II SA/Sz 333/15
WyrokWSA w Szczecinie2015-09-24
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może dokonać zameldowania na pobyt stały osoby, która nie legitymuje się tytułem prawnym do lokalu, ale faktycznie w nim przebywa z zamiarem stałego pobytu i jej pobyt ma charakter legalny?Ratio decidendi
Czynności meldunkowe mają charakter wyłącznie ewidencyjny i służą rejestracji faktycznego miejsca pobytu osoby. Zameldowanie nie jest związane z tytułem prawnym do lokalu ani z uprawnieniami do przebywania w nim. Wystarczające jest ustalenie faktu przebywania w lokalu z zamiarem stałego pobytu oraz legalności tego pobytu. Organ nie może odmówić zameldowania na pobyt stały, jeśli wnioskodawca spełnia te przesłanki, nawet jeśli nie posiada potwierdzenia uprawnienia do lokalu czy zgody właściciela.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zameldowanie na pobyt stały M. S. i jej małoletniego syna M. B. w lokalu przy ul. [...]. Właściciel lokalu, L. H., sprzeciwiał się zameldowaniu, twierdząc, że nie wyrażał na to zgody i że pobyt najemcy był jedynie czasowy. Organy administracji uznały, że osoby te faktycznie przebywają w lokalu z zamiarem stałego pobytu i ich pobyt ma charakter legalny, co uzasadnia zameldowanie. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza o zameldowaniu. L. H. zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi L. H. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zameldowania oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną
na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 10 ust. 1 w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) Wojewoda po rozpoznaniu odwołania I. i . H. - reprezentujących L. H. - od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r., nr [...] orzekającej o zameldowaniu M. S. i jej małoletniego syna M. B. na pobyt stały w lokalu przy ul.[...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych
i prawnych:
Decyzją wydaną dnia [...] r., nr [...] Burmistrz Miasta
i Gminy orzekł o zameldowaniu z dniem [...] r. M. S. na pobyt stały w lokalu nr [...] , mieszczącym się przy ul.[...] . Ponadto decyzją wydaną w tym samym dniu nr [...] organ orzekł o zameldowaniu z dniem [...] r. małoletniego M. B. urodzonego[...] , syna R. i M. , na pobyt stały w przedmiotowym lokalu.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że pismami z dnia [...] r. M. S. zwróciła się do Burmistrza Miasta i Gminy z wnioskiem, o zameldowanie jej wraz z dzieckiem M. K. B. w drodze decyzji administracyjnej w lokalu przy ul. [...] Wskazała, że wraz z dzieckiem w lokalu tym mieszka od [...] r., ponosząc jednocześnie koszty jego utrzymania. Mieszkanie to udostępnił składającej wniosek syn właściciela lokalu.
Z zapisów umowy najmu z dnia [...] r. przedstawionej przez L. H. wynika, że będący własnością skarżącego lokal, A. H. (syn właściciela) wynajął R. B. , tj. ojcu małoletniego M. B. na czas nieokreślony. A. H. i I. H. dysponowali przedmiotowym mieszkaniem na podstawie pełnomocnictwa ogólnego z dnia [...] r., udzielonego przez L. H. W dniu [...] r. podpisano aneks do ww. umowy, zmieniając termin wynajmu lokalu, na czas określony od dnia [...] r. Właściciel lokalu oświadczył, że nie wie kto wprowadził M. S. wraz dzieckiem do przedmiotowego lokalu. Wysłał najemcy wypowiedzenie umowy najmu z wyznaczonym terminem opuszczenia lokalu do dnia [...]
W efekcie przeprowadzonego postępowania dowodowego organ pierwszej instancji uznał, że lokal został udostępniony M. S. z dzieckiem przez I. H. i A. H. tj. przez osoby uprawnione do dysponowania przedmiotowym mieszkaniem. Wynajmujący godzili się na okoliczność zamieszkiwania M. S. wraz z dzieckiem, pobierając od niej comiesięczne opłaty za korzystanie z lokalu oraz za media.
Od powyższych decyzji odwołał się L. H.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r., nr [...] , uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji z dnia 8 lipca 2013 r. dotyczącą zameldowania na pobyt stały M. S. i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
W treści uzasadnienia tej decyzji, organ odwoławczy stwierdził, że Burmistrz Miasta i Gminy wydał decyzję z naruszeniem przepisów K.p.a., albowiem nie ustalił w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.
Według Wojewody fakt zamieszkiwania przez M. S.
w przedmiotowym lokalu jest bezsporny, jednakże wątpliwości organu budzi kwestia legalności tego pobytu.
Opisana decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez L. H. (sygn. akt II SA/Sz 1230/13) oraz M. S. (sygn. akt II SA/Sz 1229/13).
Sąd zarządził skierowanie obu skarg – L. H. oraz M. S. - do łącznego rozpoznania i rozstrzygania i dalsze prowadzenie sprawy pod sygn. akt II SA/Sz 1229/13.
Wyrokiem wydanym w dniu 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 1229/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając obydwie skargi za bezzasadne orzekł o ich oddaleniu. Sąd ten wskazał, że jakkolwiek podane przez organ odwoławczy naruszenia procedury i konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego nie stanowiły wystarczającej podstawy do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., Wojewoda nie zauważył innych nieprawidłowości postępowania administracyjnego stanowiących wskazanie dla ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji. Mianowicie, w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących gdzie M. S. była poprzednio zameldowana i czy konieczne było również jej wymeldowanie, co w ocenie Sądu może stanowić o naruszeniu art. 15 a ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ponadto, ze znajdującego się w aktach sprawy pisma skarżącej z dnia 13 maja 2013 r. wynika, że wniosła ona
o zameldowanie w przedmiotowym lokalu jej samej oraz małoletniego syna M. K. B. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2014 r. uchylone zostały obydwie wydane w przedmiocie zameldowania małoletniego decyzje i sprawa będzie ponownie rozpoznawana, zaś
w zaleceniach Sądu znalazło się stwierdzenie, że organy "rozważą objęcie jednym postępowaniem wniosków o zameldowanie małoletniego oraz jego matki M. S".
Decyzją z dnia [...]r., nr[...] , Wojewoda uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji z dnia 8 lipca 2013 r. i orzekł o odmowie zameldowania małoletniego M. K. B. na pobyt stały pod adresem ul. [...]
Organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że M. S. w złożonym wniosku o zameldowanie małoletniego syna na pobyt stały podała, że zamieszkuje on w lokalu wskazanym we wniosku, podczas gdy małoletni M. K. B. od[...] r. zameldowany jest na pobyt stały w S. przy ul.[...] .
Biorąc pod uwagę obecne miejsce zameldowania na pobyt stały małoletniego, zdaniem organu odwoławczego, osoba ta nie może być zameldowana na pobyt stały wskazany we wniosku. Reasumując, Wojewoda uznał,
że w sprawie może być wydana tylko decyzja o odmowie zameldowania małoletniego
M. K. B. reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego M. S. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną decyzję Wojewody z dnia [...] r., kwestionując ją w całości i wnosząc o jej zmianę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 3 kwietnia
2014 r., sygn. akt II SA/Sz 1231/13 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]
Sąd stanął na stanowisku, że organy orzekające w niniejszej sprawie pominęły fakt, że sprawa zameldowania dotyczy osoby małoletniej, nie posiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych i nie jest obojętne, gdzie małoletni będzie zameldowany na pobyt stały oraz, że wniosek o zameldowanie złożyła matka małoletniego – M. S., w stosunku do której również toczy się postępowanie o zameldowanie na pobyt stały w G. przy ul. [...] Matka małoletniego wyjaśniła, że w lokalu, który organ wskazał jako miejsce pobytu stałego jej syna, tj. w S. przy ul. [...] mieszka ojciec małoletniego, który nie ma ograniczonych praw rodzicielskich, jednakże na mocy orzeczenia Sądu Rejonowego w sprawie o sygn. akt [...] ustanowiono miejsce pobytu małoletniego przy matce.
Z uwagi na wskazane orzeczenie Sądu Rejonowego, według Sądu, decydujące znaczenie dla miejsca pobytu stałego M. K. B. ma miejsce zameldowania M. S. Mając na względzie przepisy dotyczące obowiązku meldunkowego małoletniego oraz przepisy K.c. i K.r.o., kwestia zameldowania na pobyt stały M. K. B. została przez organy rozstrzygnięta przedwcześnie, albowiem postępowanie w sprawie zameldowania na pobyt stały jego matki, przy której ustalono miejsce pobytu małoletniego i której miejsce zameldowania na pobyt stały ma wpływ na miejsce stałego pobytu małoletniego, nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone. Reasumując Sąd zlecił organowi przeprowadzenie postępowania dowodowego w kierunku ustalenia miejsca pobytu małoletniego oraz związanego z tym faktem obowiązku meldunkowego jego przedstawicieli ustawowych nadto rozważenie objęcie jednym postępowaniem wniosków o zameldowanie małoletniego oraz jego matki M. S.
Kierując się wytycznymi Sądu zawartymi w wyroku z dnia 3 kwietnia 2014 r., postanowieniem z dnia 15 września 2014 r., Burmistrz Miasta i Gminy objął jednym postępowaniem wnioski o zameldowanie małoletniego M. B. oraz jego matki M. S.
Następnie decyzją z dnia [...] r., nr [...]
w oparciu o przepis art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Burmistrz Miasta i Gminy orzekł o zameldowaniu M. S. oraz małoletniego M. B. na pobyt stały w lokalu położonym przy ul. [...]
Burmistrz wyjaśnił, że kierując się zaleceniami Sądu przeprowadził postępowanie dowodowe, w oparciu o które ustalił, że sporny lokal położony w G. przy ul. [...] został udostępniony małoletniemu M. B. i M. S. przez osoby uprawnione do jego dysponowania, tj. I. i A. H. . Wynajmujący godzili się na okoliczność zamieszkiwania małoletniego wraz z matką, pobierając od M. S. comiesięczne opłaty za korzystanie z lokalu oraz za media. Powyższe potwierdzają przedłożone przez M. S. kserokopie pokwitowań odbioru pieniędzy przez I. H. za czynsz, energię, gaz, opłaty pocztowe, za wynajem lokalu począwszy od [...] r. Od [...] r. osoby uprawnione do dysponowania lokalem zaprzestały pobierania opłat za jego wynajem. Organ zaznaczył, że złożony pozew o nakazanie wydania nieruchomości nie ma znaczenia w sprawie o zameldowanie, ponieważ dopiero wyegzekwowanie wyroku, czyli zmiana okoliczności faktycznych sprawy może doprowadzić do wydania decyzji o wymeldowaniu. Również brak potwierdzenia pobytu małoletniego i jego matki przez właściciela, czy osobę dysponującą tytułem prawnym do lokalu i brak jej zgody na zameldowanie tych osób w spornym lokalu nie uniemożliwiają ich zameldowania, ponieważ zgodnie z orzecznictwem sądowym tak długi okres pobytu i ześrodkowanie w spornym lokalu wszystkich spraw życiowych oraz brak innego miejsca zamieszkania, potwierdza deklarowany przez stronę zamiar pobytu stałego.
Organ dodał, że M. S. w 2009 r. dokonała wymeldowania z adresu
w S. przy ul. [...] i do chwili obecnej nigdzie nie posiada zameldowania na pobyt stały ani tymczasowy, a w dniu[...] . wymeldowała z tego adresu również syna, który nigdy tam nie mieszkał, a zameldowany został "z urzędu" przy sporządzaniu aktu urodzenia. Ponadto postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] r., sygn. akt III [...] ustalono miejsce pobytu małoletniego M. K. B.
u matki M. S., a zgodnie z art. 26 § 1 K.c. miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. Z kolei zgodnie z przepisem art. 92 K.r.o. dziecko pozostaje aż do pełnoletniości pod władzą rodzicielską. Zatem przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, interpretowane z uwzględnieniem powołanych przepisów K.c. i K.r.o. wyłączają możliwość zameldowania małoletniego dziecka w innym miejscu, niż są zameldowani jego rodzice lub przynajmniej jedno z nich, pod którego władzą rodzicielską dziecko się znajduje.
Organ uznał za udowodniony fakt zamieszkiwania M. S. wraz
z małoletnim synem w spornym lokalu nieprzerwanie od stycznia 2011 r. W ocenie organu pobyt ten nie był samowolą, o czym świadczą zeznania R. B., z których wynika, że umowa najmu lokalu została zawarta z nim tylko dlatego, że M. S. nie posiadała zameldowania stałego, a I. H. chciała mieć gwarancję płatności, którą uzależniła od podpisania umowy z osobą posiadającą stałe zameldowanie. Przy czym I. H. była świadoma, że w lokalu zamieszka M. S. z synem, bez R. B. i to od M. S. pobierała czynsz za wynajem lokalu. W zeznaniach złożonych przed Sądem Rejonowym , L. H. potwierdził fakt, uzgodnienia podczas spotkania w grudniu 2010 r. M. S. z I. H. w obecności L. H. , warunków umowy najmu lokalu.
Organ uznał, że z uwagi na potwierdzoną okoliczność stałego zamieszkiwania M. S. i jej syna w Lokalu przy ul. [...] konieczne było ich zameldowanie w nim na pobyt stały.
Nie zgadzając się z opisanym rozstrzygnięciem I. i A. H. reprezentujący L. H. złożyli odwołanie, zarzucając:
1/ uchybienie formalnoprawne zaskarżonej decyzji poprzez naruszenie dyspozycji
art. 32 K.p.a. w związku z art. 33 § 2 K.p.a. tj. bezpodstawne przyjęcie, że skarżący faktycznie posiadają pełnomocnictwo do reprezentowania L. H. w postępowaniu administracyjnym w przedmiotowej sprawie;
2/ naruszenie prawa materialnego tj. art. 11 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności
i dowodach osobistych polegające na:
- bezpodstawnym przyjęciu, że M. S. i małoletni M. B. posiadają uprawnienie do przebywania w lokalu mieszkalnym przy
ul [...] podczas, gdy przy zameldowaniu na pobyt stały osoby te nie przedstawiły potwierdzenia pobytu w lokalu dokonanego przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu oraz – do wglądu – dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu tegoż podmiotu,
- bezpodstawnym dokonaniu zameldowania pomimo wyraźnego w tym zakresie, wcześniej wyrażonego sprzeciwu przez właściciela tego lokalu,
3/ błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu,
że I. H. przed dniem [...] r. posiadała należyte umocowanie do zawarcia z M. S. jakiejkolwiek umowy zezwalającej jej i jej synowi na przebywanie w spornym lokalu,
4/ naruszenie dyspozycji art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych polegające na bezpodstawnym odstąpieniu w toku czynności wyjaśniających od bezpośredniego przesłuchania właściciela lokalu L. H., a przede wszystkim wyjaśnienia na podstawie stosownych dokumentów i przesłuchań zainteresowanych osób w jakich okolicznościach
i z jakiej przyczyny nastąpiło wymeldowanie się M. S. i małoletniego M. B. z poprzedniego stałego miejsca zamieszkania.
W konsekwencji powyższych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie kwestionowanej decyzji.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ zaznaczył, że I. i A. H. posiadają umocowanie do działania w przedmiotowej sprawie w imieniu L. H., ponieważ w dniu [...] r. złożył on w Urzędzie Miasta
i Gminy do protokołu oświadczenie o rozszerzeniu zakresu udzielonego już pełnomocnictwa o kompetencje do reprezentowania go w sprawie zameldowania M. S. i jej małoletniego syna. Pełnomocnictwo nie zostało cofnięte.
Według organu bezzasadne są również zarzuty dotyczące prawidłowości rozpoznania niniejszej sprawy przez organ I instancji, ponieważ zgodnie z brzmieniem przytoczonych przepisów art. 47 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, do zameldowania osoby nie jest wymagana zgoda osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu, a w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, że do zameldowania osoby w lokalu uprawnia tylko legalny pobyt w takim lokalu. Zatem zameldowana w lokalu może zostać tylko taka osoba, która weszła w jego posiadanie za wiedzą osoby posiadającej do niego tytuł prawny. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że M. S. i małoletni M. B. przebywają w spornym lokalu. Fakt ten potwierdzają zeznania świadków oraz sami skarżący w odwołaniu. M. S. w lokalu tym przebywa od stycznia [...]r., przechowuje w nim swoje rzeczy, spożywa posiłki, nocuje, w świetle czego organ za bezsporny uznał fakt, że lokal ten stanowi miejsce w którym koncentrują się interesy życiowe jej oraz jej syna. A to z kolei stanowi dowód na to, że M. S. uzewnętrznia zamiar stałego pobytu pod tym adresem. W posiadanie przedmiotowego lokalu wymieniona weszła za wiedzą osób dysponujących do niego tytułem prawnym, między innymi R. B. – najemcy lokalu oraz osób upoważnionych do zarządzania tą nieruchomością. Bezsporne jest również, że wiedzę o powyższym fakcie ma również jego właściciel – L. H. Wobec tego, za prawidłowe
i uzasadnione przepisami prawa Wojewoda uznał również zameldowanie małoletniego M. B. na pobyt stały w spornym lokalu.
Organ zaznaczył, że zameldowanie jest tylko instytucją prawa administracyjnego mającą znaczenie pomocnicze i dowodowe i nie daje osobie zameldowanej prawa do lokalu oraz w żaden sposób nie ogranicza praw osób mających do lokalu tytuł prawny.
Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez L. H. reprezentowanego przez syna A. H. , z tym, że skargę podpisała także jego synowa I. H.
Skarżący wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji zarzucając jej obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1
i art. 8 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz przepisów postepowania poprzez naruszenie dyspozycji art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji przyczyn uniemożliwiających zameldowanie się na pobyt czasowy w spornym lokalu.
Przywołując uzasadnienia orzeczeń sądów administracyjnych, zaznaczył,
że kwestionuje wyłącznie zameldowanie M. S. na pobyt stały, a nie na pobyt czasowy, która to możliwość chociaż przewidziana przepisami prawa, umknęła Wojewodzie.
Za nadużycie skarżący uznał stwierdzenie organu, że legalność pobytu M. S. i jej syna w spornym lokalu nie została zakwestionowana na drodze sądowej, wskazując, że od wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] r. oddalającego powództwo o eksmisję złożona została apelacja, co powoduje spełnienie w niniejszej sprawie przesłanek z art. 8 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności
i dowodach osobistych.
Skarżący zaznaczył, że będąc właścicielem spornego lokalu nie wyrażał formalnej zgody na pobyt w nim M. S. i jej syna, a sam pobyt najemcy umownego – R. B. był wyłącznie pobytem czasowym, wynikającym
z zawartego aneksu do umowy najmu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
na podstawie art. 35 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówił dopuszczenia I. H. do udziału w sprawie
w charakterze pełnomocnika z uwagi na pozostawanie poza kręgiem osób wymienionych w art. 35 powołanej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana pod względem zgodności z prawem nie dała podstaw do uznania, że wydana została ona z naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie Burmistrz Miasta i Gminy po rozpoznaniu wniosku M. S. o zameldowanie jej i jej syna M. B. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] orzekł o zameldowaniu ww. osób w tym lokalu na pobyt stały.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że opisany wyżej lokal został udostępniony małoletniemu M. B. i M. S. przez osoby uprawnione do jego dysponowania, tj. I. i A. H. . Wynajmujący godzili się na okoliczność zamieszkiwania małoletniego wraz z matką, pobierając od M. S. comiesięczne opłaty za korzystanie z lokalu oraz za media. Powyższe potwierdzają przedłożone przez M. S. kserokopie pokwitowań odbioru pieniędzy przez I. H. za czynsz, energię, gaz, opłaty pocztowe, za wynajem lokalu począwszy od stycznia 2011 r.
Z uwagi na ustalenie, że wnioskodawczyni wraz z małoletnim synem przebywają w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego pobytu, a przy tym ich pobyt ma charakter pobytu legalnego organ uznał, że obowiązany jest umożliwić wymienionym dopełnienie ustawowego obowiązku meldunkowego.
Powyższe stanowisko w pełni zaakceptował organ odwoławczy, uznając m.in.,
że osoba meldująca się może wskazać, że jej pobyt w danym miejscu ma charakter stały nawet wówczas, gdy np. zajmuje lokal na podstawie umowy najmu zawartej na czas oznaczony. W takim przypadku należy przyjąć, że przez okres najmu lokalu osoba meldująca się zamierza stale przebywać pod oznaczonym adresem, a zatem, że taki lokal stanowi miejsce, w którym w danym momencie i przedziale czasowym koncentrują się jej interesy życiowe i że to miejsce w danym momencie stanowi miejsce jej pobytu stałego.
Oceniając dowody zgromadzone przez organ gminy, organ II instancji uznał,
że rozstrzygnięcie Burmistrza Miasta i Gminy jest prawidłowe i dlatego należy je w całości utrzymać w mocy.
Zdaniem Sądu powyższe stanowisko organów obu instancji należy w pełni podzielić.
Podkreślenia wymaga, że czynności meldunkowe (w tym zameldowanie) mają wyłącznie charakter ewidencyjny, tzn. polegają tylko i wyłącznie na rejestracji danych dotyczących pobytu osoby pod określonym adresem. Istotą i celem ewidencji ludności (której służą czynności meldunkowe) jest rejestracja faktycznego miejsca pobytu osób. Oznacza to, że zameldowanie nie jest związane z tytułem prawnym do lokalu, czy też z uprawnieniami do przebywania w nim. Tak więc podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące zawarcia w dniu 6 stycznia 2011 r. umowy najmu nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie zameldowania. Organy obu instancji musiały jedynie ustalić, czy skarżąca i jej syn faktycznie zamieszkują w tym lokalu z zamiarem stałego pobytu, czy w lokalu tym znajduje się ich centrum życiowe i czy pobyt na charakter legalny.
Zgodnie bowiem z treścią art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r.
o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.)- obowiązującej w dacie orzekania przez organy - przy zameldowaniu danej osoby bada się czy w dniu zameldowania osoba spełnia warunek dający podstawę do zameldowania, tzn. zamieszkuje w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie.
Ww. artykuł stanowi, że osoba, która przebywa na terenie Rzeczpospolitej Polskiej pod tym samym adresem dłużej niż trzy miesiące, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem 30 dni, licząc od dnia przybycia, zaś art. 47 ust. 2 tej ustawy wskazuje, iż organ gminy rozstrzyga o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości.
Określona w art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności
i dowodach osobistych przesłanka zameldowania na pobyt stały występuje wówczas, gdy łącznie spełnione zostaną obydwa warunki określone w tych przepisach
a mianowicie, gdy osoba zamieszkuje w lokalu oraz ma zamiar stałego w nim przebywania. Wyłączną zatem przesłanką zameldowania określonej osoby
w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania przez nią w tym lokalu, bez konieczności legitymowania się potwierdzeniem uprawnienia do przebywania w nim, czy też zgody właściciela lokalu.
W wyroku NSA z dnia 08 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1595/11 wskazano, że "ewidencja ludności służąca rejestrowaniu pobytu ma charakter wyłącznie porządkowy, co oznacza, że zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Jedynie stwierdzenie faktu przebywania w lokalu winno być kryterium rozstrzygającym
o zameldowaniu, a podstawę do wymeldowania stanowi ustalenie przez właściwy organ faktu opuszczenia lokalu. Dla osoby zgłaszającej się do zameldowania, jak też dla organu dokonującego czynności zameldowania, wystarczający jest potwierdzony miarodajnym dowodem fakt przebywania w lokalu z określonym zamiarem. Nie można od osoby podlegającej zameldowaniu wymagać legitymowania się prawem do lokalu, w szczególności w postaci zgody właściciela nieruchomości" (LEX nr 1341538). Powyższe stanowisko jest konsekwencją charakteru i istoty czynności zameldowania, wyłącznie jako aktu rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby (art. 1 ust. 2 ww. ustawy).
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości pobyt M. S. i jej syna M. B. w przedmiotowym lokalu. Powyższy fakt bezsprzecznie wynika chociażby z zeznań sąsiadów czy protokołu "kontroli meldunkowej" spornego lokalu. Okoliczności związane z pobieraniem od M. S. comiesięcznych opłat za korzystanie z lokalu oraz za media (potwierdzone przedłożonymi przez M. S. kserokopiami pokwitowań odbioru pieniędzy przez I. H. za czynsz, energię, gaz, opłaty pocztowe) jednoznacznie świadczą przy tym, że w spornym lokalu skarżąca i jej syn przebywali nie tylko za wiedzą ale i za zgodą skarżącego.
Treść skargi z dnia 27 lutego 2015 r. wskazuje, że skarżący zasadniczo powyższych ustaleń nie kwestionuje. Jak zaznaczono w uzasadnieniu skargi, kwestionowana jest "jedynie konieczność zameldowania M. S. na pobyt stały, nie zaś na pobyt czasowy". Zdaniem skarżącego, choć ustawa taką możliwość przewiduje, okoliczność ta umknęła Wojewodzie .
Taką argumentację skarżącego należy uznać za niezrozumiałą. Decyzja Burmistrza z dnia 28 października 2014 r. została wydana po rozpoznaniu wniosków M. S. z dnia 13 maja 2013 r., do których dołączono "zgłoszenia pobytu stałego" jej i jej syna M. B.
Skoro wnioski dotyczyły zameldowania na pobyt stały, zatem orzekając zgodnie z tak sformułowanymi wnioskami organ mógł jedynie orzec o zameldowaniu na pobyt stały wymienionych osób lub takiego zameldowania odmówić.
Na marginesie jedynie należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, a w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów taki właśnie był charakter pobytu M. S. i jej syna w lokalu przy ul. [...]
Słusznie zatem organ w odpowiedzi na odwołanie wskazał, że przedmiot postępowania stanowiła sprawa zameldowania ww. osób na pobyt stały nie zaś czasowy. Z tego względu organy rozpoznając sprawę prowadziły ją pod kątem ustalenia, czy zachodziły przesłanki materialno-prawne do dokonania właśnie takiego zameldowania. Ponieważ takie przesłanki zostały spełnione zatem decyzja organu gminy była prawidłowa.
Za nietrafne należy uznać powoływanie się przez skarżącego na wyrok NSA
z dnia 14 lutego 2012 r. (II OSK 2173/10), zgodnie z którym "w kwestii zameldowania nie może odgrywać zasadniczego znaczenia subiektywne nastawienie osoby przebywającej w lokalu, albowiem to by oznaczało konieczność zameldowania każdej osoby, która przemocą objęła lokal, do momentu jej prawnego usunięcia z lokalu." O ile należy w pełni zaakceptować stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w cytowanym wyroku, o tyle nie może mieć ono odniesienia do niniejszej sprawy ponieważ brak jest jakichkolwiek danych, świadczących o tym, że M. S. objęła lokal przemocą. Jak wskazał sam skarżący, Sąd Rejonowy oddalił powództwo L. H. przeciwko R. B., M. B. i M. S. o opróżnienie lokalu mieszkalnego, zaś z pisma M. S. z dnia 18 września 2015 r. wynika, że Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) oddalił apelację wniesioną przez powoda od tego wyroku.
Z przyczyn, o których była już mowa powyżej, nie sposób też zgodzić się
z poglądem skarżącego jakoby organ był obowiązany do wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn uniemożliwiających zameldowanie się M. S. na pobyt czasowy w G. przy ul. [...].
Z tego względu należy stwierdzić, że – wbrew stanowisku L. H. - zaskarżona decyzja odpowiada warunkom określonym w art. 107 K.p.a. Zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne oraz ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa.
Analiza akt postępowania administracyjnego i wydanych w tej sprawie decyzji wskazuje, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego.
Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło