II SA/Sz 334/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym skargi Gminy D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał w przedmiocie odwołania i powołania likwidatora spółki wodnej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej Gminie D. uiszczony wpis w kwocie [...]zł ([...]). Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. Starosta [...] stwierdził nieważność uchwały merytorycznej nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie odwołania likwidatora w osobie K. W. oraz uchwały merytorycznej nr [...] w przedmiocie powołania nowego likwidatora spółki w osobie Z. K., podjętych przez Walne Zgromadzenie Członków Spółki Wodno-Ściekowej w D. w likwidacji. Decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji. Pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r., działając przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, Gmina D., dalej zwana "skarżącą" lub "gminą", wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Kolegium z dnia [...] marca 2020 r., w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał w przedmiocie odwołania i powołania likwidatora spółki wodnej. Skarżąca w uzasadnieniu skargi wskazała, że jako członek Spółki Wodno-Ściekowej w D. ma interes prawny w tym, aby skierować skargę w niniejszym postępowaniu. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie podkreślenia wymaga, że w każdej sprawie, przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, Sąd zobligowany jest ocenić dopuszczalność wniesionej skargi. Skuteczne wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego uzależnione jest m. in. od istnienia po stronie podmiotu wnoszącego skargę legitymacji do jej złożenia. Kwestię tę reguluje art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2 cyt. artykułu). Z powyższego wynika więc, że legitymacja do wniesienia skargi jest związana z posiadaniem przez wnoszącego skargę interesu prawnego. Kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest ta legitymacja, ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę, a zaskarżonym aktem lub czynnością organu administracji. Innymi słowy, interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku (por.: wyrok NSA z 3.06.1996 r., sygn. akt II SA 74/96, publ. ONSA 1997 nr 2, poz. 89). W uchwale z dnia 11 kwietnia 2005 r., sygn. akt OPS 1/04, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi oznacza, że akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Innymi słowy, osoba nie mająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu. Zatem wniesienie skargi przez podmiot, któremu zgodnie z art. 50 § 1 lub § 2 P.p.s.a. przysługuje legitymacja do jej wniesienia, stanowi jedną z podstawowych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia, której brak skutkuje odrzuceniem skargi (vide: wyrok NSA z dnia 4.02.1998 r., sygn. SA/Bk 947/96, LEX nr 31892, postanowienie NSA z dnia 19.05.1998 r., I SA/Łd 78/98, LEX 36198). W postanowieniu z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. II FSK 1337/06 (dostępne w Internecie) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że odrzucenie skargi uznać należy tylko wtedy za dopuszczalne, gdy brak legitymacji skargowej jest ewidentny, np. skargę wniosła osoba (podmiot), której ustawa szczególna nie przyznaje w konkretnym przypadku tej legitymacji. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem gmina w świetle przywołanych wyżej przepisów nie ma legitymacji procesowej podmiotu skarżącego do dokonania przedmiotowej czynności. W ocenie Sądu aktualne w tym zakresie pozostaje, z uwzględnieniem zmian wynikających z wprowadzenia ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, stanowisko NSA przedstawione w wyroku z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt. II OSK 1573/13 (orzeczenie dostępne w Internecie). Odnosząc się zatem, na gruncie niniejszej sprawy do kwestii legitymacji do wniesienia skargi przez skarżącą, będącą członkiem spółki wodno-ściekowej w D. w likwidacji, brak jest na gruncie obowiązujących przepisów prawa możliwości skutecznego wystąpienia przez wskazany podmiot ze skargą w niniejszej sprawie. Powyższe stwierdzenie wynika z przyjętej w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 ze zm.), dalej zwanej "u.p.w." formuły współdziałania osób fizycznych i prawnych na zasadzie spółki wodnej, która regulowana jest przepisami Działu X ww. ustawy. W art. 456 u.p.w. przyjęto, iż organami spółki wodnej są: walne zgromadzenie, zarząd i komisja rewizyjna, o ile spółka liczy więcej niż dziesięciu członków. Kompetencje walnego zgromadzenia reguluje art. 457 tej ustawy, natomiast w art. 460 u.p.w. przyjęto, iż zarząd wykonuje uchwały walnego zgromadzenia, kieruje działalnością spółki, zarządza jej majątkiem, prowadzi gospodarkę finansową i reprezentuje ją na zewnątrz. W myśl art. 459 ust. 3 tej ustawy członkowi spółki wodnej przysługuje prawo głosu. Poza wskazanym, żaden inny przepis regulujący organizację takiej spółki nie określa uprawnień jej członka. W szczególności brak jest przepisu, który pozwalałby na przyjęcie możliwości uczestnictwa członka spółki wodnej w postępowaniu nadzorczym i kontrolnym prowadzonym przez starostę (art. 462 – 463 u.p.w. ). Nie pozwala na to w niniejszej sprawie również przepis art. 462 ust. 10 u.p.w. albowiem sporne uchwały nie dotyczą zakresu działalności, o którym mowa w art. 441 ust 1 i 3 u.p.w. A zatem aktualny status prawny członka spółki wodnej, regulowany przepisami prawa nie może świadczyć o przysługującym mu uprawnieniu do skutecznego wniesienia skargi na rozstrzygnięcia podejmowane w toku postępowania nadzorczego. Z tego względu, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 50 P.p.s.a orzekł o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej. O zwrocie wpisu od skargi uiszczonego przez gminę orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.