II SA/Sz 356/25
WyrokWSA w Szczecinie2025-08-07
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Wiesław Drabik, Krzysztof Szydłowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która zawarła umowę na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości niezamieszkałej, a następnie zleciła faktyczne wykonanie tej usługi podwykonawcy posiadającemu wpis do rejestru działalności regulowanej, jest zobowiązana do posiadania własnego wpisu do tego rejestru i podlega karze pieniężnej za jego brak?Ratio decidendi
Spółka, która zawarła umowę na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości niezamieszkałej, występuje jako odbiorca odpadów w rozumieniu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Fakt posłużenia się podwykonawcą posiadającym wymagany wpis do rejestru działalności regulowanej nie zwalnia spółki z obowiązku posiadania własnego wpisu, ponieważ to ona jest stroną umowy z właścicielem nieruchomości i jako taka powinna być wpisana do rejestru. W związku z tym, nałożenie kary pieniężnej za brak wymaganego wpisu było zasadne.Stan faktyczny
Spółka R. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za odbieranie odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości niezamieszkałej (stacji paliw) bez wymaganego wpisu do rejestru działalności regulowanej w okresie od stycznia do grudnia 2021 r. Spółka twierdziła, że działała jako pełnomocnik właściciela nieruchomości i faktyczne odbieranie odpadów zleciła firmie A., która posiadała wymagany wpis. Organy administracji uznały, że spółka była stroną umowy z właścicielem nieruchomości i jako taka powinna posiadać własny wpis do rejestru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant Sekretarz sądowy Emilia Szeliga-Rydzewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi R. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 31 marca 2025 r. nr SKO.4177.2402.2024 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za odbieranie odpadów komunalnych bez wymaganego wpisu do rejestru działalności regulowanej oddala skargę.
Burmistrz Miasta i Gminy C. wydał na podstawie art. 104 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej "k.p.a."), art. 9x ust. 1 pkt 1, art. 9b ust. 1 i 2, art. 9zb ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r. poz. 399, dalej "u.p.c.g.") w dniu 5 listopada 2024 r. decyzję nr IGOS.623.1.1.12.2024, w której nałożył na przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych na terenie Miasta i Gminy C., działającego pod nazwą R. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej "spółka", "skarżąca") karę pieniężną w wysokości [...] złotych za odbieranie odpadów komunalnych bez wymaganego wpisu do rejestru działalności regulowanej w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. oraz stwierdził brak przesłanek do odstąpienia od wymierzenia ww. administracyjnej kary pieniężnej.
Organ I instancji pismem z 10 czerwca 2024 r. zawiadomił spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za odbieranie odpadów komunalnych bez wymaganego wpisu do rejestru działalności regulowanej na terenie Miasta i Gminy C. w 2021 r. i wezwał spółkę do złożenia wyjaśnień na piśmie oraz przedłożenia dowodów w sprawie.
W piśmie z dnia 20 czerwca 2024 r. spółka przedstawiła swoje stanowisko
w sprawie oraz przedłożyła następujące dokumenty:
1. umowę ramową nr [...] na odbiór i zagospodarowanie odpadów zawartą w dniu 25 lutego 2021 r. - z mocą obowiązującą od 1 czerwca
2020 r. - pomiędzy P. K. N. O. S.A z siedzibą
w P. i spółką;
2. faktury VAT wraz z załącznikami wystawione przez spółkę na rzecz firmy O. , dokumentujące odbiór niesegregowanych odpadów komunalnych w 2021 r. ze stacji paliw O. położonej przy ul. [...] w C.;
3. umowę na świadczenie usług podwykonawstwa odbioru odpadów komunalnych zawartą w dniu 31 listopada 2018 r. pomiędzy spółką i A. spółka z o.o. spółką komandytową z siedzibą w C. (dalej "firma A.");
4. faktury VAT wystawione przez firmę A. na rzecz spółki, dokumentujące odbiór niesegregowanych odpadów komunalnych w 2021 r. ze stacji paliw [...] w C..
Pismem z dnia 2 lipca 2024 r. organ I instancji wezwał spółkę do wyjaśnienia rozbieżności w zakresie numeru przesłanej umowy i numeru umowy wykazanej na przesłanych fakturach - pkt 1 i 2 ww. pisma organu I instancji. Przesłana do organu
I instancji umowa zawarta pomiędzy firmą [...] oraz spółką posiada numer [...], podczas gdy faktury dokumentujące odbiór odpadów komunalnych wskazują w swojej treści numer umowy [...].
W piśmie z dnia 23 lipca 2024 r. spółka wyjaśniła wskazaną powyżej rozbieżność, przesyłając jednocześnie noty korygujące do faktur oraz dowody zapłaty faktur przez firmę [...] na rzecz spółki z tytułu wykonanej usługi odbioru odpadów komunalnych.
Pismem z dnia 30 lipca 2024 r. spółka przesłała:
1. kopię umowy ramowej nr [...] na odbiór i zagospodarowanie odpadów zawartą w dniu 25 lutego 2021 r. (z mocą obowiązującą od
1 czerwca 2020 r.) - pomiędzy firmą [...] i spółką;
2. kopie dowodów zapłaty przez firmę [...] na rzecz spółki za rok 2021.
Pismem z 9 października 2024 r. spółka przedstawiła swoje stanowisko
w sprawie i wskazała na dowód w postaci ogłoszeń i SWZ w zamówieniach publicznych Miasta i Gminy C., obejmujących odbiór odpadów komunalnych
w latach 2020 – 2024, znanych organowi z urzędu.
Postanowieniem z dnia 5 listopada 2024 r. organ I instancji odmówił uwzględnienia żądania dowodowego spółki, gdyż dokumenty te nie mają związku
z przedmiotem sprawy. Odnoszą się one do zamówień na odbiór odpadów komunalnych z nieruchomości zamieszkałych, gdzie to gmina zobowiązana jest do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych, zaś właściciele nieruchomości, gdzie zamieszkują mieszkańcy zobowiązani są uiszczać stosowną opłatę.
W przedmiotowej sprawie odbiór odpadów dotyczył zaś nieruchomości niezamieszkałej.
Organ I instancji podał, że wyroki WSA w Szczecinie o sygn. akt II SA/Sz 332/24 i II SA/Sz 334/24, na które powołuje się spółka są nieprawomocne i dotyczyły innych stanów faktycznych.
Organ I instancji przywołał treść art. 9b ust. 1 i ust. 2, art. 9c ust. 1, art. 9x ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. i podał, że właściciele nieruchomości, którzy nie są zobowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy
(w przypadku nie objęcia ich systemem gospodarowania odpadami przez gminę jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie), wykonując obowiązek określony w art.
5 ust. 1 pkt 3b u.c.p.g., są obowiązani do udokumentowania w formie umowy, korzystania z usług wykonywanych przez gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpisanego do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust.
2 u.c.p.g., przez okazanie takich umów i dowodów uiszczania opłat za te usługi - art. 6 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.
W obowiązującym stanie prawnym (jak również w chwili popełniania przez spółkę deliktu administracyjnego) właściciel nieruchomości nie może zawierać umowy z przedsiębiorcą niewpisanym do rejestru działalności regulowanej, nawet jeżeli ten będzie posługiwać się podwykonawcą wpisanym do takiego rejestru, przede wszystkim z uwagi na treść art. 6 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. - umowa musi być zawarta z przedsiębiorcą wpisanym do rejestru. Ponadto właściciel nieruchomości musi mieć możliwość sprawdzenia czy przedsiębiorca z którym zawarł lub zamierza zawrzeć umowę na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych jest wpisany do stosownego rejestru. Nawet gdyby w umowie zawieranej z przedsiębiorcą niewpisanym do rejestru byłby wyraźnie wskazany podwykonawca, który będzie odbierał odpady komunalne oraz że posiada on wpis do rejestru działalności regulowanej - to i tak taka sytuacja naruszałaby rażąco treść art. 6 ust. 1 pkt
2 u.c.p.g. ze względu na fakt, że podwykonawca posiada jedynie tyle praw ile ma wykonawca.
Organ I instancji podał, że spółka nie była i nie jest wpisana do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie Miasta i Gminy C. w 2021 r. Firma [...] jako właściciel nieruchomości położnej przy ul. [...]
w C. posiadała w 2021 r. umowę na odbiór odpadów komunalnych zawartą ze spółką. Spółka wystawiła na rzecz firmy [...] faktury VAT, dokumentujące odbiór niesegregowanych odpadów komunalnych w 2021 r. ze stacji paliw [...], położonej w C., a firma [...] regulowała należności, wynikające z faktur na rzecz spółki bez żadnych zastrzeżeń co do podmiotu wykonującego umowę odbioru odpadów komunalnych, jak również co do podmiotu wystawiającego faktury z tego tytułu.
Organ I instancji wskazał, że z zapisów przedmiotowej umowy wynika, że właściciel nieruchomości zleca świadczenie usługi odbioru odpadów komunalnych
o określonych kodach i z określonego miejsca spółce, co wynika wprost z zapisu § 1 lit.a oraz ust. 2 wskazanej umowy oraz załącznika numer 3 do umowy. Dodatkowo, spółka na podstawie zapisów § 3 ust. 11 w zw. z ust. 19 zobowiązana była do umieszczania w treści faktury numeru umowy, z której wynikało zobowiązanie właściciela nieruchomości do zapłaty wynagrodzenia na rzecz spółki z tytułu wykonanej usługi odbioru odpadów komunalnych. Organ I instancji zwrócił uwagę na zapisy § 5 ust. 2 umowy i zapewnienie jakie w nim złożyła spółka na rzecz firmy [...].
W ocenie organu I instancji, ustalony stan faktyczny i przytoczone powyżej dowody w sposób nie pozostawiający wątpliwości wskazują na podmiot zobowiązany do wykonania usługi odbioru odpadów komunalnych, a brak wpisu spółki do rejestru działalności regulowanej uzasadnia obowiązek naliczenia i nałożenia kary z tytułu popełnionego przez spółkę deliktu administracyjnego.
Powyższej oceny i zasadności naliczenia oraz nałożenia kary na stronę nie zmienia fakt zawarcia w dniu 30 listopada 2018 r. umowy na świadczenie usług podwykonawstwa odbioru odpadów pomiędzy spółką i firmą A.. Już sam tytuł umowy wskazuje na stosunek prawny jaki strony tej umowy zamierzały ukształtować pomiędzy sobą, jak i zapisy § 2 umowy określające jej przedmiot. Natomiast
z załącznika nr 1 do ww. umowy wynika, że usługa podwykonawstwa odbioru odpadów komunalnych dotyczy przedmiotowej nieruchomości.
Organ I instancji wskazał, że przepisy u.c.p.g. nie przewidują możliwości zawierania umów na podstawie których przeszłyby obowiązki wynikające z ustawy
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach na podwykonawcę oraz nie wskazują, że w razie ich zawarcia podmiot odbierający odpady nie musi uzyskiwać wpisu do rejestru działalności regulowanej. Z powyższymi twierdzeniami korespondują uregulowania zawarte w ustawie w tym między innymi w art. 9u u.c.p.g., na podstawie którego burmistrz sprawuje kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów ustawy, w tym w szczególności obowiązków właściciela nieruchomości, wynikających z art. 5 ust. 1 pkt 3b i ust. 6 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., przy czym organ I instancji nie jest zobowiązany do poszukiwania i analizowania kto faktycznie wykonuje usługę odbioru odpadów komunalnych, bowiem wskazuje na to wprost umowa zawarta z właścicielem nieruchomości.
Organ I instancji wskazał, że z przedłożonych faktur wynika, że firma A. prawidłowo wystawiała faktury na rzecz spółki, a nie na rzecz firmy [...] - właściciela przedmiotowej nieruchomości, gdyż z właścicielem tej nieruchomości firmy A., nie łączył żaden stosunek prawny, w szczególności umowa o świadczenie usług odbioru odpadów komunalnych. Spółka była wykonawcą usługi odbioru odpadów komunalnych, a firma A. jedynie podwykonawcą realizującym odbiór odpadów komunalnych. Zgodnie z art. 9n u.c.p.g., podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości (wpisany do rejestru działalności regulowanej) jest obowiązany do sporządzania rocznych sprawozdań, przekazywanych wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO)
w terminie do dnia 31 stycznia za poprzedni rok kalendarzowy.
Spółka pomimo tego, że posiadała umowę zawartą z właścicielem nieruchomości niezamieszkałej nie była zobowiązana do złożenia sprawozdania za rok 2021 o odebranych odpadach komunalnych, ponieważ nie posiadała wpisu do rejestru działalności regulowanej. Firma A. w 2021 r. posiadała wpis do rejestru działalności regulowanej i w dniu 29 stycznia 2022 r. złożyła za pośrednictwem BDO sprawozdanie za rok 2021 jako podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych. W wykazie właścicieli nieruchomości,
z którymi firma A. miała zawarte w 2021 r. umowy na odbiór odpadów komunalnych, stanowiącym załącznik do sprawozdania, nie wskazano przedmiotowej nieruchomości, co również potwierdza, że firma A. nie posiadała w 2021 r. umowy na odbiór odpadów komunalnych zawartej z właścicielem tej nieruchomości. Według organu I instancji, w przedmiotowej sprawie nie wiadomo czy odpady komunalne zostały zagospodarowane w sposób prawidłowy, albowiem ani spółka, ani firma A. nie złożyły sprawozdania podmiotu odbierającego odpady za rok 2021, w którym uwzględniłby ilości odebranych odpadów w 2021 r. ze stacji paliw w C. i sposób ich zagospodarowania.
Organ I instancji podkreślił, że brak złożenia przez przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie odbioru odpadów komunalnych na terenie Miasta i Gminy C. rocznego sprawozdania, w którym uwzględnione zostałyby ilości odpadów komunalnych odebranych w 2021 r. z przedmiotowej nieruchomości powoduje, że organ I instancji nie ma możliwości dokonania prawidłowej analizy stanu gospodarki odpadami komunalnymi do sporządzania, której zobowiązany jest na podstawie art. 3 ust. 2 pkt. 10 u.c.p.g. Ponadto brak danych o ilościach odpadów komunalnych odebranych z ww. nieruchomości i sposobie ich zagospodarowania, według organu I instancji, nie pozwala na prawidłowe sporządzenie rocznego sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi zgodnie z art. 9q u.c.p.g. W takiej sytuacji organ I instancji nie może złożyć swojego sprawozdania w sposób prawidłowy, gdyż nie dysponuje pełnymi informacjami,
w jakim zakresie poszczególny przedsiębiorca prowadził działalność, nie jest możliwe, m.in. wyliczenie poziomów recyklingu, poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania
i przez to Gmina naraża się na sankcje finansowe, o których mowa w art. 9z u.c.p.g. Taka sytuacja powoduje, że część odebranych odpadów komunalnych jest wyłączona z sytemu co najmniej w zakresie sprawozdawczości. W ocenie organu I instancji, nie sposób uznać taką sytuację za prawidłową i pożądaną oraz zgodną z przytoczonymi uregulowaniami prawnymi.
Organ I instancji podał, że skutki finansowe "rozregulowania" sytemu gospodarki odpadami komunalnymi, poprzez np. podwykonawstwo już poniosła
i będzie ponosić nadal i to w znacznej wysokości ze względu na coroczne rosnące wskaźniki poziomu recyklingu jaki musi osiągnąć.
Organ I instancji wskazał, że w 2022 r. Zachodniopomorski Wojewodzki Inspektor Ochrony Środowiska, działając na podstawie art. 9z ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 9zb ust. 2 w zw. z art. 3b ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., decyzją administracyjną wymierzył Gminie administracyjną karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł za niewykonanie obowiązku osiągnięcia poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia poszczególnych frakcji odpadów komunalnych oraz stwierdził brak przesłanek do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Powyższe jest skutkiem braku pełnych danych o odpadach komunalnych pochodzących, m.in. z przedmiotowej stacji paliw wobec ich nieujawnienia w systemie BDO. Według organu I instancji, brak danych o ilościach tych odpadów miał wpływ na wysokość wymierzonej Gminie kary. Gdyby odpady te były wykazane w bazie BDO (co nie nastąpiło) Gmina nie zapłaciłaby żadnej kary wobec uzyskania odpowiedniego poziomu recyklingu odpadów komunalnych, a całą pewnością kary ta byłaby w niższej wysokości. Brak danych o ilościach, rodzajach odpadów komunalnych ogranicza również możliwość wykonania obowiązków związanych z nadzorem nad przedsiębiorcami odbierającymi odpady komunalne na terenie Miasta i Gminy C. od właścicieli nieruchomości, a w konsekwencji stosowania sankcji np. w postaci wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru działalności regulowanej - art. 9j u.c.p.g.
Odnośnie podwykonawstwa, organ I instancji podkreślił, że sądy administracyjne wielokrotnie zajmowały się problematyką "podwykonawstwa" na gruncie przepisów u.c.p.g. Z utrwalonego orzecznictwa w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że stosunek prawny zawiązywany przez zawarcie umowy o podwykonawstwo jest stosunkiem służebnym w stosunku do umowy podstawowej, zawartej pomiędzy zleceniodawcą, a wykonawcą. Wykonawca, bądź zgodnie
z postanowieniami umowy podstawowej lub według swojego wyboru, podejmuje decyzję, że część lub pewien zakres prac z przedmiotu umowy, która wiąże go
z zleceniodawcą, przekaże do wykonania innemu podmiotowi, tj. podwykonawcy. Najistotniejszą jednak cechą umowy zlecenia, na co wskazują postanowienia art. 734 § 1 w zw. z art. 750 Kodeksu cywilnego, jest to, że zleceniobiorca działa w imieniu zleceniodawcy bądź w imieniu własnym, ale zawsze na rachunek (na rzecz) zleceniodawcy. Tym samym, podmiotem odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, a więc i zobowiązanym do uzyskania wpisu do rejestru działalności regulowanej prowadzonego przez organ I instancji była spółka. Adresatem art. 9c ust. 1 u.c.p.g. jest przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, a nie podmiot, którym przy wykonywaniu tej działalności przedsiębiorca się posługuje. Jeżeli natomiast swą działalność chce wykonywać legalnie, jest zobowiązany do uzyskania wpisu do rejestru w gminie, na terenie, której zamierza odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do uzyskania wpisu do rejestru w gminie, na terenie której zamierza odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. Tym samym przedsiębiorca może podjąć działalność w zakresie odbioru odpadów komunalnych dopiero po uzyskaniu wpisu do rejestru działalności regulowanej, prowadzonego przez właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
Organ I instancji wskazał, że spółka występowała wobec firmy [...] jako odbiorca odpadów komunalnych i działała bez wymaganego wpisu do rejestru działalności regulowanej. Niedopuszczalna jest bowiem sytuacja by dany podmiot, wobec właścicieli nieruchomości występował jako odbiorca odpadów komunalnych,
a wobec organu odpowiedzialnego za czystość i porządek na terenie gminy
i prowadzącego nadzór w tym zakresie, jako podmiot nie odbierający odpadów komunalnych.
Z załączonych do akt sprawy faktur oraz dowodów zapłaty za 2021 r. wynika, że ich wystawcą w stosunku do firmy [...] była spółka, a nie firma A., co również potwierdza, że to spółka była wykonawcą usługi, a firma A. jedynie podwykonawcą. Na gruncie przepisów u.c.p.g. niedopuszczalne jest za pomocą umów cywilnoprawnych obejście obowiązującego reżimu prawnego w przedmiocie działalności regulowanej, jaką jest odbiór odpadów komunalnych. Zawarcie umowy
o podwykonawstwo jest jedynie stosunkiem służebnym w stosunku do umowy podstawowej, zawartej pomiędzy zleceniodawcą, a wykonawcą.
Organ I instancji podał, uregulowania zawarte ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w szczególności w art. 106a pkt 2 oraz art. 106b ust.
1 pkt 1, z których jednoznacznie wynika obowiązek wystawienia faktury dokumentującej zdarzenie gospodarcze (tym przypadku wykonanie usługi) na podstawie łączącego strony stosunku prawnego, w przedmiotowej sprawie zlecenie usługi odbioru odpadów komunalnych i jej wykonanie. Z chwilą, gdy określony podmiot wykona czynności wymienione jako czynności podlegające opodatkowaniu - w momencie wskazanym w ustawie powstaje obowiązek podatkowy, który przekształca się następnie w zobowiązanie podatkowe. Z faktur, o których mowa powyżej jednoznacznie wynika, że wykonawcą usługi odbioru odpadów komunalnych z nieruchomości była spółka. Według organu I instancji, okoliczność, że faktycznie odbioru odpadów dokonywał podmiot legitymujący się takim wpisem do rejestru (firma A.) nie ma wpływu na ocenę dokonaną przez organ I instancji. Zdaniem organu I instancji, zawarcie przez spółkę umowy o świadczenie usług odbioru odpadów z podwykonawcą - firmą A. nie ma znaczenia dla uznania odpowiedzialności spółki, wynikającej z art. 9x ust. 1 pkt 1 u.c.p.g.
Konsekwencje prawne prowadzenia działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych bez wymaganego wpisu do rejestru działalności regulowanej zostały określone w art. 9x ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorca, który odbiera odpady komunalne bez wymaganego wpisu do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 u.c.p.g - podlega karze pieniężnej w wysokości [...] zł za pierwszy miesiąc wykonywania działalności bez wymaganego wpisu do rejestru oraz [...] zł za każdy kolejny miesiąc wykonywania działalności bez wymaganego wpisu do rejestru. Zgodnie z art. 9zb ust. 1 u.c.p.g. karę tę nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce wpisania przedsiębiorcy do rejestru działalności regulowanej.
Organ I instancji wskazał, że był zobligowany do wydania decyzji nakładającej na spółkę karę pieniężną na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. za miesiące,
w których udokumentowane zostało wykonanie usługi odbioru odpadów komunalnych. Organ I instancji podał, że przedmiotowa kara nie jest oparta na zasadzie winy, lecz ma charakter obiektywny. Jej wymierzenie jest następstwem naruszenia prawa, a przy ustalaniu jej wysokości nie uwzględnia się indywidualnych okoliczności związanych z naruszeniem polegającym na odbieraniu odpadów komunalnych bez wymaganego wpisu do rejestru działalności, gdyż jej wysokość wprost wynika z art. 9x ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. Powyższe oznacza, że ustawodawca w tym względzie nie pozostawił organowi orzekającemu swobody oceny, a decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany. Wprawdzie w art. 9zc ust. 1 u.c.p.g. przewidziana została możliwość miarkowania kar pieniężnych, to nie znajduje ona zastosowania do kary nakładanej, w przedmiotowej sprawie, na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 1 u.c.p.g.
Organ I instancji wymierzył spółce karę w wysokości [...] zł. Wysokość kary jest pochodną iloczynu ilości miesięcy, w których przedsiębiorca odbierał odpady komunalne bez wymaganego wpisu do rejestru działalności regulowanej
i wysokości stawki kary (1 miesiąc - [...] zł oraz 11 miesięcy x [...] zł
= [...] zł).
W ocenie organu I instancji, nie zachodzą przesłanki, wynikające z art. 189f
§ 1 pkt 1 k.p.a. Organ I instancji wskazał, że spółka jest profesjonalnym podmiotem prowadzącym wieloletnią działalność w zakresie gospodarowania odpadami, zatrudniającym wyspecjalizowanych pracowników z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi oraz posiadającym służby prawne, który ma obowiązek dochować wszelkich aktów staranności przy przestrzeganiu przepisów dotyczących ochrony środowiska oraz prawidłowej realizacji ciążących na niej obowiązków. Spółka nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku posiadania wpisu do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych na terenie Miasta i Gminy C. w 2021 r. Okres trwania naruszenia był długotrwały. Działalność spółki nie miała charakteru incydentalnego i nie może być uznana jako znikome naruszenie prawa ze względu na okres naruszenia prawa. Spółka pomimo stwierdzonych naruszeń przepisów w zakresie gospodarowania odpadami nie zaprzestała naruszania prawa. Odstąpienie od wymierzenia kary w takim przypadku byłoby nieuzasadnione, ponieważ nie można aprobować wielokrotnego naruszenia prawa.
Organ I instancji podał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności określone
w art. 189f § 2 k.p.a., dotyczące fakultatywnego odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej.
Z uwagi na cele bezpośrednie administracyjnej kary pieniężnej zawartej w art. 9x ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. oraz cele pośrednie zawarte w wymienionych przepisach normy prawnej, związane z dążeniem do zapewnienia gospodarowania odpadami, zgodne
z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, według organu I instancji, brak było podstaw do wdrożenia procedury określonej w art. 189f § 2 i 3 k.p.a., ponieważ odstąpienie od administracyjnej kary pieniężnej nie pozwoli na spełnienie celów, dla których kara ta miałaby zostać nałożona.
Organ I instancji uznał, iż nie zachodzą przesłanki określone w art. 189f k.p.a., umożliwiające odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przy jednoczesnym udzieleniu spółce pouczenia.
Organ I instancji wskazał, że kara musi być dolegliwa. Celem kary jest zdyscyplinowanie podmiotów zobowiązanych do określonych działań.
Spółka złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym podniosła, że działała jako pełnomocnik firmy [...], zaś firma A. posiadała wpis do rejestru działalności regulowanej. W ocenie spółki, brak było podstaw do nałożenia na nią kary.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie wydało w dniu 31 marca 2025 r. decyzję nr SKO.4177.2402.2024, w której utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i przytoczył treść art. 9b ust. 1 i ust. 2, art. 9c ust. 1 i art. 9x ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. Organ odwoławczy podał, że przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do uzyskania wpisu do rejestru w gminie, na terenie której "zamierza odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości". Organ odwoławczy wskazał, że ustawodawca posługując się zwrotem "przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości" miał na myśli nie tylko oznaczenie pewnej czynności, faktycznej (odbieranie odpadów komunalnych) przez przedsiębiorcę, ale także oznaczenie rodzaju działalności, którą dany przedsiębiorca prowadzi lub zamierza prowadzić (działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych).
Organ odwoławczy podał, że w każdym przypadku braku wymaganego wpisu przedsiębiorca zobowiązany jest do zapłaty kary w określonej wysokości zgodnie
z art. 9x ust. 1 pkt 1 u.c.p.g.. Kwestia, czy przedsiębiorca posługuje się przy prowadzeniu tej działalności podwykonawcą, czy też nie, jest bez znaczenia.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 9zc u.c.p.g. stanowi, że przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 9x ust. 1 pkt 2-4, art. 9xa pkt 2, art. 9xaa pkt 1, art. 9xb pkt 1, art. 9y ust. 1 pkt 2-4 i art. 9z ust. 1 pkt 2 i ust. 4, bierze pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu, który to przepis nie dotyczy kary administracyjnej za odbieranie odpadów komunalnych bez wymaganego wpisu do rejestru działalności regulowanej. W pozostałym zaś zakresie, zgodnie z art. 9zf u.c.p.g. przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach odsyłają do przepisów działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej "o.p.").
Organ odwoławczy podał, że właściciele nieruchomości, którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy (w przypadku nieobjęcia ich systemem gospodarowania odpadami przez gminę), wykonując obowiązek określony w art. 5 ust. 1 pkt 3b u.c.p.g., są obowiązani do udokumentowania w formie umowy korzystania z usług wykonywanych przez gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpisanego do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2, przez okazanie takich umów i dowodów uiszczania opłat za te usługi (art. 6 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.). Stosownie do treści art. 9h u.c.p.g., podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany przekazać właścicielowi nieruchomości, od którego odbiera odpady komunalne, rachunek, w którym są wyszczególnione koszty odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych.
Organ odwoławczy wskazał, że spółka nie była i nie jest wpisana do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie Miasta i Gminy C..
Organ odwoławczy przeanalizował zapisy umowy łączącej spółkę z firmą [...], faktury VAT, dowody zapłaty i wskazał, że spółka wobec firmy [...] występowała jako odbiorca odpadów komunalnych, pomimo nieposiadania wpisu do rejestru działalności regulowanej. W świetle art. 9x ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. prowadzi to nieuchronnie do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Przejawem prowadzenia działalności w przedmiocie odbierania odpadów komunalnych jest nie tylko ich fizyczny odbiór przez spółkę, lecz już sam fakt zawarcia umowy (umowy ramowej
z dnia 25 lutego 2021 r.), w tym zakresie, popartych nadto wystawieniem faktur
i dowodami zapłaty za tego typu usługę.
Z faktur wystawianych przez spółkę dla firmy [...] wynika, że dotyczą one realizacji umowy z dnia 25 lutego 2021 r., a z opisu usługi wynika, iż chodzi o odbiór odpadów komunalnych.
Okoliczność zawarcia umowy na świadczenie usług podwykonawstwa odbioru odpadów pomiędzy spółka a firmą A. w dniu 30 listopada 2018 r. dot. usługi odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych między innymi również ze stacji [...] w C., według organu odwoławczego, nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Firma A. wystawiała faktury za wykonaną usługę na rzecz spółki, a nie na rzecz firmy [...]. Zawarcie umowy o podwykonawstwo jest stosunkiem służebnym w stosunku do umowy podstawowej, zawartej pomiędzy zleceniodawcą, a wykonawcą.
Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do uzyskania wpisu do rejestru w gminie, na terenie której zamierza odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości.
Podmiot zamierzający prowadzić działalność gospodarczą w omawianym zakresie musi zdawać sobie sprawę, że prowadzenie jej bez uzyskania wymaganego wpisu do rejestru jest nielegalne i skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.
W ocenie organu odwoławczego, nie ma żadnych podstaw prawnych, aby uznać, że na organie administracji publicznej ciąży obowiązek, aby przy braku wątpliwości co do treści norm prawnych, rozstrzygać wątpliwości przedsiębiorcy (podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) na jego korzyść. Spółka funkcjonuje na rynku od ponad dwóch dekad, jest profesjonalistą i jest zobowiązana do znajomości przepisów prawa w szczególności regulujących działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości.
Organ odwoławczy podał, że organ I instancji nie naruszył przepisów postępowania.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo wymierzył skarżącemu karę administracyjną. Wskazał, że nie doszło do przedawnienia.
Według organu odwoławczego, brak było podstaw do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
W ocenie organu odwoławczego, waga naruszenia prawa nie jest znikoma dlatego, że sposób działania przedsiębiorcy miał wpływ na brak ujawnienia ilości zgromadzonych odpadów w sprawozdaniu rocznym, które muszą składać podmioty odbierający legalnie odpady komunalne od właścicieli nieruchomości (art. 9n u.c.p.g.), a to uniemożliwia ustalenie czy podmiot odbierający odpady osiągnął wymagane poziomy recyklingu, a całościowo czy zdołała je osiągnąć gmina (patrz art. 3b u.c.p.g.). Nadto czas działania wbrew prawu przez przedsiębiorcę także nie zasługuje na aprobatę, ponieważ byłoby to niesprawiedliwe wobec podmiotów, które działają na rynku "gospodarki odpadami komunalnymi" od lat w sposób legalny
i dopełniały wszystkich obowiązków z u.c.p.g.
Natomiast "zaprzestanie naruszania prawa" zakłada, że stwierdzono jakieś działanie niezgodne z prawem, ale strona tego rodzaju działań zaprzestała. W przypadku przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w określonym obszarze może to oznaczać sytuacje, w których w określonym momencie działalność
ta została uznana za niezgodną z przepisami, ale przedsiębiorca w dalszej swojej działalności zaprzestał tego rodzaju naruszeń. Z uwagi, iż nie stwierdzono by spółka zaprzestała naruszenia prawa, bo jak wynika z oświadczenia firmy [...] - umowa z dnia 25 lutego 2021 r., jest realizowana nadal.
Spółka złożyła skargę na ww. decyzję i wniosła o uchylenie decyzji wydanych przez organy obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzuciła organowi naruszenie:
1. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.
w związku z art. 10 i art. 11 ustawy Prawo przedsiębiorców, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na:
- uznaniu, że skarżąca odbierała lub prowadziła działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych na terenie Miasta i Gminy C., podczas gdy skarżąca działała jako pełnomocnik właściciela nieruchomości w zakresie zawarcia umowy na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych, z podmiotem posiadającym status podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych na terenie Miasta i Gminy C., który to podmiot jest wpisany do właściwego rejestru,
- w konsekwencji uznaniu, że skarżąca powinna posiadać wpis do rejestru działalności regulowanej na podstawie art. 9c u.c.p.g.,
- niezastosowaniu przez organ I oraz organ II instancji przyjaznego stosowania przepisów prawa i rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść skarżącej, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7a k.p.a., w tym także w art. 10 i 11 ustawy Prawo przedsiębiorców, będącego w istocie małą konstytucją dla przedsiębiorców i organów administracyjnych w rozstrzyganiu spraw względem przedsiębiorcy,
2. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w związku z art.
8 ustawy Prawo przedsiębiorców, poprzez pominięcie słusznego interesu skarżącej, ale także właściciela nieruchomości, także będącego przedsiębiorcą, który zlecił skarżącej zadanie zawarcia z odpowiednimi podmiotami w jego imieniu i na jego rzecz umów obejmujących odbiór odpadów komunalnych, a w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o fragmentaryczny materiał dowodowy oceniony jednostronnie, selektywnie i nieobiektywnie, albowiem w sposób stanowiący wyraz fiskalizmu i nieprzyjaznego przedsiębiorcom, rozszerzającego ponad możliwe granice interpretowania przepisów dotyczących kar administracyjnych, które to zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego winny być interpretowane w sposób ścisły,
3. reguł wskazanych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 8 ustawy Prawo przedsiębiorców, polegającym na dowolnym i niepełnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przejawiającej się w braku precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej
i prawnej tej decyzji, w szczególności brak konsekwencji organu II instancji, poprzez nieuwzględnienie okoliczności wskazanych powyżej, a także przez ogólnikowe stwierdzenie, że skarżąca dążyła do obejścia przepisów prawa,
4. art. 9c ust. 1 oraz 9x ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., poprzez uznanie, że skarżąca powinna posiadać wpis do rejestru działalności regulowanej, jako przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości i nałożenie za jego brak administracyjnej kary pieniężnej, podczas gdy skarżąca nie ma obowiązku posiadać takiego wpisu z uwagi na to, że występowała wyłącznie w charakterze pełnomocnika właściciela nieruchomości przy zawieraniu umowy z podmiotem świadczącym usługę odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych, zatem nałożenie kary administracyjnej było bezpodstawne,
5. art. 6 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., poprzez uznanie, że określa on strony umowy, którą właściciel nieruchomości jest zobowiązany zawrzeć na podstawie tego przepisu.
Zarzuty skargi zostały uszczegółowione w uzasadnieniu skargi.
Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie dowodu w postaci ogłoszeń
o zamówieniu odnoszących się do postępowań o udzielenie zamówień publicznych obejmujących odbiór odpadów komunalnych z terenu Gminy C. i specyfikacji warunków zamówienia odnoszących się do postępowań obejmujących odbiór odpadów komunalnych z terenu Gminy C..
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a"), oddalił wniosek dowodowy skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:
Spór w sprawie dotyczy nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za odbieranie odpadów komunalnych bez wymaganego wpisu do rejestru działalności regulowanej prowadzonego przez Burmistrza C..
Według skarżącej, nie ma ona obowiązku posiadać wpisu do rejestru działalności regulowanej, bowiem nie ona odbierała odpady ze stacji paliw [...]
w C., lecz robiła to firma A., która taki wpis posiadała. Wskazała, że działała jako pełnomocnik firmy [...], która była właścicielem przedmiotowej stacji paliw.
Zdaniem organów, to skarżąca jest odbiorcą odpadów komunalnych ze stacji paliw, a nie firma A., która jest jedynie podwykonawcą usługi na odbiór odpadów.
Działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości jest działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221, 641, 803, 1414 i 2029). Rejestr działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, zwany dalej "rejestrem", prowadzi wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości (art. 9b ust. 1 i 2 u.c.p.g.).
Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do uzyskania wpisu do rejestru w gminie, na terenie której zamierza odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. Wpisu do rejestru oraz zmiany wpisu w rejestrze dokonuje się na pisemny wniosek przedsiębiorcy (art. 9c ust. 1 i ust. 2 u.c.p.g.). Wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest obowiązany dokonać wpisu przedsiębiorcy do rejestru w terminie 7 dni od dnia wpływu wniosku o wpis wraz z dokumentami, o których mowa w art. 9c ust. 4 (art.9ca ust. 1 u.c.p.g.).
Zgodnie z art. 9x ust. 1 u.c.p.g., przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który odbiera odpady komunalne bez wymaganego wpisu do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 - podlega karze pieniężnej w wysokości 5.000 zł za pierwszy miesiąc wykonywania działalności bez wymaganego wpisu do rejestru oraz 10.000 zł za każdy kolejny miesiąc wykonywania działalności bez wymaganego wpisu do rejestru.
Kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 1 i 2, nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce wpisania przedsiębiorcy do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 (art. 9zb ust. 1 u.c.p.g.).
Przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 9x ust. 1 pkt 2-4, art. 9xa pkt 2, art. 9xaa pkt 1, 9xb ust. 1 pkt 1, art. 9y ust. 1 pkt 2-4 i art. 9z ust.
1 pkt 2 i ust. 4, właściwy organ bierze pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiot (art. 9zc ust. 1 u.c.p.g.).
Do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia
1997 r. Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (art. 9zf u.c.p.g.).
Wskazać należy, że właściciele nieruchomości, którzy pozbywają się z terenu nieruchomości nieczystości ciekłych oraz właściciele nieruchomości, którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, wykonując obowiązek określony w art. 5 ust. 1 pkt 3b u.c.p.g., są obowiązani do udokumentowania w formie umowy korzystania z usług wykonywanych przez gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpisanego do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2, przez okazanie takich umów i dowodów uiszczania opłat za te usługi (art. 6 ust.1 pkt 2 u.c.p.g.). Ten kto nie wykonuje obowiązków wymienionych w art. 5 ust. 1 – podlega karze grzywny (art. 10 ust. 2 u.c.p.g.).
Wskazać należy, że na podstawie umowy z 25 lutego 2021 r. (obowiązującej od 1 czerwca 2020 r. - § 12) skarżąca zobowiązała się do świadczenia i organizacji usług związanych z odbiorem i zagospodarowaniem odpadów wytworzonych przez firmę [...] (§ 1 pkt 1). Skarżąca zobowiązała się do realizowania przedmiotu umowy zgodnie z przepisami u.c.p.g. (§ 2 ust. 1) i oświadczyła, że posiada doświadczenie, wiedzę, personel oraz uprawnienia niezbędne do prawidłowego wykonania umowy (§ 2 ust. 3). Za świadczone usługi skarżąca otrzymywała wynagrodzenie od firmy [...] na zasadach, określonych w umowie w § 3. Zgodnie z § 5 ust. 1 umowy, skarżąca staje się posiadaczem odpadów z chwilą ich odbioru i podpisania protokołu odbioru ze stacji paliw. Skarżąca oświadczyła, że posiada wszelkie niezbędne uprawnienia do prowadzenia działalności w zakresie gospodarowania odpadami, których odbiór stanowi przedmiot umowy zgodnie z wymogami prawa. Skarżąca podała, że posiada: wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości w gminie na terenie której zamierza odbierać odpady komunalne zgodnie z przepisami u.c.p.g.; wpis w BDO jako transportujący odpady; uregulowany stan formalno-prawny w zakresie odbierania odpadów opakowaniowych w sposób wymagany do charakteru i miejsca wykonywanej działalności związanej ze zbieraniem i transportem odpadów, a w szczególności winien posiadać wpis w rejestrze BDO w zakresie działalności związanej z wykonywaniem prac objętych umową (§ 5 ust. 2).
Ww. umowa nie zabraniała skarżącej na posługiwanie się podwykonawcami w celu realizacji przedmiotu umowy, świadczy o tym treść § 10 ust. 1, ust. 2, ust. 11,
§ 12 ust. 5.
Z zapisów ww. umowy nie wynika, by skarżąca została ustanowiona pełnomocnikiem firmy [...] w celu zawarcia umowy z inną firmą dotyczącą świadczenia i organizacji usług związanych z odbiorem i zagospodarowaniem odpadów wytworzonych przez firmę [...].
Wskazać należy, że treścią pełnomocnictwa jest złożenie oświadczenia woli mocodawcy, upoważniające daną osobę do dokonywania w jego imieniu i na jego rzecz czynności prawnych określonych w pełnomocnictwie. Pełnomocnik zawsze działała w imieniu mocodawcy.
Podmiotem, który zawarł ww. umowę firmą [...] na odbiór
i zagospodarowanie odpadów była skarżąca.
Podkreślić należy, że ani skarżąca, ani firma [...] nie przedstawiły innej umowy łączącej te podmioty w 2021 r.
Zdaniem Sądu, nie można zatem podzielić poglądu skarżącej, że w niniejszej sprawie występowała jako pełnomocnik firmy [...]. Świadczą o tym również zapisy umowy z 30 listopada 2018 r. zawartej pomiędzy skarżącą a firmą A., gdzie skarżąca oświadczyła, że otrzymała zlecenie od firmy [...] na świadczenie usług odbioru i zagospodarowania odpadów pochodzących ze stacji paliw, m.in. w C.
i na tej podstawie przekazuje firmie A. na zasadach podwykonawstwa obsługę stacji paliw (§ 1 ust. 1). Firma A. miała otrzymać wynagrodzenie za wykonane usługi od skarżącej (§ 7 umowy).
Umowa zlecenia to umowa cywilnoprawna uregulowana w Kodeksie cywilnym (art. 734–751). Przedmiotem umowy zlecenia jest zobowiązanie jednej osoby (zleceniobiorcy) do wykonania określonej czynności prawnej (np. usługi) dla innego podmiotu (zleceniodawcy), na warunkach określonych w umowie. Takimi umowami były obie ww. umowy, przy czym firma A. występowała jako podwykonawca skarżącej.
Stosunek zobowiązaniowy istniał między skarżącą a firmą [...] i dotyczył wywozu odpadów z przedmiotowej stacji paliw. Wywozu odpadów podjęła się skarżącą, która dla wykonania tego zadania posłużyła się podwykonawcą firmą A.. Odbiorcą odpadów na podstawie przepisów u.c.p.g. pozostawała nadal skarżąca, która w celu wykonywania tego rodzaju działalności regulowanej winna posiadać wpis do rejestru.
Jak wyżej wskazano, umowę na odbiór odpadów komunalnych zawartą
z właścicielem nieruchomości, tj. firmą [...] posiadała skarżąca, a nie firma A..
Zatem to na skarżącej ciążył obowiązek uzyskania wpisu do rejestru działalności rejestrowanej i to niezależnie od faktu, że firma A. taki wpis posiadała. Skarżąca winna też wywiązać się z obowiązków, określonych w art. 9n ust. 1 i art. 9g u.c.p.g.
W ocenie Sądu, pojęcie odbiorcy odpadów komunalnych odnosi się nie tylko do podmiotu, który takiego odbioru fizycznie dokonuje, lecz także do podmiotu, który prowadząc tego typu działalność (odbiór odpadów komunalnych) deklaruje odbiór odpadów komunalnych na terenie danej gminy. Wynika to m.in. z treści art. 9c ust.
1 u.c.p.g., zgodnie z którym przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do uzyskania wpisu do rejestru w gminie, na terenie której zamierza odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości.
Skarżąca realizowała zapisy umowy o współpracy, posługując się podwykonawcą zlecenia na odbiór odpadów komunalnych – firmą A..
Wobec braku wpisu do rejestru działalności regulowanej zasadne było, zdaniem Sądu nałożenie na skarżącą kary pieniężnej.
Jak wyżej wskazano, właściciele nieruchomości, którzy nie są zobowiązani do ponoszenia opłat na rzecz gminy mają obowiązek udokumentowania w formie umowy korzystanie z usług wykonywanych przez gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości
i taki przedsiębiorca ma być wpisany do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 u.c.p.g. Owo udokumentowanie obejmuje zarówno okazanie tak zawartych umów, jak i potwierdzeń uiszczania opłat za te usługi (art. 6 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. w związku z art. 5 ust. 1 pkt 3b u.c.p.g.). Tym samym skoro z tak zawartych umów wynika, że dany podmiot będzie odbierał odpady komunalne i okazanie tak zawartych umów pozwoli na stwierdzenie wykonania obowiązku ustawowego, to taki podmiot musi być wpisany do ewidencji działalności regulowanej, o której mowa
w art. 9b u.c.p.g. Skarżąca jako podmiot, który zawarł umowę na odbiór odpadów komunalnych była więc zobowiązana do dokonania wpisu do ww. ewidencji.
Nałożenie przez ustawodawcę obowiązku uzyskania wpisu do rejestru działalności regulowanej ma ściśle określone cele i zapewnia możliwość kontroli tego rodzaju działalności z uwagi na jej charakter. Przepisy dotyczące rejestru zostały wprowadzone w celu zidentyfikowania przedsiębiorców odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości działających na terenie danej gminy oraz potwierdzenia spełnienia warunków prowadzenia działalności określonych
w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, jak i możliwości wprowadzenia sankcji za niedopełnienie tych warunków.
Zdaniem Sądu, brak wpisania skarżącej do ww. rejestru powoduje m.in. konsekwencje w postaci nieobjęcia faktycznie odbieranych odpadów sprawozdaniem rocznym z art. 9n u.c.p.g. i uniemożliwia ustalenie czy podmiot odbierający odpady osiągnął wymagane poziomy recyklingu.
W ocenie Sądu, nie jest możliwe prowadzenie tego rodzaju działalności bez wpisu do rejestru działalności regulowanej, z powołaniem się na zlecenie wykonywania określonych czynności innemu przedsiębiorcy, który nie zawarł umowy w zakresie odbioru odpadów komunalnych. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia z dnia 10 października 2023 r. o sygn. akt III OSK 496/22: "Przyjęcie stanowiska zaprezentowanego przez spółkę mogłoby zatem prowadzić do nieuzasadnionego "rozmycia" odpowiedzialności (zarówno na gruncie przepisów prawa administracyjnego, jak i cywilnego) przedsiębiorcy, który zawarł umowę w zakresie odbioru odpadów komunalnych, a jednocześnie nie dokonał wpisu do rejestru działalności regulowanej. Z tych względów zarzuty naruszenia art. 9c ust. 1 oraz art. 9x ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. nie zasługiwały na uwzględnienie. Stanowisko zawarte w tej sprawie zostało już kilkakrotnie wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych".
Zgodnie z uchwałą NSA z dnia 9 czerwca 2022 r. o sygn. III OPS 1/21, art. 189f K.p.a. stanowi uzupełnienie regulacji przepisów Rozdziału 4d ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach o przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy dokonał oceny zasadności zastosowania przesłanki wynikającej z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i uznał, że nie zachodzi ani okoliczność znikomego naruszenia prawa, ani też zaprzestania naruszenia prawa.
Wymierzona skarżącej kara nie narusza art. 9x ust. 1 u.c.p.g., zaś zaskarżona decyzja zwiera stosowne uzasadnienie w zakresie jej wymiaru oraz przedstawia sposób jej wyliczenia.
Zdaniem Sądu, organy obu instancji nie naruszyły przepisów prawa materialnego, ani postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanych przez nich decyzji. Zarówno decyzja organu I instancji, jak i decyzja organu odwoławczego zawierają uzasadnienia faktyczne i prawne ze wskazaniem dowodów na których oparły swoje rozstrzygnięcia oraz wyjaśnieniem treści zastosowanych przepisów. Organy zebrały materiał dowodowy, dokonały jego oceny i wywiodły
z niego logiczne wnioski. Fakt, że skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem organów administracji nie świadczy o naruszeniu przez nie przepisów postępowania.
Według Sądu, skoro prawidłowo ustalono, że skarżąca miała obowiązek dokonania wpisu ww. rejestru i nie była pośrednikiem przy wykonaniu usługi odbioru odpadów to nie zaistniała żadna podstawa do dokonania w tym zakresie wykładni "przyjaznej" dla strony skarżącej, ponieważ zgodnie z art. 7a § 1 k.p.a. rozstrzyganie wątpliwości na korzyść strony ma miejsce tylko wówczas, gdy w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej. W tej sprawie wykładnia art. 9c oraz art. 9x ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. nie nasuwała żadnych wątpliwości.
Także wynikający z art. 11 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców obowiązek rozstrzygania na korzyść przedsiębiorcy wątpliwości co do treści normy prawnej nie miał w tej sprawie znaczenia, skoro takich wątpliwości w zakresie ww. przepisów nie było. Nie było także podstaw do stosowania art. 10 ustawy Prawo przedsiębiorców, ponieważ w zakresie ww. ustaleń nie zachodziły wątpliwości dotyczące stanu faktycznego sprawy, a kierowanie się zasadą zaufania do przedsiębiorcy ma miejsce tylko wtedy, gdy przedsiębiorca działa zgodnie z prawem.
Odnosząc się do wniosków dowodowych wskazać należy, że na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Wskazać należy, że do skargi nie dołączono żadnych dokumentów, brak było zatem możliwości orzeczenia przez Sąd zgodnie z wnioskiem skarżącej. Również w aktach sprawy nie ma dokumentów w postaci ogłoszeń o zamówieniu publicznym
i specyfikacji warunków zamówienia. W toku postępowania skarżąca zwróciła się do organu I instancji o załączenie do akt ogłoszenia i SWZ w zamówieniach publicznych, obejmujących odbiór odpadów komunalnych za lata 2020-2024 (k.461). Organ I instancji wydał w tym zakresie postanowienie z 5 listopada 2024 r. o odmowie przeprowadzenia ww. dowodu, wskazując, że nie ma on związku z przedmiotem sprawy, gdyż wnioskowane dokumenty odnoszą się do zamówień na odbiór odpadów komunalnych z nieruchomości zamieszkałych, gdzie to gmina zobowiązana jest do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych, zaś właściciele nieruchomości, gdzie zamieszkują mieszkańcy zobowiązani są uiszczać stosowną opłatę. W niniejszej sprawie odbiór odpadów dotyczył nieruchomości niezamieszkałej, na której znajduje się przedmiotowa stacja paliw.
Odnosząc się do powołanych przez skarżącą i organ I instancji wyroków WSA w Szczecinie o sygn. akt II SA/Sz 332/24; II SA/Sz 333/24, II SA/Sz 334/24 i II SA/Sz 358/24 wskazać należy, że dotyczyły one innego stanu faktycznego. W przywołanych sprawach skarżąca była podmiotem umowy z inną firmą w zakresie zorganizowania odbioru odpadów. W toku postępowania administracyjnego skarżąca przedstawiła pełnomocnictwo ww. firmy do zawierania w jej imieniu umów. Okoliczność ta była przedmiotem rozważań WSA w Szczecinie w ww. wyrokach. W niniejszej sprawie skarżąca nie przedstawiła dokumentu pełnomocnictwa od firmy [...].
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło