konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Samo stwierdzenie błędnej interpretacji materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji nie jest wystarczające do wydania decyzji kasacyjnej, jeśli organ odwoławczy ma kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy lub zastosowania art. 136 K.p.a. (uzupełnienie postępowania). W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie wykazał tych przesłanek, co skutkowało naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a. i art. 15 K.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła stanu technicznego przewodów kominowych. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając, że przewody są w dobrym stanie technicznym i nie stanowią zagrożenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Po uchyleniu przez WSA decyzji organu odwoławczego, organ ten ponownie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, powołując się na art. 138 § 2 K.p.a. Skarżący (właściciele budynku, z którego korzystają sąsiedzi) zaskarżyli tę decyzję kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędne zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 lipca 2015 r. sprawy ze skargi H. R. i Z. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stanu technicznego części obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżących H. R. i Z. R. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , działając na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie w sprawie wniosku H. i R.D. dotyczącego przewodów kominowych nieruchomości położonej w miejscowości, działka nr [...], której właścicielami są H. i Z. R.
W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że dokonując analizy zebranych materiałów dowodowych oraz na podstawie wniosków z przeprowadzonej kontroli, stwierdził, że:
- przewody kominowe użytkowane przez Z. i H. R. usytuowane są zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją techniczną,
- ich stan techniczny nie stanowi zagrożenia dla zdrowia i życia,
- właściciel budynku nr [...] przejawia wolę przeprowadzenia robót remontowych przewodów kominowych w oparciu o opinie profesjonalnych firm,
- przewody odpowiadają obowiązującym normom, warunkom technicznym
i przepisom.
Organ przyznał, że co prawda w opinii kominiarskiej z dnia [...] wyszczególnione są nieprawidłowości i zalecona jest przebudowa komina,
to jednak nie wynika z niej, że dotyczy ona przewodów użytkowanych przez Z. i H. R. Ponadto, sporne przewody kominowe stanowią część wspólną nieruchomości, w związku z czym utrzymanie ich we właściwym stanie technicznym spoczywa solidarnie na wszystkich współwłaścicielach.
W odwołaniu od powyższej decyzji H. i R. D. wnieśli o jej uchylenie i zobowiązanie Z. i H. R. do przebudowania komina w terminie jednego miesiąca, a w przypadku niewywiązania się z tego zobowiązania o wyłączenie z użytkowania komina w części dotyczącej przewodu dymowego oraz zobowiązanie Z. i H.R. do zdemontowania drabiny przymocowanej do ściany szczytowej ich budynku. Skarżący zarzucili naruszenie następujących przepisów:
- art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 K.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i błędne ustalenie, że stan techniczny komina w granicach ich budynku mieszkalnego jest w odpowiednim stanie,
- art. 8 K.p.a. co do ocen i ustaleń przedstawionych w uzasadnieniu decyzji organu
I instancji,
- art. 9 K.p.a. przez nienależyte i niewyczerpujące informowanie o okolicznościach faktycznych i prawnych,
- art. 80 K.p.a. przez wybiórczą ocenę przez organ powiatowy całokształtu materiału dowodowego i bezpodstawne przyjęcie, że zostały udowodnione okoliczności faktyczne wskazujące na odpowiedni stan techniczny komina i brak zagrożenia dla ich życia i zdrowia, podczas gdy dowody zgromadzone w toku postępowania nie potwierdzają powyższych ustaleń,
- art. 107 K.p.a. przez niepełne i niejednoznaczne uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji oraz naruszenie prawa materialnego w związku z pomięciem istotnych okoliczności;
- art. 66 ustawy Prawo budowlane, przez jego niezastosowanie polegające na przyjęciu, że w okolicznościach sprawy nie występują przesłanki określone
w naruszonej normie, podczas gdy dowody zgromadzone w postępowaniu wskazują na konieczność przebudowy komina.
W dalszej części odwołania H. i R. D., odnosząc się do treści decyzji, wskazali m.in., że treść powoływanych przez organ opinii nie koresponduje z przedmiotem ich wniosku ani z przedłożoną przez nich opinią, bowiem wniosek dotyczy stanu technicznego komina, a opinie na które powołuje się organ dotyczą drożności przewodów kominowych tego komina. Odwołujący nie zgodzili się również z zawartymi w decyzji zapisami, że "W dniu [...] do tutejszego organu nadzoru budowlanego wpłynęło pismo informujące m.in. o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu przewodów kominowych użytkowanych przez sąsiada ..." oraz "Do ww. wniosku dołączona była opinia z dnia [...]. sporządzona przez mistrza kominiarskiego K. G., która wyszczególniała przyczyny wadliwego działania urządzeń ...", ponieważ w swoim wniosku nie poruszali kwestii "nieprawidłowości w funkcjonowaniu przewodów kominowych" oraz "przyczyn wadliwego działania urządzeń" lecz w oparciu o opinię kominiarską z dnia
[...] odnieśli się do stanu technicznego przedmiotowego komina
w związku z jego niewłaściwą eksploatacją, skutkującą w [...]. pożarem oraz wykonaniem jego "skandalicznego remontu" w [...] r. Odwołujący się zwrócili także uwagę, że w aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego dopuszczenie przewodu dymowego do użytkowania po pożarze. W toku prowadzonego postępowania organ powiatowy nie zajął stanowiska w sprawie występowania wykwitów na części komina w części strychowej, a twierdzenie, że stan techniczny części komina wystającej ponad dach jest odpowiedni, jest sprzeczne z przedstawioną przez nich opinią kominiarską, co potwierdzają również załączone zdjęcia. Organ powiatowy nie wyjaśnił również, czy po remoncie komin spełnia wymagania techniczne P Norm, czy przewody spalinowe i dymowe są wykonane z materiałów niepalnych oraz czy przewody lub obudowa przewodów spalinowych i dymowych spełniają wymagania P Norm dotyczące badań ogniowych małych kominów, czy zachowane są wymagania bezpieczeństwa, czy kolorystyka cegły jest zgodna z projektem, z jakiego materiału jest wykonana obudowa przewodu spalinowego i dymowego oraz czy realizacja remontu została wykonana przez osoby posiadające kwalifikacje i niezbędne uprawnienia.
Skarżący zarzucili również brak wskazania w uzasadnieniu decyzji dokumentów oraz podstaw prawnych z których jednoznacznie wynikałoby, że przedmiotowe przewody kominowe stanowią część wspólną. Przytaczając treść art. 61 ustawy Prawo budowlane wskazali, że są jedynymi właścicielami budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w granicach którego znajduje się przedmiotowy komin składający się z przewodów dymowego i spalinowego i korzystają z niego państwo R. zamieszkali. W ocenie odwołujących się, jedynym sposobem naprawienia komina jest jego przebudowa, a ponieważ Z. i H. R. nie przejawiają w tym zakresie dobrej woli, dlatego wnieśli o całkowite wyłączenie z użytkowania przewodu dymowego przedmiotowego komina, ponieważ jego obecny stan techniczny zagraża ich życiu, zdrowiu i bezpieczeństwu.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po rozpoznaniu odwołania H. i R. D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 września 2014r. sygn. akt. II SA/Sz 436/14 po rozpoznaniu skargi H. i R. D. uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że organ odwoławczy ograniczył swoje czynności do skontrolowania toku postępowania organu I instancji. Z decyzji nie wynika, aby organ wyjaśnił, co jest w istocie przedmiotem postępowania, tj. czy stan techniczny przewodów kominowych, czy też stan techniczny komina, w jakim trybie przepisów Prawa budowlanego prowadzone było postępowanie organów nadzoru budowlanego, jakie ustalenia poczynił organ odwoławczy i w tym zakresie na jakich dowodach oparł się dochodząc do przekonania o bezprzedmiotowości postępowania i ewentualnie jakim dowodom odmówił mocy dowodowej i dlaczego. Sąd zobowiązał organ do wyeliminowania wskazanych uchybień przy ponownym rozpoznaniu sprawy,
z zaleceniem prawidłowego sporządzenia uzasadnienia.
Po ponownym rozpoznaniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu decyzji organ, po opisaniu przebiegu postępowania w sprawie uznał, że zgromadzony materiał dowodowy nie uzasadnia rozstrzygnięcia podjętego przez PINB . Natomiast remont komina przeprowadzony przez Z.R. po pożarze sadzy, jaki miał miejsce [...], nie doprowadził komina do odpowiedniego stanu technicznego. Jak wynika z protokołów przeglądów kominiarskich oraz oględzin organu powiatowego, przemurowane zostały tylko najwyższe warstwy komina ponad dachem. Pozostawione na poddaszu cegły trzonu kominowego nasączone są substancjami smolistymi, które nadal degradują ich stan, a przenikając na powierzchnie komina (), mogą powodować wydzielanie szkodliwych substancji do użytkowanych pomieszczeń i stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.
Zdaniem organu, nie można zatem uznać, że postępowanie administracyjne
w sprawie stanu technicznego przedmiotowego komina jest bezprzedmiotowe. Odnosząc się do pozostałych argumentów skarżących zawartych w odwołaniu organ wskazał, iż sposób użytkowania przedmiotowego komina został ustalony w decyzjach ostatecznych właściwego organu, o pozwoleniu na budowę. Natomiast montaż drabiny włazowej na ścianie szczytowej budynku nie wymaga uzyskania pozwolenia właściwego organu. W przypadku sporu, rozstrzygnięcie tej sprawy należy do kompetencji sądu cywilnego, a nie organów nadzoru budowlanego.
H. R. i Z. R. powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. W skardze podnieśli zarzut naruszenia:
- art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie i nie ustalenie stanu faktycznego, co skutkuje błędnym ustaleniem organu, że cegły trzonu kominowego nasączone są substancjami smolistymi, które nadal degradują ich stan, a przenikając na powierzchnię komina (o czym świadczą wykwity na jego tynkach), mogą powodować wydzielanie szkodliwych substancji do użytkowanych pomieszczeń i stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi;
- art. 80 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nie uwzględnienie całokształtu zebranego materiału dowodowego, co skutkuje wydaniem zaskarżonej decyzji w oparciu o wybrany materiał dowodowy;
- art. 107 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wskazanie w zaskarżonej decyzji niezupełnego uzasadnienia faktycznego;
- art. 109 K.p.a. w zw. z art. 40 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie
i doręczenie zaskarżonej decyzji w jednym egzemplarzu skarżącym;
- art. 136 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji
w oparciu o wybrany materiał dowodowy;
- art. 138 § 2 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nie wskazanie
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Skarżący wskazali, iż organ nie uwzględnił ustaleń dokonanych przez pracownika PINB w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [..], który stwierdził, że w części mieszkalnej należącej do Państwa D. na ścianach brak jest widocznych wykwitów smolnych. Na suficie w pomieszczeniu kuchennym widoczne ślady nieszczelności okrycia dachowego - możliwe, że na styku komina i pokrycia. Według oświadczenia właściciela wykwitów było więcej lecz zostały zamalowane. Natomiast w części strychowej na części komina użytkowanego przez skarżących, w [...]. R. D. skuł tynk i cegłę pokrył warstwą kleju, na tyle cienką, że podczas kontroli na ścianach komina widoczne były cegły. Według Pani D. są to wykwity smolne, które wydzielają bardzo nieprzyjemny swąd, szczególnie w okresie lata. Powyższe potwierdza treść protokołu z oględzin oraz uzasadnienie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].
Skarżący podnieśli, iż organ, pomimo rozbieżności pomiędzy treścią opinii kominiarskiej, a ustaleniami poczynionymi w trakcie oględzin, dokonał stwierdzenia,
że cegły na poddaszu nasączone są substancjami smolistymi, o czym świadczą wykwity na tynkach komina, które mogą powodować wydzielanie szkodliwych substancji mogących stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia. Organ nie wskazał w treści uzasadnienia na czym, oprócz ww. opinii, dokonał takich ustaleń. Tym bardziej, iż organ nie skorzystał z możliwości jakie daje mu art. 136 K.p.a., który wskazuje, iż organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Skarżący podnieśli, iż w ich ocenie, fakt nasączenia cegieł na poddaszu substancjami smolistymi, rzekome wykwity i ich szkodliwy wpływ na życie i zdrowie nie został w żaden sposób udowodniony w toku postępowania. Powyższe oparte zostało na twierdzeniach Państwa D. i treści opinii sporządzonej przez Zakład Kominiarski na ich rzecz, z której nie wynika w jaki sposób kominiarz dokonał ustaleń co do rzekomo osadzonej smolistej sadzy w przewodzie kominowym, która przeniknęła przez cegłę.
W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2012r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a.", należało uznać, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów procesowych, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności przypomnieć należy, iż sprawa dotycząca przewodów kominowych nieruchomości położonej w miejscowości, działka
nr [...] była już przedmiotem kontroli tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia
4 września 2014r. sygn. akt. II SA/Sz 436/14 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Oznacza to, iż obecnie zaskarżona decyzja tego organu z dnia [...], została wydana w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania odwoławczego. Wyjaśnienia powyższe są istotne
z uwagi na brzmienie art. 153 P.p.s.a., który stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Artykuł 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Oznacza to, że obecnie prowadzona kontrola sądowoadministracyjna zaskarżonej decyzji będzie miała na celu sprawdzenie czy organ administracyjny wypełnił wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt. II SA/Sz 436/14. W wyroku tym Sąd zarzucił organowi II instancji brak wyrażenia stanowiska w zakresie istoty przedmiotu postępowania, w jakim trybie przepisów Prawa budowlanego prowadzone było postępowanie organów nadzoru budowlanego, brak własnych ustaleń ze wskazaniem na jakich dowodach się oparł i ewentualnie jakim dowodom odmówił mocy dowodowej i dlaczego.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] decyzję kasacyjną i na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania H. i R. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] uchylił wskazaną decyzję i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Analizując uzasadnienie zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie popełnił ponownie tego samego błędu, gdyż tym razem wyraził własne stanowisko w sprawie uznając, że remont komina przeprowadzony przez Z. R. po pożarze sadzy, jaki miał miejsce w [...] nie doprowadził komina
do odpowiedniego stanu technicznego, dlatego też postępowanie administracyjne
w sprawie stanu technicznego komina nie może być umorzone jako bezprzedmiotowe. Jednakże takie uzasadnienie prawne decyzji podjętej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. stoi w sprzeczności z przesłankami warunkującymi wydanie decyzji kasacyjnej i stanowi uchybienie tego przepisu.
Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach, którymi są: 1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych oraz 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Oznacza to, że samo naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Zakończenie postępowania odwoławczego w sposób kasacyjny wymaga bowiem dodatkowo stwierdzenia, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynikającą z art. 15 K.p.a. organ odwoławczy rozpatruje ponownie sprawę, co do jej istoty. To z kolei oznacza, że w sprawie, w której wniesiono odwołanie, organ odwoławczy powtórnie ocenia materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji. Istotą postępowania odwoławczego nie jest wyłącznie kasacyjna kontrola decyzji organu pierwszej instancji, ale ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji. Kompetencje organu odwoławczego obejmują zatem zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu pierwszej instancji polegających na niewłaściwie zastosowanym przepisie prawa materialnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych. W przypadku więc odmiennego rozstrzygnięcia sprawy organ odwoławczy ma kompetencje merytoryczno-reformacyjne. Może bowiem wydać decyzję uchylającą i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, w sytuacji gdy uznał, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest nieprawidłowe z uwagi na niezgodność z przepisami prawa lub z punktu widzenia celowości (vide: wyrok WSA z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 3119/05, wyrok NSA z dnia 12 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 818/06, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast decyzję kasacyjną organ jest upoważniony wydać tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym wpływ na wynik sprawy. Korzystając zatem z przepisu art. 138 § 2 K.p.a., organ odwoławczy winien w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej przekonywująco uzasadnić nie tylko istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie, lecz także wskazać z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiału dowodowego w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego dowodu, organowi, który wydał decyzję.
W ocenie Sądu z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby przyczyną uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia była konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Nie zostało również wskazane, czy
i w jakim zakresie postępowanie wyjaśniające przed organem pierwszej instancji powinno zostać uzupełnione. Nie wykazano nadto, że bez uzupełnienia postępowania, nie jest możliwe merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, gdyż zebrany materiał dowodowy jest do tego niewystarczający. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ drugiej instancji nie wyjaśnił również z jakich powodów nie zastosował w sprawie art. 136 K.p.a. oraz nie wskazał jakie to okoliczności faktyczne zostały pominięte i w jakim zakresie postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia.
W istocie rzeczy organ uchylił decyzję organu pierwszej instancji umarzającą postępowanie w sprawie przewodów kominowych w miejscowości działka nr [...] dlatego, że uznał iż błędnie oceniono okoliczności mające znaczenie dla sprawy. Jak wspomniano wyżej, że jeśli organ uznał, że materiał dowodowy został w sposób nieprawidłowy zinterpretowany i uważał, że powinien prowadzić do innych wniosków, to powinien był przyjąć inną ocenę stanu faktycznego i orzec merytorycznie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., nie naruszając art. 15 K.p.a. i zasady dwuinstancyjności postępowania.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd uznał,
że kontrolowana decyzja została wydana naruszeniem powołanego wyżej art. 138 § 2 K.p.a., art. 15 K.p.a. i w konsekwencji z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a., zgodnie
z którym uzasadnienie decyzji administracyjnej powinno wskazywać okoliczności faktyczne i prawne, którymi organ kierował się przy podejmowaniu decyzji. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności oraz nieuzasadnienie w sposób właściwy decyzji kasacyjnej narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym organ II instancji, uwzględniając wyrażone powyżej stanowisko Sądu, dokona samodzielnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i wyda stosowną decyzję, bądź też wykaże,
że samo jego działanie nie było wystarczające do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Z tych względów, na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji oparte zostało na art. 152 P.p.s.a, zaś w przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 tej samej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło