II SA/Sz 324/25

Sygn. akt II SA/Sz [...] POSTANOWIENIE Dnia 3 czerwca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpatrzeniu w dniu 3 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. K. na zaświadczenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Stargardzie w przedmiocie posiadania dokumentów prowadzonej sprawy postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 12 maja 2025 r., O. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na zaświadczenie z 14 kwietnia 2025 r., nr PINB.5160.9.6.2023.MK, wydane na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. , którym organ zaświadczył, że posiada dokumenty prowadzonej sprawy pod znakiem PINB.5160.9.6.2023.MK, dotyczące posadowienia wiaty na terenie działki o nr [...], miasta S. , położnej przy ul. [...] w S. . Według skarżącej, organ opisując obiekt budowlany pominął jego faktyczne wykorzystanie jako zadaszonych miejsc postojowych oraz jego lokalizację naruszającą przepisy techniczno-budowlane i przeciwpożarowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, a zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w art. 3 p.p.s.a., nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. Odnosząc treść przywołanych przepisów do materii objętej badaną skargą Sąd stwierdził, że nie mieści się ona w żadnej z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 9 p.p.s.a. kategorii podlegających kognicji sądów administracyjnych. Jak wynika z akt badanej sprawy, strona skarżąca zaskarżyła do sądu administracyjnego zaświadczenie z 14 kwietnia 2024 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. , które organ wydał w trybie art. 217 k.p.a., w odpowiedzi na wniosek strony skarżącej z 6 kwietnia 2025 r. Sąd w związku z tym wyjaśnia, że wydawanie zaświadczeń stanowi jedną z form działalności administracji publicznej, polegającą na urzędowym poświadczaniu określonego stanu faktycznego lub prawnego. Działalność organów w tym zakresie jest oparta na procedurze określonej odrębnie, która została uregulowana w dziale VII k.p.a. Tym niemniej, brak kognicji sądów administracyjnych w materii wydawania zaświadczeń jest ugruntowany w orzecznictwie (por. postanowienia NSA: z 9 września 2014 r., sygn. akt II OSK 2339/14 i II OSK 2340/14; z 4 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 2949/14; z 10 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 466/15; z 7 września 2023 r., sygn. akt II OSK 1607/23). Jak wskazuje się w orzecznictwie, zaświadczenie jest szczególną (kwalifikowaną) formą informacji, gdyż jest wydawane w trybie przepisów działu VII k.p.a. lub przepisów szczególnych i zawsze z zachowaniem formy pisemnej. Ponadto, zaświadczenie dotyczy istniejącego już stanu prawnego lub faktycznego. Wydane zaświadczenie, będąc aktem organu administracji publicznej skierowanym do indywidualnie oznaczonego adresata, ma odmienne cechy niż decyzja administracyjna. Ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszcza sądową kontrolę indywidualnych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, innych niż decyzje i postanowienia, jeżeli "dotyczą one uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa". Jednak warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest aby organ wydając akt lub podejmując czynność przyznawał lub odmawiał przyznania uprawnienia lub obowiązku (jak decyzja konstytutywna), stwierdzał lub odmawiał stwierdzenia ich powstania z mocy prawa (jak decyzja deklaratoryjna) albo odmawiał uznania uprawnienia wynikającego wprost z przepisu prawa i nie wymagającego konkretyzacji w formie aktu indywidualnego. Zaświadczenie jednak nie przyznaje, nie stwierdza i nie uznaje uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, lecz jedynie potwierdza ich istnienie. Tak więc, zaświadczenie nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej, nie dotyczy bowiem uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, osoba, która nie zgadza się z treścią wydanego zaświadczenia nie pozostaje bez środków ochrony prawnej. Może ona żądać wydania nowego zaświadczenia, ale o innej treści. Jeżeli organ uwzględni żądanie - winien wydać nowe zaświadczenie, nie stoi bowiem temu na przeszkodzie zasada powagi rzeczy osądzonej, skoro zaświadczenie nie rozstrzyga o prawach czy obowiązkach, a więc bezpośrednio nie wywołuje skutków prawnych. Jeżeli zaś organ nie znajdzie podstaw do uwzględnienia żądania wydania nowego zaświadczenia, winien wydać postanowienie odmowne, na podstawie art. 219 k.p.a., które po wyczerpaniu środków zaskarżenia przewidzianych w k.p.a. (zażalenie), będzie mogło być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Może także osoba niezgadzająca się z treścią wydanego zaświadczenia starać się podważać podejmowane na podstawie takiego zaświadczenia inne czynności administracyjne lub cywilne, o ile będzie to zgodne z przepisami postępowania administracyjnego lub cywilnego (patrz postanowienie NSA z 9 września 2014 r., sygn. akt II OSK 2339/14). Skoro wydanie zaświadczenia w trybie przewidzianym przez Dział VII k.p.a., nie mieści się w katalogu spraw z art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to skarga wniesiona na tego rodzaju akt jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Z powołanych względów Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie. Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu niniejszego postanowienia są dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.