II SA/Sz 341/16

WyrokWSA w Szczecinie2016-06-02

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego jest zasadne, jeśli skarżący podnosi, że zmiany w Prawie budowlanym uczyniły ten obowiązek bezprzedmiotowym?
Ratio decidendi
Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem nacisku finansowego, a nie karą, mającym na celu skłonienie zobowiązanego do wykonania obowiązku. Organ egzekucyjny nie bada merytorycznej zasadności decyzji nakazującej rozbiórkę, a jedynie egzekwuje jej wykonanie. Zmiany w Prawie budowlanym, które mogłyby zliberalizować przepisy dotyczące wiat, nie mają zastosowania do spraw, w których decyzja nakazująca rozbiórkę stała się ostateczna przed wejściem w życie nowych przepisów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. N. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego (wiaty). Skarżący podnosił, że zmiany w Prawie budowlanym uczyniły ten obowiązek bezprzedmiotowym i kwestionował procedurę kontroli oraz brak możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem z dnia [...] r.[...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2016, poz. 23), zwanej dalej "k.p.a.", art. 23 § 1, art. 64a § 1 pkt 1, art. 119, art. 121 § 2 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), zwanej dalej "upea" oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia M. N. , na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., znak: [...] , nakładającego na M. N. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] złotych z powodu uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego ([...] ), określonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. [...] z dnia [...] r. oraz wymienionego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] r., (sprostowane na podstawie art. 113 k.p.a. postanowieniem nr[...] , znak: [...] ) i wzywającego zobowiązanego do jej uiszczenia w terminie czternastu dni od daty doręczenia postanowienia, na wskazany przez organ powiatowy rachunek bankowy, pouczającego, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona przymusowo ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, wzywającego zobowiązanego do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] r., w terminie 14 dni od daty doręczenia postanowienia, wskazującego, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, zostanie zastosowany inny środek egzekucyjny, będzie orzeczone wykonanie zastępcze i zobowiązującego do uiszczenia opłaty za wydanie postanowienia w kwocie [...] zł - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy, z którego wynikało, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (PINB) decyzją z dnia [...] r., znak: [...] , na podstawie art. 49b ust. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane, nakazał H. i M. N. rozbiórkę [...] wybudowanej bez wymaganego prawem zgłoszenia w miejscowości M., gmina M., na terenie działki oznaczonej nr ew.[...] . W związku z niewykonaniem obowiązku, upomnieniem z dnia [...] r., znak: [...] , skutecznie doręczonym, PINB wezwał zobowiązanych do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] r., tj. rozbiórki [...] wybudowanej na działce nr [...] obręb M., gmina M., bez wymaganego prawem zgłoszenia, informując, iż w przypadku dalszej zwłoki w wykonaniu nałożonego obowiązku zostanie wszczęte przeciwko zobowiązanym postępowanie egzekucyjne. Z uwagi na niewykonanie przez zobowiązanych ww. obowiązku organ I instancji, w dniu [...] r. wystawił wobec zobowiązanego tytuł wykonawczy numer [...] dotyczący egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym. W związku ze złożonym przez zobowiązanego wnioskiem o zawieszenie, a następnie umorzenie postępowania egzekucyjnego, PINB postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r., znak: [...] . IP, odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego a następnie postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] , odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] r. z dnia [...] r. W związku z wniesionymi zażaleniami na ww. postanowienia, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. (ZWINB) postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] , utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego, natomiast postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] , utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., prawomocnym postanowieniem z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 706/14, odrzucił skargę M. N. , na postanowienie ZWINB w S. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oraz prawomocnym wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 707/14, oddalił skargę M. N. na postanowienie ZWINB w S. z dnia 17 czerwca 2014 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. PINB zaskarżonym postanowieniem Nr 2/2016 z dnia [...] r., (sprostowanym na podstawie art. 113 k.p.a. postanowieniem nr 7/2016), na podstawie art. 122 § 1 i 2 w zw. z art. 119, art. 20 § 1 pkt 4, art. 64a § 1 pkt 1 i art. 121 § 2 i 4 upea, nałożył na M. N. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] złotych z powodu uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego PINB z dnia [...] r. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie celowym jest zastosowanie przymusu w postaci nałożenia grzywny w celu przymuszenia, jako środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego, nałożenie grzywny jest wynikiem uchylania się zobowiązanego od wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowej [...] , a wysokość grzywny jest porównywalna z kosztami rozbiórki ww. [...] . Zobowiązany pismem z dnia [...] r. wniósł do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uznanie go za bezprzedmiotowe z uwagi na rozebranie przedmiotowej [...] . W dniu [...] r. PINB przeprowadził oględziny działki nr [...] w m. M., gmina M., podczas których ustalono, że przedmiotowa wiata drewniana nie została rozebrana, co wynika ze zdjęcia załączonego do akt sprawy. PINB postanowieniem z dnia [...] r., po rozpatrzeniu wniosku zobowiązanego z dnia [...] r., odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Na postanowienie PINB z dnia [...] zażalenie złożył M. N. wnosząc o umorzenie postępowania i uznanie go za bezprzedmiotowe "z racji obecnie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego". Skarżący wskazał, iż "w dniu [...] r. weszły w tryb obowiązywania przepisy znowelizowanego Prawa budowlanego, art. 28 i 29 w którym określono katalog zamknięty obiektów wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych, a także czynności wskazanych do ich uzyskania. Budowa [...] ([...] ) o wymiarach 2 x 2 m nie mieści się w katalogu zamierzeń wymagających zgłoszenia właściwemu organowi w trybie art. 30 ust. 1 ww. ustawy". Zdaniem skarżącego, brak jest podstawy prawnej do działania organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie . ZWINB rozpatrując sprawę w postępowaniu zażaleniowym przytoczył treść art. 119 upea, zgodnie z którym grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego oraz jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa (art. 121 § 4 ww. ustawy), z zastrzeżeniem przypadków gdy egzekucja dotyczy nakazu rozbiórki budynku, każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł. Egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia (art. 15 § 1 ww. ustawy). Na podstawie art. 26 § 1 w związku z § 4 ww. ustawy, organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie) wszczyna egzekucję administracyjną z urzędu na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego, a sporządzonego według wzoru, ustalonego w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw finansów publicznych, zawierającego jednocześnie treść określoną w art. 27 ww. ustawy. Zatem z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego następuje wszczęcie egzekucji administracyjnej. W niniejszej sprawie, w związku z faktem, iż zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku od 2013 r. organ powiatowy zobligowany był do powzięcia takich środków prawnych, które miały na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji organu, ze wszczęciem postępowania egzekucyjnego włącznie. ZWINB stwierdził, że podziela poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowo- administracyjnym, z którego wynika że grzywna w celu przymuszenia, w celu spełnienia swojego zamierzenia, winna być dla zobowiązanego dotkliwa na tyle by skłonić go do wykonania obowiązku. Organ egzekucyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, iż wysokość grzywny w celu przymuszenia jest porównywalna z kosztami rozbiórki [...] , zatem w ocenie organu winna skłonić zobowiązanego do wykonania obowiązku. Pouczono zobowiązanego, iż w razie niewykonania obowiązku w terminie wskazanym przez organ egzekucyjny, zostanie zastosowany inny środek egzekucyjny, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Przeprowadzona przez PINB w dniu [...] r. (po wydaniu zaskarżonego postanowienia) kontrola działki nr [...] potwierdziła, że zobowiązany nadal nie wykonał nakazu rozbiórki [...] . Zgodnie z art. 125 § 1 upea, w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego wnoszącego o umorzenie postępowania z uwagi na zmianę przepisów ustawy Prawo budowlane, organ wyjaśnił, że postępowanie administracyjne, w którym zastosowanie miały przepisy ustawy Prawo budowlane, zostało zakończone ostateczną decyzją PINB w K. z dnia [...] r., znak: [...] . W związku z faktem, iż zobowiązany nie wykonał obowiązku wynikającego z ww. decyzji, z momentem doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego nastąpiło wszczęcie egzekucji administracyjnej, do której zastosowanie mają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnośnie umorzenia postępowania egzekucyjnego wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., prawomocnym wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 707/14, oddalając skargę M. N. . ZWINB wyjaśnił również zobowiązanemu, że organy nadzoru budowlanego rozpatrują sprawę na podstawie przepisów Prawa budowlanego obowiązującego w momencie powstania samowoli budowlanej, zatem wszelkie zmiany przepisów ustawy Prawo budowlane, o których skarżący wspomina w swoim zażaleniu, które jego zdaniem mogłyby być dla niego korzystniejsze, nie mają zastosowania w sprawie przedmiotowej [...] . Na postanowienie z dnia [...] . skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wniósł M. N. . Zaskarżonemu postanowieniu zarzucał: - nieuwzględnienie stanu faktycznego, poprzez nieuwzględnienie zmiennej osnowy ustawodawczej, która wyłączyła obiekt o konstrukcji drewnianej od obowiązku zgłoszenia i postawienia ponownego obiektu nowego, - nieuwzględnienie zmienionego stanu prawnego wynikającego wprost z art. 29 i 30 Prawa budowlanego, które nie poddaje obowiązkowi informowania o poczynaniach inwestycyjnych związanych z małą architekturą jakim jest przedmiotowy obiekt o konstrukcji drewnianej, - naruszenie art. 4 Prawa budowlanego, art. 8, 9, 11 k.p.a., poprzez brak poinformowania o kontroli osoby obowiązanej i brak uzasadnienia decyzji w taki sposób, by nie budziła żadnych wątpliwości poprzez wyjaśnienia dlaczego organ wydający decyzję nie przyznał racji dowodom i faktom i odmówił im słuszności wynikającej wprost z ustawy. - bezpodstawność stosowania podstawy prawnej art. 23 § 1 i art. 64 § 1 pkt 1, art. 119, art. 121 § 2 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż zachodzi w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawa do umorzenia postępowania z uwagi na wygaśnięcie przedmiotu sporu na mocy art. 105 § 1 k.p.a. - niedopełnienie procedury wynikającej z art. 79 k.p.a. i w związku z tym możliwości realizacji art. 67, 69 k.p.a. W oparciu o powyższe zarzuty, M. N. wniósł " o uznanie skargi w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. w związku z naruszeniem między innymi art. 7, 77 kpa przez organ administracyjny pierwszej instancji Nadzoru Budowlanego jak i drugiej instancji to jest ZWINB, który ma obowiązek weryfikacyjny procedury administracyjnej w myśl art. 132 k.p.a.". W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie został powiadomiony przez PINB o kontroli o nie dano mu możliwości wypowiedzenia się co do zaistniałego stanu rzeczy. Podtrzymał swoje stanowisko w kwestii umorzenia postępowania z racji obecnie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego w tym art. 28 i 29 ,w którym określono katalog zamknięty obiektów wymagających pozwolenia na budowę, lub zgłoszenia robót budowlanych, a także ich uzyskania. Budowa [...] ([...] ) o wymiarach 2x2 metry nie mieści się w katalogu zamierzeń wymagających zgłoszenia właściwemu organowi w trybie art. 30 ust 1 ww. ustawy. W ocenie skarżącego, brak jest podstawy prawnej do działania organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie. Argumenty powołane przez ZWINB są nieadekwatne do zmian w ustawie Prawo budowlane i Postępowanie egzekucyjne w administracji. Skarżący zakwestionował również procedurę przeprowadzenia kontroli w dniu [...] r. na jego działce w M., przyjętą przez organ konstrukcję wiaty i jej wymiary oraz dokumentację fotograficzną, którą załączono do sprawy. Kwestia uchylania się od wykonania obowiązku rozbiórki nie została zbadana przez organ, gdyż nie doszło do współpracy miedzy skarżącym jako inwestorem, a organem prowadzącym postępowanie. Dyskusyjne, w ocenie skarżącego, pozostaje wykonanie zastępcze, które nie ma w tym przypadku istotnego znaczenia z uwagi na zmiany w Prawie budowlanym. regulacji prawnej Prawa budowlanego. Powód powinien mieć możliwość wypowiedzenia się w toku prowadzonego postępowania co do kontroli, która miała miejsce w dniu [...] , albowiem jego informacja i wypowiedzenie się co do faktów będzie miała istotne znaczenie i wpływ na charakter sprawy i jej rozstrzygnięcie przez sąd. M. N. podniósł również, że w kwestii prawomocnego wyroku WSA w S. z dnia 6 sierpnia 2015r., sygn. akt II SA/Sz 707/14 został złożony wniosek o wzruszenie istniejącego wyroku w trybie nadzwyczajnym. Rozstrzygnięcie to może mieć charakter prejudycjalny. Skarżący zakwestionował nadto wyjaśnienia dotyczące stosowania przepisów Prawa budowlanego obowiązującego w czasie popełnienia samowoli budowlanej nie wskazując, z jakiego powodu przepisy korzystniejsze dla strony nie maja zastosowania. ZWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. z 2014 roku 1647 ze zm. ) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanową inaczej, co oznacza, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o nałożeniu na M. N. grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł z powodu uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce obiektu budowlanego - wiaty o konstrukcji drewnianej, wynikającego z decyzji PINB z dnia [...] r. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Stosowanie egzekucji administracyjnej ma miejsce wówczas, gdy nałożono na zobowiązanego określone obowiązki, a zobowiązany tych obowiązków nie wykonuje dobrowolnie. Organ egzekucyjny obciąża obowiązek doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Powszechnie akceptowany jest w orzecznictwie pogląd, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2010 roku, w sprawach: I OSK 1169/09, z dnia 2 lutego 2010 roku, II OSK 235/09, z dnia 6 grudnia 2007 roku II OSK 1642/06- dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem, aby środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna powinna być na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie egzekwowanego obowiązku, czy to poprzez osobiste wykonanie przez zobowiązanego, czy w drodze wykonania zastępczego. Z tych też przyczyn w ramach uznania administracyjnego, wymierzając przedmiotową grzywnę organ egzekucyjny winien kierować się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 813/11 – Lex nr 1252196). W rozpoznawanej sprawie okolicznością niekwestionowaną jest wynikający z ostatecznej decyzji PINB w K. z dnia [...] r. nałożony na H. i M. N. obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego- [...] , położonej na działce nr [...] w M., gmina M., wybudowanej bez wymaganego prawem zgłoszenia. Organ ustalił w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. na podstawie art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego, że zobowiązani nie dokonali rozbiórki wiaty, co odzwierciedlono na załączonej dokumentacji fotograficznej, stanowiącej załącznik do protokołu. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że nie został powiadomiony o kontroli i nie brał w niej udziału, wskazać należy, że uprawnienie do kontroli, o której mowa w art. 81 jest wyrazem przyznania organom nadzoru budowlanego kompetencji o charakterze policji budowlanej, jednakże czynności wykonywane w jej ramach przez te organy, a zwłaszcza poczynione ustalenia stanowią materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym (egzekucyjnym). Tego rodzaju aktywność organu, podejmowana w ramach przyznanych mu kompetencji nie ma charakteru konkurencyjnego, względem uprawnień strony, która poprzez swoja aktywność ma prawo poczynione ustalenia zweryfikować. Organ nie miał zatem obowiązku zawiadomienia skarżącego o kontroli. W postępowaniu egzekucyjnym, w którym organ zmierza do przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku i wykazuje, że ten nie został wykonany, strona ma prawo zgłaszać dowody na okoliczność wykonania obowiązku, co może zmierzać do umorzenia postepowania egzekucyjnego. W niniejszym postępowaniu strona takiego dowodu nie przedłożyła broniąc się jedynie zarzutem, że na skutek zmiany przepisów Prawa budowlanego wybudowanie takiej wiaty, która jest objęta nakazem rozbiórki, podlega usankcjonowaniu i nakaz rozbiórki jest bezprzedmiotowy. W tym miejscu podkreślić należy, że organ egzekucyjny nie rozpoznaje sprawy od strony merytorycznej, czyli nie bada legalności decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki. W przeciwnym razie stałby się trzecią instancją. Strona, o ile kwestionowała działania organów nadzoru budowlanego w postępowaniu w przedmiocie samowoli budowlanej, mogła podnieść zarzuty dotyczące meritum sprawy w tym postępowaniu. Jakkolwiek przepisy ustawy z dnia z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 443), która weszła w życie z dniem 28 czerwca 2015 r., zliberalizowały przepisy dotyczące wiat na działkach, na których znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, to jednak w myśl art. 6 tej ustawy, do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis ten, który nie ma zastosowania do sprawy skarżącego, albowiem decyzja nakazująca skarżącemu rozbiórkę wiaty stała się ostateczna jeszcze przed powyższą zmianą, nie liberalizuje samowoli budowlanej popełnionej przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r., albowiem przepisy ustawy mają zastosowanie do postępowań wszczętych po dniu 28 czerwca 2015 r. Ustawodawca nie przewidział w tej zmianie również liberalizacji przepisów egzekucyjnych i stąd też nakaz rozbiórki wiaty podlega wykonaniu. Grzywnę w celu przymuszenia, która stanowi przedmiot rozpoznania, nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 - pkt 1; postanowienie o nałożeniu grzywny - pkt 2 (art. 122 § 1 upea). Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych - pkt 1; wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze - pkt 2 (art. 122 § 2 upea). Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny (art. 122 § 3 upea). Nałożone grzywny w celu przymuszenia, nieuiszczone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych, określonym w niniejszej ustawie (art. 124 § 1 upea). W razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie elementy, które określają powołane wyżej przepisy i sąd nie dostrzega żadnych uchybień w tym względzie, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Wysokość grzywny została ustalona na podstawie art. 121 § 2 i 4 upea i skoro dotyczy [...] , nie mają do niej zastosowania przepisy § 5. Wysokość grzywny jest adekwatna do zaistniałej sytuacji, albowiem, jak słusznie wskazał organ I instancji, jej wysokość jest porównywalna z kosztami rozbiórki obiektu budowlanego. Organ zastosował zatem wobec zobowiązanego taką dolegliwość, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku, nie przekraczając przy tym granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasadę niezbędności (art. 7 § 3 upea). W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżonym postanowieniom ZWINB oraz PINB nie można skutecznie postawić zarzutu niezgodności z prawem, wniesioną przez M. N. skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło