II SA/Sz 464/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-11-19
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Barbara Gebel, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo użytkowania części działki gruntu, obejmujące stację transformatorową, uprawnia inwestora do budowy złącza kablowego przebiegającego przez inną część tej działki, nieobjętą tym prawem, w celu zasilania nowych odbiorców?Ratio decidendi
Prawo użytkowania części działki gruntu, ustanowione na rzecz inwestora w celu obsługi i eksploatacji stacji transformatorowej, nie uprawnia go do prowadzenia prac budowlanych (w tym budowy złącza kablowego) na innej części tej działki, która nie jest objęta tym prawem. Oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, choć stanowi domniemanie, może być obalone przez właściciela nieruchomości, który skutecznie zakwestionuje jego zgodność z rzeczywistością, przedstawiając dowody podważające jego treść, co w konsekwencji prowadzi do odmowy wydania pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Spółka A ubiegała się o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na budowę sieci elektroenergetycznej 0,4kV w celu zasilania zabudowy jednorodzinnej. Prezydent Miasta odmówił wydania pozwolenia, wskazując na wątpliwości co do prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w szczególności działką nr [...], na której znajduje się stacja transformatorowa. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, stwierdzając, że prawo użytkowania ustanowione na rzecz Spółki A obejmuje jedynie część działki nr [...], a budowa złącza kablowego wymaga zgody właściciela tej działki, M. M. Spółka A zaskarżyła decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]., odmówił Spółce A zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę sieci elektroenergetycznej 0,4kV w celu zasilania zabudowy jednorodzinnej przy ul. [...].
Od powyższej decyzji odwołała się Spółka A stwierdzając, że Prezydent Miasta w zaskarżonej decyzji powielił dotychczasowe stanowisko i nie rozważył w sposób dostateczny, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności niniejszej sprawy, czy inwestor posiada prawo do dysponowania dz. nr [...] na cele budowlane. Ponadto organ nie wyjaśnił - do czego był zobligowany - na mocy wytycznych organu II instancji - czy przedmiotowa inwestycja obejmuje wskazaną we wniosku działkę nr [...].
Wojewoda decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania Spółka A, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Wojewoda ustalił, iż do Urzędu Miasta wpłynął wniosek z dnia [...] r. grupy energetycznej Spółce A o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na rozbudowę sieci elektroenergetycznej 0,4kV, w celu zasilania dwóch budynków jednorodzinnych przy ul. [...]. Z projektu budowlanego przedłożonego do wniosku o pozwolenie na budowę wynika, iż zakres robót obejmuje wykonanie zasilania w energię elektryczną z projektowanego złącza kablowego ZKP, usytuowanego przy granicy dz. nr [...]. Złącze ma zostać zasilone kablem YAKY 4x150mm2 prowadzonym ze stacji transformatorowej [...] i dalej poprowadzone do projektowanego złącza przy dz. nr [...]. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że projektowane złącze kablowe przebiega przez dz. nr [...], do stacji transformatorowej znajdującej się na dz. nr [...].
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ww. sieci elektroenergetycznej. Uzasadniając swoją decyzję organ I instancji wskazał, że strona postępowania M. M., właściciel dz. nr [...], w piśmie z dnia [...] r. podważył posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w zakresie wykonania odcinka sieci elektroenergetycznej i włączenia jej do istniejącej na dz. nr [...] stacji transformatorowej w celu podłączenia nowych odbiorców. Na skutek rozpatrzenia odwołania Spółki A, zwanej dalej "Spółką", Wojewoda decyzją z dnia [...]r. uznał, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wskazując ,że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy zbadać, czy inwestor posiada prawo do dysponowania dz. nr [...] na cele budowlane, wyjaśnić, czy przedmiotowa inwestycja obejmuje wskazaną we wniosku działkę nr [...], gdyż na planie zagospodarowania terenu taka działka nie widnieje, ponadto wyjaśnić fakt ustanowienia użytkowania dz. nr [...] dla Grupy Energetycznej Spółka Akcyjna, podczas gdy z wnioskiem o pozwolenie na budowę wystąpiła Spółka A.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] r. odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.
Wojewoda rozpatrując to odwołanie ustalił, że inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę załączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działek objętych wnioskiem. Kwestia zasadniczą w sprawie było wykazanie przez inwestora, iż prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane do dz. nr [...] wynika, ze stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienie do wykonywania robót i obiektów budowlanych, które wynika, zdaniem inwestora, z aktu notarialnego rep. [...] r. Z aktu tego (§ 1) wynika, iż na części działki gruntu nr [...] zlokalizowana jest stacja transformatorowa, która została połączona w sposób trwały z gruntem i weszła w skład przedsiębiorstwa Grupy Energetycznej (zgodnie z art.49 K.c.). Zgodnie z zapisami § 3 pkt 1 aktu notarialnego, ustanowione zostało, przez działającego w imieniu ówczesnego właściciela działki Spółki B, na rzecz Grupy Energetycznej, nieodpłatne użytkowanie części działki gruntu nr [...] opisanej w § 1 aktu, oznaczonej na załączonym szkicu. W księdze wieczystej nr [...]prowadzonej dla dz. nr [...] w dziale III zostało wpisane ograniczone prawo rzeczowe, tj. nieodpłatne prawo użytkowania części działki gruntu nr [...] oznaczonej na szkicu kolorem czerwonym na rzecz grupy energetycznej Spółki akcyjnej.
Zdaniem organu, z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wynika, że tytułem prawnym do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest ograniczone prawo rzeczowe, a więc także użytkowanie. Poprzez ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego w postaci użytkowania uprawnienia użytkownika do korzystania z nieruchomości wyłączają uprawnienia właściciela w takiej części, w jakiej przysługują one użytkownikowi. Ograniczone prawo rzeczowe polega na wykonywaniu niektórych uprawnień na cudzej rzeczy, przysługujących w zwykłych warunkach właścicielowi. Instytucję użytkowania regulują art. 252 - 284 K.c. Treścią tego prawa jest używanie i pobieranie pożytków z rzeczy. Przedmiotem użytkowania mogą być rzeczy, prawa zbywalne, przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne. Wobec powyższego można użytkowaniem obciążyć całą nieruchomość, jej część lub udział we własności. Zakres przysługującego użytkownikowi prawa zabudowy wyznacza umowa i przepisy Kodeksu cywilnego. Użytkownik powinien bowiem wykonywać swoje prawo zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki (art. 256 K.c.). Klauzula ta nie ma charakteru stałego - jej treść jest uzależniona w szczególności od przedmiotu użytkowania i danego stanu faktycznego.
Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z 12 maja 1959 r., I CR 167/59, (OSNCP 1/61, poz. 8) zakaz wznoszenia nowych budowli nie obowiązuje dla przykładu wówczas, gdy użytkownik wznosi nowy budynek na miejscu dotychczasowego, który stał się niezdatny do użytku i nie nadaje się do remontu, a jednocześnie budynek ten jest niezbędny do dalszego korzystania z przedmiotu użytkowania. Nadto użytkownik może zbudować i użytkować nowe budynki na nieruchomości stanowiącej przedmiot umowy użytkowania, jeżeli dysponent nieruchomości w umowie użytkowania wyraził zgodę na dysponowanie jego gruntem na określony cel budowlany. Taki zapis daje wówczas inwestorowi prawo do dysponowania cudzą nieruchomością na cele budowlane (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 października 2009 r., II OSK 1351/08 Opubl: Legalis).
Podsumowując Wojewoda stwierdził, że bezspornym jest fakt, że na części działki nr [...] jest ustanowione prawo użytkowania na rzecz Spółki A, następcy prawnego [...] - na mocy umowy o zbyciu zorganizowanej części przedsiębiorstwa z dnia [...] r.
M. M., właściciel dz. nr [...], podważył posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tj. wykonania odcinka sieci elektroenergetycznej i włączenia jej do istniejącej na dz. nr [...] stacji transformatorowej w celu podłączenia nowych odbiorców.
Zdaniem organu, podłączenie odcinka sieci elektroenergetycznej 0,4kV w celu zasilenia w energię elektryczną dwóch budynków jednorodzinnych przy ul. [...] do istniejącej na dz. nr [....] stacji transformatorowej jest możliwe wyłącznie za zgodą właściciela działki M. M.
Dodatkowo organ wyjaśnił, że to strona występująca o wydanie pozwolenia na budowę, wskazuje, które działki objęte są projektowaną inwestycją. Na stronie ,która składała wniosek leży więc ciężar udowodnienia, czy działka nr [...] jest objęta planem zagospodarowania danej inwestycji. Kwestię tą jako nie mającą wpływu na rozstrzygnięcie, organ uznał za nie mającą znaczenia.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez Spółkę A do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Skarżąca Spółka zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
1) art. 3 pkt 11 ustawy - Prawo budowlane poprzez uznanie, iż skarżąca nie dysponuje nieruchomością na cele budowlane,
2) art. 32 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki uprawniające do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę,
II. naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:
1) art. 6 w zw, z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności przy sporządzaniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji, która nie zawiera wymaganych ustawą elementów,
2) art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a. poprzez dokonanie przez organ dowolnych ustaleń stanu faktycznego, bez uwzględnienia całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i jego wszechstronnego rozważenia,
3) art. 8 oraz art. 11 K.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i nie wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się wydając zaskarżone postanowienie.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:
1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] utrzymującej decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. w mocy i orzeczenie, co do istoty sprawy, zgodnie z wnioskiem skarżącego,
2) przyznanie na rzecz strony skarżącej od organu administracyjnego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zdaniem skarżącej, z ustaleniami zawartymi w zaskarżonej decyzji nie sposób się zgodzić, albowiem decyzja w sposób rażący narusza prawo. Szczególnego podkreślenia wymaga fakt, iż organ nie zbadał wyczerpująco wszystkich okoliczności faktycznych związanych z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadami ogólnymi wynikającymi z K.p.a.
Organ administracji w żaden sposób w treści decyzji nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów, zawartych w odwołaniu nie zauważył także, że organ I instancji nie uwzględnił w swojej decyzji wytycznych udzielonych w decyzji przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia. Tym samym nie sposób uznać, by organ administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarł wszelkie wymagane ustawą elementy. A zatem zarzut naruszenia prawa procesowego - art. 6 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności przy sporządzaniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji, która nie zawiera wymaganych ustawą elementów - jest w pełni uzasadniony.
Następnie, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu administracyjnego, iż prawo użytkowania jest ustanowione na rzecz Spółki A tylko na części działki nr [...], a zatem podłączenie odcinka sieci elektroenergetycznej 0,4 kV w celu zasilania w energię elektryczną dwóch budynków jednorodzinnych przy ul. [...] do istniejącej na działce nr [...] stacji transformatorowej jest możliwe wyłącznie za zgodą właściciela działki M. M.
Pojęcie "prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" zostało sprecyzowane w art. 3 pkt 11 ustawy - Prawo budowlane jako tytuł prawny wynikający m.in. z ograniczonego prawa rzeczowego, a zatem także z użytkowania, z jakim mamy do czynienia na gruncie niniejszej sprawy. Ustanowienie użytkowania na rzecz poprzednika prawnego skarżącej - Energetyki S.A., wynikało z realizacji umowy o przyłączenie nr [...], dotyczącej przyłączenia urządzeń i instalacji elektrycznej dla zasilania osiedla mieszkaniowego [...]. Użytkowanie, z którym mamy do czynienia na gruncie niniejszej sprawy jest jednym z ograniczonych praw rzeczowych, które to prawo ze swej istoty upoważnia nie tylko do posiadania, ale i do korzystania z rzeczy. W ramach tej umowy Spółka B ustanowiła na rzecz poprzedniczki prawnej skarżącej prawo użytkowania ww. nieruchomości celem umożliwienia jej prawidłowej obsługi oraz eksploatacji ww. stacji, a co za tym idzie umożliwiła poprzednikom prawnym skarżącej pełne wykorzystywanie przekazanego na jej majątek urządzenia. W zakres przedmiotowych czynności wchodziło m.in. dokonywania przeglądów, obchodów czy wymiana zużytych elementów, natomiast sama istota korzystania i eksploatacji stacji transformatorowej sprowadzała się m.in. do przyłączania do niej nowych odcinków linii, za pomocą których następuje zasilanie nowych odbiorców. Innymi słowy: ustanowienie użytkowania wiązało się z koniecznością zapewnienia wnioskodawczyni i jej poprzednikom prawnym możliwości sprawnego wykorzystywania przekazanego jej na majątek urządzenia, co zaś automatycznie wiązało się z koniecznością przyłączania do stacji nowych odbiorców. Zauważyć bowiem należy, iż istota funkcjonowania stacji transformatorowej sprowadza się do rozdzielenia energii elektrycznej o różnych poziomach napięć oraz do jej doprowadzenia i rozprowadzenia za pomocą kablowych (tak jak to ma miejsce w konkretnej sprawie) bądź napowietrznych linii elektroenergetycznych. A zatem funkcjonowanie stacji wiąże się z koniecznością przyłączania do niej przedmiotowych linii celem zasilania za ich pomocą poszczególnych odbiorców. Uniemożliwienie dokonywania takowych przyłączy niweczyłoby cel i funkcję usytuowanej na przedmiotowej działce stacji transformatorowej. Przedmiotowa okoliczność dodatkowo potwierdza zatem fakt, iż zakres ustanowionego użytkowania obejmował, przede wszystkim, prowadzenie prac budowlanych, o których była mowa m.in. w piśmie inicjującym niniejsze postępowanie. Jednocześnie skarżąca Spółka wskazała, iż zakres ustanowionego użytkowania swoim zakresem obejmuje powierzchnię działki nr [...], co do której skarżąca ma ustanowione prawo użytkowania. W tym zakresie nie ma zatem potrzeby uzyskiwania zgody M. M., skoro co do powyższego skarżącej przysługuje prawo użytkowania ww. nieruchomości, celem zapewnienia prawidłowej obsługi i eksploatacji stacji transformatorowej, a co za tym idzie pełne wykorzystanie przedmiotowego urządzenia.
Skarżąca podkreśliła, że wykonuje swoje obowiązki na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne i w związku z tym, jako przedsiębiorstwo energetyczne, zajmujące się przesyłaniem i dystrybucją paliw lub energii do odbiorców jest zobowiązana utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji dostaw paliw lub energii w sposób ciągły i niezawodny oraz zapewniać wszystkim podmiotom świadczenie usług polegających na przesyłaniu paliw lub energii wydobywanych lub wytwarzanych w kraju. A skoro tak, to organ w sposób całkowicie dowolny i bezpodstawny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i tym samym naruszył art. 32 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane.
Skarżąca podniosła także, iż zgodnie z art. 6 K.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, natomiast w myśl zasady wyrażonej w art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W świetle powyższego na organie podejmującym decyzję ciążą dwa obowiązki. Pierwszy z nich to obowiązek podjęcia z urzędu wszelkich środków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a drugi to obowiązek kierowania się słusznym interesem strony, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych. Zdaniem skarżącej, organ zaniechał podjęcia z urzędu wszelkich działań zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Takie działania organów, zarówno I jak i II instancji, są sprzeczne z zasadą prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do organów, co czyni zarzut naruszenia art. 8 oraz 11 K.p.a. w pełni uzasadnionym.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W ocenie Wojewody, w sprawie zebrany został wystarczający materiał dowodowy, pozwalający w dostateczny sposób ustalić stan faktyczny.
Podnoszona w skardze argumentacja, iż skarżący wykonuje swoje obowiązki na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne i w związku z tym jest zobowiązany do utrzymywania zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji dostaw paliw lub energii w sposób ciągły nie może zostać uznana za trafną, gdyż sprawa dotyczy realizacji budowy sieci elektroenergetycznej 0,4kV, a nie jej eksploatacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz.270).
Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz.1309 ze zm.) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie do art. 3 pkt 11 tej ustawy przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane zastępuje dowody istnienia tego prawa, gdyż stwarza domniemanie, że rzeczywiście przysługuje ono osobie składającej takie oświadczenie. Jest ono skuteczne do tego czasu, gdy inna osoba zakwestionuje jego zgodność z rzeczywistością i przedstawi dowody podważające jego treść. Domniemanie to może być obalone dowodami wskazującymi, iż złożone oświadczenie nie odpowiada rzeczywistości (zob. np. wyrok NSA z dnia 8 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1288/10, wyrok NSA z dnia 11 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 775/06).
W niniejszej sprawie właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia. Obecny właściciel działki [...] M. M. zakwestionował prawo Spółka A do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wskazując na treść ograniczonego prawa rzeczowego uwidocznionego w księdze wieczystej nr [...].
W ocenie organów obu instancji, którą sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela, zarówno z oświadczenia woli poprzedniego właściciela działki, jak i wpisu w księdze wieczystej, jednoznacznie wynika, że tylko część działki [...], oznaczona na szkicu kolorem czerwonym, znajduje się obecnie w nieodpłatnym użytkowaniu Spółki A (następcy prawnego [...].). Część ta znajduje się w środku działki i obejmuje jedynie stację transformatorową, o ile można to odczytać ze szkicu. Wybudowanie więc złącza kablowego przebiegającego od stacji transformatorowej do granicy działki, oznacza wykorzystanie na cele budowlane także części działki [...] nie objętej prawem użytkowania.
Stwierdzić należy, że w sytuacji ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego w postaci użytkowania, uprawnienia użytkownika do korzystania z nieruchomości wyłączają uprawnienia właściciela w takiej części, w jakiej przysługują one użytkownikowi. W niniejszej sprawie, w ocenie sądu, wbrew stwierdzeniom zawartym w skardze, inwestor posiada ograniczone prawo rzeczowe jedynie do części działki nr [...]. Oznacza to, że tylko do tej części mają zastosowanie ograniczenia wynikające z tak ustanowionego prawa użytkowania, a więc inwestor ma prawo do jej używania i do pobierania z niej pożytków (art.252 K.c.).
Zbadanie, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jest kwestią z zakresu prawa budowlanego i prawa administracyjnego, a nie tylko prawa cywilnego. Nie ma przy tym znaczenia, że tytuły prawne, z których prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika, są z reguły tytułami cywilnoprawnymi. Organy administracji właściwe w sprawach uregulowanych w Prawie budowlanym są uprawnione i zobowiązane do badania, czy inwestor realizuje prawo zabudowy, o którym mowa w art. 4 Prawa budowlanego na nieruchomości, do której ma tytuł prawny uprawniający do wykonywania robót budowlanych. Skoro zaś taki tytuł prawny jest z reguły tytułem cywilnoprawnym, to tym samym organy te są uprawnione i zobowiązanie do badania, czy inwestor posiada tytuł cywilnoprawny.
Nie oznacza to jednak, że organy administracji właściwe w sprawach uregulowanych w Prawie budowlanym, czy też nawet sąd administracyjny, są właściwe do rozstrzygania sporów dotyczących tego, kto posiada tytuł prawny do określonej nieruchomości. Jeżeli taki spór się pojawia, to rozstrzygnąć o nim może tylko sąd powszechny poprzez odpowiednie roszczenie cywilnoprawne inwestora. Inwestor może także dojść do porozumienia z właścicielem nieruchomości i zawrzeć z nim odpowiednią umowę, z której wynikać będzie prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W świetle powyższego, sąd uznał, że M. M. skutecznie zakwestionował domniemanie przysługiwania Spółka A prawa do dysponowania nieruchomością - działką nr [...] – na cele budowlane.
Zgodnie z art. 32 ust 4 pkt 2 ustawy pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod rygorem odpowiedzialności karnej, przy czym jest ono skuteczne do tego czasu, gdy inna osoba zakwestionuje jego zgodność z rzeczywistością i przedstawi dowody podważające jego treść (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 775/06 i z dnia 8 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1288/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zakwestionowanie w niniejszej sprawie złożonego oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musiało więc spowodować wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W świetle powyższego nie zasługują na uznanie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane oraz przepisów postępowania administracyjnego. Prawidłowo organy ustaliły, że prawo do dysponowania nieruchomością przez Spółkę zostało zakwestionowane przez właściciela działki nr [...], prawidłowo też ustaliły stan faktyczny sprawy, który pozwalał na podjęcie rozstrzygnięcia. Sporządzone uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób wystarczający przedstawia stan prawny i faktyczny sprawy oraz motywy jakimi kierował się organ wydając decyzję.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że niniejsza skarga jest niezasadna i na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło