II SA/Sz 254/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-05-16
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Marzena Iwankiewicz, Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy w sprawie wymeldowania, uznając, że P. S. nie przeniósł centrum życiowego do G. i nie opuścił w sposób trwały lokalu przy ul. [...]?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy dokonał błędnej oceny materiału dowodowego, wykraczającej poza granice swobodnej oceny przewidzianej w art. 80 k.p.a. Zawarcie związku małżeńskiego, posiadanie wspólnych dzieci i zakup mieszkania w G. stanowią kluczowe dowody na przeniesienie centrum życiowego P. S. do G., co wyklucza możliwość posiadania dwóch centrów życiowych. W związku z tym, organ odwoławczy nieprawidłowo odmówił wymeldowania.Stan faktyczny
Z. S. złożył wniosek o wymeldowanie syna P. S. z pobytu stałego, twierdząc, że syn od lat mieszka z rodziną w G. Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu. Wojewoda, rozpatrując odwołanie P. S., uchylił decyzję organu I instancji i odmówił wymeldowania, uznając, że P. S. nie przeniósł centrum życiowego do G. i nie opuścił trwale lokalu w K. Z. S. zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, argumentując, że syn kupił mieszkanie w G. i tam koncentruje swoje życie rodzinne i ekonomiczne, a jego działania w K. mają na celu jedynie pozorowanie zamieszkania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 maja 2013 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego Z. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] r. Z. S. wystąpił do Prezydenta Miasta z wnioskiem o wymeldowanie syna P. S. z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym przy ul.[...] z uwagi na fakt, że jego syn mieszka wraz z rodziną w G. przy ul. [...]
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. Nr [...]na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993) orzekł o wymeldowaniu P. S. z pobytu stałego przy ul. [...]
Jak wynika z uzasadnienia decyzji Z. S. podał w toku postępowania, że syn od pięciu lat mieszka w G. u rodziców swej konkubiny wraz ze wspólnymi dziećmi w wieku [...]. Wyprowadzając się zabrał swoje rzeczy. Jako dowód dołączył do pisma zaświadczenie ze Spółdzielni Mieszkaniowej potwierdzające wnoszenie opłat za wywóz nieczystości stałych od [...] r. jedynie za dwie osoby za D. i Z. S. Według wnioskodawcy, syn od momentu, gdy dowiedział się o toczącym się postępowaniu o jego wymeldowanie pozoruje zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu poprzez pozostawianie swojego samochodu na parkingu przed blokiem. Ponadto P. S. po opuszczeniu miejsca pobytu stałego przez okres około [...] lat wynajmował wraz z rodziną mieszkanie w G., po czym ponownie zamieszkał u rodziców konkubiny przy ul. [...]
P. S. w toku postępowania zaprzeczył twierdzeniom ojca i oświadczył, że od [...] r. mieszka w miejscu pobytu stałego i tam posiada swoje rzeczy. W G. spędza wolny czas wraz z konkubiną i dziećmi, natomiast swoje życie koncentruje w mieszkaniu w K. , do którego posiada klucze i w którego opłatach czasami współuczestniczy. Ponoszenia opłat za mieszkanie nie udokumentował. Podczas rozprawy administracyjnej zeznał, że w mieszkaniu przy ul. [...]mieszka nieprzerwanie od lat [...] i nigdy nie mieszkał w G., a jedynie nocuje tam kilka razy w tygodniu. Przyznał jednak, że przez rok wynajmował w G. mieszkanie. Oświadczył, że zamierza nadal mieszkać w przedmiotowym lokalu.
W dniu [...]r. przeprowadzone zostały oględziny lokalu przy ul. [...], podczas których stwierdzono, że w mieszkaniu znajdują się rzeczy należące do P. S.
W celu ustalenia, czy P. S. koncentruje swoje funkcje życiowe w miejscu pobytu stałego przesłuchano świadków.
Matka P. S. oświadczyła, że pomiędzy jej byłym mężem Z. S. a synem P. S. trwa konflikt związany z kwestią własności mieszkania przy ul. [...] i syn chciał wykupić od ojca jego udziały we współwłasności lokalu, na co nie wyraził zgody Z. S. Przyznała, że syn ma rodzinę, która mieszka w G. i często jest tam w odwiedzinach, a od czasu do czasu także tam nocuje. D. S. wskazała, że jej syn w związku z zameldowaniem na pobyt stały w K. , taki adres podał również w miejscu pracy i urzędach oraz banku i biorąc pod uwagę te okoliczności wniosła o oddalenie wniosku byłego męża. Podczas rozprawy administracyjnej dodała, że syn posiada klucze do mieszkania i współuczestniczy w kosztach jego utrzymania, i w związku z pracą wykonywaną w K. w dni powszednie nocuje przy ul.[...] , natomiast weekendy spędza w G. ze swoimi dziećmi i ich matką.
Siostra P. S., K. T., która w lokalu przy ul. [...] mieszkała do [...] roku oświadczyła, że jej brat wyprowadził się pięć lat wcześniej do swojej konkubiny do G. i zamieszkał tam wraz z rodzicami konkubiny oraz ich wspólnym dzieckiem. Po jakimś czasie, gdy urodziło się drugie dziecko wynajął mieszkanie w G., jednak po około roku powrócił do teściów. Po otrzymaniu informacji o toczącym się wobec niego postępowaniu o wymeldowanie brat wprowadził się do mieszkania przy ul. [...]
Sąsiedzi zamieszkujący przy ul. [...] zeznali, że P. S. widują często i prawdopodobnie mieszka on w przedmiotowym lokalu (zeznania I. G. złożone podczas rozprawy administracyjnej), bądź że wcześniej widywali go rzadko, lecz ostatnio częściej (zeznania G. C. i E. K. złożone podczas rozprawy administracyjnej).
Świadkowie wskazani przez Z. S. oświadczyli, że P. S. nie mieszka przy ul [...]. K. L. stwierdził, że kilka razy był w mieszkaniu przy ul.[...] , jednak nie zna P. S., ponieważ nigdy go tam nie było. W. K. oświadczył, że ostatnio był w przedmiotowym mieszkaniu dwa lata wcześniej, gdy je remontował i P. S. tam nie mieszkał. Z informacji, które posiada od Z. S. wie, że jego syn mieszka wraz z rodziną w G.
E. G. oświadczyła, że od roku nie bywa w przedmiotowym mieszkaniu, ale wcześniej była częstym gościem, ponieważ pomagała w nauce K. T. Wtedy P. S. tam nie mieszkał. Z informacji, które posiada od znajomych mieszkających w G. wie, że P. S. mieszka przy ul. [...] wraz z dziećmi i konkubiną. Nie zgodziła się podać nazwiska osób mieszkających w G., które mogłyby potwierdzić zamieszkiwanie tam P. S.
Przesłuchano K. S. konkubinę P. S. oraz jej rodziców D. i R. S.. Wszyscy oni zeznali, że P. S. zamieszkuje w K., natomiast w G. przy ul. [...] nocuje sporadycznie, raz w tygodniu. Nie posiada kluczy do mieszkania w G., nie współuczestniczy w kosztach jego utrzymania, nie posiada tam swoich rzeczy osobistych.
Przesłuchani zostali także sąsiedzi zamieszkujący w G. przy ul. [...] K. P. zeznał, że często przebywa za granicą jednak według jego wiedzy P. S. przyjeżdża do G. do rodziny, a mieszka w K. J. J. zeznał, że P. S. nie mieszka w G. przy ul. [...] i że widuje go jedynie od czasu do czasu, gdy przyjeżdża odwiedzić rodzinę, jednocześnie w tych samych zeznaniach wskazał, że widuje go często i że zawsze po pracy przychodzi spotkać się z żoną i dziećmi.
Z. S. w piśmie z dnia [...] r. wskazał, że w zeznaniach świadków jest wiele nieścisłości i stwierdzeń nawzajem się wykluczających, natomiast w piśmie z dnia [...] r. podał, że w dniu [...] r. P. S. zawarł związek małżeński z K. S., lecz jego teściowie nie zgadzają się na zameldowanie go w G.
Policja Powiatowa w piśmie z dnia [...] r. poinformowała, że według sąsiadów P. S. zamieszkuje przy ul. [...]
Policja z posterunku w G., w piśmie z dnia [...] r., podała, że także nie zastano P. S. w lokalu przy ul.[...] , a domownicy oświadczyli, że P. S. przebywa pod tym adresem sporadycznie, nie mieszka na stałe.
Zdaniem organu I instancji zebrany materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że P. S. kilka lat wcześniej, dobrowolnie i trwale opuścił mieszkanie przy ul. [...] i zamieszkał wraz z konkubiną i ich dzieckiem w G. przy ul. [...]. Świadczą o tym zeznania znajomych rodziny tj. K. L., W. K. i E. K. oraz sąsiadów – G. C. i E. K. Niezamieszkiwanie od kilku lat P. S. w miejscu pobytu stałego potwierdziła jego siostra K. T., która wskazała ponadto, że od momentu wyprowadzenia się brata z przedmiotowego lokalu ona zajmowała jeden pokój w mieszkaniu przy ul. [...] jej ojciec drugi, a matka trzeci. O niezamieszkiwaniu P. S. przy ul. [...] świadczy także dokument wystawiony przez spółdzielnię mieszkaniową o wnoszeniu opłat za wywóz nieczystości stałych za dwie osoby. Częste przebywanie w okolicach mieszkania przy ul. [...] potwierdzają lokatorzy tego budynku, którzy widują P. S., który przyjeżdża do żony i dzieci.
Okoliczności, że w trakcie trwania postępowania P. S. zawarł związek małżeński z K. S., z którą posiada dwoje dzieci, pozwalają przyjąć, iż ośrodkiem spraw życiowych P. S. jest miejsce zamieszkania jego małżonki oraz dzieci. Dopiero w trakcie postępowania P. S. podjął działania mające upozorować przebywanie w przedmiotowym lokalu.
W ocenie organu, P. S. zawierając związek małżeński z K. S., w świetle ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, zobowiązał się do zaspokajania potrzeb rodziny, tj. żony i dzieci zamieszkujących w G. W tym celu podjął się pracy zarobkowej w firmie, która ma swoją siedzibę w K. Ze względu na to, że kończy pracę o późnych godzinach wieczornych i rozpoczyna ją wcześnie rano, uzasadnione jest częste jego przebywanie w jego rodzinnym mieszkaniu przy ul. [...] , przechowywanie tam rzeczy codziennego użytku, a nawet spędzanie nocy. Głównym centrum życiowym P. S. jest jednak mieszkanie położone w G., gdzie zamieszkują jego żona i dzieci. Nie jest bowiem możliwym rzetelne wypełnianie obowiązków wynikających z zawarcia związku małżeńskiego bez koncentrowania swoich funkcji życiowych w miejscu przebywania żony i dzieci. Według art. 23 v Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązki i prawa małżonka polegają m.in. na przyczynianiu się do zaspokajania materialnych potrzeb rodziny i organizowania ! środowiska materialnego, w którym przebywają członkowie rodziny. Należy podkreślić, że prawo i obowiązek do wspólnego pożycia rozpatrywany w kontekście gospodarczym (ekonomicznym) wyraża się w szczególności we wspólnym mieszkaniu, przygotowywaniu posiłków i prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że wspólne zamieszkanie stanowi przedmiot prawa i obowiązku małżonków. P. S. w wyniku zawarcia małżeństwa z K. S. uzyskał uprawnienie dostępu, czyli wstępu do mieszkania drugiego małżonka oraz do przebywania w tym lokalu. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy nie przysługują mu do tego mieszkania uprawnienia z innego tytułu. Prawo do wspólnego zamieszkania wynika z art. 28 k.r.o., który mówi o tym, że jeżeli prawo do mieszkania przysługuje jednemu małżonkowi, drugi małżonek jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w celu zaspokojenia potrzeb rodziny. Przepis ten stosuje się odpowiednio do przedmiotów urządzenia domowego. Wspólne zamieszkanie wiąże się z gospodarczym aspektem wspólnego pożycia małżonków, czyli wspólnym prowadzeniem gospodarstwa domowego. Według organu I instancji wskazane powyżej obiektywne okoliczności pozwalają na stwierdzenie, że ośrodkiem życiowym P. S. jest miejsce zamieszkania jego żony oraz małoletnich dzieci, a w miejscu pobytu stałego pozoruje jedynie zamieszkiwanie w związku z toczącym się postępowaniem o jego wymeldowanie. Oświadczenia małżonki oraz teściów P. S. mają ograniczona wartość dowodową ze względu na bliski związek rodzinny łączący wszystkie te osoby. Ponadto funkcjonariusze Policji dokonując kontroli meldunkowej nie zastali P. S. pod żadnym z adresów, a informacje o jego zamieszkiwaniu przy ul. [...] uzyskali od sąsiadów (bez podania nazwisk) oraz jego żony i teściów. Sam P. S. przyznaje, że bywa i nocuje w G. przy ul. [...] a zapytany wprost potwierdził, że przez jakiś czas wynajmował wraz z rodziną mieszkanie w G. , czym podważył swe wcześniejsze zeznania o nieprzerwanym zamieszkiwaniu przy ul. [...]
Art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przewiduje, iż pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zgodnie z wyrażanym w orzecznictwie poglądem sądów administracyjnych, zamiar ten należy rozumieć jako wolę skoncentrowania w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Istotne jest przy tym, aby zamiar ten był określony na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności.
P. S. wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta zarzucając jej naruszenie prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 w związku z art.6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez przyjęcie, iż adres K. ul.[...] nie jest miejscem jego stałego pobytu.
Skarżący wskazał w odwołaniu, że istotnie między ojcem a nim istnieje konflikt, którego celem jest jego dalszy pobyt i zameldowanie w przedmiotowym mieszkaniu po prawnym uregulowaniu spłaty udziałów ojca. Okoliczność ta świadczy niezbicie o jego dalszym zamiarze pobytu pod spornym adresem. Z zeznań wnioskodawcy wynika, że teściowie nie chcą go zameldować w swoim mieszkaniu, co wskazuje na logikę jego zachowania. W postępowaniu ustalono, że wykonuję pracę najczęściej od rana do wieczora, z tego też powodu wydaje się oczywistym dlaczego przesłuchani świadkowie w toku rzekomych wizyt nie widzieli go w domu. Organ prowadzący postępowanie dał wiarę tym świadkom mimo, że wnioskodawcę od wielu lat z E. G. łączą więzy uczuciowe, a udzielanie pomocy w nauce jest wątpliwe, bowiem K. T. w tym czasie kończyła studia ,a E. G. nie dysponuje wiedzą na takim poziomie. Wizyta świadka W. K. w mieszkaniu przy ul. [...] i wykonywanie tam remontu wydaje się wątpliwa, ponieważ jak prowadzącemu postępowanie organowi było wiadomym jest on inwalidą. Zapewne wizja lokalna stosownej komisji przy ul. [...] ustaliła, że od wielu lat w tym mieszkaniu nie było remontu. Mimo takich wątpliwości organ prowadzący postępowanie dał wiarę takim "dowodom" podważając w wątpliwość zeznania świadków z miejscowości G. oraz ustalenia dokonane przez funkcjonariuszy policji z G. i K. Dalszym dowodem, który został błędnie oceniony to fakt, że pracę w K. nie podjął po zawarciu związku małżeńskiego, a wykonuje ją o około [...] lat.
Odwołujący się podniósł dalej, że dla wyczerpania znamion dyspozycji art.15 ust.2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych niezbędne jest trwałe, dobrowolne opuszczenie miejsca stałego pobytu bez zamiaru powrotu, a w jego przypadku nie ma miejsca taka okoliczność, dlatego też nie zachodzi hipoteza art.1 5 ust.2 ustawy, a tym samym brak podstaw do jego wymeldowania.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. S. - uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie wymeldowania P. S. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...]
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych określony został stan faktyczny, w którym organ administracji publicznej zobowiązany jest wydać z urzędu lub na wniosek strony decyzję o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące. Stan faktyczny, o którym mowa zachodzi wówczas, gdy osoba podlegająca wymeldowaniu opuściła odpowiednio dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty został pogląd, iż opuszczenie lokalu musi być dobrowolne i mieć trwały charakter i musi ono zostać bezspornie udowodnione. W przypadku istnienia wątpliwości co do spełnienia przez daną osobę przesłanki opuszczenia lokalu lub gdy opuszczenie lokalu nastąpiło ale nie było dobrowolne albo gdy opuszczenia lokalu ma tylko charakter czasowy to należy orzec o odmowie wymeldowania.
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organ gminy przeprowadził postępowanie wyjaśniające zgodnie z przepisami prawa procesowego i że skorzystał z dostępnych środków dowodowych celem wyjaśnia okoliczności faktycznych sprawy.
Zdaniem organu II instancji organ gminy dokonał jednak błędnej oceny materiału dowodowego w związku z czym wydał niewłaściwe rozstrzygnięcie co do istoty.
Z dowodów zgromadzonych przez organ gminy wynika, że P. S. przebywa zarówno w mieszkaniu teściów przy ul. [...] jak również w lokalu przy ul. [...] . Z. S. wskazał, że kilka lat temu wyprowadził się on z przedmiotowego lokalu, że obecnie mieszka pod adresem G. ul. [...] i że odwołujący się jedynie pozoruje zamieszkiwanie w miejscu stałego zameldowania.
Według organu II instancji dowody zgromadzone przez organ gminy nie pozwalają jednak przyjąć za udowodnione, że P. S. koncentruje interesy życiowe w G. i że opuścił on przedmiotowy lokal.
W dniu [...] r. J. J. i K. P. zeznali do protokołu, że P. S. nie mieszka w lokalu przy ul.[...] , że tylko przyjeżdża do tego mieszkania aby odwiedzić żonę i dzieci. Kierownik Posterunku Policji w G., pismem z dnia [...] r. poinformował organ I instancji, że wyniku kontroli ustalono, że P. S. nie mieszka na stałe pod adresem G. ul. [...] i przebywa tam sporadycznie.
Organ podkreślił następnie, że organy administracji publicznej obowiązane są orzekać na podstawie faktów jakie istnieją w chwili orzekania nie zaś w momencie wszczęcia postępowania administracyjnego lub w okresie wcześniejszym.
Zdaniem organu II instancji, z dowodów zgromadzonych przez organ gminy wynika, że P. S. co najmniej od [...] r. zamieszkuje
w przedmiotowym lokalu.
W dniu [...] r. P. S. oświadczył do protokołu, że wprawdzie przez blisko rok był poza miejscem stałego zameldowania gdyż w jego pokoju mieszkała siostra, jednak około [...] r. powrócił już do tego lokalu. K. T. - siostra odwołującego się - zeznała, że P. S. ponownie wprowadził się do mieszkania przy ul. [...] tuż po tym jak otrzymał informację o wszczęciu postępowania w sprawie. Także Z. S. oświadczył do protokołu, że P. S. w dniu [...] r. powrócił do przedmiotowego lokalu. Nadto oświadczył on, że obecnie nie ma już wiedzy na temat tego, czy nocuje on w miejscu zameldowania, gdyż tam nie mieszka.
Dowodem potwierdzającym fakt zamieszkiwania P. S. w przedmiotowym lokalu jest protokół kontroli tego lokalu przeprowadzony w dniu [...]r. przez pracowników Urzędu Miejskiego. W trakcie kontroli stwierdzono, że w przedmiotowym mieszkaniu znajdują się rzeczy należące do P. S. Ten fakt pośrednio dowodzi tego, że odwołujący się nie utracił zamiaru stałego zamieszkiwania w tym mieszkaniu.
Ponadto Prezydent Miasta jako dowód na to, że odwołujący się spełnił przesłankę opuszczenia przedmiotowego lokalu powołuje fakt zawarcia przez niego małżeństwa z K. S. Organ gminy wywodzi z tego faktu, że miejscem zamieszkania odwołującego się jest lokalu przy ul. [...] tj. lokal, w którym mieszka jego żona i dzieci.
W ocenie organu II instancji taki wywód nie zasługuje na uwzględnienie tym bardziej, że dowody zgromadzone w sprawie wskazują na to, że P. S. nie przeniósł centrum życiowego do G. i że nie opuścił w sposób trwały przedmiotowego lokalu. Zawarcie związku małżeńskiego nie stoi na przeszkodzie ku temu by małżonkowie mieszkali w różnych miejscach. Fakt, że P. S. ponownie wprowadził się do przedmiotowego lokalu, to że w nim przebywa, przechowuje rzeczy i że w określonym zakresie skupia w tym lokalu interesy życiowe stanowi uzewnętrznienie jego zamiaru stałego zamieszkiwania w tym lokalu.
Brak jest w aktach sprawy dowodów bezspornie wskazujących na to, iż P. S. utracił zamiar zamieszkiwania na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] i że zmienił on miejsce swoje stałego pobytu. Dlatego też organ uznał, że sprawie nie zaistniał stan faktyczny opisany w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uzasadniający wydanie decyzji o jego wymeldowaniu. Nadto organ wyjaśnił, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i nie daje osobie zameldowanie prawa do przebywania w lokalu. Zameldowanie w lokalu potwierdza tylko fakt pobytu osoby w takim lokalu.
Z. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
decyzję Wojewody o odmowie wymeldowania P. S. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...].
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że sprawa toczyła się dość długo i wydawało mu się, że była przeprowadzona w sposób wyczerpujący. Syn P. od [...] lat nie mieszka w spornym lokalu, nie wnosi żadnych opłat, opłaty robi on z byłą żoną na połowę. Od [...] lat syn mieszka z żoną i dziećmi u teściów w G. przy ul.[...] W międzyczasie wynajmował mieszkanie również w G. i mieszkał tam z rodziną przez rok, co sam potwierdził. Wyprowadził się dobrowolnie, gdyż chciał wygodnie mieszkać. Twierdził, że musiał wyprowadzić się, bo jego pokój zajmowała córka K. T. Jest to nieprawda, gdyż córka zajmowała ten pokój od dziecka, wyprowadziła się do swojego mieszkania z mężem w [...] r. Jego pokój od [...] lat zajmuje skarżący, gdyż [...] lat temu złożył pozew o separację, potem o rozwód i żona zajęła osobny pokój. Syn dobrowolnie zamieszkał u teściów, gdyż tam miał wygodne warunki i opiekę dla małych dzieci ze strony niepracujących teściów. Ponadto w domu trwał stały konflikt z byłą żoną D. i synem P. Syn pod namową żony dopuszczał się nieodpowiednich zachowań, a ostatnio kiedy otrzymał w [...] informację o toczącej się sprawie o wymeldowanie podczas jego nieobecności zabrał wszystkie oszczędności. Świadkowie ze strony syna P. twierdzą, że ostatnio widują go częściej na uI. [...]. Syn pozoruje swój pobyt od[...], zostawia na parkingu przed lokalem swój samochód i częściej odwiedza sąsiadów. Jeden z podanych świadków (P.P.) zeznał, że syn mieszka w K., choć dalej zeznał, że sam rzadko bywa w kraju. Takich nieścisłości jest wiele. Żona D. z synem P. podejmowali się różnych sposobów, aby skarżący opuścił mieszkanie i załamał się psychicznie, wspiera go córka K. T. Z powodu nagłych odwiedzin syna o różnych porach i jego agresywnych zachowań często bywała policja, był razem z żoną D. wzywany do dzielnicowego na Komendę Policji. Miał zamiar podzielić majątek wspólny - mieszkanie przy ul.[...] sprzedać i kupić dwie kawalerki i żyć spokojnie. Zgłaszali się kupcy, ale żona z synem przeganiali zainteresowanych. W [...] r. złożył wniosek do Sądu o podział majątku. Syn dążąc do przedłużenia sprawy zapewniał w Sądzie, że kupi to mieszkanie, lecz potrzebuje czasu na załatwienie kredytu. Za dwa miesiące ponownie odbyła się sprawa na którą już nie przyszedł syn tylko żona z adwokatem. Prosiła o przedłużenie terminu, gdyż ona nie otrzyma kredytu, a kupiec tak szybko się nie znajdzie. Ostatecznie zakończenie sprawy przedłużono do końca [...] r. Syn Pr. odwołując się do Wojewody podtrzymał, że zamieszkuje lokal przy ul. [...] w [...] r. kupił mieszkanie [...]-pokojowe w G. obok teściów przy ul.[...], co potwierdza umowa podpisana przez notariusza Z. i wpis w księgę wieczystą na jego nazwisko i żony K.S. Syn trzymał to w tajemnicy. Syn urządza teraz mieszkanie, nie mieszka pod spornym adresem, nie uczestniczy w opłatach, gdyż ma swoje opłaty i mieszka z dwójką małych dzieci i żoną. Jego działania zmierzają do utrudnienia sprzedaży mieszkania, bo nikt z kupujących nie będzie chciał nabyć lokalu z osobą tam zameldowaną, jak również do przedłużania terminu sprzedaży, a znając zachowanie syna do wyłudzenia pieniędzy za wymeldowanie się.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 16 maja 2013 r. stawił się Z. S. wraz z pełnomocnikiem córką K.T. Pełnomocnik skarżącego wniósł tak jak w skardze, nadto oświadczył, że rodzice od kilku lat żyli w separacji, w [...] r. orzeczono rozwód, chcieliby sprzedać mieszkanie, żeby kupić sobie 2 oddzielne, ale nie mogą tego uczynić ponieważ P. S. im to utrudnia pozorując stałe zamieszkanie. Brat kupił mieszkanie w G., mieszka tam z rodziną tj. z żoną (ślub w [...]) i z [...] dzieci. Pracuje w K. G. mieści się [...] km od K. Swoje centrum życiowe ma w G. przy żonie i dzieciach. Mieszkanie w G. kupił w [...] r., którego jest właścicielem razem z zoną. Zamieszkiwanie brata w K. to taka pozoracja, aby uniknąć wymeldowania. Brat ma w tym mieszkaniu rzeczy, kosmetyki, ale tak naprawdę tam nie mieszka. Wpada i wypada, kręci się wtedy po całym mieszkaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę, według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przedmiotem sprawy jest wymeldowanie P. S. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. [...]
Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
W myśl natomiast art. 15 ust. 2 tej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Jak wynika z akt, Prezydent Miasta uznał, że zebrany materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, iż P. S. dobrowolnie i trwale opuścił mieszkanie przy ul. [...], a zatem została spełniona przesłanka do wymeldowania go z tego lokalu, o czym orzekł na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Z kolei organ odwoławczy, oceniając ten sam materiał dowodowy sprawy uznał, że P. S. nie przeniósł centrum życiowego do G. i że nie opuścił w sposób trwały przedmiotowego lokalu, a zatem nie było podstaw do wymeldowania P. S. z powyższego adresu. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ gminy przeprowadził postępowanie wyjaśniające zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz że skorzystał z dostępnych środków dowodowych celem wyjaśnia okoliczności faktycznych sprawy, jednakże dokonał błędnej oceny zebranych dowodów.
W ocenie Sądu, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, który na etapie postępowania odwoławczego nie został poszerzony, dokonana przez organ odwoławczy odmienna od pierwszoinstancyjnej ocena dowodów, wykracza poza granice swobodnej oceny przewidzianej w art. 80 k.p.a.
Ocena dowodów korzysta z ochrony wyrażonej w art. 80 k.p.a. tylko wówczas, gdy rozważa całokształt okoliczności sprawy, wynika z wszechstronnej oceny i jest wynikiem logicznego rozumowania wspartego o zasady doświadczenia życiowego.
Z niekwestionowanych przez organ II instancji ustaleń wynika, że P. S. deklarując swoją więź ze stałym miejscem zameldowania, posiada nowe centrum życiowe w G.
W świetle tych okoliczności, kłóci się z zasadą logiki i doświadczenia życiowego drugoinstancyjna ocena tych faktów prowadząca do przyjęcia, że centrum życiowe P. S. znajduje się w lokalu przy ul. [...]
Organ II instancji tylko na podstawie zeznań świadków J. J. i K. P. i ustaleń, że w spornym mieszkaniu znajdują się rzeczy należące do P. S., uznał, iż odwołujący się nie utracił zamiaru stałego zamieszkiwania w tym mieszkaniu i nie przeniósł centrum życiowego do G.
W ocenie Sądu zeznania świadków, czy też informacje z Policji uzyskane w tej sprawie wskazują na fizyczne przebywanie P. S. w obydwóch lokalach mieszkalnych, lecz nie wykazują koniecznej przesłanki do zameldowania – koncentracji centrum życiowego. Poza tym sam fakt posiadania samych rzeczy i przebywania w danym lokalu, nie świadczy o zamiarze stałego pobytu i skoncentrowaniu swojego życia w tym miejscu.
Dla właściwego ustalenia tej kwestii należało wziąć pod uwagę inne dowody zgromadzone w sprawie, a także okoliczności całej sprawy.
Zdaniem Sądu, zawarcie przez P. S. związku małżeńskiego i zakup przez niego, w ramach ustawowej wspólnoty małżeńskiej, mieszkania w G. stanowią dowody kluczowe dla ustalenia centrum życiowego uczestnika postępowania.
Dlatego też prawidłowo ocenił organ I instancji, że okoliczność zawarcia związku małżeńskiego z K. S., posiadanie wspólnych dzieci, kupna mieszkania pozwala przyjąć, że ośrodkiem spraw życiowych P. S. jest miejsce zamieszkania jego małżonki oraz dzieci.
Za taką oceną przemawiają przede wszystkim zasady logiki i doświadczenia życiowego. Trudno bowiem przyjąć za logiczny wniosek, że osoba, która zawarła związek małżeński, uczestniczy w wychowaniu dzieci, utrzymuje rodzinę i zakupiła dla rodziny wspólne z małżonkiem mieszkanie, koncentruje swoje interesy rodzinne i życiowe, osobiste i ekonomiczne w całkiem innym miejscu. Podkreślić należy, ze nie można mieć dwóch centrów życiowych.
Dlatego Sąd uznał, że przyjęte przez organ II instancji ustalenia jako oparte na błędnej ocenie dowodów, nie mogą stanowić podstawy faktycznej do merytorycznego rozstrzygnięcia o odmowie wymeldowania P. S. . Z tych względów uznać należało, że organ II instancji wydając decyzję kasacyjno – reformatoryjną naruszył art. 138 § 1 pkt 2 in fine w zw. z art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ odwoławczy uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną Sądu.
Powyższe stwierdzenie uzasadniało uchylenie na zaskarżonej decyzji, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. W kwestii wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a, zaś o kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło