II SA/Sz 43/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-02-22
Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Sokołowska, Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest przerwanie regularnego dziennego okresu odpoczynku kierowcy, który towarzyszy pojazdowi transportowanemu promem, w celu wykonania innych czynności trwających łącznie nie dłużej niż godzinę, a następnie przedłużenie tego odpoczynku do rozmiarów tygodniowego okresu odpoczynku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia nr 561/2006, w tym wytyczna nr 6 Komisji Europejskiej, nie dopuszczają przerywania tygodniowych okresów odpoczynku (zarówno skróconych, jak i regularnych) na takich samych zasadach, jak odpoczynków regularnych dziennych, nawet w przypadku podróży promem. Odpoczynek tygodniowy musi trwać nieprzerwanie. W związku z tym, naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców zostało prawidłowo ustalone przez organy administracji.Stan faktyczny
Spółka A. została ukarana karą pieniężną za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, w tym skrócenie dziennego i tygodniowego czasu odpoczynku. Spółka odwołała się od decyzji, argumentując, że kierowca V. P. prawidłowo wykorzystał regularny dzienny okres odpoczynku, który następnie przedłużył do rozmiarów tygodniowego odpoczynku, korzystając z przeprawy promowej. Organy administracji oraz sąd uznały te argumenty za niezasadne, wskazując na niedopuszczalność przerywania tygodniowego okresu odpoczynku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Na podstawie upoważnienia nr [...], z dnia
[...] r., wydanego przez Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, przeprowadzono kontrolę przedsiębiorstwa Spółka A. Kontrolą objęto okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. W tym okresie przedsiębiorstwo wykonywało przewozy drogowe na podstawie licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy oraz licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Przedmiotem kontroli były regulacje związane przestrzeganiem przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, przestrzeganiem przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz regulacji z zakresu wykonywania przewozów, przestrzegania przepisów ruchu drogowego. W okresie 6 miesięcy od dnia wszczęcia kontroli przedsiębiorstwo nie zatrudniało kierowców jednak korzystało ze świadczenia przez 21 kierowców na jego rzecz usług prowadzenia pojazdów na podstawie umowy cywilnoprawnej. Ustalenia kontroli zostały ujawnione w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] r.
Po przeprowadzeniu postępowania, organ I instancji decyzją z dnia [...] r. nr [...], nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenia określone pod lp. 5.3.1, 5.4.1, 5.4.2 oraz 8.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Strona odwołała się od powyższej decyzji organu I instancji w części dotyczącej naruszenia lp. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d., popełnionego przez kierowcę V. P.. Strona w odwołaniu wskazuje, iż organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepis art. 9 ust. 1 w zw. z art. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 poprzez błędną wykładnię.
Strona w uzasadnieniu wskazała, że kierowca V. P. rozpoczął odpoczynek dzienny o godzinie 16:32 w dniu 24 lutego 2017 r. i tym samym w okresie 24. godzin od upływu poprzedniego okresu odpoczynku kierowca wykorzystał 11 godzin, co oznacza, że wykonał odpoczynek regularny. Jednocześnie strona wskazała, że kierowca w trakcie wykonywania odpoczynku przemieszczał się ze [...] do P. promem, na którym miał dostęp do koi. W dniu 24 lutego kierowca przerwał odpoczynek dzienny raz pomiędzy 23:05 a 23:13. Kierowca nie przerwał odpoczynku tygodniowego, a jedynie odpoczynek dzienny. Dodatkowo strona wskazała, iż przepisy nie określają, że nie wolno korzystać z odstępstwa określonego w art. 8 ust. 3 rozporządzenia 561/2006, jeżeli jest to ostatni odpoczynek dzienny w danym tygodniu. Podkreśliła, iż przepisy nie określają, że odpoczynek tygodniowy powinien rozpocząć się po odpoczynku dziennym, ale wprost wskazują, że można go zaliczyć do odpoczynku tygodniowego. Kierowca poprzedni tygodniowy okres odpoczynku zakończył 18 lutego o godzinie 18:51. Oznacza to, że kolejny okres odpoczynku, zgodnie z art. 6 rozporządzenia powinien rozpocząć nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24. godzinnych, licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku, czyli 24 lutego o godzinie 18:51. Strona wskazała, iż kierowca rozpoczął odpoczynek tygodniowy 24. lutego o godzinie 16:32, czyli zmieścił się w wymaganych sześciu okresach 24 godzinnych. Tym samym należy uznać, że odpoczynek pomiędzy 19 a 20 lutego nie był w ogóle wymagany. W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w części zaskarżonej.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej "K.p.a." (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm.), art. 4 pkt 22 lit. a, art. 92a, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, zwanej dalej "u.t.d." (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.), lp. 5.3.1, lp. 5.4.1, lp. 5.4.2, lp. 8.4 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 32-33 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014
z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym
i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zwanego dalej "rozporządzenie 165/2014" (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), art. 8-9 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, zwanego dalej "rozporządzenie 561/2006" (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), oraz art. 13 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r., poz. 1155 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Spółka A od decyzji Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. o nr [...] [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że kara pieniężna
w wysokości [...] zł została nałożona przez organ I instancji z powodu:
• skrócenia dziennego czasu odpoczynku:
- o czas powyżej 15 minut do jednej godziny.
• skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku:
- o czas do jednej godziny,
- za każdą następną rozpoczętą godzinę.
• nieudzielenia przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 92a ust. 3 u.t.d., suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć:
1) [...] złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.
Ponadto, zgodnie z art. 92a ust. 4 u.t.d., za kierowców, o których mowa w ust. 3 pkt 1-3, uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiście przewozy drogowe na jego rzecz.
Zgodnie z art. 92a ust. 5 u.t.d., jeżeli czyn będący naruszeniem przepisów,
o których mowa w ust. 1, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy
o odpowiedzialności administracyjnej, zaś wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.).
Odnośnie do naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę; Ip. 5.3. załącznika nr 3 do u.t.d. Organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 - 5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, kierowca korzysta z dziennego
i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24.godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24.godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.3 załącznika nr 3 do u.t.d., która sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku:
• o czas powyżej 15 minut do jednej godziny karą pieniężną w wysokości
[...] zł (słownie: sto złotych),
• za każdą następną rozpoczętą godzinę w wysokości [...] zł (słownie: dwieście złotych).
Organ odwoławczy po przeprowadzeniu analizy danych cyfrowych stwierdził, iż: -- kierowca M. P. rozpoczął w dniu 14.02.2017 r. o godzinie 05:32 - 24 godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 8 godzin i 5 minut nieprzerwanego odpoczynku tj. od godziny 17:04 dnia 14.02.2017 r. do godziny 01:09 dnia 15.02.2017 r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 55 minut w sytuacji, gdy powinien odebrać minimum 9.godzinny nieprzerwany odpoczynek.
Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy nałożył na stronę karę pieniężną
w wysokości [...] zł.
- kierowca M. P. rozpoczął w dniu 15.02.2017 r. o godzinie 05:32 - 24 godzinny okres rozliczeniowy (przy uwzględnieniu naruszenia z dnia 14.02.2017 r.),
w ciągu którego odebrał jedynie 8 godzin i 42 minuty nieprzerwanego odpoczynku,
tj. od godziny 20:50 dnia 15.02.2017 r. do godziny 05:32 dnia 16.02.2017 r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 18 minut w sytuacji gdy powinien odebrać minimum 9 godzinny nieprzerwany odpoczynek. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł.
W toku postępowania nie okazano wydruków lub wykresówek uzasadniających odstąpienie od przepisów zgodnie z art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. (Dz. U. UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r.), który stanowi, iż pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.
Odnośnie do naruszenia polegającego na skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny i za każdą następną rozpoczętą godzinę; lp. 5.4. załącznika nr 3 do u.t.d. organ wskazał, że stosownie do treści art. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W ciągu dwóch kolejnych tygodni kierowca wykorzystuje co najmniej dwa regularne tygodniowe okresy odpoczynku, lub jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku trwający co najmniej 24 godziny. Skrócenie to należy jednak skompensować równoważnym odpoczynkiem wykorzystanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu. Tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24.godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku. Odpoczynek wykorzystywany jako rekompensata za skrócony tygodniowy okres odpoczynku wykorzystuje się łącznie z innym okresem odpoczynku trwającym co najmniej dziewięć godzin. Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystywać w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju. Tygodniowy okres odpoczynku, który przypada na dwa tygodnie można zaliczyć do dowolnego z nich, ale nie obu.
Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku:
• o czas do jednej godziny karą pieniężną w wysokości [...] zł ,
• za każdą następną rozpoczętą godzinę karą pieniężną w wysokości w [...] zł (słownie: [...]).
Organ odwoławczy po przeprowadzeniu analizy danych cyfrowych,
z uwzględnieniem błędów lub zdarzeń w postaci braku napięcia stwierdził, że:
- kierowca K. Ł. po przyjętym okresie rozliczeniowym od godziny 12:58 dnia 19.03.2017 r. do godziny 12:58 dnia 25.03.2017 r. odebrał 18 godzin i 11 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 12:58 dnia 19.03.2016 r. do godziny 15:58 dnia 25.03.2017 r. W okresie tym kierowca powinien odebrać 24 godziny nieprzerwanego odpoczynku. W związku z tym kierowca skrócił czas odpoczynku o 5 godzin i 49 minut. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł.
- kierowca D. L. po przyjętym okresie rozliczeniowym od godziny 05:27 dnia 05.02.2017 r. do godziny 05:27 dnia 11.02.2017 r. odebrał 24 godziny
i 7 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 21:58 dnia 10.02.2017 r. do godziny 22:05 dnia 11.02.2017 r. W okresie tym kierowca powinien odebrać 45 godzin nieprzerwanego odpoczynku. W związku z tym kierowca skrócił czas odpoczynku o 20 godzin i 53 minuty. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł.
- kierowca V. P. po przyjętym okresie rozliczeniowym od godziny 18:51 dnia 18.02.2017 r. do godziny 18:51 dnia 24.02.2017 r. odebrał 18 godzin i 1 minutę nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 13:37 dnia 19.02.2017 r. do godziny 07:38 dnia 20.02.2017 r. W okresie tym kierowca powinien odebrać 45 godzin nieprzerwanego odpoczynku. W związku z tym kierowca skrócił czas odpoczynku o 26 godzin i 59 minut. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł.
W toku postępowania nie okazano wydruków lub wykresówek uzasadniających odstąpienie od przepisów zgodnie z art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. (Dz. U. UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r.), który stanowi, iż pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.
Odnośnie do naruszenia polegającego na nieudzieleniu przerwy, o której mowa w art 13 ust 1 ustawy o czasie pracy kierowców, lp. 8.4 załącznika nr 3 do u.t.d. organ wskazał, że zgodnie z art. 13 ustawy o czasie pracy kierowców po sześciu kolejnych godzinach pracy kierowcy przysługuje przerwa przeznaczona na odpoczynek w wymiarze nie krótszym niż 30 minut, w przypadku, gdy liczba godzin pracy nie przekracza 9 godzin oraz w wymiarze nie krótszym niż 45 minut, w przypadku, gdy liczba godzin pracy wynosi więcej niż 9 godzin. Przerwa może być dzielona na okresy krótsze trwające co najmniej 15 minut każdy, wykorzystywane w trakcie sześciogodzinnego czasu pracy lub bezpośrednio po tym okresie. Przerwy, o których mowa w ust. 1, ulegają skróceniu o przerwę w pracy trwającą 15 minut, którą pracodawca jest obowiązany wprowadzić, jeżeli dobowy wymiar czasu pracy kierowcy wynosi co najmniej 6 godzin.
Zgodnie z art. 27 ust. 4 ustawy o czasie pracy kierowców do kierowców, którzy wykorzystali przerwy w prowadzeniu pojazdu przeznaczone na odpoczynek, zgodnie
z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i art. 7 ust. 1 i 2 Umowy AETR, nie stosuje się przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1.
Zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca,
co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 8.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym która sankcjonuje nieudzielenie przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców karą pieniężną w wysokości [...] zł (słownie: trzysta złotych).
Organ odwoławczy po przeprowadzeniu analizy danych cyfrowych,
z uwzględnieniem błędów lub zdarzeń w postaci braku napięcia stwierdził, że:
- kierowca K. Ł. dnia 03.03.2017 r. od godziny 07:51 do godziny 17:08 nie przekroczył maksymalnego czasu pracy bez wymaganej przerwy. W ww. okresie kierowca wykonywał pracę przez 8 godzin i 19 minut, a następnie odebrał przerwę w wymiarze 37 minut. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy uchylił nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł za stwierdzone w protokole kontroli naruszenie,
- kierowca D. L. dnia 20.03.2017 r. od godziny 08:39 do godziny 15:22 przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 26 minuty. W ww. okresie kierowca wykonywał pracę przez 6 godzin i 26 minut, nie odbierając wymaganej przepisami prawa przerwy.
Organ odwoławczy zważył, że kierowca we wskazanym okresie łącznie prowadził pojazd przez 4 godziny i 9 minut oraz wykonywał "inną pracę" przez łączny czas 2 godziny i 16 minut, nie wykonując wymaganej przepisami prawa przerwy. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł.
- kierowca V. P. dnia 08.03.2017 r. od godziny 06:04 do godziny 13:14 nie przekroczył maksymalnego czasu pracy bez wymaganej przerwy. W ww. okresie kierowca wykonywał pracę przez 7 godzin i 10 minut, a następnie odebrał przerwę
w wymiarze 47 minut. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy uchylił nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu, Główny Inspektor Transportu Drogowego po szczegółowej analizie całości zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego uznał, iż są one niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Organ mając na względzie treść art. 7, art. 75, art. 77 oraz art. 80 K.p.a., po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego stwierdził, że zarzuty strony, iż organ I instancji wydając decyzję obraził przepisy art. 9 ust. 1 w zw. z art. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 są niezasadne.
Organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny co do naruszeń z lp. 5.3.1, 5.4.1 oraz 5.4.2 załącznika nr 3 do u.t.d. W szczególności należy wskazać, iż co do naruszenia 5.4.1 oraz 5.4.2 załącznika nr 3 do u.t.d. popełnionego przez kierowcę Y. P. w dniach 19.02.2017 r. - 20.02.2017 r., organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz prawny.
Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż zgodnie z art. 8 rozporządzenia 561/2006 w przypadku, gdy kierowca towarzyszy pojazdowi transportowanemu promem lub pociągiem i wykorzystuje regularny dzienny odpoczynek, okres ten może przerwać nie więcej niż dwukrotnie innymi czynnościami trwającymi łącznie nie dłużej niż godzinę. Podczas tego regularnego dziennego okresu odpoczynku kierowca ma do dyspozycji koję lub kuszetkę. Organ I instancji słusznie wskazał, iż Komisja Europejska na podstawie art. 22 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 opracowała wytyczne - "Prawo socjalne w transporcie drogowym" w celu wsparcia państw członkowskich w jego interpretacji i stosowaniu. Organ II instancji podkreślił, iż wytyczne te stanowią tzw. miękkie prawo wspólnotowe, które ma praktyczne znaczenie dla regulowania stosunków w Unii Europejskiej. Poprzez przyjęcie wytycznych, instytucje Unii Europejskiej zmierzają do wywołania skutków prawnych, które winny zostać uwzględnione przez sądy oraz organy krajowe w procesie wykładni prawa. Strona w odwołaniu, kwestionując ustalenia organu I instancji co do naruszenia 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d., powołuje się na odstępstwo wynikające z przepisu art. 9 ust. 1 rozporządzenia 561/2006, który stanowi, że regularny dzienny okres odpoczynku trwający co najmniej 11 godzin, spędzonych na promie lub w pociągu, może zostać przerwany najwyżej dwukrotnie innymi czynnościami. Organ odwoławczy wskazał, iż wytyczna nr 6 stanowi, że odstępstwa wskazane w art. 9 ust. 1 nie mają zastosowania do tygodniowego okresu odpoczynku, niezależnie od tego, czy jest on skrócony, czy regularny. W związku z powyższym nie jest dopuszczalne przerywanie przez kierowców odpoczynków tygodniowych skróconych bądź regularnych na takich zasadach, jak odpoczynków regularnych dziennych.
Organ odwoławczy, odnośnie charakteru odpowiedzialności przedsiębiorcy, wskazał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim
z dnia 13 października 2016 r. II SA/Go 564/16, w którym sąd słusznie określił charakter odpowiedzialności administracyjnej, stwierdzając iż: "Kary za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego są nakładane w trybie administracyjnym, zaś odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy nie ma charakteru karnego, nie jest zatem oparta na zasadzie winy. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter odpowiedzialności niezależnej od winy w tym sensie, że jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, a powstałym skutkiem".
Główny Inspektor Transportu Drogowego ponadto wyjaśnił, iż zgodnie
z przepisami u.t.d. za naruszenie tych przepisów, odpowiedzialność ponoszą niezależnie przedsiębiorca jak i kierowca, co potwierdza treść art. 92 ust. 1 oraz art. 92 a ust. 1 ww. ustawy. Kierujący pojazdem może zgodnie z art. 92 ust. 1 i ust. 2 zostać ukarany karą grzywny w wysokości do [...] zł za naruszenia wymienione
w załączniku nr 1 do ww. ustawy, natomiast podmiot wykonujący przewóz drogowy może zostać ukarany zgodnie z art. 92a ust. 3 pkt 1 karą pieniężną w wysokości do [...] zł (gdy strona zatrudniała kierowców w liczbie do 10 w okresie 6. miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli).
Odnośnie braku wpływu skarżącego na powstanie naruszenia, organ wskazał,
iż obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednimi zachowaniami zatrudnianych przez niego pracowników. Zakres tych obowiązków ściśle jest związany z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej, na którą składają się poszczególne czynności przedsiębiorcy. Jedną zaś z takich czynności niewątpliwie jest kierowanie pojazdem samochodowym. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, i trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże wskazanej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, bowiem ma on obowiązek przeszkolenia kierowcy i organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń ustawy o transporcie drogowym. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia, co więcej sytuacja taka jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem ustawy o transporcie drogowym, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać.
Odnośnie podstaw do zastosowania przepisów egzoneracyjnych art. 92b oraz 92c u.t.d., Główny Inspektor Transportu Drogowego po szczegółowej analizie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie stwierdził okoliczności uzasadniających ich zastosowanie. Organ odwoławczy wskazał, iż okoliczności uzasadniające zastosowanie w sprawie tych przepisów, powinien wykazać sam przedsiębiorca (sygn. akt II SA/Op 123/15, sygn. akt III SA/Wr 28/15)
Organ podkreślił, że zarówno art. 92b ust. 1, jak i art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy, nie mogą być interpretowane w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązków określonych w art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia i uznać należy, że w dyspozycji tych regulacji nie mieszczą się sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych i kontrolnych w przedsiębiorstwie".
Powyższa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego została zaskarżona przez Spółka A w części, tj. w zakresie wymierzenia kary
w kwocie [...]zł w przedmiocie stwierdzenia naruszenia w postaci skrócenia czasu odpoczynku tygodniowego o 26 godzin i 59 minut w dniach 19.02.2017 - 20.02.2017
u kierowcy V. P..
Skarżąca Spółka zarzuciła obrazę prawa materialnego, polegającą na błędnej wykładni art. 9 ust. 1, w związku z art. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, poprzez błędne uznanie, iż:
- art. 8 ust. 3 rozporządzenia (pozwalający na wydłużanie dziennego okresu odpoczynku do rozmiarów odpoczynku tygodniowego), nie może zostać zastosowany, gdy kierowca przerwie odpoczynek dzienny, w sytuacji gdy ww. regulacja pozwala na wydłużenie odpoczynku dziennego, do rozmiarów odpoczynku tygodniowego bez względu na to, czy odpoczynek dzienny został przerwany, czy też nie;
- odstępstwo wynikające z art. 9 rozporządzenia (dotyczące przerwania odpoczynku dziennego) uzależnia możliwości jego zastosowania, od sposobu odebrania odpoczynku tygodniowego, w sytuacji, gdy kierowca korzysta z odpoczynków dziennych w każdym dniu roboczym, (również w ostatnim dniu pracy) i każdy odpoczynek ma prawo przerwać podczas towarzyszenia pojazdowi transportowanemu promem, również ten ostatni (niezależnie od tego, w jaki sposób odbiera odpoczynek tygodniowy).
W konsekwencji, organ dokonał nieprawidłowych ustaleń i błędnie uznał,
iż kierowca przerwał odpoczynek tygodniowy, w sytuacji gdy kierowca przerwał odpoczynek dzienny (wydłużony do rozmiarów odpoczynku tygodniowego).
W związku z powyższym skarżąca wniosła o:
1) uchylenie aktu w części zaskarżonej;
2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W pierwszej kolejności skarżąca podkreśliła, że w odwołaniu od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w S., nie próbowała wykazywać braku winy za popełnione naruszenia. Nie powoływała się na żadne przesłanki egzoneracyjne w tym przedmiocie. Niezasadnie zatem organ odwoławczy, odwołuje się do różnych wyroków, w tym zakresie.
Skarżąca kwestionuje decyzje organów obu instancji, bowiem błędnie interpretowane są przepisy rozporządzenia nr 561/2006. Wskazuje, iż kierowca V. P., w dniu 24 lutego 2017 r. rozpoczął pracę o godzinie 6:20 w [...]
(co obrazuje załączony wykres).
Zgodnie z art. 8 ust 2 rozporządzenia, w każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. W związku z powyższym V. P. powinien do godziny 6:20, w dniu 25 lutego - wykorzystać dzienny okres odpoczynku.
Zgodnie z art. 4 pkt g rozporządzenia "dzienny okres odpoczynku" oznacza dzienny okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem
i obejmuje "regularny dzienny okres odpoczynku" lub "skrócony dzienny okres odpoczynku": - "regularny dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 11 godzin. Alternatywnie, regularny dzienny okres odpoczynku można wykorzystać w dwóch częściach, z których pierwszą musi nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny a druga co najmniej 9 godzin, - "skrócony dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej
9 godzin, ale krócej niż 11 godzin. W zaistniałym stanie faktycznym, kierowca wykorzystał regularny dzienny okres odpoczynku, który rozpoczął się o godzinie 16:32 i trwał do godziny 6:20, w dniu 25. lutego. Regularny dzienny okres odpoczynku, zgodnie z rozporządzeniem wyniósł minimum 11 godzin.
Skarżąca podniosła, iż zgodnie z art. 9 rozporządzenia 561/2006, na zasadzie odstępstwa od przepisów art. 8, w przypadku gdy kierowca towarzyszy pojazdowi transportowanemu promem lub pociągiem i wykorzystuje regularny dzienny okres odpoczynku, okres ten można przerwać nie więcej niż dwukrotnie innymi czynnościami trwającymi łącznie nie dłużej niż godzinę. Podczas tego regularnego dziennego okresu odpoczynku kierowca ma do dyspozycji koję lub kuszetkę. W niniejszej sprawie, spełniły się wszystkie przesłanki, aby zastosować odstępstwo uregulowane w art. 9 rozporządzenia. Po pierwsze, kierowca towarzyszył pojazdowi transportowanemu promem (płynął ze [...] do P. ). Po drugie, kierowca wykorzystywał regularny okres odpoczynku. Odpoczynek został przerwany tylko raz, pomiędzy godziną 23:05, a 23:13 czynnością związaną ze zjazdem z promu (zjazd trwał 8 minut, tj. trwał krócej niż 1 godzinę). Ponadto, podczas odpoczynku na promie kierowca miał dostęp do koi.
Reasumując, kierowca w dniu 24. lutego 2017 r. wykorzystał regularny dzienny okres odpoczynku, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie kwestionowali ww. ustaleń. Bezsprzecznym jest, że kierowca przerwał odpoczynek dzienny (nie zaś tygodniowy).
Skarżąca podniosła również, że zgodnie z art. 8 ust 3 rozporządzenia 561/2006, dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. W świetle rozporządzenia "tygodniowy okres odpoczynku" oznacza tygodniowy okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje "regularny tygodniowy okres odpoczynku" lub "skrócony tygodniowy okres odpoczynku": - "regularny tygodniowy okres odpoczynku" oznacza odpoczynek trwający co najmniej 45 godzin, - "skrócony tygodniowy okres odpoczynku" oznacza odpoczynek trwający krócej niż 45 godzin, który można, na warunkach ustalonych w art. 8 ust. 6, skrócić do nie mniej niż 24. kolejnych godzin.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie skarżącej, kierowca nie musiał najpierw wykonywać odpoczynku dziennego, a następnie rozpocząć tygodniowego. Kierowca mógł odpoczynek dzienny wydłużyć do rozmiarów odpoczynku tygodniowego.
W przedstawionej sytuacji kierowca przedłużył odpoczynek dzienny (który rozpoczął się o godzinie 16:32 w dniu 24 lutego 2017 r.) do godziny 7:20, w dniu 27 lutego 2017 r. Tym samym odpoczynek trwał ponad 45 godzin. Kierowca wykorzystał regularny tygodniowy okres odpoczynku. Na podstawie przedstawionej analizy przepisów art. 4, art. 8 i art. 9 rozporządzenia 561/2006 przyjąć należy, że kierowca nie naruszył żadnego z cytowanych przepisów i tym samym nie popełnił żadnego naruszenia. Kierowca nie przerwał odpoczynku tygodniowego. Kierowca przerwał odpoczynek dzienny, który został jedynie wydłużony do rozmiarów odpoczynku tygodniowego.
Skarżąca zauważyła, że odstępstwo wynikające z art. 9 rozporządzenia, dotyczące możliwości przerwania odpoczynku dziennego - nie uzależnia jego zastosowania, od odpoczynku tygodniowego. Ponieważ kierowca korzysta
z odpoczynków dziennych w każdym dniu roboczym, również w ostatnim dniu pracy, to każdy odpoczynek ma prawo przerwać podczas towarzyszenia pojazdowi transportowanemu promem, również ten ostatni.
Organy błędnie ustaliły, że odpoczynek tygodniowy rozpoczął się w dniu
24. lutego, ale dopiero o godzinie 23:13 (po zjechaniu kierowcy z promu).
W konsekwencji, w 6 okresach 24 godzinnych (poczynając od godziny 18:51 dnia 18.02.2017 ) - organ odszukał inny najdłuższy postój kierowcy, a mianowicie postój od godziny 13:37 dnia 19.02.2017 r. do godziny 7:38 dnia 20.02.2017 r. Organy obu instancji, uznały ww. okres za odpoczynek tygodniowy. Tym samym, błędnie zakwalifikowały go jako naruszenie i nałożyły na skarżącą karę w kwocie [...]zł.
Jednakże, według skarżącej, tygodniowy regularny okres odpoczynku rozpoczął się w dniu 24.lutego o godzinie 16:32, w wyniku wydłużenia regularnego dziennego okresu odpoczynku (zgodnie z art. 8 ust 3 rozporządzenia). Poprzedni tygodniowy okres odpoczynku zakończył się 18.lutego o godzinie 18:51. Od zakończenia odpoczynku tygodniowego, w dniu 18.lutego, do rozpoczęcia odpoczynku tygodniowego w dniu 24.lutego - nie upłynęło więcej, niż 6 okresów 24 godzinnych (co nie stoi w sprzeczności z treścią art. 8 ust 6 rozporządzenia). W związku z powyższym, odpoczynku od dnia 19.lutego do dnia 20.lutego 2017 r. - nie należy w ogóle rozpatrywać w kwestii odpoczynku tygodniowego.
W ocenie skarżącej, organy nie dokonały wszechstronnej oceny materiału dowodowego i zaniechały wyjaśnienia, dlaczego art. 8 ust. 3 pozwalający na wydłużanie dziennego okresu odpoczynku do rozmiarów odpoczynku tygodniowego, nie może zostać zastosowany, w sytuacji gdy ten pierwszy jest przerwany. Zgodnie z art. 8 ust. 3 rozporządzenia odpoczynek dzienny - zawarty jest w odpoczynku tygodniowym (odpoczynek dzienny wydłuża się do rozmiarów odpoczynku tygodniowego). Ponadto, o tym, czy odpoczynek tygodniowy jest regularny, czy skrócony - nie decyduje kolejność ich odbioru. Kryterium rozróżnienia odpoczynków tygodniowych wynika z długości ich trwania (jak wynika to z art. 4 lit. h rozporządzenia 561/2006).
Zapis art. 8 ust. 3 rozporządzenia pozwala na wydłużenie odpoczynku dziennego, do rozmiarów odpoczynku tygodniowego (bez względu na to, czy ten pierwszy jest przerwany czy nie). Odpoczynek dzienny regularny, przerwany czynnościami związanymi z przeprawą promową, może zostać wydłużony do rozmiarów odpoczynku tygodniowego. Ustawodawca nie wprowadza w tym zakresie żadnych zakazów.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że przerywanie przez kierowców odpoczynków tygodniowych (skróconych
i regularnych) nie jest dopuszczalne na takich samych zasadach, jak przerywanie odpoczynków regularnych dziennych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności sąd uznał, iż skarga nie może być uwzględniona, bowiem podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ prawa nie naruszył.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest dokonana przez organy wykładnia art. 9 ust. 1 w związku z art. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006).
Zgodnie z art. 8 ww. rozporządzenia:
1. Kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku.
2. W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku.
Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku.
3. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku.
4. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku.
5. Na zasadzie odstępstwa od przepisów ust. 2, w ciągu 30 godzin od zakończenia dziennego lub tygodniowego okresu odpoczynku, kierowca należący do kilkuosobowej załogi musi skorzystać z kolejnego dziennego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 9 godzin.
6. W ciągu dwóch kolejnych tygodni kierowca wykorzystuje co najmniej:
– dwa regularne tygodniowe okresy odpoczynku, lub
– jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku trwający co najmniej 24 godziny. Skrócenie to należy jednak skompensować równoważnym odpoczynkiem wykorzystanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu.
Tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku.
7. Odpoczynek wykorzystywany jako rekompensata za skrócony tygodniowy okres odpoczynku wykorzystuje się łącznie z innym okresem odpoczynku trwającym co najmniej dziewięć godzin.
8. Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku
i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystywać
w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy
i pojazd znajduje się na postoju.
9. Tygodniowy okres odpoczynku, który przypada na dwa tygodnie można zaliczyć do dowolnego z nich, ale nie obu.
Z kolei art. 9 rozporządzenia stanowi:
1. Na zasadzie odstępstwa od przepisów art. 8, w przypadku gdy kierowca towarzyszy pojazdowi transportowanemu promem lub pociągiem i wykorzystuje regularny dzienny okres odpoczynku, okres ten można przerwać nie więcej niż dwukrotnie innymi czynnościami trwającymi łącznie nie dłużej niż godzinę. Podczas tego regularnego dziennego okresu odpoczynku kierowca ma do dyspozycji koję lub kuszetkę.
2. Czas spędzony na dojeździe do miejsca postoju pojazdu objętego zakresem niniejszego rozporządzenia lub powrotu z tego miejsca, jeżeli pojazd nie znajduje się ani w miejscu zamieszkania kierowcy, ani w bazie pracodawcy, w której kierowca zwykle pracuje, nie jest liczony jako odpoczynek lub przerwa, chyba że kierowca znajduje się na promie lub w pociągu i posiada dostęp do koi lub do kuszetki.
3. Czas spędzony przez kierowcę kierującego pojazdem nieobjętym zakresem niniejszego rozporządzenia do lub z pojazdu objętego zakresem niniejszego rozporządzenia, który nie znajduje się w miejscu zamieszkania kierowcy ani w bazie pracodawcy, gdzie kierowca zazwyczaj pracuje, jest traktowany jako "inna praca".
Zdaniem organu odwoławczego, w decyzji pierwszoinstancyjnej słusznie wskazano, iż Komisja Europejska na podstawie art. 22 ust. 4 rozporządzenia (WE)
nr 561/2006 opracowała wytyczne - "Prawo socjalne w transporcie drogowym" w celu wsparcia państw członkowskich w jego interpretacji i stosowaniu. Poprzez przyjęcie wytycznych, instytucje Unii Europejskiej zmierzają do wywołania skutków prawnych, które winny zostać uwzględnione przez sądy oraz organy krajowe w procesie wykładni prawa. Zdaniem organu odwoławczego, wytyczna nr 6 stanowi, że odstępstwa wskazane w art. 9 ust. 1 nie mają zastosowania do tygodniowego okresu odpoczynku, niezależnie od tego, czy jest on skrócony, czy regularny. W związku z powyższym nie jest dopuszczalne przerywanie przez kierowców odpoczynków tygodniowych skróconych bądź regularnych na takich zasadach, jak odpoczynków regularnych dziennych.
Sąd zważył, że przepisy art. 22 rozporządzenia nr 561/2006 stanowią podstawę i jednocześnie zobowiązanie państw członkowskich do współpracy z innymi państwami członkowskimi w celu zapewnienia właściwego stosowania rozporządzenia, w tym w szczególności, poprzez skuteczną kontrolę jego przestrzegania. Współpraca ta powinna przede wszystkim polegać na:
1) udzielaniu sobie przez państwa członkowskie wzajemnej pomocy,
2) regularnej wymianie pomiędzy państwami członkowskim informacji
o naruszeniach przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw i odpoczynków, których dopuścili się mieszkańcy innych krajów oraz kar nałożonych za te naruszenia, a także kar nałożonych przez państwo członkowskie na swoich mieszkańców za naruszenia popełnione w innych państwach członkowskich,
3) regularnym przekazywaniu przez państwa członkowskie Komisji Europejskiej informacji o krajowej wykładni i stosowaniu przepisów rozporządzenia nr 561/2006, a następnie udostępnianiu tych informacji przez Komisję w formie elektronicznej innym krajom członkowskim,
4) prowadzeniu dialogu pomiędzy państwami członkowskimi w sprawie wykładni i stosowania rozporządzenia nr 561/2006 w ramach komitetu, wspierającego Komisję Europejską w kwestiach dotyczących harmonizacji przepisów socjalnych kierowców w transporcie drogowym.
Tak więc wytyczne, choć nie stanowią obowiązującego prawa, faktycznie mają na celu ujednolicenie wykładni przepisów rozporządzenia 561/2006 we wszystkich krajach zobowiązanych do jego stosowania. Przyjmuje się też w orzecznictwie
i doktrynie, iż treść wytycznych Komisji Europejskiej powinna być uwzględniana przez sądy oraz organy kontrolne w procesie wykładni prawa. Źródłem takiego stanowiska jest fakt, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości (obecnie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej) w sprawie S. G. (nr [...]), rozszerzył zasadę skutku pośredniego na zalecenia (wytyczne), które nie są źródłami prawa. Trybunał stwierdził, że mimo, iż zalecenia i wytyczne nie stanowią źródła powszechnie obowiązującego prawa, sądy oraz organy administracji powinny uwzględniać ich treść w procesie wykładni prawa.
Wytyczna nr 6 pod tytułem: "Rejestracja czasu spędzonego na pokładzie promu lub w pociągu, gdzie kierowca ma dostęp do koi lub kuszetki", dotyczy art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006.
Z treści tej wytycznej wynika, między innymi, że zasadniczo w trakcie odpoczynku, kierowca ma możliwość swobodnego dysponowania swoim czasem, zgodnie z art. 4 lit. f rozporządzenia 561/2006. Jednakże jeśli kierowca podróżuje promem lub koleją, jest uprawniony do wykorzystania przysługującej mu przerwy lub odpoczynku, dziennego lub tygodniowego, pod warunkiem, że ma dostęp do koi lub kuszetki.
W zasadzie przerwanie wypoczynku dziennego lub tygodniowego bądź przerwy stanowi naruszenie przepisów. Art. 9 ust. 1 przewiduje odstępstwo od przepisów art. 8, w przypadku, gdy kierowca towarzyszy pojazdowi transportowanemu promem lub pociągiem i wykorzystuje regularny dzienny okres odpoczynku, okres ten można przerwać nie więcej niż dwukrotnie innymi czynnościami trwającymi łącznie nie dłużej niż godzinę.
Warto również w tym miejscu przypomnieć definicję tygodniowego okresu odpoczynku (art. 4 lit. h rozporządzenia nr 561/2006), rozumianego jako tygodniowy okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem. Pojęcie to obejmuje "regularny tygodniowy okres odpoczynku" – trwający co najmniej 45 godzin lub "skrócony tygodniowy okres odpoczynku" – odpoczynek trwający krócej niż 45 godziny, który można, na warunkach ustalonych w art. 8 ust. 6 rozporządzenia
nr 561/2006, skrócić do nie mniej niż 24 kolejnych godzin.
Jednakże w świetle przepisów rozporządzenia nr 561/2006 nie jest dopuszczalne przerywanie przez kierowców odpoczynków tygodniowych skróconych bądź regularnych na takich zasadach, jak odpoczynków regularnych dziennych. Fakt wykonywania przeprawy promowej nie ma zatem znaczenia dla oceny prawidłowości odbioru przez kierowców odpoczynków tygodniowych.
Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006, na zasadzie odstępstwa od przepisów art. 8, w przypadku gdy kierowca towarzyszy pojazdowi transportowanemu promem lub pociągiem i wykorzystuje regularny dzienny okres odpoczynku, okres ten można przerwać nie więcej niż dwukrotnie innymi czynnościami trwającymi łącznie nie dłużej niż godzinę. Podczas tego regularnego dziennego okresu odpoczynku kierowca ma do dyspozycji koję lub kuszetkę.
Zdaniem sądu, norma zawarta w art. 8 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006
w zakresie przedłużenia odpoczynku dziennego do tygodniowego skróconego lub regularnego odnosi się do zarówno odpoczynków skróconych, jak i regularnych. Natomiast wynikające z art. 9 ust. 1 ww. aktu prawo do dwukrotnego przerwania odpoczynku dotyczy wyłącznie regularnego odpoczynku dziennego. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 4 lit. g rozporządzenia 561/2006 regularny dzienny odpoczynek może być wykorzystywany w dwóch częściach, z których pierwsza musi trwać co najmniej 3 godziny, a druga co najmniej 9 godzin. Wytyczna nr 6 podkreśla,
że liczba przerw (maksymalnie dwóch) dotyczy całego regularnego dziennego okresu odpoczynku wykorzystywanego w dwóch częściach, a nie jego poszczególnych części.
Tym samym, również w ocenie sądu, kierowcy nie mają prawa, zgodnie
z przepisami rozporządzenia nr 561/2006, do przerywania okresów odpoczynków tygodniowych na takich samych zasadach, jak odpoczynków dziennych regularnych nawet w przypadku, gdy towarzyszą pojazdowi transportowanemu promem lub kuszetką. Odpoczynek tygodniowy nie może posiadać charakteru przerywanego, czyli musi nieprzerwanie trwać minimum 24 lub 45 godzin.
Z wytycznej nr 6 wynika, że "odstępstwa od art. 8 na podstawie art. 9 ust. 1 nie stosuje się do tygodniowego okresu odpoczynku, czy to skróconego, czy to regularnego".
Tak więc całkowicie nieuprawnione jest twierdzenie, iż na podstawie wskazanych wytycznych możliwe jest przerwanie odpoczynku tygodniowego, choćby w celu zjazdu z promu i tylko na kilka minut.
Zasady odbierania odpoczynku tygodniowego są identyczne, tak w odniesieniu do odpoczynku odbieranego podczas przeprawy promowej, jak i poza nią, a naruszenie tych norm w jednakowy sposób powoduje nałożenie kary pieniężnej.
Zdaniem sądu kontrolującego przedmiotową sprawę, nie można dopatrzyć się błędu w analizie zapisów protokołu kontroli oraz danych cyfrowych z karty kierowcy
i urządzenia rejestrującego. Nie budzi wątpliwości sądu, że i w zakresie kwestionowanego naruszenia organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny oraz określiły wysokość kary pieniężnej, co znajduje odzwierciedlenie w przytoczonych wyżej przepisach prawa, których wykładnię dokonaną przez organy, sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela.
Organy w zakresie wszystkich przewinień prawidłowo ustaliły stan faktyczny,
a następnie dokonały jego oceny pod względem prawnym. Stwierdzone błędy organu I instancji zostały usunięte przez organ odwoławczy, z którym należy zgodzić się, że na gruncie przedmiotowej sprawy łączna kara za ww. naruszenia wynosi [...] zł.
Tak więc w sprawie nie można dopatrzyć się naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego.
Dodać należy, że niewątpliwie w interesie społecznym leży ścisłe przestrzeganie przez kierowców przepisów o czasie pracy, przerwach i odpoczynkach, bowiem stan psychofizyczny kierowców wpływa na bezpieczeństwo wszystkich użytkowników dróg.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło