II SA/Sz 359/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. W. na uchwałę Rady Miasta Szczecin z dnia 24 stycznia 2017 r. Nr XXVI/653/17 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Gumieńce – Słowieńsko 2" w Szczecinie postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. uchwałę Rady Miasta Szczecin z dnia 24 stycznia 2017 r., Nr XXVI/653/17 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Gumieńce – Słowieńsko 2" w Szczecinie. W skardze wniósł o unieważnienie zaskarżonej uchwały i zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 5 kwietnia 2018 r. Przewodniczący Wydziału II zobowiązał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wykazanie, czy przed jej wniesieniem wyczerpał środek zaskarżenia poprzez skierowanie do Rady Miasta S. wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz do wykazania daty nadania tego wezwania w urzędzie pocztowym, bądź bezpośrednio w siedzibie organu oraz nadesłanie kopii tego wezwania wraz z dowodem nadania – w terminie 7 dni, od daty otrzymania niniejszego wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca zobowiązanie została doręczona skarżącemu w dniu 25 kwietnia 2018 r., w trybie doręczenia zastępczego wynikającego z art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302- dalej jako "p.p.s.a."). W dniu 2 maja 2018 r. W. W. wystąpił do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wykonania ww. zobowiązania. W piśmie z dnia 30 maja 2018 r. skarżący oświadczył, że wyczerpał wszystkie możliwe środki zaskarżenia, kierując od roku 2000 do Rady Miasta S. pisma w sprawie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego [...] w S.. Do pisma załączył "Skargę-zażalenie" z dnia 17 maja 2000 r. skierowaną do Przewodniczącego Rady Miasta S. D. G. wraz z odpowiedzią udzieloną przez Przewodniczącego Rady Miasta S. z dnia 19 czerwca 2000 r., pismo do Prezydenta Miasta S. z dnia 24 lipca 2003 r. oraz pismo Rady Osiedla G. do Urzędu Miejskiego w S., Wydział Planowania Przestrzennego z dnia 20 października 2003 r. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wykonania zobowiązania Sądu poprzez uzupełnienie braków formalnych skargi wskazując, że wnioskodawca nie spełnił przesłanki z art. 87 § 4 p.p.s.a., gdyż nadesłane dokumenty nie stanowią wezwania do usunięcia naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą. Odpis powyższego postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 14 czerwca 2018 r. Pismem z dnia 20 czerwca 2018 r. skarżący wniósł o zwrot "pozwu wraz z załącznikami" oraz o zwolnienie od wszelkich kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że w przypadku wniesienia skargi Sąd w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 58 § 1 p.p.s.a. przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu do wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z niedopuszczalnością skargi z innych przyczyn, dlatego też wniosek zawarty w piśmie z dnia 20 czerwca 2018 r. o " zwrot pozwu", nawet jeśli uznać by za oświadczenie o cofnięciu skargi, nie mógł odnieść skutku prawnego. Przechodząc do kwestii dopuszczalności skargi podkreślenia wymaga, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), którą poza przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego znowelizowano również ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w art. 9) oraz ustawę o samorządzie gminnym (w art. 2). W myśl art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu dotychczasowym. Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej - art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Zaskarżona uchwała została wydana przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, a zatem w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. art. 52 p.p.s.a. jak i art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm., dalej jako "u.s.g.") w brzmieniu dotychczasowym, tj. obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r. Przepis art. 101 ust. 1 u.g.n., przed omawianą nowelizacją stanowił, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Natomiast art. 52 § 1 p.p.s.a. przewidywał, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przy czym w myśl art. 57 § 1 pkt 4 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać dowód, że skarżący wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. Z przytoczonych przepisów wynika jednoznacznie, że warunkiem dopuszczalności zaskarżenia uchwały organu gminy (miasta) wydanej przed dniem 1 czerwca 2017 r. jest uprzednie bezskuteczne wezwanie tego organu do usunięcia naruszenia prawa. W orzecznictwie przyjmuje się, że celem wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest umożliwienie kompetentnemu organowi wyeliminowanie z obrotu prawnego takich unormowań zawartych w uchwale, które w świetle obowiązującego, obiektywnego porządku prawnego, naruszają interes prawny lub uprawnienie podmiotu wzywającego do usunięcia naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd wezwał skarżącego do wykazania w terminie 7 dni, czy przed wniesieniem skargi skierował do Rady Miasta S. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wynikającego z podjętej uchwały oraz nadesłania dowodu potwierdzającego złożenia takiego pisma. Jak wynika z akt sprawy, skarżący w zakreślonym terminie nie wykonał zarządzania Sądu, zaś wniosek o przywrócenie terminu w tym przedmiocie został przez Sąd odrzucony ze wskazaniem, że żadne z nadesłanych przez stronę pism nie stanowi wezwania do usunięcia naruszenia prawa, gdyż skierowano je do innych instytucji, takich jak Urząd Miejski w S., Prezydenta Miasta S., Przewodniczącego Rady Miasta S.. Dodać tylko należy, że w pismach tych nie powołano zaskarżonej uchwały, a co więcej wystosowano je przed datą jej podjęcia, a zatem nie sposób przyjąć, aby zostały wniesione w reakcji na uchwałę. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, aby przed wniesieniem skargi wyczerpał środek zaskarżenia w rozumieniu art. 101 ust.1 u.s.g., a tym samym nie spełnił jednego z niezbędnych warunków do wniesienia skargi do sądu, co uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu. W tym stanie rzeczy, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji). Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, należy wskazać, że stosownie do treści art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II OZ 37/13 oraz z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I OZ 152/13 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został wniesiony w sprawie, w której nie wyczerpano środka zaskarżenia warunkującego dopuszczalność skargi. Zaistniała sytuacja stanowi zatem o oczywistej bezzasadności skargi, co obligowało Sąd do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 247 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w punkcie drugim sentencji.