II SA/Sz 375/19
WyrokWSA w Szczecinie2019-06-13
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na zarzucie wyłączenia pracownika organu, który był świadkiem zdarzenia będącego przedmiotem postępowania, został złożony w ustawowym terminie, jeśli strona dowiedziała się o tej okoliczności dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o wznowienie postępowania złożony na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. nie mógł być skuteczny, ponieważ skarżący nie wykazał, że dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia w terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. Zapoznanie się z aktami sprawy, które ujawniło rzekomą rolę świadka pracownicy przygotowującej dokumenty, nastąpiło po terminie. Sąd podkreślił, że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem nadzwyczajnym, wymagającym spełnienia formalnych przesłanek, w tym zachowania terminu.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego rozkazem personalnym o cofnięcie uposażenia, wskazując jako podstawę wyłączenie pracownicy organu, która była świadkiem jego udziału w spotkaniu towarzyskim w czasie zwolnienia lekarskiego. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając wniosek za złożony po terminie, gdyż skarżący dowiedział się o rzekomej roli świadka pracownicy dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy. Skarżący zaskarżył postanowienie o odmowie wznowienia do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi P. J. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uposażenia oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 8 stycznia 2019r. funkcjonariusz Policji asp. szt. P. J. (dalej : "wnioskodawca" lub "skarżący") wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w G. Nr [...] z dnia [...]. w przedmiocie wykonania dyspozycji art. 121e ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 161 ze zm.), wskazując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 3 w zw. z art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż postępowanie administracyjne zostało w całości przeprowadzone przez pracownika organu - starszego inspektora Zespołu Kadr i Szkolenia KPP w G. I. W., która z uwagi na fakt, iż była świadkiem posiadającym wiedzę niezbędną do właściwego wyjaśnienia sprawy, na mocy art. 24 par. 1 pkt 4 k.p.a. podlegała obligatoryjnemu wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie wykonania dyspozycji art. 121e ust. 3 ustawy o Policji.
Postanowieniem nr [...] z [...]. Komendant Policji w G. odmówił wznowienia postępowania zakończonego wskazanym we wniosku rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w G. Nr [...] z dnia [...]
Na powyższe postanowienie, wnioskodawca złożył w terminie zażalenie, w którym podniósł, iż zostało ono wydane z naruszeniem prawa materialnego, w szczególności art. 145 § 1 pkt 3, art. 148 § 1 oraz art. 7 i 8 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Po rozpatrzeniu zażalenia Komendant Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 141 § 1 i 2 i art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W ocenie organu II instancji wniesione zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującym prawem. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż wznowienie postępowania administracyjnego uregulowane zostało w rozdziale 12 Kodeksu postępowania administracyjnego.(k.p.a.)
Zgodnie z treścią art. 145 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a.;
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji;
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Na podstawie tego przepisu należy wyróżnić dwie fazy postępowania wznowieniowego - wstępną, zainicjowaną wnioskiem o wznowienie oraz fazę właściwą następującą po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Na każdym z tych etapów inny jest przedmiot i zakres rozstrzygania organu. W pierwszej fazie następuje wstępne badanie dopuszczalności wznowienia, a więc ustalenie, czy występują formalne podstawy wznowienia. Badanie to obejmuje kwestie podmiotowe, zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie oraz powołania ustawowych przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a. Negatywny wynik badania podstaw formalnych powinien prowadzić do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 149 § 3 k.p.a.
W art. 148 k.p.a. uregulowane zostały natomiast dwie kwestie, a mianowicie: tryb i termin wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach lub decyzji, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością pozwalającą na ustalenie, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia.
W odniesieniu do niniejszej sprawy organ odwoławczy przestawił ustalony w sprawie stan faktyczny, z którego wynika, iż w dniu 16 stycznia 2018 r. wszczęto wobec asp. szt. P. J. postępowanie administracyjne w celu wykonania dyspozycji art. 121e ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Przepis ten stanowi, iż jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, policjant traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia. Po przeprowadzonym postępowaniu, najpierw wyjaśniającym, a następnie administracyjnym ustalono, iż asp. szt. P. J. nieprawidłowo wykorzystał zwolnienie lekarskie uczestnicząc w tym czasie w imprezie towarzyskiej. Konsekwencją powyższych czynności było wydanie [...]. przez Komendanta Powiatowego Policji w G. rozkazu personalnego nr [...], którym pozbawiono policjanta prawa do uposażenia cały okres zwolnienia lekarskiego tj. za okres 31.10.2017 r. - 29.11.2017.
W trakcie postępowania administracyjnego policjant nie zapoznawał się z materiałami postępowania administracyjnego, nie składał żadnych wniosków. Zdaniem organu bezsprzecznie można też stwierdzić, iż wnioskodawca wiedział, gdzie sporządzane są dokumenty powstające w procesie toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie pozbawienia prawa do uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego. Postępowanie administracyjne prowadzi organ, tj. Komendant Powiatowy Policji w G.. W praktyce Komendant Powiatowy nie dokonuje tworzenia dokumentacji. Powstają one w komórce organizacyjnej podległej, tj. w Zespole Kadr i Szkolenia, przez pracownika zatrudnionego w danej komórce organizacyjnej. Ponadto funkcjonariusz nie wnosił odwołania od przedmiotowego rozkazu personalnego.
Zatem o wskazanej przesłance strona wiedziała jeszcze przed wydaniem decyzji ostatecznej. Wobec powyższego uznać należy, że wniosek asp. szt. P. J. o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. złożony został po terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a., po upływie roku od wydania decyzji.
Ponadto w sytuacji gdy strona wnioskuje o wznowienie postępowania na postawie okoliczności jej znanych przed wydaniem decyzji ostatecznej, to w takiej sytuacji wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 1191/09).
Zdaniem organu odwoławczego, wnioskodawca nie udowodnił, że dowiedział się o wskazanej okoliczności dopiero 18 grudnia 2018r.
Wnioskodawca wskazuje przesłankę wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 3 odnoszącą się do wyłączenia pracownika organu. W przedmiotowej sprawie to nie pracownik organu wydawał decyzję, ale organ, w związku z powyższym przesłanka ta nie ma racji bytu.
Zgodnie z dyspozycją art. 24 § 1 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie:
1) w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa i obowiązki,
2) swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia,
3) osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli,
4) w której był świadkiem lub biegłym, albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3,
5) w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji,
6) z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne,
7) w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności
służbowej.
Bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywoływać wątpliwości co do bezstronności pracownika (art. 24 § 3).
Zgodnie natomiast z dyspozycją art. 25 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych:
1) jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3,
2) osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3.
Nie można uznać, by zwrot "pracownik organu" w znaczeniu o jakim mowa w art. 24 k.p.a., obejmowało także personalną obsadę organu. Piastun organu nie działa w sprawie jako pracownik organu, lecz wykonuje kompetencje przypisane organowi, których realizacja jest oparta na obowiązku, a nie na uprawnieniu. Osoba piastująca funkcje organu administracji publicznej co do zasady nie podlega wyłączeniu w trybie przypisanym pracownikom organu. Z uwagi na swą ustrojową i procesową pozycję piastun organu podlega wyłączeniu zgodnie z przepisami o wyłączeniu organu w postępowaniu administracyjnym, a nie o wyłączeniu pracowników organu (por. wyrok NSA z 7.03.2013r., sygn. akt 1186/12).
Strona postępowania nie może żądać wyłączenia organu z innych przyczyn, niż wymienione w art. 25 k.p.a., nawet jeżeli jej zdaniem mogą zachodzić wątpliwości co do bezstronności organu (por. wyrok NSA z 14.02.2017r" sygn. akt I OSK 2885/15).
W przedmiotowej sprawie pracownik Zespołu Kadr i Szkolenia Komendy Powiatowej Policji w G., która przygotowywała dokumenty prowadzonym wobec wnioskodawcy postępowaniu, nie posiadała statusu świadka, gdyż nie została przesłuchana w tym charakterze, a więc również nie było przesłanek do wyłączenia jej z prowadzenia w imieniu organu postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy organ II instancji uznał, że zaskarżone postanowienie organu I instancji nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, tym samym brak jest podstawy do uchylenia przedmiotowego postanowienia.
Powyższe postępowanie zostało zaskarżone przez wnioskodawcę skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Zdaniem skarżącego, rozstrzygnięcie wydano z naruszeniem następujących przepisów prawa materialnego i procesowego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania, gdzie w rzeczywistości pracownik organu prowadzący postępowanie administracyjne, a tym samym mający bezpośredni wpływ na jego kształt i gromadzone dowody, podlegał z mocy przepisów wyłączeniu bowiem ewidentnie zaistniały okoliczności mogące wywoływać wątpliwość co do bezstronności pracownika, a nawet okoliczności powodujące stronniczość,
- art. 148 § 1 k.p.a. poprzez zastosowanie jego regulacji w całkowicie dowolny sposób i przyjęcie, że skarżący od początku wiedział, gdzie i przez kogo sporządzane są dokumenty powstające w procesie toczącego się postępowania administracyjnego, a tym samym nie dotrzymał miesięcznego terminu na złożenie wniosku, gdy w rzeczywistości skarżący takiej wiedzy nie posiadał, a organ nie przedstawił żadnych dowodów uprawdopodabniających stawianą przez siebie tezę,
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 87 Konstytucji RP, poprzez prowadzenie postępowania w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, stosując ich regulacje w całkowicie dowolny sposób, a tym samym powodując ich sprzeczność z podstawowymi prawami skarżącego, jako obywatela, o których mowa w ww. przepisach,
- art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez prowadzenie postępowania w sposób bezpośrednio podważający wiarę w praworządność organów Państwa, naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa prawa, zasady bezstronności i równego traktowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż w dniu 7 marca 2019 r. doręczono mu za pośrednictwem poczty postanowienie nr [...] Komendanta Policji z dnia [...], wydane po rozpatrzeniu jego odwołania od postanowienia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] w przedmiocie odmówienia wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] r o pozbawieniu prawa do wynagrodzenia za okres zwolnienia lekarskiego z powodu nieprawidłowego wykorzystania tego zwolnienia. Organ odwoławczy pomimo posiadania kompetencji merytoryczno-reformatoryjnych oraz kompetencji kasacyjnych ograniczył się do przytoczenia treści decyzji organu I instancji oraz krótkich stwierdzeń, że Komendant Powiatowy Policji w G. wszystkie czynności wykonał prawidłowo. Oba organy nie dopełniły obowiązku należytego wyjaśnienia stronie faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów, na których się oparto wydając rozstrzygnięcie oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej jak np. dowodom z akt postępowania administracyjnego, z których jednoznacznie wynika, że z materiałami postępowania zapoznał się o dopiero w dniu 18 grudnia 2018 r. godz. 12.00, a więc nie mógł posiadać wcześniej wiedzy kto prowadził przedmiotowe postępowanie. Organ II instancji uzasadniając swoją decyzje oparł się wyłącznie na sugestiach zawartych w uzasadnieniu wydanym przez organ I instancji. Wydając swoją decyzję kierował się wyłącznie swoimi przypuszczeniami i domysłami, nie popartymi żadnymi dowodami. Nadto organ II instancji w swoim uzasadnieniu nie wskazał żadnych dowodów na podstawie których oparł się wydając rozstrzygnięcie. Ponadto organ ten nie był w stanie wskazać i udowodnić z jakiego źródła skarżący miałby posiadać wiedzę, gdzie i przez kogo było przeprowadzone przedmiotowe postępowanie, w szczególności, że nie zapoznawał się z aktami przedmiotowego postępowania, co zostało bezsprzecznie udowodnione. Zdaniem organu odwoławczego strona nie udowodniła, że dowiedziała się o wskazanej okoliczności dopiero 18 grudnia 2018 r. Nie sposób zgodzić się z takim stanowiskiem organu odwoławczego. Jest onaóo dla skarżącego niezrozumiałe i pozbawione logiki. Z akt postępowania jednoznacznie wynika, że z jego materiałami skarżący zapoznał się dopiero w dniu 18 grudnia 2018 r., a więc nie mógł wcześniej posiadać wiedzy stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Dlatego tezy organów obu instancji zawarte w uzasadnieniu decyzji, mówiące, że bezsprzecznie można stwierdzić, iż od samego początku wiedział, gdzie sporządzane są dokumenty w procesie toczącego się postępowania administracyjnego, nie polegają na prawdzie. Wiedza o tym, iż dokumenty postępowania administracyjnego powstają w komórce podległej Komendantowi Powiatowemu Policji tj. w Zespole Kadr i Szkolenia nie jest taka oczywista i ogólnie znana jak wskazuje organ II instancji. Postępowanie administracyjne może bowiem zostać przeprowadzone w każdej komórce podległej Komendantowi, w tym również w podległym Komisariacie Policji oraz przez każdego pracownika zatrudnionego w Komendzie Powiatowej Policji w G., gdzie obecnie zatrudnionych jest ok 160 osób funkcjonariuszy i pracowników cywilnych.
Organ II instancji w swoim uzasadnieniu podważył również wskazane przez skarżącego naruszenie przepisu zawartego w dyspozycji art. 24 §1 pkt 4 k.p.a na mocy której osoba prowadząca postępowanie jako świadek podlegała obligatoryjnemu wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie. W uzasadnieniu organ wskazał, że pracownik Zespołu Kadr i Szkolenia Komendy Powiatowej Policji w G. nie posiadała statusu świadka, gdyż nie została przesłuchana w tym charakterze, a więc nie było przesłanek do wyłączenia jej z prowadzenia w imieniu organu postępowania administracyjnego. Skarżący w swym odwołaniu bezsprzecznie udowodnił jaką role w przedmiotowym postępowaniu odgrywa osoba I. W., która na polecenie Komendanta przeprowadziła postępowanie. Biorąc ten fakt pod uwagę wznowienie postępowania jest w pełni zasadne, bowiem prowadząca przedmiotowe postępowanie nie mogła sama siebie przesłuchać, a konieczność taka wyłoniła się w trakcie prowadzonego przez nią postępowania i była niezbędna do właściwego wyjaśnienia sprawy.
Dalej skarżący podnosi, iż przebywając na zwolnieniu lekarskim we wskazanym okresie, zgodnie z zaleceniami lekarskimi mógł chodzić. W dniu 17 listopada 2017 r. postanowił udać się na spotkanie zorganizowane przez odchodzącego na emeryturę funkcjonariusza Policji, którego bardzo lubi i ceni. Udział w tym spotkaniu był wyrazem szacunku i uznania dla kolegi. Przed spotkaniem zaproponował znajomym z pracy tj. L. H., J. Ł. oraz I. W., że zapewnię im transport zarówno na spotkanie jak i po jego zakończeniu. Na spotkaniu zajął miejsce obok I. W., z którą przez większość wieczoru rozmawiał, a także zatańczył. Z żadnymi innymi uczestnikiem spotkania nie spędził tyle czasu co z I. W., która jako jedyna mogła zrelacjonować zgodnie ze stanem faktycznym zachowanie skarżącego w trakcie spotkania, a więc była jedyną osobą mogącą przyczynić się do właściwego wyjaśnienia sprawy i jej przesłuchanie w charakterze świadka było absolutnie niezbędne. W świetle unormowania art. 121e ustawy o Policji, pozbawienie skarżącego prawa do uposażenia wymagało uprzedniego wyjaśnienia, zakresu zaleceń lekarskich, zakresu podjętych czynności niewiązanych z procesem leczenia, jak i ich wpływu na leczenie oraz na powrót do zdrowia w kontekście rodzaju choroby, na którą cierpi. Ustawodawca przewidział, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a zatem to do organów należy decyzja, z których środków dowodowych skorzystają. Niewątpliwie I. W. jako jedyna posiadała wiedzę o podejmowanych przez skarżącego czynnościach, w trakcie spotkania niezwiązanych z procesem leczenia i bezwzględnie powinna zostać przesłuchana w charakterze świadka już w początkowym stadium postępowania. Mając na względzie treść orzeczeń sądowych w podobnych sprawach skarżący stanowczo stwierdza, że samo uczestnictwo w spotkaniu nie może stanowić podstawy do pozbawienia prawa do uposażenia za cały okres zwolnienia lekarskiego.
Skarżący podtrzymał zatem stanowisko, iż wiedzę o tym, że prowadzącą postępowanie administracyjne była I. W. uzyskał dopiero w dniu 18 grudnia 2018 r. Na skutek złożonego wcześniej wniosku został zapoznany w siedzibie organu z materiałami postępowania, administracyjnego. Po szczegółowym zapoznaniu z materiałami stwierdził, że zostało ono w całości przeprowadzone przez st. inspektora ds. Kadr i Szkolenia I. W., o czym świadczy jej podpis na sporządzonym przez nią sprawozdaniu z postępowania administracyjnego. Wcześniejsze czynności doręczania mu pism z postępowania przez I. W. uznawał jako czynności wyłącznie administracyjno-techniczne nie mające związku z innymi czynnościami w prowadzonym postępowaniu. Z uwagi na zły stan zdrowia nie miał wówczas wiedzy ani motywacji, aby ustalać kto prowadził dane postępowanie. Nikt nie żądał złożenia przez niego wyjaśnień czy oświadczeń w tej sprawie. Powyższe postępowanie zostało przeprowadzone bez jakichkolwiek czynności dowodowych, zarówno ze świadkami, jak i nim. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy można przypuszczać, że taki stan był wynikiem prowadzenia postępowania przez osobę posiadającą wiedzę mogącą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. jako przesłankę wyłączenia pracownika - w tym przypadku I. W. - wymienia przypadki występowania tegoż pracownika w roli świadka lub biegłego w danej sprawie. Niewątpliwie obiektywizm działania w stopniu znacznym zostaje osłabiony, gdy pracownik był jednocześnie źródłem wiedzy o okolicznościach, które mają istotny wpływ na rozstrzygnięcie i jednocześnie oceniał swoją wiedzę jako wiarygodną i miarodajną dla danego rozstrzygnięcia. Komentarze, opinie oraz wyroki Sądów jednoznacznie wskazują, iż osoba występująca w charakterze świadka winna zostać wyłączona z urzędu z udziału we wszystkich czynnościach prowadzonego postępowania w myśl przepisów kpa. Instytucja wyłączenia pracownika, a także organu, stanowi proceduralne zabezpieczenie przed stronniczością pracowników organów administracji publicznej. Pozwala to uniknąć sytuacji konfliktu ról oraz interesów. Wyłączenie pracownika (funkcjonariusza) jest również konsekwencją zasady zaufania do organów państwa oraz zasady prawdy materialnej. Wyłączenie ma charakter działania profilaktycznego, będącego wyrazem urzędowej przezorności. Instytucja wyłączenia pracownika (funkcjonariusza) jest główną gwarancją bezstronności orzekania w postępowaniu. Przesłanki wyłączenia abstrahują od tego, czy ewentualny udział pracownika w postępowaniu może mieć wpływ korzystny, czy też niekorzystny dla strony postępowania.
Skarżący podkreśla, że wszelkie wnioski w postępowaniu administracyjnym zostały oparte na kopiach materiałów z przeprowadzonego przez mł. insp. M. B. postępowania wyjaśniającego. Na polecenie Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] r. inspektor ten przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie na okoliczność przewinienia dyscyplinarnego. Z treści sprawozdania postępowania wyjaśniającego wynika, że na zarzucane skarżącemu okoliczności zostały rozpytane oraz uwzględnione w charakterze świadka osoby takie jak R. P., J. B., K. A. - S., K. Ś. czy J. Ł.. Skarżący posiada jednak wiedzę od K. Ś., że nie przeprowadzono z nim żadnych czynności procesowych czy pozaprocesowych. Czynności wyjaśniające zostały zakończone uznaniem go winnym zarzucanego mi przewinienia. Przeprowadzono z nim rozmowę dyscyplinującą w formie notatki włączonej do akt osobowych, a z uwagi na nienaganny przebieg dotychczasowej 22 letniej służby odstąpiono od wszczęcia, postępowania dyscyplinarnego. Tak zakończone postępowanie nie powinno mieć związku jak i wpływu na późniejsze postępowanie administracyjne w przedmiocie wykonania dyspozycji art. 121e ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia o Policji. Zgodnie z doktryną i orzecznictwem celem, postępowania wyjaśniającego jest zebranie materiału, który ma posłużyć rzecznikowi odpowiedzialności zawodowej do wykorzystania w dalszych, podejmowanych przez niego działaniach. W judykaturze i piśmiennictwie przyjmuje się, że postępowanie o naruszenie dyscypliny służbowej jest postępowaniem wewnętrznym. Stanowisko w tej sprawie zajął NSA w postanowieniu z 16.05.2005 r., (OSK 1533/04), stwierdzając, że postępowanie wyjaśniające, jest wewnętrznym postępowaniem organu do tego kompetentnego i podmioty z zewnątrz nie mają wpływu na jego bieg. Oczywiste jest, że podmiot uprawniony do złożenia wniosku z zakresu odpowiedzialności zawodowej przed jego sprecyzowaniem i wniesieniem, powinien podjąć czynności w celu ustalenia w niezbędnym zakresie tych okoliczności, które są konieczne do sporządzenia wniosku. Podmiot uprawniony do złożenia wniosku jest więc kompetentny wyłącznie do zainicjowania postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej, a nie do wniesienia żądania, które prowadzi do wszczęcia postępowania, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2015 r. II OSK 2327/13 wskazano, że postępowanie wyjaśniające, nie jest postępowaniem, do którego znajdują zastosowanie przepisy k.p.a. To postępowanie nie jest postępowaniem prowadzonym na podstawie przepisów k.p.a., nie rozstrzyga sprawy, kończy je sporządzenie wniosku o pociągnięcie określonej osoby do odpowiedzialności zawodowej. Postępowanie to bywa określane jako wewnętrzne, w którym nie uczestniczą podmioty z zewnątrz. Ze sporządzeniem i złożeniem powyższego wniosku przepisy nie łączą innych uprawnień i obowiązków prawnych ani po stronie rzecznika dyscyplinarnego, ani też po stronie osoby podlegającej odpowiedzialności.
Po przedstawieniu okoliczności wręczenia rozkazu personalnego o pobawieniu prawa do wynagrodzenia skarżący wskazał, iż postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało przeprowadzone bez jakichkolwiek czynności dowodowych, zarówno ze świadkami jak i z jego osobą. Wszelkie zawarte w nim wnioski zostały oparte na kopiach materiałów z przeprowadzonego odrębnie postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez mł. insp. M. B., które nie powinno mieć związku i wpływu na przedmiotowe postępowanie.
Komendant Powiatowy Policji w G., z uwagi na osobiste uczestnictwo w spotkaniu zorganizowanym przez odchodzącego na emeryturę funkcjonariusza posiadał wiedzę, że I. W. jak i pozostali uczestnicy są świadkami w powyższej sprawie i mogą zostać z nimi wykonane czynności dowodowe - w zależności od czynności podejmowanych z urzędu przez organ jak i na podstawie ewentualnych wniosków dowodowych złożonych przez skarżącego, przy czym insp. K. P. posiadał też wiedzę o fakcie wspólnego przyjazdu z I. W. na spotkanie czy rozmów i zajmowania sąsiadujących miejsc przy jednym stoliku. Pomimo tej wiedzy insp. K. P., wbrew obowiązującym uregulowaniom prawnym zlecił st. inspektor ds. Kadr i Szkolenia I. W. przeprowadzenie postępowania w tej sprawie, pomimo że I. W. jest jednym z głównych świadków, bardziej znaczącym niż pozostali uczestnicy, z którymi skarżący w trakcie spotkania takich kontaktów nie miał.
Powyższe działania Komendanta Powiatowego Policji w G. ewidentnie naruszają postanowienia art. 24 § 3 kpa, który stanowi, że: "bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika".
W związku z powyższym – zdaniem skarżącego - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. złożony przez skarżącego wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną - rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...]. był w pełni zasadny.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.
- dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy Sąd eliminuje zaskarżony akt z obrotu prawnego (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany z zarzutami i wnioskami skargi.
Dokonana według ww. kryteriów sądowa kontrola zaskarżonego aktu dała podstawę do uznania, że skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest wydane w oparciu o art. 148, 149 § 3 oraz 150 k.p.a. przez Komendanta Powiatowego Policji w G., postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w przedmiocie pozbawienia skarżącego prawa do wynagrodzenia, orzeczonego rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w G. nr [...] z dnia [...]
Z akt postępowania w powyższej sprawie, jak i z treści rozpatrywanej w niniejszej sprawie skargi bezsprzecznie wynika, iż skarżący brał udział w tym postępowaniu (odebrał powiadomienie o jego wszczęciu w dniu 18.01.2018 r., składał wyjaśnienia – notatka służbowa z 8.12.2017 r.). Podstawą wydania rozkazu były materiały przeprowadzonej w stosunku do skarżącego kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przeprowadzonej na polecenie Komendanta Powiatowego Policji przez Komendanta Komisariatu Policji w C. – mł. insp. M. B. i opracowane przez niego sprawozdanie.
Zauważyć należy, że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem nadzwyczajnym. Warunkiem skutecznego jego wszczęcia jest po pierwsze powołanie się przez stronę na jedną z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8, art. 145a lub art. 145b k.p.a., a po drugie złożenie przez stronę wniosku o wznowienie postępowania w terminie przewidzianym w art. 148 § 1 lub 2 k.p.a.
W niniejszej sprawie skarżący we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 8 stycznia 2019 r. powołał się na okoliczności wskazane w art. 145 § 1 pkt 3 w zw. z art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a., wskazując, iż o przesłance wznowieniowej tj. podstawie do wyłączenia z postępowania w jego sprawie pracownicy Zespołu Kadr i Szkolenia, która była świadkiem jego udziału w spotkaniu towarzyskim w czasie zwolnienia lekarskiego, dowiedział się w wyniku zapoznania się z aktami postępowania w dniu 18 grudnia 2018 r.
Argument ten nie może być skuteczny jako przesłanka zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Zgodnie z brzmieniem art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyn określonej w art. 145 § 1 pkt 3 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej postawę wznowienia postępowania. Mówiąc o okoliczności stanowiącej postawę wznowienia postępowania wskazanej w art. 145 § 1 k.p.a., należy mieć na uwadze okoliczność realnie występującą w danej sprawie a nie okoliczność wyimaginowaną, nie mającą realnych podstaw i znaczenia dla sprawy.
Organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowiłoby rażące naruszenie prawa i godziłoby w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (por. wzrok NSA z 6 lipca 2006 r. sygn.. akt II OSK 976/05, dostępny na stronie http: //orzeczenia.nsa.gov.pl.CBOSA). Uchybienie terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania jest zatem podstawą do wydania przez organ postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.) lub jeśli zostanie wykryte już w toku postępowania wznowieniowego jego umorzenia.
Skarżący jako podstawę wznowienia postępowania podał art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a, a zw. z art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazując, iż postępowanie w sprawie pozbawienia go prawa do wynagrodzenia za czas zwolnienia lekarskiego w czasie którego uczestniczył w spotkaniu towarzyskim, prowadziła pracownica Zespołu Kadr i Szkolenia, która również uczestniczyła w tym spotkaniu, zatem jako świadek powinna być wyłączona z prowadzenia postępowania.
W świetle art. 148 § 1 k.p.a. strona wnioskująca o wznowienie postępowania winna wykazać zachowanie terminu o którym mowa w tym przepisie, wskazując datę dowiedzenia się o okoliczności mającej ścisły związek z podstawą , a zatem stanowiącej przesłankę wznowienia postępowania. Skarżący takiej okoliczności nie wskazał, bowiem powoływana przez niego okoliczność, że przygotowująca materiały dla organu podejmującego decyzję (rozkaz personalny), pracownica Zespołu Kadr i Szkolenia przy czym nie występowała w tej sprawie w charakterze świadka, wobec czego art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. oczywiście nie mógł mieć w tej sprawie zastosowania, zatem kwestia ta nie wymagała szczegółowego badania przez organ.
W tej sytuacji twierdzenia skarżącego, że w okoliczności stanowiącej według niego postawę wznowienia postępowania dowiedział się w dniu 18 grudnia 2018 r. gdy przeglądał akta postępowania, organ zasadnie uznał za bezpodstawne. Wstępna weryfikacja przez organ zachowania przez skarżącego formalnych przesłanek do wznowienia postępowania, w szczególności terminu z art. 148 § 1 k.p.a., dała wynik negatywny, co powoduje konieczność wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 149 § 3 k.p.a.
Należy podkreślić, iż postępowanie w merytorycznej sprawie dotyczącej pozbawienia skarżącego prawa do wygrodzenia było prowadzone z zachowanie prawa skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu. Został powiadomiony o jego wszczęciu i zakończeniu wydaniem rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] który został mu doręczony i od którego nie wniósł odwołania.
Okoliczność złożenia przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania wskazuje na próbę zweryfikowania wcześniejszego rozstrzygnięcia w sprawie, wydanego w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, w trybie nadzwyczajnym, do czego w niniejszej sprawie nie było podstaw.
W tej sytuacji – w ocenie Sądu – zasadna jest konstatacja organu rozpatrującego wniosek skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego wspomnianym rozkazem personalnym, iż wszelkie okoliczności, mogące stanowić postawę wznowienia postępowania znane były skarżącemu w czasie, gdy postępowanie to się toczyło, wobec czego wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych.
Sąd zatem w pełni podziela stanowisko zajęte przez organ w zaskarżonym postanowieniu i przytoczoną tam argumentację.
Skarga i jej argumentacja okazały się w ocenie Sądu nietrafne wobec czego należało ją oddalić, zgodnie z dyspozycją art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło