II SA/Sz 304/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-10-05
Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie organu prowadzącego szkołę powierzenia stanowiska dyrektora szkoły może być wydane bez wyłonienia kandydata w drodze konkursu, gdy komisja konkursowa nie zebrała quorum i nie zakończyła postępowania konkursowego?Ratio decidendi
Zarządzenie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły wydane bez zakończenia postępowania konkursowego i bez wyłonienia kandydata przez komisję konkursową jest sprzeczne z art. 36a ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Przepis ten dopuszcza powierzenie stanowiska ustalonemu kandydatowi wyłącznie w przypadku braku zgłoszenia kandydatów lub nierozstrzygnięcia konkursu przez komisję, a nie w sytuacji niezebrania quorum i braku zakończenia konkursu. Termin 14 dni roboczych na posiedzenie komisji konkursowej ma charakter procesowy i jego przekroczenie nie powoduje bezskuteczności czynności, lecz może skutkować odpowiedzialnością organu.Stan faktyczny
Wojewoda zaskarżył zarządzenie Burmistrza powierzenia stanowiska dyrektora Gimnazjum M.M., wskazując, że konkurs na to stanowisko nie został prawidłowo przeprowadzony, gdyż komisja konkursowa nie zebrała quorum na dwóch posiedzeniach i nie wyłoniła kandydata w terminie 14 dni roboczych od upływu terminu składania ofert. Burmistrz powołał się na art. 36a ust. 4 ustawy o systemie oświaty, twierdząc, że powierzenie stanowiska było dopuszczalne, gdyż w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata.Rozstrzygnięcie
Stwierdził, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane z naruszeniem prawa i nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 października 2011 r. sprawy ze skargi Wojewody na zarządzenie Burmistrza [...] z dnia [...] r. w przedmiocie powierzenia stanowiska dyrektora Gimnazjum Nr [...] w [...] I. stwierdza, że zaskarżone zarządzenie wydane zostało z naruszeniem prawa, II. stwierdza, że zaskarżone zarządzenie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Wojewoda [...], na podstawie przepisu art. 93 ust. 1 ustawy
z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591
ze zm.), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę
na zarządzenie Burmistrza [...] z dnia [...] powierzające M.M. stanowisko dyrektora Gimnazjum Nr [...] w [...], wnioskując o stwierdzenie nieważności tego zarządzenia.
W ocenie organu nadzoru przedmiotowe zarządzenie wydane zostało z istotnym naruszeniem przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Wojewoda podkreślił, że zgodnie z art. 36a ust. 2, zdanie pierwsze, ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr56, poz.2572 ze zm.) kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Natomiast z treści § 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia 8 kwietnia 2010 r. Ministra Edukacji Narodowej w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. z 2010 r. Nr 60, poz. 373), zwanego dalej "rozporządzeniem" wynika, że posiedzenie komisji odbywa się nie później niż w ciągu 14 dni roboczych od upływu terminu składania ofert przez kandydatów, wskazanego w ogłoszeniu konkursu.
Organ nadzoru wskazał, że w dniu [...] Burmistrz [...] wydał decyzję, znak: [...], w której postanowił przeprowadzić konkurs w celu wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora Gimnazjum Nr [...] w [...]. Skład komisji konkursowej ustalony został zarządzeniem Nr [...] Burmistrza [...] z dnia [...] w sprawie powołania komisji konkursowej w celu wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora Gimnazjum Nr [...] w [...], zmienionym zarządzeniem Nr [...] z dnia [...]. Następnie, na mocy ww. zarządzenia przewodnicząca Komisji Konkursowej wyznaczyła na dzień [...] termin przeprowadzenia konkursu na dyrektora Gimnazjum Nr [...] w [...]. Jednakże
w tym dniu w posiedzeniu Komisji Konkursowej wzięło udział [...]. z [...]. wyznaczonych jej członków. Zaistniałe okoliczności uniemożliwiły rozpoczęcie prac Komisji, bowiem zgodnie z treścią § 3 ust. 3 rozporządzenia prace komisji są prowadzone, jeżeli w posiedzeniu bierze udział co najmniej [...] jej członków.
W związku z powyższym Przewodnicząca Komisji podjęła decyzję o wyznaczeniu kolejnego posiedzenia Komisji Konkursowej, mającego na celu wyłonienie kandydata na dyrektora Gimnazjum Nr [...] w [...], ustalając jego termin na [...].
Zdaniem Wojewody [...], wyznaczenie kolejnego posiedzenia Komisji na dzień [...] narusza przepis cyt. wyżej § 3 ust. 2 rozporządzenia, bowiem termin składania ofert przez kandydatów w tymże postępowaniu konkursowym, wskazany w ogłoszeniu o konkursie, upłynął w dniu
[...]. Zatem, posiedzenie komisji konkursowej winno odbyć się
w nieprzekraczalnym terminie do dnia [...].
Przywołany przepis § 3 ust. 2 omawianego rozporządzenia dokładnie określa termin, w którym winno się odbyć posiedzenie komisji konkursowej - "nie później niż
w ciągu 14 dni roboczych (...)". Stwarza on nakaz racjonalnego gospodarowania czasem i konieczność podjęcia prac przez komisję jak najszybciej, a więc maksymalnie w terminie 14 dni roboczych, celem dokonania oceny i wyboru kandydata na stanowisko dyrektora szkoły. Gdyby inny był zamiar prawodawcy, to jednoznaczne sformułowanie w tym zakresie znalazłoby się w ustawie lub rozporządzeniu. Termin ten został expressis verbis ustanowiony, jako termin 14 dni roboczych od upływu terminu składania ofert przez kandydatów, wskazanego w ogłoszeniu o konkursie. Zatem, zaczyna on biec od daty końcowej składania ofert przez kandydatów, wskazanej w ogłoszeniu o konkursie. Natomiast, w razie niezajęcia stanowiska przez komisję konkursową w tym terminie, wygasa dopuszczalność dalszego prowadzenia postępowania konkursowego. Konstytucyjna zasada ochrony samodzielności samorządu terytorialnego wyłącza dopuszczalność stosowania wykładni rozszerzającej tego terminu. W tym miejscu zaznaczyć należy, że termin ten nie jest terminem instrukcyjnym, ani też procesowym, ale ma charakter materialnoprawny. Skoro zatem przepis wykonawczy do ustawy o systemie oświaty wyznacza wskazany 14-dniowy termin, to po jego upływie jakiekolwiek działanie komisji konkursowej nie może rodzić skutków prawnych (podobnie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 21 stycznia 2010 r., sygn. akt. IV SA/GL 487/09).
Mając na uwadze powyższe organ nadzoru stwierdził, iż z uwagi na niezajęcie stanowiska przez Komisję Konkursową we wskazanym wyżej terminie, tj. do dnia
20 sierpnia 2010 r., dalsze prowadzenie postępowania konkursowego było niedopuszczalne. Organ prowadzący szkołę (tu Burmistrz [...]) winien był zakończyć postępowanie konkursowe i rozpisać nowy konkurs na dyrektora Gimnazjum Nr w [...].
W ocenie Wojewody, wymogi wyłonienia dyrektora w procedurze konkursowej, na gruncie art. 36a ustawy o systemie oświaty i § 3 rozporządzenia, nie nastręczają istotnych wątpliwości interpretacyjnych. Zasadniczym elementem tej procedury jest posiedzenie komisji konkursowej, które winno odbyć się w ciągu 14 dni roboczych
od upływu terminu składania ofert przez kandydatów, wskazanego w ogłoszeniu
o konkursie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 682/10).
Zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty wyłonienie kandydata
na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki odbywa się w drodze konkursu, natomiast jako wyjątek od tej zasady ustawodawca wprowadził możliwość powierzenia tego stanowiska przez organ prowadzący szkołę ustalonemu przez siebie kandydatowi, przy czym by ten sposób powierzenia stanowiska mógł być wykorzystany, muszą wystąpić ściśle określone sytuacje związane z niemożnością wyłonienia kandydata w drodze konkursu. W związku z powyższym w szkołach i placówkach publicznych wyłonienie kandydata w celu powierzenia mu stanowiska dyrektora w drodze konkursu jest w zasadzie obligatoryjne.
Zasada zawarta w art. 36a ust. 4 ustawy o systemie oświaty stanowi odstępstwo od reguły wyrażonej w ust. 2, zdanie pierwsze, komentowanego artykułu. Przepis ten należy interpretować ściśle nie dopuszczając żadnej analogii i rozciągania go na sytuacje podobne. Organowi prowadzącemu szkołę wolno odstąpić od powierzenia stanowiska w drodze konkursu wyłącznie w dwóch sytuacjach: kiedy do konkursu nie zgłosi się żaden kandydat (np. kiedy nie złożono w przewidzianym terminie żadnej oferty) bądź wówczas, gdy w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata (np. obaj kandydaci uzyskają równą liczbę punktów). Niedopuszczalne byłoby takie postępowanie w sytuacji gdyby organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, uznając brak potrzeby dalszego prowadzenia postępowania konkursowego, powierzył stanowisko ustalonemu przez siebie kandydatowi. Złożenie co najmniej jednej formalnie ważnej oferty obliguje organ do przeprowadzenia całego postępowania konkursowego, włącznie z częścią merytoryczną i głosowaniem nad kandydaturą.
W niniejszej sprawie zaznaczenia wymaga, że powołanie dyrektora szkoły (w tym również powierzenie stanowiska dyrektora) jest sprawą z zakresu administracji publicznej z wszystkimi tego konsekwencjami, łącznie z ingerencją nadzorczą wojewody. Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996 r., sygn. akt OPS 6/96 akty powierzenia stanowiska dyrektora szkoły i odwołania z tego stanowiska nie są czynnościami prawa pracy. Mają one treść administracyjnoprawną. Nieprzypadkowo - w ocenie Sądu - zostały one uregulowane w ustawie poświęconej administrowaniu szkołą, a nie w ustawie regulującej stosunki pracy nauczycieli. Powierzenie stanowiska dyrektora szkoły niewątpliwie należy traktować jako władczą wypowiedź organu administracji w sprawie należącej do zakresu jego zadań publicznych. Jednakże, jak wskazał Sąd w omawianej uchwale, akt administracyjny wywołujący dodatkowo pewne skutki w sferze regulowanej prawem pracy (w stosunku pracy) nie przestaje być aktem administracyjnym.
Wojewoda wskazał, że działanie legalne to takie, które nie narusza obowiązującego prawa. Podstawowym obowiązkiem organów jednostek samorządu terytorialnego, tak jak każdego innego podmiotu w państwie jest przestrzeganie prawa. W przypadku samorządu terytorialnego gwarantem przestrzegania prawa są organy nadzoru, w tym wojewoda. Zarządzenia organu wykonawczego gminy są, obok decyzji administracyjnych, prawną formą, w jakiej może on podejmować władcze rozstrzygnięcia. Podlegają one nadzorowi wojewody i nie przeczy temu ustawowo określona samodzielność gminy.
Reasumując organ nadzoru stwierdził, że w świetle powołanych przepisów powierzenie M.M. stanowiska dyrektora Gimnazjum Nr w [...],
na mocy zarządzenia Burmistrza [...] z dnia [...], nastąpiło
z naruszeniem przepisów ustawy o systemie oświaty oraz rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz [...] wniósł o oddalenie skargi. Potwierdził, iż wydał w dniu [...] decyzję o przeprowadzeniu konkursu
na stanowisko dyrektora Gimnazjum Nr w [...] i w tym celu zarządzeniem
nr [...], została powołana komisja konkursowa. W dniu [...] zarządzenie nr [...] zostało zmienione zarządzeniem nr [...]. Przewodniczący Komisji Konkursowej wyznaczył na dzień [...] termin do przeprowadzenia konkursu. W tym dniu w posiedzeniu Komisji wzięło udział [...]. z [...]. jej członków. W związku z brakiem quorum zostało wyznaczone kolejne posiedzenie Komisji Konkursowej na dzień [...]r.
W drugim posiedzeniu Komisji Konkursowej ponownie uczestniczyło [...]. na [...]. członków, a zatem również i w tym przypadku nie można było podjąć decyzji o wyborze dyrektora Gimnazjum Nr w [...].
W tej sytuacji, Burmistrz [...], stosując przepis art. 36a ust. 4 ustawy
o systemie oświaty, wydał zarządzenie o powierzeniu M.M. stanowiska dyrektora Gimnazjum Nr w [...].
Burmistrz [...] nadmienił, że w dniu [...]. Wojewoda [...] wydał rozstrzygnięcie nadzorcze w sprawie [...], w którym stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza [...] z dnia [...] powierzającego M.M. stanowisko dyrektora Gimnazjum
Nr w [...]. Burmistrz złożył skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze, w której podniósł zarzut prawidłowości zastosowania art. 36a ust. 4 ustawy o systemie oświaty oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z dnia [...], sygn. akt: [...], uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze.
Burmistrz [...] podniósł, że ze stanowiskiem Wojewody [...], zawartym w skardze na zarządzenie Burmistrza z dnia [...], nie można się zgodzić. Zarówno art. 36a ust. 4 ustawy o systemie oświaty, jak i § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej, zostały zastosowane prawidłowo.
Ustawodawca przewidział w art. 36a ust. 4 ustawy o systemie oświaty możliwość powierzenia stanowiska dyrektora ustalonemu przez siebie kandydatowi w przypadku, gdy w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata na dyrektora. W ocenie Burmistrza, zastosowanie cytowanego powyżej przepisu jest możliwe w każdym przypadku, gdy spełniona jest wskazana w nim przesłanka. Jego zdaniem, przez pojęcie "niewyłonienia w wyniku konkursu kandydata" należy rozumieć każdy przypadek postępowania komisji konkursowej w ramach, którego nie doszło do wyłonienia kandydata, a który nie stanowi naruszenia prawa uzasadniającego unieważnienie konkursu.
W niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wymaga to czy niewyłonienie kandydata
w wyniku nie wzięcia udziału w pracach komisji 2/3 jej członków stanowi:
przypadek, o którym mowa w art. 36a ust. 4 ustawy o systemie oświaty, czy też
przypadek uzasadniający stwierdzenie nieważności konkursu.
Unieważnienie konkursu zostało uregulowane przez ustawodawcę w § 8 ust. 2 powołanego powyżej rozporządzenia, w którym zawarte jest, że właściwy organ zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia:
nieuzasadnionego niedopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego;
przeprowadzenia przez komisję postępowania konkursowego bez wymaganego udziału 2/3 jej członków;
naruszenia tajności głosowania, z zastrzeżeniem § 4 ust. 1,
innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu.
Ustawodawca w powyższym przepisie prawa przewidział zamknięty katalog przesłanek, których zaistnienie przesądza o użyciu tegoż prawnego instrumentu. Nie ulega wątpliwości, że nie przeprowadzenie postępowania konkursowego z powodu nie wzięcia udziału w pracach komisji 2/3 jej członków nie jest objęte dyspozycją wynikającą z pkt. 1, 2, 3 i 4 przywołanego § 8 ust. 2 rozporządzenia. Nie można też, w ocenie skarżącego, zakwalifikować takiego stanu jako innej nieprawidłowości mogącej mieć wpływ na wynik konkursu (§ 8 ust. 2 pkt. 4 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej). Przemawia za tym przede wszystkim fakt (a contrario), iż za taką nieprawidłowość ustawodawca uznał sytuację przeciwną, a mianowicie przeprowadzenie postępowania konkursowego pomimo nie wzięcia udziału w komisji 2/3 jej członków. Z § 8 ust. 2 powyższego rozporządzenia wynika jeszcze inny ważny wniosek, a mianowicie, że organ ma w jego świetle dwie możliwości albo konkurs zatwierdzić, albo stwierdzić jego nieważność i zarządzić ponowne jego przeprowadzenie. Ustawodawca nie przewidział trzeciej możliwości, a mianowicie ponownego ogłoszenia konkursu w przypadku, gdy nie zachodzi chociażby jedna z podstaw do stwierdzenia jego nieważności, dlatego też, jedynym możliwym prawnym rozwiązaniem jest w tym przypadku zastosowanie normy zawartej w art. 36a ust. 4 ustawy o systemie oświaty, czyli jeżeli do konkursu nie zgłosi się żaden kandydat albo w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata, organ prowadzący powierza to stanowisko ustalonemu przez siebie kandydatowi, po zasięgnięciu opinii rady szkoły lub placówki i rady pedagogicznej.
Również § 3 ust. 2 cyt. rozporządzenia nie został naruszony. Otóż, jak wynika
z ustalonego stanu faktycznego, posiedzenie komisji konkursowej odbyło się
[...], a zatem przed upływem 14 dniowego terminu wynikającego
z przywołanego przepisu. Z żadnego zaś innego przepisu prawa nie wynika zakaz kontynuowania posiedzenia komisji po jego upływie. W tym stanie rzeczy, Burmistrz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] zawiesił postępowanie sądowe w niniejszej sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] sygn. akt [...] uchylającego rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] (z przyczyn formalnych) stwierdzające nieważność zarządzenia Burmistrza [...] z dnia [...] w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Gimnazjum Nr w [...].
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem sygn. akt [...], z dnia [...] oddalił skargę kasacyjną Wojewody [...], a tym samym ustały przyczyny zawieszenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydawania zaskarżonego aktu.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U.
Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przepisy art. 36a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr56, poz. 2572 ze zm.) określają kompetencje organu prowadzącego szkołę do powierzenia stanowiska dyrektora szkoły kandydatowi wyłonionemu w drodze konkursu. Wyjątek od tej zasady ustanawia art.36a ust. 4 stanowiący, iż jeżeli do konkursu nie zgłosi się żaden kandydat albo w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata, organ prowadzący powierza to stanowisko ustalonemu przez siebie kandydatowi, po zasięgnięciu opinii rady szkoły i rady pedagogicznej. Zgodnie zaś z art. 5c pkt 2 wymienionej ustawy kompetencje organu prowadzącego szkołę w zakresie postępowania konkursowego i powierzenia stanowiska dyrektora szkoły wykonuje wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu, zarząd województwa.
Zaskarżonym zarządzeniem z dnia [...] Burmistrz [...] – organ prowadzący Gimnazjum Nr w [...] – powierzył M.M. stanowisko dyrektora Gimnazjum Nr w [...].
Procedurę przeprowadzania konkursu, w dacie wydania zaskarżonego zarządzenia, regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia
8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. Nr 60, poz. 373), zwanego dalej "rozporządzeniem".
Legitymację prawną do wydania rozporządzenia stanowi art. 36a ust. 12 ustawy
o systemie oświaty, upoważniający ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do określenia regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej, uwzględniając w szczególności sposób ogłaszania konkursu oraz sposób nadzorowania prawidłowości postępowania konkursowego przez organ prowadzący szkołę lub placówkę.
Zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia prace komisji są prowadzone, jeżeli
w posiedzeniu komisji bierze udział co najmniej 2/3 jej członków. Przyczyną wydania zarządzenia w niniejszej sprawie, w oparciu o art.36a ust. 4 ustawy o systemie oświaty, było niestawienie się na posiedzenie komisji konkursowej, wyznaczone na dzień [...], a następnie [...], wymaganych 2/3 składu komisji, co uniemożliwiło podjęcie pracy przez komisję konkursową.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, faktu dwukrotnego zwoływania komisji konkursowej i braku możliwości skutecznego jej obradowania
z powodu niestawiennictwa członków na posiedzenie komisji, nie można zaliczyć do żadnego z dwóch wyjątków określonych w art.36a ust. 4 ustawy o systemie oświaty (do konkursu nie zgłosi się żaden kandydat albo w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata), pozwalających organowi prowadzącemu szkołę powierzyć stanowisko dyrektora ustalonemu przez siebie kandydatowi.
Po pierwsze do konkursu zgłosiło się, jak wynika z akt sprawy, dwóch kandydatów: J.Ł i M.M., tak więc pierwszy wyjątek od zasady przeprowadzania konkursu nie został spełniony.
Przepisy rozporządzenia w § 3 -7 przewidują tryb pracy komisji konkursowej. Między innymi, w § 6 został przedstawiony tryb wyłaniania przez komisję kandydata na stanowisko dyrektora. I tak, konkurs wyłania kandydata na dyrektora, jeżeli jeden
z uczestników otrzyma bezwzględną większość głosów obecnych członków komisji (§ 6 ust. 2), jeżeli zaś pierwsze głosowanie nie wyłoni kandydata, przeprowadza się drugie głosowanie (§ 6 ust 3) i dopiero jeżeli, w drugim głosowaniu kandydat nie zostanie wyłoniony, komisja zarządza jeszcze jedno głosowanie według reguł określonych w ust. 3 albo stwierdza nierozstrzygnięcie konkursu (§ 6 ust.4).
Żaden z przepisów rozporządzenia nie przewiduje możliwości zakończenia konkursu przez komisję konkursową w inny sposób niż poprzez określony w § 6 ust. 2 i 4 rozporządzenia.
Użyte w art. 36a ust. 4 ustawy o systemie oświaty sformułowanie "w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata", w ocenie składu sądu orzekającego w niniejszej sprawie, należy rozumieć w sposób ściśle związany z trybem prowadzenia postępowania konkursowego i wyżej opisanym sposobem zakończenia tego postępowania, ustalonym w przepisach rozporządzenia.
Tak więc w niniejszym przypadku postępowanie konkursowe zostało rozpoczęte, ale nie zostało zakończone. Konkurs bowiem został ogłoszony, ale ani nie wyłoniono kandydata wybranego przez komisję, ani komisja nie stwierdziła nierozstrzygnięcia konkursu. Tylko w przypadku, gdyby komisja konkursowa stwierdziła nierozstrzygnięcie konkursu, organ prowadzący szkołę mógłby uznać, że w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata i tym samym, istnieje podstawa do powierzenia stanowiska dyrektora szkoły, na zasadzie wyjątku, w oparciu o art. 36a ust. 4 ustawy o systemie oświaty.
Odnosząc się do podnoszonego w skardze zarzutu naruszenia § 3 ust.2 rozporządzenia poprzez zwołanie drugiego posiedzenia komisji konkursowej po upływie czternastodniowego terminu od terminu składania przez kandydatów ofert wskazanego w ogłoszeniu o konkursie, należy wyjaśnić, że istotne znaczenie w tym zakresie ma ustalenie charakteru terminu zakreślonego w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Uznanie bowiem, iż jest to termin materialnoprawny oznaczałoby wygaśnięcie z czternastym dniem roboczym od upływu terminu składania ofert dopuszczalności dalszego prowadzenia konkursu. Organ w takim wypadku winien zakończyć postępowanie konkursowe i rozpisać nowy konkurs na dyrektora szkoły. Możliwą formą zakończenia konkursu byłaby wówczas, w ocenie sądu, zarządzenie organu prowadzącego szkołę.
W ocenie orzekającego w niniejszej sprawie składu sądu termin, o którym mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia nie ma jednak charakteru materialnoprawnego.
Termin materialny to okres w jakim może nastąpić ukształtowanie sytuacji prawnej jednostki, a termin procesowy to okres przewidziany do dokonania czynności procesowej przez podmioty postępowania (vide B. Adamiak – Komentarz do Kpa- Warszawa 1998 r., str. 336).
W ustawie o systemie oświaty brak jest regulacji dotyczącej przedmiotowego terminu, a zwłaszcza ustanowienia przedawnienia w zakresie posiedzenia komisji konkursowej. Wprowadzenie zaś w akcie wykonawczym do ustawy terminów materialnoprawnych możliwe jest tylko wówczas, gdy istnieje w tym zakresie wyraźne ustawowe umocowanie. Tymczasem delegacja ustawowa do wydania rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. przewidywała, jak już wskazano, określenie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej, uwzględniając w szczególności sposób ogłaszania konkursu oraz sposób nadzorowania prawidłowości postępowania konkursowego przez organ prowadzący szkołę lub placówkę. Nie wymieniono w niej określenia terminu prac komisji. Stąd też, w ramach zwrotu "tryb pracy" może mieścić się jedynie termin w znaczeniu procesowym. Uznanie terminu z § 3 ust. 1 rozporządzenia za termin materialnoprawny, tj. kształtujący sytuację prawną jednostki, oznaczałoby pozaustawowe ograniczenie kompetencji komisji konkursowej oraz uregulowanie zasad wpływających na sytuację danego podmiotu w akcie prawnym rangi podstawowej, co nie jest do zaakceptowania w państwie prawa.
W związku z powyższym skład orzekający sądu podziela wyrażone przez: NSA
w wyroku sygn. akt I OSK 1919/10 z dnia 25.01.2011 r., WSA w Gliwicach w wyroku sygn. IV SA/GL 293/10 z dnia 20 lipca 2010 r., WSA w Bydgoszczy w wyroku sygn. akt II SA/Bd 788/10 (dostępne w internecie na stronie NSA) stanowisko, że omawiany termin jest terminem procesowym i to instrukcyjnym, a więc takim, którego uchybienie nie powoduje bezskuteczności dokonanej czynności, mimo iż posiada istotne znaczenie dla toku pracy komisji konkursowej, lecz stanowi jedynie naruszenie przepisu rozporządzenia mogące skutkować odpowiedzialnością organu (pracownika), podobnie jak w przypadku naruszenia przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw. Samo naruszenie tego terminu automatycznie nie stwarza ani dla komisji, ani dla uczestników postępowania konkursowego, żadnych konsekwencji ani uprawnień. Jednakże nie oznacza to, by przekroczenie terminu nigdy nie mogło wywołać jakichkolwiek skutków. Przekroczenie terminu określonego w § 3 ust. 1 rozporządzenia można byłoby uznać, jako inną nieprawidłowość, o której mowa w § 8 pkt 3 rozporządzenia, jeśli miałoby wpływ na wynik postępowania konkursowego. Ocena w tym zakresie winna być jednak dokonywana każdorazowo na tle konkretnie zaistniałego przypadku. W niniejszej sprawie naruszenie tego terminu nie miało wpływu na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie zarządzenie Burmistrza [...] (doręczone Wojewodzie [...] w dniu [...]), jak już wcześniej wskazano, zostało wydane z istotnym naruszeniem art.36a ust.4 ustawy o systemie oświaty.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art.147 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270
ze zm.) w związku z art.94 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1998 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło