II SA/Sz 250/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 stycznia 2013 r. o odrzuceniu zażalenia na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 listopada 2012 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 13 września 2012 r. wydane w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. P O S T A N O W I E N I E Dnia 23 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym kolejnego wniosku R. S. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 września 2012 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 12 lipca 2012 r. wydane w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 stycznia 2013 r. odrzucił zażalenie R. S. na zarządzenie Sądu z dnia [...] r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 13 września 2012 r., wydane w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Odpis postanowienia z dnia 29 stycznia 2013 r. został doręczony pełnomocnikowi skarżącego, tj. adw. Z. B. w dniu [...] r. (k. 422 akt sądowych), natomiast R. S. odpis postanowienia doręczony został (do wiadomości) w dniu [...] r. (k. 423 akt sądowych). W piśmie procesowym z dnia [...]r., R. S. złożył osobiście w biurze podawczym Sądu zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 29 stycznia 2013 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego zażalenia. Ponieważ przedmiotowy wniosek R. S. nie spełniał wymogu formalnego, przewidzianego dla tego rodzaju pisma, zarządzeniem z dnia 21 marca 2013 r., wezwano pełnomocnika skarżącego, do uzupełnienia braku formalnego wniosku, przez wskazanie okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia. Powyższy brak, należało uzupełnić, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Pismo zawierające powyższe wezwanie, zostało doręczone adw. Z. B. w dniu 27 marca 2013 r. (k. 437 akt sądowych) oraz doręczone do wiadomości R. S. w dniu 28 marca 2013 r. (k. 438 akt sądowych). W odpowiedzi na wezwanie sądowe, adw. Z. B., w piśmie z dnia [...] r. poinformował Sąd, że nie jest już pełnomocnikiem R. S. Natomiast skarżący w piśmie wniesionym do Sądu w dniu 2 kwietnia 2013 r., wskazał, że okolicznościami uprawdopodabniającymi uchybienie terminu do wniesienia zażalenia jest zachowanie jego pełnomocnika, który nie doręcza mocodawcy pism procesowych Sądu lub doręcza pisma po terminach, przewidzianym do wniesienia środka odwoławczego. Zarządzeniem z dnia 3 kwietnia 2013 r., Sąd zobowiązał adw. Z. B. do wskazania, w terminie 7 dni, na jakiej podstawie twierdzi, że nie jest pełnomocnikiem R. S., w szczególności, czy pełnomocnictwo zostało mu wypowiedziane, czy ewentualnie nastąpiła zmiana pełnomocnika z urzędu. Pismo zawierające powyższe wezwanie, zostało doręczone adw. Z. B. w dniu 9 kwietnia 2013 r. (k. 439 akt sądowych). Pełnomocnik skarżącego nie udzielił odpowiedzi na powyższe pismo. Zarządzeniem z dnia 10 maja 2013 r., Sąd zwrócił się do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej o udzielenie informacji, czy adw. Z. B. został zwolniony z obowiązków pełnomocnika z urzędu R. S. Pismem z dnia 21 maja 2013 r., Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej poinformował Sąd, że adw. Z. B. nie został zwolniony przez Dziekana z funkcji pełnomocnika z urzędu R. S. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 250/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia Sąd w pierwszej kolejności bada, czy istniał powód do jego złożenia tzn. czy czynność w postępowaniu sądowym, której dotyczy, została dokonana z uchybieniem przewidzianego dla niej w ustawie terminu. W drugiej kolejności weryfikacji podlega wystąpienie podstaw do uwzględnienia żądania strony. Stosownie do art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia orzeczenia, które zażaleniu podlega. Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu, należy dopełnić czynności, której strona nie dopełniła w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Niezależnie od powyższego, wniosek o przywrócenie terminu musi spełniać wymogi formalne, przewidziane ogólnie dla pism w postępowaniu sądowym (art. 46 - art. 47 P.p.s.a.). Jak wynika z art. 67 § 5 P.p.s.a., jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonywać tym osobom. Tak więc, data doręczenia pełnomocnikowi pism procesowych rozpoczyna bieg terminów do wniesienia środków zaskarżenia, zaś doręczenie stronie na jej żądanie, nie jest doręczeniem procesowym i nie wywołuje skutków procesowych, stan taki trwa do czasu poinformowania Sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa (vide postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2008r. I FZ 504/08, opubl. w LEX nr 564251). W niniejszej sprawie, referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia 21 listopada 2008 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Jak wynika z pisma z dnia 29 czerwca 2010 r. (k. 143 akt sądowych), Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej wyznaczył adw. Z. B., pełnomocnikiem z urzędu R. S. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 250/11. Z tego też względu, wszelkie pisma kierowane do strony, doręczane są za pośrednictwem jej pełnomocnika. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 5 lutego 2013 r. doręczono pełnomocnikowi R. S. postanowienie Sądu z dnia 29 stycznia 2013 r. W tej sytuacji oczywistym jest, że wniesienie zażalenia przez R. S. w dniu 25 lutego 2013 r. nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 194 § 2 P.p.s.a., gdyż termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 12 lutego 2013 r. Jednakże skarżący wraz z zażaleniem złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, a zatem należało ustalić, czy wniosek ten został złożony w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W aktach sprawy znajduje się dowód doręczenia R. S. odpisu postanowienia z dnia 29 stycznia 2013 r., które skarżący otrzymał do wiadomości w dniu 18 lutego 2013 r. wraz z informacją, że bieg terminu do wniesienia zażalenia na wskazane postanowienie, liczony będzie od daty doręczenia postanowienia pełnomocnikowi. Biorąc pod uwagę udokumentowaną w aktach sprawy okoliczność powzięcia przez skarżącego informacji o wydaniu kwestionowanego postanowienia oraz niezaistnienie okoliczności przeciwnych, należało przyjąć, że wniosek (z dnia 25 lutego 2013 r.) o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na przedmiotowe orzeczenie sądowe został złożony z zachowaniem 7-dniowego terminu określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Przechodząc do kolejnej kwestii, Sąd pragnie zauważyć, że w wykonaniu zarządzenia z dnia 21 marca 2013 r. (wydanego na podstawie art. 87 § 1 i § 2 w związku z art. 49 § P.p.s.a.), skierowano do skarżącego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu, które zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego, tj. adw. Z. B. w dniu 27 marca 2013 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, udzielonej w piśmie z dnia 2 kwietnia 2013 r. adwokat poinformował Sąd, że nie jest pełnomocnikiem R. S. Adwokat nie dołączył jednak dowodu, świadczącego o wypowiedzeniu pełnomocnictwa przez skarżącego, czy o zwolnieniu adwokata przez dziekana właściwej rady adwokackiej z pełnienia funkcji pełnomocnika skarżącego. Jednocześnie R. S., w dniu 2 kwietnia 2013 r., a zatem w terminie przewidzianym do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu, wskazał, że przyczyną niezawinionego uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, jest zachowanie pełnomocnika skarżącego, który nie doręcza mocodawcy pism Sądu lub doręcza te pisma, kiedy minął już termin do wniesienia środka odwoławczego. Zobowiązany, zarządzeniem Sądu z dnia 3 kwietnia 2013 r., adw. Z. B. nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi na pytanie, czy pełnomocnictwo zostało mu wypowiedziane przez skarżącego, ewentualnie, czy nastąpiła zmiana pełnomocnika. Tymczasem, jak wynika z odpowiedzi udzielonej przez Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w piśmie z dnia 21 maja 2013 r., adw. Z. B. nie został zwolniony z obowiązków pełnomocnika z urzędu R. S. W takiej sytuacji obowiązek działania pełnomocnika z urzędu za stronę, należy rozważyć w świetle uregulowania wynikającego z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r., nr 146, poz. 1188 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, w sprawach, w których pomoc prawna ma z mocy przepisów prawa nastąpić z urzędu, zwolnić adwokata od udzielenia pomocy może tylko organ, który go wyznaczył, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ponieważ w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma przepisu szczególnego, wyłączającego regułę określoną w art. 28 ust. 2 ustawy o adwokaturze, przyjąć należy, że w przedmiotowej sprawie zwolnienie adwokata z pełnienia funkcji pełnomocnika urzędu R. S., mogło nastąpić według zasad ogólnych, tj. wskutek wypowiedzenia pełnomocnictwa (art. 42 § 1 i § 2 P.p.s.a.) lub też wskutek zwolnienia adwokata wskazanego przez dziekana właściwej okręgowej rady adwokackiej. Z zebranych przez Sąd informacji, nie wynika, że doszło do zwolnienia adw. Z. B. w sposób ustawowo określony. W takiej sytuacji, uznać należy, że w przedmiotowej sprawie, na adw. Z. B., spoczywał i nadal spoczywa obowiązek reprezentowania R. S. Skoro skarżącego reprezentuje pełnomocnik, to doręczeń wszystkich pism procesowych dokonuje się ze skutkiem prawnym temu pełnomocnikowi, do czasu wypowiedzenia pełnomocnictwa. Jest to konsekwencja założenia, że osoba reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy. Skarżący może wprawdzie złożyć samodzielnie środek odwoławczy, lecz tylko w terminie, którego bieg wyznacza data doręczenia pełnomocnikowi kwestionowanego orzeczenia. Sąd poddał więc merytorycznej ocenie wyjaśnienia R. S. co do przyczyn niezawinionego uchybienia terminu do wniesienia zażalenia i uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Okoliczności wskazane przez skarżącego w piśmie z dnia 2 kwietnia 2013 r., tj. problemy we właściwej komunikacji (wymiana korespondencji) pomiędzy skarżącym, a jego pełnomocnikiem wyznaczonym z urzędu, jak również niezadowolenie strony ze sposobu prowadzenia sprawy przez pełnomocnika nie stanowią przesłanki określonej w art. 87 § 2 P.p.s.a., od której zaistnienia uzależnione jest uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Wyznaczenie pełnomocnika przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności stanowi wykonanie wydanego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. Strona ponosi konsekwencje czynności podejmowanych przez pełnomocnika w jej imieniu, jak i konsekwencje braku podjęcia tych czynności. Okoliczności związane z realizacją stosunku wewnętrznego pełnomocnictwa, to jest relacje między mocodawcą i pełnomocnikiem, pozostają bez wpływu na bieg terminów procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt FZ 218/10 opubl. w Lex nr 643227). Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 zdanie drugie w związku z art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec, jak na wstępie. U z a s a d n i e n i e Wojewódzki Sąd Administracyjny zarządzeniem z dnia 19 listopada 2012 r., pozostawił bez rozpoznania wniosek R. S. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia z dnia 11 października 2012 r. na postanowienie Sądu z dnia 13 września 2012 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 12 lipca 2012 r., wydane w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Odpis zarządzenia z dnia 19 listopada 2012 r. został doręczony pełnomocnikowi skarżącego, tj. adw. Z. B. w dniu 27 listopada 2012 r. (k. 399 akt sądowych), natomiast R. S. odpis zarządzenia doręczony został, do wiadomości, w dniu 10 grudnia 2012 r. (k. 398 akt sądowych). W piśmie procesowym z dnia 25 lutego 2013 r., skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z kolejnym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia z dnia 11 października 2012 r. na wskazane wyżej postanowienie Sądu z dnia 13 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej - "P.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Przeciwwagą dla skutków, jakie wywołuje dokonanie czynności procesowej po terminie, jest instytucja przywrócenia terminu. Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek strony (art. 86 § 1 P.p.s.a.), po spełnieniu przez nią przesłanek wymienionych w art. 87 § 1 - § 4 P.p.s.a., w tym po złożeniu pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie do art. 88 P.p.s.a., wniosek o przywrócenie terminu, który jest spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Natomiast z niedopuszczalnością wniosku o przywrócenie terminu, będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy brak będzie ustawowych warunków jego rozpoznania, np. złożenie wniosku po upływie roku od uchybionego terminu, a nie dotyczy przypadku wyjątkowego (art. 87 § 5 P.p.s.a.); jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 P.p.s.a.), np. przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy; jeżeli czynność strony była dokonana w terminie (art. 86 § 1 P.p.s.a.); jeżeli wniosek nie dotyczy terminu procesowego, lecz np. terminu prawa materialnego lub terminu instrukcyjnego (art. 278 lub 141 § 1 P.p.s.a.) albo terminu związanego z upływem określonej fazy postępowania sądowego (np. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o zwrot kosztów postępowania, który to termin ograniczony jest momentem zamknięcia rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia). Za niedopuszczalny uznaje się także kolejny (tożsamy), wniosek o przywrócenie terminu w zakresie już wcześniej poddanym badaniu sądu (por. postanowienie NSA z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OZ 241/13, opubl. w internetowej bazie orzeczeń – orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania ogólne na grunt niniejszej sprawy, Sąd zwraca uwagę, że ujęty w piśmie R. S. z dnia 25 lutego 2013 r. wniosek o przywrócenie terminu, jest kolejnym tego rodzaju wnioskiem skarżącego w sprawie wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 13 września 2012 r. Z akt sprawy wynika bowiem, że pierwszy wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 13 września 2012 r., skarżący złożył biurze podawczym Sądu w dniu 11 października 2012 r. Wniosek ten został poddany kontroli sądowej i w konsekwencji pozostawiony bez rozpoznania zarządzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 listopada 2012 r. W takiej sytuacji, stwierdzić należy, że złożenie przez R. S. kolejnego wniosku o przywrócenie terminu w zakresie już wcześniej poddanym badaniu Sądu, jest w świetle powołanego wyżej art. 88 P.p.s.a. czynnością ustawowo niedopuszczalną. W przedmiotowej sprawie brak jest zatem ustawowych warunków do poddania przez Sąd przesłanek uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 88 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił orzec, jak na wstępie.