II SA/Sz 420/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, , po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2016 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę . M. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., którym organ ten odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] r. w przedmiocie utraty prawa do stypendium. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: M. M., jako osoba bezrobotna został w dniu [...] r. skierowany przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w W., do odbycia stażu do Domu Pomocy Społecznej w W. Decyzją z dnia [...] r. Starosta orzekł o przyznaniu skarżącemu prawa do stypendium w wysokości [...] zł w związku z odbywaniem stażu. Pismem z dnia 4 grudnia 2015 r. Dyrektor Domu Pomocy Społecznej w W. zwrócił się do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w W. o wyrażenie zgody na zwolnienie z odbywania stażu w tej placówce. Wskazał, że wniosek o skrócenie stażu podyktowany jest utratą zaufania do M. M. Po przeprowadzeniu postępowania w tej sprawie Starosta decyzją z dnia [...]r. orzekł o utracie przez M. M. z dniem [...] r. prawa do stypendium stażowego. Decyzja ta została skarżącemu doręczona w dniu 31 grudnia 2015 r. Zawierała ona prawidłowe pouczenie o przysługującym prawie do złożenia odwołania oraz terminie i sposobie jego wniesienia. W dniu [..] r. M. M. złożył drogą elektroniczną odwołanie od decyzji Urzędu Wojewódzkiego. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda stwierdził uchybienie przez M. M. terminu od wniesienia odwołania, wyjaśniając, że ostatnim dniem do wniesienia odwołania był 14 styczeń 2016 r. Postanowienie zostało skarżącemu doręczone w dniu 29 stycznia 2016 r. M. M. złożył odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia i wskazał, że od października 2015 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim z powodu zapalenia korzonków nerwowych. Jako dowód prawdziwości swoich twierdzeń w tym zakresie podawał znajdujące się w aktach Powiatowego Urzędu Pracy w W. zwolnienie lekarskie obejmujące okres, w którym upłynął termin do wniesienia odwołania. Jednocześnie skarżący wyjaśnił, że choroba nie pozwoliła mu dokonać czynności osobiście, a ponadto zepsuł się jego komputer, dlatego też zwrócił się o pomoc do osoby trzeciej. Osoba ta według jego wiedzy pracowała nad odwołaniem kilka dni, a następnie wysłała je drogą elektroniczną w dniu 14 stycznia 2015 r. na niewłaściwy adres. Skarżący wskazał również, że według jego wiedzy osoba ta wysyłała trzykrotnie udoskonaloną i poprawioną wersję odwołania, dlatego był przekonany, że zostało ono nadane w terminie. O tym, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu dowiedział się z dniem otrzymania postanowienia Wojewody z dnia [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda odmówił M. M. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ w uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że według treści art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z § 2 tego przepisu, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Organ wskazał również, że według wskazanego wyżej art. 58 K.p.a., przywrócenie terminu uzależnione jest od łącznego spełnienia następujących przesłanek: - osoba zainteresowana musi złożyć do właściwego organu administracji publicznej, wniosek (prośbę), o przywrócenie terminu, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, - we wniosku należy uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego oraz - równocześnie z wniesieniem wniosku, zainteresowany powinien dopełnić czynności procesowej, dla której określony był termin. Niespełnienie którejkolwiek z powyższych przesłanek, nawet przy zaistnieniu pozostałych, czyni niedopuszczalnym przywrócenie terminu. Rozpatrując sprawę wniosku skarżącego organ przyjął, że nie uprawdopodobnił on, iż w jego przypadku nastąpił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Dalej organ argumentował, że jako okoliczność usprawiedliwiającą niedokonanie czynności w terminie skarżący wskazał, że jego obłożna choroba nie pozwoliła mu dokonać powyższej czynności oraz, że zwolnienie lekarskie obejmuje okres w jakim upłynął termin do wniesienia odwołania. Odnosząc się do przywoływanej przez skarżącego obłożnej choroby, organ wskazał, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym wyrażany jest pogląd, iż tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki świadczące o tym, że zainteresowany nie był w stanie dokonać tej czynności, np. udać się na pocztę w celu wysłania pisma stanowiącego daną czynność procesową, czy też uczynić to za pośrednictwem osób trzecich. Z akt sprawy wynika natomiast, że pomimo powoływania się na obłożną chorobę trwającą od kilku miesięcy, a zatem też między innymi w okresie od [...] r., co wynika ze znajdującego się w aktach zwolnienia lekarskiego, lekarz w zaleceniach podanych na druku zwolnienia wskazał, że "chory może chodzić". Dodatkowo lekarz stwierdził, że nie ma przeciwwskazań aby strona nie mogła stawić się osobiście do Urzędu Pracy w celu zapoznania się z aktami toczącego się postępowania administracyjnego Organ podniósł także, że strona brała czynny udział w postępowaniu. Z opisanych okoliczności, zdaniem organu, nie wynika zatem, że stan zdrowia Strony uniemożliwił jej podejmowanie działań w swojej sprawie np. poprzez wyręczenie się w tych czynnościach za pośrednictwem osób trzecich. Wręcz przeciwnie, Strona sama podała w swoim piśmie z dnia 02.02.2016 r., że korzystała z pomocy osoby trzeciej, która "pracowała nad jej odwołaniem przez kilka dni". Organ przyjął więc, że zarówno strona, jak również osoba trzecia miała pełną wiedzę i świadomość, jakiego rodzaju skutki może wywrzeć niewniesienie przez nią odwołania w terminie wskazanym w decyzji Starosty z dnia [...] r. Skarżący, otrzymując ww. decyzję Starosty w dniu [...] r., miał bowiem czas aż do 14.01.2016 r., aby wnieść odwołanie, czego jednak nie uczynił. Odnosząc się także do argumentu, że skarżącemu popsuł się komputer, organ II instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 128 kodeksu postępowania administracyjnego "odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia; wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji". Powyższe oznacza także, że ustawodawca w tym zakresie pozostawił dowolność jeżeli chodzi o sposób i formę wnoszenia odwołania. A zatem odwołanie może być wniesione pisemnie, za pośrednictwem telefaksu, poczty elektronicznej, a także np. ustnie do protokołu. Skarżący nie wykazał, że oprócz przygotowania pisemnego na komputerze i awarii jego komputera nie mógł w inny sposób odwołania tego przygotować i wnieść. Strona nie wykazała także - skoro i tak to odwołanie przygotowywała mu osoba trzecia od kilku dni - że osoba ta nie mogła takiego odwołania w imieniu Strony złożyć np. w Urzędzie Pocztowym czy też bezpośrednio w siedzibie organu zatrudnienia, tj. w PUP W. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. M. M. wniósł o uchylenie bądź zmianę zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu powielił argumentację dotyczącą przyczyn uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Podkreślił, że powierzył napisanie odwołania osobie trzeciej, która wysłała je w dniu 14 stycznia 2016 r. jednak uczyniła to na niewłaściwy adres, a następnie trzykrotnie wysyłała udoskonaloną wersję drogą elektroniczną. W ocenie skarżącego zatem do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania doszło nie z jego winy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należało uznać, że skarga nie jest zasadna. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Wojewody, którym organ ten odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Analiza akt postępowania, wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazuje, iż organ dokonał trafnej oceny uznając, że podane we wniosku przyczyny uchybienia temu terminowi nie zasługują na uwzględnienie. Stosownie do art. 58 § 1 Kodeksu postepowania administracyjnego, dalej "K.p.a.", w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 Kp.a.). W świetle omawianego przepisu warunkiem koniecznym dla przywrócenia terminu do złożenia odwołania było złożenie prośby z jednoczesnym wniesieniem odwołania i uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy odwołującego. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, o którym mowa oznacza wskazanie na takie okoliczności, które obiektywnie uniemożliwiły dokonanie czynności procesowej. Powinny to być zatem przyczyny, których nie można było przezwyciężyć pomimo dochowania wszelkich starań. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. O takich okolicznościach, w realiach niniejszej sprawy nie może być mowy. Skarżący złożył prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w terminie, o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a., dopełniając jednocześnie czynności, dla której był zastrzeżony termin. W uzasadnieniu wniosku wskazał na przyczyny, które w jego ocenie świadczyły o dochowaniu należytej staranności z jednej strony i przemawiały za brakiem winy w uchybieniu terminu z drugiej. Argumentacja zawarta we wniosku o przywrócenie terminu nie zasługiwała jednak na uwzględnienie z przyczyn, które trafnie ocenił organ. Skarżący powoływał się na okoliczność, iż w okresie, w którym upływał termin do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] r. o utracie z dniem 19 grudnia 2015 r. prawa do stypendium stażowego, przebywał na zwolnieniu lekarskim. Słusznie jednak zauważył Wojewoda, iż ze zwolnienia lekarskiego, jak również znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia lekarskiego wynika, iż skarżący mógł chodzić, nie było przeciwskazań do stawienia się przez skarżącego w siedzibie organu, celem zapoznania się z materiałami prowadzonego postępowania administracyjnego. Gdyby nawet przyjąć, jak wywodzi skarżący, że w okresie, w którym biegł termin do wniesienia odwołania, miał ostry nawrót choroby i był zmuszony do pozostania w domu, to nic nie stało na przeszkodzie, aby napisał odwołanie i powierzył jego wysłanie bądź złożenie w siedzibie organu osobie trzeciej. Argumentacja skarżącego zmierza do wykazania, że takie właśnie działania zostały przez niego podjęte, jednak osoba, której powierzył opracowanie i wysłanie odwołania wywiązała się z tego obowiązku nienależycie i wysłała odwołanie w ostatnim dniu terminu na niewłaściwy adres poczty elektronicznej. Skarżący braku własnej winy w uchybieniu terminu upatruje zatem w tym, że wina leży po stronie osoby, która podjęła się sporządzenia i wniesienia odwołania. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić, bowiem to na skarżącym spoczywał obowiązek zadbania o to aby, pomimo jego choroby, odwołanie zostało wniesione w terminie. Jak trafnie zauważył organ w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, choroba sama w sobie nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeżeli w tym czasie osoba zainteresowana ma możliwość powierzenia dokonania czynności innej osobie. Ponadto w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przeszkoda, o której mowa musi mieć charakter nagły. Do okoliczności uzasadniających przyjęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie należą obłożna choroba zainteresowanego czy też dotyczące strony postępowania nadzwyczajne zjawiska wywołane działaniem sił przyrody eliminujące nie tylko możliwość złożenia przez nią pisma procesowego w terminie, ale wykluczające w ogóle normalne działanie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt I OZ 1628/15, dostępny w Internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie okoliczności takie jednak nie zachodzą, bowiem jak wynika z wniosku skarżącego nie tylko miał on możliwość powierzenia dokonania czynności innej osobie, ale także z możliwości tej skorzystał. Nie oznacza to jednak, że powierzenie wniesienia odwołania osobie trzeciej zdjęło ze skarżącego ciężar odpowiedzialności za prawidłowe (w tym również terminowe) dokonanie tej czynności. Wbrew wywodom skarżącego to na nim w dalszym ciągu spoczywała odpowiedzialność za wniesienie odwołania w terminie i jego rzeczą było przekazanie osobie, z której pomocy skorzystał pełnych informacji o przedmiocie odwołania, a przede wszystkim o terminie do jego wniesienia. Podobnie nie zasługiwał na uwzględnienie argument, iż osobiste sporządzenie odwołania przez skarżącego było niemożliwe również z uwagi na awarię komputera. Ustawa nie przewiduje bowiem szczególnych warunków jakim odpowiadać ma odwołanie, a zwłaszcza formy jego sporządzenia. Dopuszczalne jest zatem odręczne sporządzenie pisma. Argument ten traci na znaczeniu w sytuacji, gdy skarżący powierzył napisanie odwołania innej osobie. W tym stanie rzeczy sąd podzielił pogląd organu, iż brak było podstaw do przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania, bowiem nie uprawdopodobnił on, że nie ponosi winy w jego uchybieniu. Skarga M. M. podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.