II SA/Sz 303/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wtórnika prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego P. C. kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta Ś. decyzją z dnia [...] r. działając na podstawie art. 10 ust. 1, art. 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. nr 30, poz. 1511 ze zm.) oraz § 9 ust. 1, ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, po rozpatrzeniu wniosku P.C. o wydanie wtórnika prawa jazdy kategorii B, odmówił wydania wtórnika. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego VII Zamiejscowy Wydział Karny z dnia [...] r. sygn. akt [...] wnioskodawca ma orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych objętych kategorią A prawa jazdy na okres jednego roku. Decyzją z dnia [...] r. Starosta Ś. cofnął P. C. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A. Przytaczając treść art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami organ pierwszej instancji stwierdził, że prawo jazdy nie może być wydane osobie ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii B w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii A. Sąd karny nie musiał więc orzekać co do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, bo zakaz ten wynika bezpośrednio z ustawy. W odwołaniu od powyższej decyzji P. C., podnosząc zarzut naruszenia art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 7 K.p.a. poprzez wydanie decyzji naruszającej słuszny interes skarżącego oraz powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 czerwca 2013r. sygn. akt II SA/Ol 337/13 wniósł o jej uchylenie. Zdaniem odwołującego, uzasadnienie i sentencja zaskarżonej decyzji wykracza poza ustawową delegację z art. 12 ustawy o kierujących pojazdami, bowiem to sąd karny, a nie organ administracji orzeka o zakazie prowadzenia pojazdów, ustalając jednocześnie jakiego rodzaju pojazdów zakaz dotyczy. Ponadto prawo jazdy kat. B nie jest tego rodzaju kategorią, której uzyskanie zależne jest od posiadania prawa jazdy kat. A, co oznacza, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami kat. A nie ma wpływu na posiadanie prawa jazdy kat. B. Skoro Sąd orzekł wobec zainteresowanego o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. A, to Starosta Ś. nie był uprawniony do odmowy wydania mu wtórnika prawa jazdy kat. B, bowiem już takie uprawnienia posiadał. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 12 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium, podzieliło argumentację organu I instancji, dodatkowo powołując się na wyroki sądów administracyjnych jak i wyrok Sądu Najwyższego, odmienne niż wyrok wskazany w odwołaniu stwierdzające, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych oznacza wykluczenie kierowcy w ogóle z ruchu drogowego. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż P. C. kierował motorowerem w stanie nietrzeźwości i z tego tytułu został skazany ww. prawomocnym wyrokiem za popełnienie czynu z art. 178 a § 1 K.k. Kolegium podkreśliło, że art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami ma charakter związany i starosta nie mógł orzec wbrew temu przepisowi, który jednoznacznie zabrania wydawania uprawnień do kierowania pojazdami poszczególnych kategorii, w czasie trwania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujących uprawnienia w wymienionych kategoriach. Powołując się na wyrok WSA w Olsztynie z dnia 26 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 845/13, organ wskazał, że ust. 1 i ust. 2 art. 12 ustawy o kierujących pojazdami, nie wykluczają się wzajemnie. Ust. 1 bowiem ustanawia zakaz wydania prawa jazdy co do kategorii objętej zakazem sądowym, natomiast ust. 2 rozszerza ten zakaz na inne kategorie. Zakazy wymienione w tym przepisie dotyczą także kierowców posiadających już takie uprawnienia, wstrzymując możliwość ich wykonywania na czas trwania zakazu sądowego, jak i ubiegających się o te uprawnienia po raz pierwszy. Powyższą decyzję ostateczną P. C., działając przez pełnomocnika adw. A. C., zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W skardze postawił zarzut naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 7 K.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji RP, w zakresie ochrony praw nabytych, poprzez wydanie decyzji naruszającej słuszny interes skarżącego. W uzasadnieniu powtórzono argumentację zawartą w odwołaniu oraz w wyrokach sądów administracyjnych II SA/Op 338/13, SA/Wa 1545/13, II SA/Ol 337/13, II SA/Bd 815/13. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu jest zatem zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014r. poz. 600). Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, zaś ust. 1 pkt 3 mówi, że prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy, w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji. Stosownie zaś do art. 12 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy, przytoczony przepis stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B1 lub B. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji stwierdzają, że omawiany przepis ustawy o kierujących pojazdami wyklucza możliwość wydania prawa jazdy kategorii B osobie, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów w zakresie kategorii A. Skoro więc Sąd Rejonowy VII Zamiejscowy Wydział Karny na mocy wyroku z [...] r. zakazał P. C. prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii A na okres roku, to w oparciu o wskazane wyżej przepisy zaskarżoną decyzją skarżącemu odmówiono wydania wtórnika posiadanego prawa jazdy kategorii B. Takiej interpretacji ww. przepisów ustawy o kierujących pojazdami Sąd orzekający w niniejszej sprawie, nie podziela. Sąd Rejonowy orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu kierowania pojazdami mechanicznymi objętych kategorią A. Organ niezasadnie zatem przyjął, że skarżący jest osobą, o której mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, czyli osobą ubiegającą się o wydanie dokumentu prawa jazdy kategorii B, albowiem skarżący posiadał już prawo jazdy w tym zakresie, a sąd karny orzekł o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych rodzajowo innej kategorii. Ponadto skarżący ubiegał się nie o wydanie prawa jazdy, ale o wydanie "wtórnika". Wtórnik - to drugi egzemplarz tego samego, istniejącego już dokumentu. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie, w prawomocnym wyroku sąd karny orzekł tylko o zakazie kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kategorii A, a skarżący posiadał wcześniej nabyte uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, to stwierdzić należy, że skarżącemu organ winien wydać wtórnik prawa jazdy w zakresie posiadanej i niezakwestionowanej żadnym opartym na przepisach prawa aktem kategorii B. W przeciwnym razie stanowiłoby to niedopuszczalną zmianę przez organ administracji publicznej prawomocnego wyroku sądowego. Treść art. 12 ww. ustawy nie daje podstaw do objęcia jego dyspozycją sytuacji, gdy osoba posiadająca prawo jazdy kat. A oraz B, wobec której Sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów objętych kategorią A, ubiega się o wydanie wtórnika prawa jazdy stwierdzającego uprawnienie do prowadzenia pojazdów objętych kategorią B. Powyższy przepis w ust. 1 i 2 opisuje bowiem jednoznacznie tę dyspozycję, stwierdzając, że prawo jazdy nie może być wydane osobie spełniającej opisane w jego treści przesłanki, tj osobie ubiegającej się o wydanie prawa jazdy wskazanej w tym przepisie kategorii lub osobie, wobec której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Wskazanym wyrokiem orzeczono wobec skarżącego jedynie zakaz prowadzenia pojazdów objętych kategorią A prawa jazdy. Przypomnieć należy, iż z art. 42 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) wynika, że orzeczony przez sąd, jako środek karny, zakaz prowadzenia pojazdów, może obejmować zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, wszelkich pojazdów lub wszelkich pojazdów mechanicznych. Zatem to sąd powszechny, zależnie od okoliczności konkretnej sprawy, decyduje o zakresie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów. Zgodnie zaś z art. 182 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.) w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego, celem wykonania wyroku w tym zakresie. Organ do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów zobowiązany jest natomiast, stosownie do art. 182 § 2 K.k.w., cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Przepis art. 182 § 2 K.k.w. koresponduje z art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. W świetle powołanych przepisów nie ulega wątpliwości, że to sąd powszechny, a nie organ administracji orzeka o zakazie prowadzenia pojazdów, ustalając jednocześnie jakiego rodzaju pojazdów zakaz dotyczy i dopiero to orzeczenie sądu powszechnego stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień do ich prowadzenia. Organ administracji nie może zatem rozszerzać zakazu orzeczonego przez sąd powszechny na uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie szerszym, niż to orzeczono w prawomocnym wyroku sądu powszechnego. Stanowisko to zgodne jest z poglądem wyrażonym w wyrokach WSA w Bydgoszczy z dnia 23 października 2013 r. (sygn. akt II SA/Bd 815/13), 12 lutego 2014 r. (sygn. akt II SA/Bd 1490/13) i 19 lutego 2014 r. (sygn. akt II SA/Bd 1522/13, wyroku WSA w Olsztynie z dnia 12 czerwca 2013 r. (sygn. akt II SA/Ol 337/13), wyroku WSA w Łodzi z 14 listopada 2013 r. (sygn. akt III SA/Łd 990/13), wyroku WSA w Opolu z dnia 7 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Op 338/13 (orzeczenia dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.), które Sąd orzekający w niniejszej sprawie całkowicie podziela. Uznać zatem należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie w sposób nieuprawniony dokonały rozszerzającej wykładni przepisu art. 12 ust.1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami i orzekając odmowę wydania wtórnika prawa jazdy kategorii B, wkroczyły w kompetencje zastrzeżone dla sądu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należy stwierdzić, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, odmawiająca wydania skarżącemu wtórnika prawa jazdy kategorii B, zapadły z naruszeniem prawa materialnego, to jest art. 12 ust.1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w pkt 3 sentencji, znajduje zaś oparcie w art. 200 P.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie, organ administracji winien uwzględnić wyżej przedstawione stanowisko Sądu.