II SA/Sz 430/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej M. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] r. nr[...] , wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po stwierdzeniu, że odwołanie M. M., od decyzji Starosty z dnia [...] r. orzekającej o odmowie uznania za osobę bezrobotną oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia zgodnie z treścią art. 129 § 2 K.p.a., orzekł o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta uchylił własną decyzję z dnia r. o uznaniu M.M. z dniem [...] r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, jednocześnie odmawiając uznania ww. za osobę bezrobotną od dnia [...] r. i przyznania prawa do zasiłku. W dniu [...] r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło odwołanie M. M. od powyższej decyzji, zaś w dniu [...] r. strona wniosła o przywrócenie terminu do złożonego odwołania. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] r., z kolei postanowieniem z dnia [...] r. pozostawił odwołanie bez rozpoznania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania organ II instancji wskazał, że kwestionowaną decyzję Starosty [..] doręczono dorosłemu domownikowi w dniu [...] r., zatem ostatnim 14-dniowym dniem do złożenia odwołania był dzień [...] r. Natomiast odwołanie od decyzji zostało nadane w placówce pocztowej w dniu [...] r., a więc z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia. Organ podkreślił, że zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące doręczenie zastępcze pisma, zaś strona została prawidłowo poinformowana w zaskarżonej przez nią decyzji o trybie i terminie odwołania. M. M. powyższe postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] r. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie oraz rozpoznanie odwołania od decyzji Starosty K.. W tym samym piśmie wniosła skargę także na postanowienie z dnia [...] r. Przewodniczący Wydziału II zarejestrował ww. skargi, wniesione w jednym piśmie, pod odrębnymi sygnaturami. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie strona wskazała, że złożony przez nią wniosek o przywrócenie terminu zasługiwał na uwzględnienie, albowiem dochowała 7-dniowego terminu do jego wniesienia, a nadto uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, gdyż korespondencja zawierająca decyzję została odebrana przez osobę dorosłą, która mylnie poinformowała o dacie odbioru. Zdaniem strony, skoro błędne jest stanowisko organu o braku podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, to tym samym i postanowienie o pozostawieniu odwołania uznać należy za oczywiście niesłuszne. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z powodu braku przesłanek do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania jest niezgodne z prawem. Na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. skarżąca popierając skargę, wniosła o zwrot kosztów postępowania, tj. kosztów przejazdu do Sądu ok. 170 km. w jedną stronę. Oświadczyła, że przyjechała samochodem [...] z silnikiem diesla, który na trasie spala ok. 6 litrów na 100 km. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 134 i 135 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz wskazaną podstawą prawną i stosuje, w celu usunięcia naruszeń prawa, środki prawne przewidziane ustawą. Tak więc w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza prawo, zobowiązany jest do eliminowania wadliwego aktu z obrotu prawnego - w zależności od rodzaju naruszenia - poprzez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Natomiast sąd administracyjny nie jest uprawniony do zastępowania właściwych organów administracji publicznej w merytorycznym orzekaniu na skutek wniesionego odwołania, a o co wnosiła autorka skargi. Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia, doprowadziła do uznania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn w niej podniesionych, lecz dostrzeżonych przez Sąd z urzędu. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody orzekające o pozostawieniu odwołania skarżącej od decyzji Starosty bez rozpoznania. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267- zwanej dalej K.p.a.), stosownie do którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Niewątpliwie art. 134 K.p.a. przewiduje ścisły katalog rozstrzygnięć jakie może wydać organ rozpatrujący odwołanie, co oznacza, że podjęty przez niego akt na tej podstawie, musi przyjąć postać jednego z postanowień wskazanych w tym przepisie. Tak więc organ II instancji może albo stwierdzić niedopuszczalność odwołania albo uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Każde inne rozstrzygnięcie, zapadłe w wyniku wniesionego odwołania, jako nieprzewidziane w omawianym przepisie, jest niedopuszczalne. Tymczasem w niniejszej sprawie Wojewoda pozostawił odwołanie skarżącej bez rozpoznania, a zatem podjął postanowienie o treści, której art. 134 K.p.a. nie przewiduje, czym w konsekwencji naruszył ww. przepis. Nie jest to jednakże jedyna nieprawidłowość, jakiej dopuścił się organ. Zauważyć bowiem należy, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia Wojewoda rozpoznał w dniu [...] r. negatywnie wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, co w ocenie Sądu, czyniło w ogóle zbędnym wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie złożonego odwołania. Z istoty bowiem postanowienia o odmowie przywrócenia terminu (art. 58 i 59 K.p.a.) wynika, że kończy ono postępowanie odwoławcze z uwagi na stwierdzenie faktu, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu. Postanowienie to rozstrzyga zatem o tym, co jest przedmiotem postanowienia z art. 134 K.p.a., tak więc stoi na przeszkodzie do wydania osobnego rozstrzygnięcia, potwierdzającego tą samą okoliczność. W tym miejscu przywołać należy pogląd zawarty w wyroku NSA z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt I OSK 1490/07, zgodnie z którym "... w sytuacji, gdy strona wraz z wniesieniem odwołania składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ odwoławczy w pierwszej kolejności rozpatruje ten wniosek i jeśli w wydanym postanowieniu odmówi przywrócenia terminu do wniesienia odwołania to wyłączona zostaje możliwość wydania odrębnego postanowienia na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji". Podobne stanowisko o wyłączeniu możliwości wydania odrębnego postanowienia na podstawie art. 134 K.p.a., wówczas gdy organ odwoławczy postanowieniem odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, zawarto także w wyroku NSA z dnia 15 czerwca 2007 r., sygn. akt I GSK 1221/06, wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1113/11,wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1584/11 (wyroki dostępne w Internecie). Nadto w wyroku z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt 1496/07 NSA wskazał, że przepis art. 134 K.p.a. w zakresie w jakim dotyczy wydania odrębnego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, ma zastosowanie tylko wówczas, gdy strona wnosząc odwołanie nie składa jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a organ drugiej instancji w trakcie badania odwołania ustali, że wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego dla tej czynności (wyrok dostępny w Internecie). Wprawdzie w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony wraz z odwołaniem, tym nie mniej rozpoznano go przed wydaniem postanowienia objętego skargą. Dodatkowo podkreślić wypada, że skarga M. M. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. o odmowie przywrócenia terminu została oddalona wyrokiem Sądu z dnia [...] r. Mając powyższe rozważania na względzie uznać należy, że w świetle przyjętej wykładni prawa, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie do uwzględnienia uwag zawartych w uzasadnieniu i przyjęcia, że odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania kończy postępowanie odwoławcze, a tym samym wyłącza celowość i konieczność wydawania kolejnego postanowienia o takim samym charakterze. W tych okolicznościach, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 ww. ustawy uwzględniając koszty przejazdu strony skarżącej do Sądu na rozprawę.