II SA/Sz 306/14

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Ł. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. M., J. M. i K. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy. Prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 306/14 utrzymano w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 marca 2017 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku K. Ł. o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego zarządzeniem Sądu z dnia 18 sierpnia 2017 r. zobowiązano skarżących M. M., J. M. oraz K. Ł. do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości [...] zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis ww. wezwania został doręczony K. Ł. w dniu 12 września 2017 r. W dniu 18 września 2017 r. skarżący złożył wniosek o zwolnienie od uiszczenia opłaty sądowej z uwagi na sytuację materialną. Postanowieniem wydanym w dniu 22 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę M. M. i J. M.. Wezwaniem z dnia 5 grudnia 2017 r. starszy referendarz sądowy zobowiązał K. Ł. do usunięcia braków formalnych złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wypełnienie, podpisanie i odesłanie załączonego do wezwania formularza PPF w terminie 7 dni, od daty doręczenia niniejszego zobowiązania, pod rygorem pozostawienia niniejszego wniosku bez rozpoznania. W dniu 2 stycznia 2018 r. skarżący w wykonaniu wezwania starszego referendarza sądowego przesłał niepodpisany formularz PPF, bez wskazania zakresu wnioskowanego prawa pomocy. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Stosownie do art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) dalej "P.p.s.a.", jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W okolicznościach niniejszej sprawy zarządzeniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 marca 2017 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Zarządzenie to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 26 czerwca 2017 r. utrzymał w mocy. Skarżący po ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, w terminie otwartym do jego uiszczenia, wystąpił na piśmie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie starszego referendarza sądowego do usunięcia jego braków formalnych skarżący nadesłał niepodpisany formularz PPF, bez wskazania zakresu wnioskowanego prawa pomocy. Odnosząc się do powyższego wyjaśnić należy, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy dokonane w terminie określonym w powtórnym wezwaniu do uiszczenia wpisu, wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego zarządzenia o pozostawieniu bez rozpoznania uprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia dla toczącego się postępowania. Sąd po zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy i pozostawieniu go bez rozpoznania ma bowiem, stosownie do art. 220 § 1 P.p.s.a. obowiązek ponownie wezwać stronę do uiszczenia wpisu od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania. Jeżeli strona po doręczeniu jej powtórnego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnego wpisu, wystąpi do Sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wówczas bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 95/12, z 16 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 764/14). Tym samym ponowna ocena tego, czy zasadnym jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w niniejszej sprawie staje się zbędna. Z uwagi na powyższe odstąpiono od wezwania do usunięcia braków formalnych nadesłanego przez skarżącego formularza PPF, ponieważ i tak nie może on być poddany ocenie merytorycznej. Przy czym pamiętać należy, że z instytucji prawa pomocy nie można czynić środka do przedłużenia ustawowego obowiązku opłacenia skargi. Gdyby bowiem, za każdym razem, bez względu na okoliczności faktyczne sprawy, złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy tożsamego w treści i uzasadnianiu skutkowało jego rozpoznaniem, a w razie składania wniosków dotkniętych brakami, skutkowałoby wzywaniem do usunięcia braków i ewentualnie wielokrotnym pozostawianiem wniosków bez rozpoznania oraz kolejnymi wezwaniami do opłacenia wpisu, to tamowałoby to tok postępowania sądowego. W takiej sytuacji rozpoznanie sprawy w rozsądnym terminie byłoby niemożliwe, a co najmniej nad wyraz utrudnione. Wprawdzie postępowanie w przedmiocie prawa pomocy ma charakter postępowania wpadkowego i może być wielokrotnie wszczynane, jeśli ulegną zmianie okoliczności stanowiące przesłanki jego przyznania. Niemniej jednak, nie może być tak, jak w niniejszej sprawie, że skarżący zasypuje Sąd wnioskami o prawo pomocy składanymi bez refleksji i mimo, wyraźnych pouczeń, świadomie nie usuwa wskazanych w wezwaniach braków formalnych, dążąc do przedłużenia postępowania sądowego. Eliminowaniu takich sytuacji służy właśnie regulacja art. 249a P.p.s.a. nakazująca umorzenie postępowania w sprawie prawa pomocy w dwóch przypadkach: gdy strona cofnie wniosek lub gdy rozpoznanie takiego wniosku stało się zbędne. W świetle powyższego działając na podstawie art. 249a P.p.s.a. orzeczono jak na wstępie postanowienia.