II SA/Sz 433/14
PostanowienieWSA w Szczecinie2016-01-14
Skład orzekający: Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy mieszkaniec gminy ma legitymację procesową do zaskarżenia uchwały rady gminy o przystąpieniu do związku gmin, jeśli nie wykaże bezpośredniego naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał legitymacji procesowej do jej wniesienia. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, aby zaskarżyć uchwałę, skarżący musi udowodnić bezpośrednie naruszenie swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, a nie tylko ogólną sprzeczność uchwały z prawem. Przepis art. 64 ustawy o samorządzie gminnym, regulujący tworzenie związków międzygminnych, nie jest przepisem, z którego można wywodzić taki indywidualny interes prawny.Stan faktyczny
Mieszkaniec gminy C. T. zaskarżył uchwałę Rady Gminy Kozielice z dnia 26 kwietnia 2012 r. Nr X/122/12, w której rada przystąpiła do Związku Gmin Dolnej Odry. Skarżący zarzucił, że uchwała nie została opublikowana i nie poprzedziły jej konsultacje społeczne. Przed złożeniem skargi wezwał radę do usunięcia naruszenia prawa. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. T. na uchwałę Rady Gminy Kozielice z dnia 26 kwietnia 2012 r. Nr X/122/12 w przedmiocie przystąpienia do Związku Gmin Dolnej Odry p o s t a n a w i a odrzucić skargę
Uchwałą z dnia 26 kwietnia 2012 r. Nr X/122/12 Rada Gminy, działając na podstawie art. 64 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, przystąpiła do Związku Gmin.
Pismem z dnia 13 lutego 2014 r. mieszkaniec gminy C. T. wezwał Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa ww. uchwałą.
Pismem z dnia 7 kwietnia 2014 r. C.T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. uchwałę.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że zaskarżona uchwała nie została opublikowana, zaś jej podjęcie nie było poprzedzone konsultacjami społecznymi z mieszkańcami gminy .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1515) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Naruszenie interesu prawnego musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, w jaki sposób uchwała narusza jego własny indywidualny interes prawny. Musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jego indywidualną sytuacją prawną. Musi udowodnić, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną i pozbawia go np. pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację, lub też nakłada na niego obowiązki (vide: wyrok WSA z dnia 13 października 2014 r. IV SA/Gl 1273/13).
Skarga wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ww. ustawy nie ma charakteru actio popularis, co oznacza, że nawet sprzeczność aktu organu gminy z prawem nie uprawnia do jej wniesienia. Składający skargę musi wskazać na normę materialnego prawa administracyjnego, z którego swój interes prawny wywodzi (vide: wyrok NSA z dnia 10 lutego 2015 r. I OSK 2349/14).
Stosownie do art. 64 ust. 1 ww. ustawy gminy tworzą związki międzygminne w celu wspólnego wykonywania zadań publicznych. Prawa i obowiązki gmin uczestniczących w związku międzygminnym, związane z wykonywaniem zadań przekazanych związkowi, przechodzą na związek z dniem ogłoszenia statutu związku (art. 64 ust. 3), a związek wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność (art. 65).
Zadania gminy z zakresu zapewnienia czystości i porządku oraz tworzenia warunków niezbędnych do ich utrzymania, w tym z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości mogą być realizowanie: samodzielnie przez gminę, przez związek międzygminny – jeśli został powołany i przedmiot jego działalności obejmuje zadania z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi i w drodze porozumienia międzygminnego – jeśli zostało zwarte i jej przedmiot obejmuje odpowiednie zadania.
Gmina na podstawie uchwały nr X/122/12 z dnia 26 kwietnia 2012 r., przystąpiła do Związku Gmin . Na podstawie zapisów ww. uchwały Gmina , przeniosła na rzecz Związku określone zakresowo zadania własne, w celu zwiększenia skuteczności działań dla zapewnienia czystości przy relatywnie mniejszych kosztach w porównaniu z samodzielną realizacją zadań wynikających z nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Szczegółowy zakres współpracy określa Statut Związku Gmin .
Należy podkreślić, że art. 64 ww. ustawy jest przepisem kompetencyjnym, nie zawiera unormowań, w oparciu o które można byłoby skutecznie żądać działania organu zmierzającego do zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia działalności organu sprzecznej z potrzebami danej osoby, dlatego nie można z niego wywodzić indywidualnego interesu prawnego.
Jednocześnie wskazać należy, że podjęcie zaskarżonej uchwały na podstawie ww. przepisu nie wymagało przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami gminy, brak bowiem przepisu prawa, który nakładałby taki obowiązek na Radę Gminy . Bezzasadny jest również zarzut skarżącego, jakoby zaskarżona uchwała nie została opublikowana na stronie internetowej Urzędu Gminy .
W tym stanie rzeczy, sąd nie miał podstaw do dokonania merytorycznej kontroli zaskarżonej uchwały. Dokonanie przez sąd takiej merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały byłoby możliwe dopiero po ustaleniu, że stronie skarżącej przysługuje - zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym - legitymacja do jej zaskarżenia. Skoro stronie skarżącej w niniejszej sprawie legitymacja procesowa nie przysługuje, nie jest możliwe rozpoznawanie zarzutów dotyczących niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Dopiero bowiem naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (vide: wyrok NSA z dnia 26 lutego 2008 r., II OSK 1765/07, publ.: LEX nr 437511).
W związku z powyższym, sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło